Đề án kinh tế chính trị

Đề tài: Cạnh tranh trong nền kinh
tế thị trường ở Việt Nam
n kinh t
ế
th
ị
tr
ườ
ng. Khi
th
ự
c hi
ệ
n chuy
ể
n
đổ
i n
ề
n kinh t
ế
c
ũ
sang n
ề
n kinh t
ế
th
ị
tr
ườ
ng

th
ị

tr
ườ
ng trong đó có qui lu
ậ
t c
ạ
nh tranh. Vi
ệ
t Nam
đã

đạ
t
đượ
c nhi
ề
u thành t
ự
u
to l
ớ
n trong quá tr
ì
nh phát tri
ể
n kinh t
ế

ng khó khăn thách th
ứ
c đó là kh
ả
năng c
ạ
nh tranh c
ủ
a n
ề
n kinh t
ế

n
ướ
c ta c
ò
n y
ế
u kém.
Đứ
ng tr
ướ
c quá tr
ì
nh h
ộ
i nh
ậ
p kinh t

ộ
t n
ề
n kinh t
ế
v
ớ
i s
ứ
c c
ạ
nh tranh
đả
m b
ả
o cho quá tr
ì
nh phát tri
ể
n kinh t
ế

để

đạ
t
đượ
c m
ụ
c đích tr

ượ
ng c
ầ
n tác
độ
ng là các doanh
nghi
ệ
p.
Đặ
c bi
ệ
t c
ầ
n ph
ả
i nâng cao năng l
ự
c c
ạ
nh tranh c
ủ
a các doanh nghi
ệ
p
nhà n
ướ
c và tư nhân, ph
ả
i phát huy các l

kinh t
ế
hi
ệ
n nay không có g
ì
làm
đả
m b
ả
o, các doanh nghi
ệ
p làm ăn không
hi
ệ
u qu
ả
, c
ò
n tr
ì
tr
ệ
, t
ì
nh tr
ạ
ng thang nh
ũ
ng và th

đượ
c nhi
ề
u h
ỗ
tr
ợ
t
ừ
phía nhà n
ướ
c,
ngành ngh
ề
kinh doanh, ch
ế

độ
tín d
ụ
ng,… Trong tay n
ắ
m h
ầ
u h
ế
t các ngu
ồ
n
l

đã
thành l
ậ
p
đượ
c hi
ệ
p h
ộ
i các doanh nghi
ệ
p tư nhân
Vi
ệ
t Nam, đi
ề
u đó cho th
ấ
y có s
ự
thay
đổ
i trong nh
ậ
n th
ứ
c v
ề
vai tr
ò

ế
.
C
ạ
nh tranh là m
ộ
t cơ ch
ế
v
ậ
n hành ch
ủ
y
ế
u c
ủ
a n
ề
n kinh t
ế
th
ị
tr
ườ
ng,
nó là
độ
ng l
ự
c thúc

gi
ớ
i
đã
v
ậ
n
d
ụ
ng t
ố
t qui lu
ậ
t c
ạ
nh tranh vào phát tri
ể
n kinh t
ế
và
đã

đạ
t
đượ
c nhi
ề
u thành
t
ự

đế
n v
ớ
i chúng ta:
Đờ
i s
ố
ng nhân dân
đượ
c c
ả
i thi
ệ
n,
x
ã
h
ộ
i phát tri
ể
n hơn, kinh t
ế
phát tri
ể
n
ổ
n
đị
nh… nh
ữ

i th
ị
tr
ườ
ng c
ủ
a m
ộ
t hay nhi
ề
u công ty, ho
ặ
c
m
ộ
t t
ổ
ch
ứ
c kinh t
ế
nào đó v
ề
m
ộ
t lo
ạ
i s
ả
n ph

ạ
i.
Độ
c quy
ề
n s
ẽ
làm h
ạ
n ch
ế
r
ấ
t nhi
ề
u
đố
i v
ớ
i c
ạ
nh tranh và phát
tri
ể
n kinh t
ế
.
Để
có m
ộ

ự
c tr
ạ
ng hi
ệ
n nay c
ủ
a
n
ướ
c ta.
Th
ự
c tr
ạ
ng c
ạ
nh tranh và
độ
c quy
ề
n
ở
n
ướ
c ta hi
ệ
n nay như th
ế
nào? Và

ở
d
ướ
i đây.
Đ
ề án kinh tế chính trị3
P
HẦN
2
C
ẠNH
TRANH TRONG
NỀN
KINH
TẾ

THỊ

TRƯỜNG

Ở
V
IỆT
NAM

I. M
ỘT

ộ
t t
ấ
t y
ế
u khách
quan
Th
ị
tr
ườ
ng là nơi di
ễ
n ra các ho
ạ
t
độ
ng mua bán, trao
đổ
i hàng hoá bao
g
ồ
m các y
ế
u t
ố

đầ
u vào và các y
ế

độ
ng buôn bán
kinh doanh, quan h
ệ
v
ớ
i nhau thông qua ho
ạ
t
độ
ng mua bán trao
đổ
i hàng
hoá. Như v
ậ
y th
ự
c ch
ấ
t th
ị
tr
ườ
ng là ch
ỉ
các ho
ạ
t
độ
ng kinh t

c
đầ
u tiên c
ủ
a n
ề
n kinh t
ế
th
ị
tr
ườ
ng là kinh t
ế
hàng hoá. Kinh
t
ế
h là m
ộ
t ki
ể
u t
ổ
ch
ứ
c kinh t
ế
x
ã
h

uc phát
tri
ể
n cao c
ủ
a n
ề
n kinh t
ế
hàng hoá, mà
ở
đó m
ọ
i y
ế
u t
ố

đầ
u vào và
đầ
u ra c
ủ
a
quá tr
ì
nh s
ả
n xu
ấ

ề
u ki
ệ
n thu
ậ
n l
ợ
i trong quá tr
ì
nh s
ả
n xu
ấ
t như: thuê
đượ
c lao
độ
ng r
ẻ
mà có k
ĩ
thu
ậ
t, mua
đượ
c nguyên nhiên v
ậ
t li
ệ
u r


chi
ế
m l
ấ
y, n
ắ
m gi
ữ
l
ấ
y nh
ữ
ng đi
ề
u ki
ệ
n thu
ậ
n l
ợ
i. S
ự
c
ạ
nh tranh này ch
ỉ
k
ế
t

ế
th
ị
tr
ườ
ng. C
ạ
nh tranh
là s
ự
s
ố
ng c
ò
n c
ủ
a các doanh nghi
ệ
p. Mu
ố
n t
ồ
n t
ạ
i
đượ
c bu
ộ
c các doanh
nghi

n xu
ấ
t
để
c
ạ
nh tranh
v
ề
giá c
ả
, c
ả
i ti
ế
n khoa h
ọ
c k
ĩ
thu
ậ
t… Đi
ề
u này s
ẽ
thúc
đẩ
y n
ề
n kinh t

c - k
ĩ
thu
ậ
t phát tri
ể
n do
đò
i h
ỏ
i ph
ả
i nâng cao năng su
ấ
t lao
độ
ng c
ủ
a
doanh nghi
ệ
p, c
ả
i ti
ế
n khoa h
ọ
c - k
ĩ
thu

ệ
u qu
ả

đế
n nơi s
ả
n xu
ấ
t có hi
ệ
u qu
ả
hơn. T
ạ
o ra l
ợ
i ích x
ã

h
ộ
i cao hơn, m
ọ
i ng
ườ
i s
ẽ
s
ử

ạ
o ra nhi
ề
u l
ự
a ch
ọ
n hơn cho
khách hàng, cho ng
ườ
i tiêu dùng.
Như v
ậ
y c
ạ
nh tranh là m
ộ
t
đặ
c trưng cơ b
ả
n c
ủ
a n
ề
n kinh t
ế
th
ị
tr

ộ
i. C
ạ
nh tranh có th
ể

đượ
c xem như là quá tr
ì
nh tích lu
ỹ
v
ề

l
ượ
ng
để
t
ừ
đó th
ự
c hi
ệ
n các b
ướ
c nh
ả
u thay
đổ

i phát tri
ể
n di lên,
t
ố
t
đẹ
p hơn. V
ậ
y s
ự
t
ồ
n t
ạ
i c
ủ
a c
ạ
nh tranh trong n
ề
n kinh t
ế
th
ị
tr
ườ
ng là m
ộ
t

phát tri
ể
n c
ủ
a n
ề
n kinh t
ế
hàng hoá.
C
ạ
nh tranh là s
ự
ganh đua, s
ự

đấ
u tranh gay g
ắ
t gi
ữ
a nh
ữ
ng ng
ườ
i s
ả
n xu
ấ
t

ợ
i nhu
ậ
n c
ủ
a m
ì
nh. Trong n
ề
n kinh t
ế
th
ị

tr
ườ
ng c
ạ
nh tranh v
ừ
a là môi tr
ườ
ng, v
ừ
a là
độ
ng l
ự
c cho s
ự

c năng sau:
Th
ứ
1: C
ạ
nh tranh trong n
ề
n kinh t
ế
có 2 lo
ạ
i c
ạ
nh tranh: c
ạ
nh tranh
trong n
ộ
i b
ộ
ngành và c
ạ
nh tranh gi
ữ
a các ngành v
ớ
i nhau.
Vi
ệ
c c

t và tiêu th
ụ

hàng hoá
để
thu
đượ
c l
ợ
i nhu
ậ
n siêu ng
ạ
ch. Các doanh nghi
ệ
p c
ạ
nh tranh v
ớ
i
nhau v
ề
s
ả
n ph
ẩ
m. Do đó k
ế
t qu
ả

c
ủ
a hàng hoá
đượ
c tính d
ự
a
vào đi
ề
u ki
ệ
n s
ả
n xu
ấ
t trung b
ì
nh c
ủ
a toàn x
ã
h
ộ
i. N
ế
u như doanh nghi
ệ
p nào
có đi
ề

ữ
ng doanh nghi
ệ
p có đi
ề
u ki
ệ
n s
ả
n xu
ấ
t trên m
ứ
c trung b
ì
nh c
ủ
a x
ã
h
ộ
i s
ẽ

thu
đượ
c l
ợ
i nhu
ậ

i nhau. Là c
ạ
nh tranh gi
ữ
a các doanh nghi
ệ
p s
ả
n xu
ấ
t nh
ữ
ng m
ặ
t hàng khác
nhau. M
ụ
c đích c
ủ
a c
ạ
nh tranh này là t
ì
m nơi
đầ
u tư có l
ợ
i hơn. Các doanh
nghi
ệ

ị
hàng
hoá chuy
ể
n thành giá c
ả
s
ả
n xu
ấ
t.
Vi
ệ
c h
ì
nh thành nên giá th
ị
tr
ườ
ng c
ủ
a hàng hoá và t
ỉ
su
ấ
t l
ợ
i nhu
ậ
n

ã
i ho
ặ
c không có
hi
ệ
u qu
ả
. T
ừ
đó s
ẽ
có nh
ữ
ng thay
đổ
i trong s
ả
n xu
ấ
t
để
nâng cao năng su
ấ
t lao
độ
ng. V
ớ
i t
ỉ

nhau.
Th
ứ
hai: C
ạ
nh tranh giúp phân b
ổ
l
ạ
i ngu
ồ
n l
ự
c c
ủ
a x
ã
h
ộ
i m
ộ
t cách
hi
ệ
u qu
ả
nh
ấ
t. Các doanh nghi
ệ

ượ
ng s
ả
n ph
ẩ
m
trong quá tr
ì
nh c
ạ
nh tranh đó doanh nghi
ệ
p nào có đi
ề
u ki
ệ
n s
ả
n xu
ấ
t t
ố
t, có
năng su
ấ
t lao
độ
ng cao hơn th
ì
doanh nghi

hơn, đem l
ạ
i
l
ợ
i ích cho x
ã
h
ộ
i cao hơn. N
ế
u c
ứ

để
cho các doanh nghi
ệ
p kém hi
ệ
u qu
ả
s
ử

d
ụ
ng các lo
ạ
i ngu
ồ

ấ
t tăng cao, giá tr
ị
hàng hoá tăng lên
không c
ầ
n thi
ế
t.
Đ
ề án kinh tế chính trị6
Th
ứ
ba: C
ạ
nh tranh đi
ề
u ti
ế
t cung, c
ầ
u hàng hoá trên th
ị
tr
ườ
ng, kích
thích thúc

ng, khi cung m
ộ
t hàng nào đó l
ớ
n
hơn c
ầ
u hàng hoá th
ì
làm cho giá c
ả
c
ủ
a hàng hoá gi
ả
m xu
ố
ng, làm cho l
ợ
i
nhu
ậ
n thu
đượ
c c
ủ
a các doanh nghi
ệ
p s
ẽ

không có hi
ệ
u qu
ả
và b
ị
phá s
ả
n. Ch
ỉ
có nh
ữ
ng doanh nghi
ệ
p nào có chi phí
s
ả
n xu
ấ
t giá c
ả
thanh toán c
ủ
a hàng hoá th
ì
doanh nghi
ệ
p đó m
ớ
i thu

độ
ng b
ằ
ng cách tích c
ự
c
ứ
ng d
ụ
ng đưa
khoa h
ọ
c công ngh
ệ
tiên ti
ế
n vào trong quá tr
ì
nh s
ả
n xu
ấ
t.
Ng
ượ
c l
ạ
i khi cung m
ộ
t lo

i giá c
ả

c
ủ
a hàng hoá tăng cao d
ẫ
n
đế
n l
ợ
i nhu
ậ
n c
ủ
a các doanh nghi
ệ
p tăng lên, đi
ề
u
này kích thích các doanh nghi
ệ
p s
ẽ
nâng cao năng su
ấ
t lao
độ
ng b
ằ

ng. Đi
ề
u này làm tăng thêm v
ố
n
đầ
u tư
cho s
ả
n xu
ấ
t, kinh doanh, nâng cao năng l
ự
c s
ả
n xu
ấ
t c
ủ
a toàn x
ã
h
ộ
i. Đi
ề
u
này quan tr
ọ
ng là
độ

nh tranh trong n
ề
n kinh t
ế
th
ị
tr
ườ
ng không ch
ỉ
có c
ạ
nh tranh
gi
ữ
a các doanh nghi
ệ
p s
ả
n xu
ấ
t v
ớ
i nhau mà c
ò
n có s
ự
c
ạ
nh tranh gi

ọ
i ng
ườ
i trong x
ã
h
ộ
i luôn luôn ph
ả
i nâng cao tr
ì
nh
độ

tay ngh
ề
c
ủ
a m
ì
nh. V
ớ
i
ý
ngh
ĩ
a đó c
ạ
nh tranh làm cho con ng
ườ

ạ
nh tranh gi
ữ
a các doanh nghi
ệ
p v
ớ
i nhau t
ấ
t y
ế
u s
ẽ
d
ẫ
n
đế
n có k
ẻ

th
ắ
ng và ng
ườ
i thua. K
ẻ
m
ạ
nh càng ngày càng m
ạ

p không hoàn toàn
mang
ý
ngh
ĩ
a tiêu c
ự
c. B
ở
i v
ì
có như v
ậ
y th
ì
các ngu
ồ
n l
ự
c c
ủ
a x
ã
h
ộ
i m
ớ
i
đượ
c chuy

n l
ự
c x
ã
h
ộ
i. Do đó
mu
ố
n có hi
ệ
u qu
ả
s
ả
n xu
ấ
t c
ủ
a x
ã
h
ộ
i cao bu
ộ
c chúng ta ph
ả
i ch
ấ
p nh

ỷ
di
ệ
t sáng t
ạ
o.
3. Nh
ữ
ng đi
ề
u ki
ệ
n t
ạ
o nên c
ạ
nh tranh và ch
ố
ng
độ
c quy
ề
n trong
kinh doanh
Các doanh nghi
ệ
p s
ả
n xu
ấ

ạ
nh tranh trên
th
ị
tr
ườ
ng
đã
không cho phép h
ọ
làm như v
ậ
y. Do đó các doanh nghi
ệ
p luôn
mu
ố
n xoá b
ỏ
c
ạ
nh tranh và
độ
c quy
ề
n
đã
ra
đờ
i

u ki
ệ
n kinh t
ế
chính tr
ị
, x
ã
h
ộ
i nh
ấ
t
đị
nh kh
ố
ng ch
ế
th
ị
tr
ườ
ng s
ả
n xu
ấ
t và
tiêu th
ụ
s

t s
ố
tr
ườ
ng h
ợ
p nó c
ả
n tr
ở
s
ự
phát tri
ể
n c
ủ
a khoa
h
ọ
c k
ĩ
thu
ậ
t, làm ch
ậ
m thâm chí l
ã
ng phí các ngu
ồ
n l

ả
i ti
ế
n
máy móc k
ĩ
thu
ậ
t, không c
ầ
n t
ì
m cách nâng cao năng su
ấ
t lao
độ
ng mà v
ẫ
n
thu
đượ
c l
ợ
i nhu
ậ
n cao nh
ờ
vào
độ
c quy


độ
c
quy
ề
n, giá c
ả
l
ũ
ng đo
ạ
n cao, Do v
ậ
y, s
ự
ph
ụ
c v
ụ
c
ủ
a ng
ườ
i tiêu dùng nói
riêng và cho x
ã
h
ộ
i nói chung là kém hi
ệ

y mà
độ
c quy
ề
n th
ườ
ng làm cho x
ã
h
ộ
i luôn luôn
ở
t
ì
nh tr
ạ
ng
khan hi
ế
m hàng hoá, s
ả
n xu
ấ
t không đáp
ứ
ng
đượ
c nhu c
ầ
u

ự
th
ấ
t b
ạ
i c
ủ
a th
ị
tr
ườ
ng.
Để
có s
ự

c
ạ
nh tranh hoàn h
ả
o, nhi
ề
u qu
ố
c gia
đã
coi ch
ố
ng
độ

nh và ch
ố
ng
độ
c quy
ề
n trong kinh doanh th
ì
c
ầ
n ph
ả
i có
nh
ữ
ng đi
ề
u ki
ệ
n nh
ấ
t
đị
nh.
a) Đi
ề
u ki
ệ
n v
ề

ì
c
ầ
n ph
ả
i ho
ạ
t
độ
ng s
ả
n xu
ấ
t
kinh doanh. Ngày nay trong quá tr
ì
nh h
ộ
i nh
ậ
p ngày càng cao th
ì
các th
ể
ch
ế

pháp l
ý
không ch

u qu
ố
c gia ban hành. Y
ế
u
t
ố
pháp l
ý
th
ể
ch
ế
nhân t
ố
quan tr
ọ
ng trong h
ì
nh thành nên môi tr
ườ
ng kinh
doanh - là
đấ
t s
ố
ng c
ủ
a ho
ạ

đị
nh trong ho
ạ
t
độ
ng s
ả
n xu
ấ
t
kinh doanh, nó
đượ
c dùng
để
đi
ề
u ch
ỉ
nh các hành vi ho
ạ
t
độ
ng s
ả
n xu
ấ
t và
tiêu th
ụ
s

a vào các th
ể
ch
ế
- pháp lí
đã

đượ
c
ban hành
đố
i v
ớ
i l
ĩ
nh v
ự
c nào đó
để
tham gia ho
ạ
t
độ
ng kinh t
ế
. Như v
ậ
y s
ẽ


nh, song trong m
ộ
t n
ề
n kinh t
ế
th
ố
ng
nh
ấ
t
để
t
ạ
o nên s
ự
ho
ạ
t
độ
ng
đồ
ng b
ộ
cho gu
ồ
ng máy kinh t
ế
th

ả
o s
ự

đồ
ng b
ộ
trong toàn b
ộ
h
ệ
th
ố
ng thu
ộ
c m
ọ
i l
ĩ
nh
v
ự
c ho
ạ
t
độ
ng s
ả
n xu
ấ

ề
u ch
ỉ
nh b
ở
i các th
ể

ch
ế
- pháp lí, đièu này s
ẽ
t
ạ
o nên tính hài hoà trong n
ề
n kinh t
ế
. N
ế
u như
không
đả
m b
ả
o
đượ
c s
ự


c ho
ạ
t
độ
ng trong các l
ĩ
nh v
ự
c
này s
ẽ
d
ễ
dàng, t
ự
do hơn so v
ớ
i các linh v
ự
c có các y
ế
u t
ố
pháp lí - th
ể
ch
ế

Đ
ề án kinh tế chính trị

n xu
ấ
t kinh doanh s
ẽ
t
ừ
đó s
ả
n xu
ấ
t tiêu th
ụ
s
ả
n ph
ẩ
m
theo
ý
mu
ố
n c
ủ
a m
ì
nh. Đi
ề
u này s
ẽ
t

d
ẫ
n
đế
n mâu thu
ẫ
n
gi
ữ
a các nhà s
ả
n xu
ấ
t v
ớ
i nhau, t
ạ
o đi
ề
u ki
ệ
n cho đ
ộ
c quy
ề
n h
ì
nh thành
để


có hi
ệ
u qu
ả
cao trong vi
ệ
c đi
ề
u ch
ỉ
nh ho
ạ
t
độ
ng s
ả
n xu
ấ
t
kinh doanh. Ngoài ra các qui
đị
nh này ph
ả
i r
õ
ràng, d
ễ
hi
ể
u, tránh vi

ệ
c ban hành các th
ể
ch
ế
- pháp lí này sát v
ớ
i th
ự
c t
ế
, không r
õ
ràng
th
ì
không nh
ữ
ng th
ự
c hi
ệ
n
đượ
c m
ụ
c đích mà c
ò
n gây thêm ra nh
ữ

ế
ph
ả
i th
ố
ng
nh
ấ
t trong vi
ệ
c đi
ề
u ch
ỉ
nh các hành vi kinh t
ế
, không
đượ
c có s
ự
phân bi
ệ
t
đố
i
x
ử
khi th
ự
c hi

u ki
ệ
n trong ch
ỉ

đạ
o, đi
ề
u hành n
ề
n kinh t
ế
qu
ố
c dân
Các t
ổ
ch
ứ
c qu
ố
c t
ế
, các hi
ệ
p h
ộ
i c
ũ
ng như nhà n

m
b
ả
o tính sát th
ự
c c
ủ
a các qui
đị
nh. Nhà n
ướ
c d
ự
a vào các qui
đị
nh
để
đi
ề
u
hành qu
ả
n l
ý
n
ề
n kinh t
ế
trong m
ọ

ứ
c quan
tr
ọ
ng, nó
đả
m b
ả
o cho vi
ệ
c các qui
đị
nh pháp lí - th
ể
ch
ế

đượ
c th
ự
c hi
ệ
n. Do
vai tr
ò
h
ế
t s
ứ
c quan tr

tr
ì
nh
độ
chuyên môn, năng l
ự
c trong qu
ả
n
l
ý
kinh t
ế
. Trong n
ề
n kinh t
ế
th
ị
tr
ườ
ng v
ớ
i môi tr
ườ
ng c
ạ
nh tranh gay g
ắ
t.

ạ
o nên s
ự
c
ạ
nh tranh th
ì
v
ớ
i b
ộ
máy qu
ả
n l
ý
kinh
Đ
ề án kinh tế chính trị10
t
ế
non kém th
ì
nhà n
ướ
c s
ẽ
không th

ì
khó l
ò
ng mà giám sát, ch
ỉ

đạ
o vi
ệ
c th
ự
c hi
ệ
n. Đi
ề
u này s
ẽ
gây ra vi
ệ
c
làm th
ấ
t thoát, l
ã
ng phí tài s
ả
n qu
ố
c gia, t
ì

ở
Vi
ệ
t Nam cho
th
ấ
y: trong xây d
ự
ng cơ b
ả
n vi
ệ
c
đầ
u tư dàn tr
ả
i không có tr
ọ
ng đi
ể
m gây
l
ã
ng phí v
ố
n
đầ
u tư. Trong các d
ự
án, công tr

ự
ng. T
ấ
t c
ả
các đi
ề
u trên ph
ầ
n l
ớ
n là do b
ộ
máy qu
ả
n l
ý
c
ò
n non kém.
Chưa đưa ra
đượ
c nh
ữ
ng qui
đị
nh pháp lí - th
ể
ch
ế

o ra s
ự
khan hi
ế
m gi
ả
t
ạ
o
để

đẩ
y giá thu
ố
c lên cao. Đi
ề
u này
c
ũ
ng tương t
ự

đố
i v
ớ
i th
ị
tr
ườ
ng b

ả
n l
ý
kinh t
ế
là đi
ề
u ki
ệ
n h
ế
t s
ứ
c quan tr
ọ
ng
để

t
ạ
o nên c
ạ
nh tranh và ch
ố
ng
độ
c quy
ề
n.
c) Đi

ế
là
đố
i t
ượ
ng tác
độ
ng c
ủ
a các văn b
ả
n pháp lí - th
ể

ch
ế
. Nhà n
ướ
c ban hành và giám sát, ch
ỉ

đạ
o các ch
ủ
th
ể
kinh t
ế
thi hanh các
qui

t c
ủ
a Nhà n
ướ
c c
ò
n có hành vi th
ự
c hi
ệ
n c
ủ
a các ch
ủ

kinh doanh và nhân dân.
Ý
th
ứ
c th
ự
c hi
ệ
n các qui
đị
nh văn b
ả
n c
ủ
a các ch

ự
c c
ủ
a các cơ quan qu
ả
n lí là có
h
ạ
n cho nên trong quá tr
ì
nh qu
ả
n l
ý
không th
ể
khong m
ắ
c nh
ữ
ng sai l
ầ
m,
thi
ế
u sót. Khi đó s
ẽ
là đi
ề
u ki

ho
ạ
t
độ
ng.
Trong nh
ữ
ng t
ì
nh hu
ố
ng như v
ậ
y
để
t
ạ
o nên c
ạ
nh tranh lành m
ạ
nh và ch
ố
ng
Đ
ề án kinh tế chính trị11
độ

ứ
c t
ố
t c
ủ
a các ch
ủ
th
ể
kinh doanh
góp ph
ầ
n nâng cao hi
ệ
u qu
ả
qu
ả
n l
ý
c
ủ
a các cơ quan qu
ả
n l
ý
.
II. T
HỰC


nh tranh
Sau chi
ế
n tranh
đấ
t n
ướ
c th
ố
ng nh
ấ
t, c
ả
n
ướ
c hăng hái b
ắ
t tay vào công
cu
ộ
c xây d
ự
ng, ki
ế
n t
ạ
o
đấ
t n
ướ

p c
ủ
a c
ả
i x
ã
h
ộ
i b
ị
tàn phá n
ặ
ng n
ề
sau chi
ế
n tranh. Vi
ệ
c áp d
ụ
ng
mô h
ì
nh kinh t
ế
này trong chi
ế
n tranh
đã
đem l

ả
giá cho vi
ệ
c áp d
ụ
ng n
ề
n kinh t
ế
này đó là: n
ề
n kinh t
ế

suy thoái tr
ầ
m tr
ọ
ng chi v
ượ
t thu, l
ạ
m phát cao,
đồ
ng ti
ề
n m
ấ
t giá, phương
ti

c
ũ
- n
ề
n kinh t
ế
t
ậ
p trung bao c
ấ
p th
ì
m
ọ
i ho
ạ
t
độ
ng kinh t
ế
c
ủ
a x
ã
h
ộ
i
đề
u do Nhà n
ướ

ẩ
m do đó
mà nó gây ra s
ứ
c
ì

đố
i v
ớ
i các doanh nghi
ệ
p
đượ
c nhà n
ướ
c bao c
ấ
p. Các
doanh nghi
ệ
p c
ứ
ung dung th
ự
c hi
ệ
n theo k
ế
ho

ấ
t kinh doanh d
ườ
ng như ch
ỉ
bi
ế
t
đế
n khái ni
ệ
m c
ạ
nh tranh trên lí thuy
ế
t
ch
ứ
chưa
đượ
c th
ấ
y th
ự
c t
ế
c
ạ
nh tranh là như th
ế

c bu
ộ
c chúng ta ph
ả
i chuy
ể
n
đổ
i
n
ề
n kinh t
ế
và n
ề
n kinh t
ế
th
ị
tr
ườ
ng
đã

đượ
c áp d
ụ
ng nhưng nó ch
ị
u s

ườ
ng v
ớ
i qui lu
ậ
t c
ạ
nh tranh
đã
không c
ò
n ch
ỗ
cho s
ự

ỉ
l
ạ
i, trông ch
ờ
vào
tr
ợ
c
ấ
p, nó bu
ộ
c các ch
ủ

ắ
c nghi
ệ
t c
ủ
a c
ạ
nh tranh nên vi
ệ
c yêu
Đ
ề án kinh tế chính trị12
c
ầ
u nh
ậ
n th
ứ
c v
ề
c
ạ
nh tranh m
ộ
t cách đúng
đắ
n là đi

n
ở

n
ướ
c ta như m
ộ
t
độ
ng l
ự
c
đả
m b
ả
o hi
ệ
u qu
ả
, ti
ế
n b
ộ
x
ã
h
ộ
i, nhưng ch
ị
u s

ạ
nh tranh trên th
ị
tr
ườ
ng như:
- Lu
ậ
t
đầ
u tư n
ướ
c ngoài t
ạ
i Vi
ệ
t Nam năm 1987 và s
ử
a
đổ
i vào các
năm 1990, 2000.
C
ạ
nh tranh trên th
ị
tr
ườ
ng có 4 c
ấ

ả
n ph
ẩ
m có th
ể
thay th
ế
và
c
ạ
nh tranh v
ề
ngân sách.
C
ạ
nh tranh v
ề
h
ì
nh th
ứ
c s
ả
n ph
ẩ
m là c
ấ
p
độ
th

p
mà không t
ậ
p trung vào cái có th
ể
x
ả
y ra trong tương lai. Các doanh nghi
ệ
p
c
ạ
nh tranh v
ớ
i nhau v
ề
nh
ã
n hi
ệ
u n
ằ
m trong cùng m
ộ
t ch
ủ
ng lo
ạ
i s
ả

a trên th
ị
hi
ế
u c
ủ
a khách hàng. Ví d
ụ
như các doanh nghi
ệ
p s
ả
n xu
ấ
t d
ầ
u ăn
như: T
ườ
ng An, B
ì
nh An, Neptune… h
ọ

đề
u s
ả
n xu
ấ
t và tiêu th

ắ
ng đưa ra nh
ữ
ng lo
ạ
i s
ả
n ph
ẩ
m t
ố
t, m
ẫ
u m
ã

đẹ
p đáp
ứ
ng
đượ
c th
ị
hi
ế
u c
ủ
a khách hàng đ
ể
chi

i h
ì
nh
này d
ự
a trên nh
ữ
ng s
ả
n ph
ẩ
m và d
ị
ch v
ụ
v
ớ
i nh
ữ
ng
đặ
c đi
ể
m tương t
ự

đượ
c
xác
đị

ế
n m
ẫ
u m
ã
c
ũ
ng như
đặ
c tính, ch
ứ
c
năng, công d
ụ
ng
để
có th
ể
đưa ra nh
ữ
ng s
ả
n ph
ẩ
m có tính năng s
ử
d
ụ
ng cao,
k

c s
ả
n ph
ẩ
m. Nhưng c
ạ
nh
tranh v
ề
lo
ạ
i s
ả
n ph
ẩ
m hay h
ì
nh th
ứ
c s
ả
n ph
ẩ
m v
ẫ
n thu
ộ
c quan đi
ể
m ng


thay th
ế
, lo
ạ
i h
ì
nh này t
ậ
p trung dài h
ạ
n hơn. VD: c
ử
a hàng bán
đồ
ăn s
ẵ
n
c
ạ
nh tranh v
ớ
i các c
ử
a hàng bán
đồ
tươi s
ố
ng.
C

n ph
ẩ
m
hay d
ị
ch v
ụ
c
ạ
nh tranh v
ớ
i nhau
đề
u nh
ằ
m vào túi ti
ề
n c
ủ
a ng
ườ
i tiêu dùng.
Lo
ạ
i c
ạ
nh tranh này bao g
ồ
m m
ộ

t s
ố
ti
ề
n nh
ấ
t
đị
nh h
ọ
có th
ể
t
ự
do l
ự
a ch
ọ
n s
ả
n ph
ẩ
m tiêu dùng h
ọ
có
th
ể
mua s
ắ
m nh

ộ
c vào t
ừ
ng tr
ườ
ng h
ợ
p c
ụ
th
ể
mà các doanh
nghi
ệ
p l
ự
a ch
ọ
n c
ấ
p
độ
c
ạ
nh tranh cho phù h
ợ
p v
ớ
i t
ì

ế
năm 1988.
- Ban hành lu
ậ
t công ty và lu
ậ
t doanh nghi
ệ
p tư nhân; pháp l
ệ
nh v
ề
ch
ấ
t
l
ượ
ng hàng hoá năm 1990.
- Năm 1992 ra
đờ
i hi
ế
n pháp m
ớ
i cho phép cá nh
ậ
n
đượ
c th
ự

nh ch
ế

độ
b
ả
o h
ộ
quy
ề
n s
ở
h
ữ
u công nghi
ệ
p trong b
ộ

lu
ậ
t dân c
ự
.
- Ban hành lu
ậ
t thương m
ạ
i 1997
- Ban hành thu

14
Để
thúc
đẩ
y kinh t
ế
phát tri
ể
n và gi
ả
i quy
ế
t công ăn vi
ệ
c làm, Nhà n
ướ
c
đã
t
ừ
ng b
ướ
c n
ớ
i l
ỏ
ng c
ạ
nh tranh. Tuy nhiên, cho
đế

a n
ề
n kinh t
ế
th
ị
tr
ườ
ng,
trong đó có qui lu
ậ
t c
ạ
nh tranh và h
ạ
n ch
ế
b
ớ
t tiêu c
ự
c c
ủ
a th
ị
tr
ườ
ng. Trong
kinh t
ế

ự
a ch
ọ
n c
ủ
a ng
ườ
i tiêu dùng.
C
ạ
nh tranh trên th
ị
tr
ườ
ng t
ồ
n t
ạ
i d
ướ
i nhi
ề
u h
ì
nh th
ứ
c khác nhau. C
ạ
nh tranh
v

marketing… C
ạ
nh tranh
x
ả
y ra gi
ữ
a các doanh nghi
ệ
p trong cùng m
ộ
t ngành ho
ặ
c gi
ữ
a các ngành v
ớ
i
nhau. M
ỗ
i c
ấ
p
độ
khác nhau th
ì
có h
ì
nh th
ứ

đó
đề
ra các chính sách cho s
ự
phát
tri
ể
n c
ủ
a m
ì
nh. D
ướ
i đây là m
ộ
t s
ố
c
ấ
p
độ
c
ạ
nh tranh c
ủ
a th
ị
tr
ườ
ng.

ề
n kinh doanh
ở
n
ướ
c
ta chưa nh
ấ
t quán, chưa nh
ậ
n th
ấ
y vai tr
ò
quan tr
ọ
ng c
ủ
a nhà n
ướ
c trong n
ề
n
kinh t
ế
, vai tr
ò
ch
ủ


ướ
c chưa có nh
ữ
ng qui
đị
nh c
ụ
th
ể
, nh
ữ
ng cơ quan chuyên trách theo d
õ
i
giám sát các hành vi liên quan
đế
n c
ạ
nh tranh và
độ
c quy
ề
n. Bên c
ạ
nh đó tư
t
ưở
ng chưa coi tr
ọ
ng khu v

ồ
n t
ạ
i
đấ
y mà th
ự
c tr
ạ
ng c
ạ
nh tranh và
độ
c quy
ề
n
ở
Vi
ệ
t Nam c
ò
n
nhi
ề
u b
ấ
t c
ậ
p. Th
ể

c s
ở
h
ữ
u c
ủ
a nhfa
nư
ớ
c v
ớ
i các doanh nghi
ệ
p thu
ộ
c các thành ph
ầ
n kinh t
ế
khác, gi
ữ
a các doanh
Đ
ề án kinh tế chính trị15
nghi
ệ
p trong n

i
v
ề
v
ố
n
đầ
u tư, thu
ế
, v
ị
trí
đị
a l
ý
, th
ị
tr
ườ
ng tiêu th
ụ
,… Ngoài ra các doanh
nghi
ệ
p này c
ò
n t
ậ
p trung trong tay m
ộ

ng. Các doanh nghi
ệ
p n
ướ
c ngoài
ho
ạ
t
độ
ng theo m
ộ
t qui ch
ế
riêng, không
đượ
c ưu
đã
i t
ừ
nhà n
ướ
c. Đi
ề
u này
gây thi
ệ
t h
ạ
i l
ớ

ồ
n l
ự
c x
ã
h
ộ
i, trong
khi các công ty tư nhân ho
ạ
t
độ
ng năng n
ổ
và hi
ệ
u qu
ả
hơn. Ngoài ra do
nh
ữ
ng qui
đị
nh không h
ợ
p lí trong ho
ạ
t
độ
ng c

ướ
c ta c
ủ
a các công ty n
ướ
c ngoài.
b) Hành vi c
ạ
nh tranh c
ủ
a các doanh nghi
ệ
p
Các doanh nghi
ệ
p s
ả
n xu
ấ
t kinh doanh luôn mu
ố
n t
ố
i đa hoá l
ợ
i nhu
ậ
n
c
ủ

- M
ộ
t s
ố
doanh nghi
ệ
p thông
đồ
ng câu k
ế
t v
ớ
i nhau nh
ằ
m tăng s
ứ
c c
ạ
nh
tranh c
ủ
a các doanh nghi
ệ
p trong h
ộ
i,
để
t
ừ
đó mà lo

ng, t
ẩ
y chay không cung c
ấ
p
s
ả
n ph
ẩ
m ho
ặ
c d
ị
ch v
ụ
, chèn ép các doanh nghi
ệ
p ph
ả
i tham gia vào hi
ệ
p h
ộ
i
ho
ặ
c cho phá s
ả
n.
Các doanh nghi


gián đo
ạ
n, th
ị
tr
ườ
ng trong n
ướ
c b
ị
chia c
ắ
t. S
ự
câu k
ế
t gi
ữ
a các doanh nghi
ệ
p
d
ẫ
n t
ớ
i vi
ệ
c
độ

c tân d
ượ
c v
ừ
a
Đ
ề án kinh tế chính trị16
qua
ở
n
ướ
c ta giá
đắ
t g
ấ
p 3 l
ầ
n so v
ớ
i m
ặ
t hàng cùng lo
ạ
i
ở
n
ướ

i th
ị
tr
ườ
ng.
Hành vi này xu
ấ
t phát t
ừ
m
ộ
t s
ố
t
ổ
ng công ty
đọ
c quy
ề
n ho
ặ
c các công ty l
ớ
n
có kh
ả
năng chi ph
ố
i th
ị

đố
i th
ủ

c
ạ
nh tranh, thao túng th
ị
tr
ườ
ng. V
ớ
i s
ứ
c m
ạ
nh
độ
c quy
ề
n các công ty áp
đặ
t
giá c
ả

độ
c quy
ề
n,

lo
ạ
i tr
ừ

đố
i th
ủ
c
ạ
nh tranh h
ọ

có th
ể
h
ạ
giá bán xu
ố
ng th
ấ
p hơn so v
ớ
i chi phí s
ả
n xu
ấ
t.
S
ự

ớ
i các doanh nghi
ệ
p y
ế
u hơn, chi ph
ố
i
các doanh nghi
ệ
p này. Hơn n
ữ
a vi
ệ
c l
ạ
m d
ụ
ng này c
ò
n h
ạ
n ch
ế
kh
ả
năng l
ự
a
ch

n ph
ẩ
m, lo
ạ
i s
ả
n ph
ẩ
m…
- Sáp nh
ậ
p, h
ợ
p nh
ấ
t, mua l
ạ
i doanh nghi
ệ
p
Vi
ệ
c thành l
ậ
p các t
ổ
ng công ty ho
ặ
c liên doanh là vi
ệ


hay t
ậ
p trung c
ủ
a th
ị
tr
ườ
ng. Các công ty liên doanh sáp nh
ậ
p hay h
ợ
p nh
ấ
t
v
ớ
i nhau
đề
u làm cho th
ị
tr
ườ
ng t
ậ
p trung hơn, gi
ả
m b
ớ

ạ
nh tranh không lành m
ạ
nh
Hi
ệ
n nay n
ướ
c ta chưa có khung pháp lí hoàn ch
ỉ
nh cho c
ạ
nh tranh nên
vi
ệ
c xác
đị
nh, x
ử
ph
ạ
t các hành vi c
ạ
nh tranh không lành m
ạ
nh là khó khăn.
Đi
ề
u đó t
ạ

ả
, hàng nhái, hàng kém ch
ấ
t l
ượ
ng
đượ
c tung ra th
ị
tr
ườ
ng.
Vi
ệ
c hàng gi
ả
, hàng nhái bán trên th
ị
tr
ườ
ng s
ẽ
gây thi
ệ
t h
ạ
i cho ng
ườ
i tiêu
dùng, làm gi

nh làm gi
ả
m ưu đi
ể
m c
ủ
a các hàng hoá khác cùng lo
ạ
i, r
ồ
i đưa ra nh
ữ
ng
m
ứ
c giá cao hơn so v
ớ
i m
ứ
c giá th
ự
c t
ế
c
ủ
a s
ả
n ph
ẩ
m. Đi

để
c
ả
n tr
ở
ho
ạ
t
độ
ng c
ủ
a các
đố
i th
ủ
trong các k
ý
k
ế
t h
ợ
p
đồ
ng , h
ố
i l
ộ
các giao d
ị
ch kinh t
c.
Độ
c quy
ề
n c
ủ
a m
ộ
t s
ố
t
ổ
ng công ty.
Vi
ệ
c thành l
ậ
p các t
ổ
ng công ty 90 - 91
đượ
c coi là có
ý
ngh
ĩ
a quan
tr
ọ

ướ
c s
ả
n xu
ấ
t cùng
lo
ạ
i s
ả
n ph
ẩ
m l
ạ
i v
ớ
i nhau, vi
ệ
c làm này nh
ằ
m nâng cao năng l
ự
c c
ạ
nh tranh
c
ủ
a hàng hoá Vi
ệ
t Nam trên tr

ạ
nh tranh mà các t
ổ
ng công ty đó ho
ạ
t
độ
ng. T
ạ
o ra s
ự

c
ạ
nh tranh b
ấ
t b
ì
nh
đẳ
ng gi
ữ
a t
ổ
ng công ty và các doanh nghi
ệ
p s
ả
n xu
ấ

ề
kinh t
ế
c
ủ
a m
ì
nh
đã
ki
ế
n ngh
ị
v
ớ
i
chính ph
ủ
th
ự
c hi
ệ
n chính sách b
ả
o h
ộ
ngăn c
ả
n nh
ậ

ổ
ng công ty
Đ
ề án kinh tế chính trị18
đã
th
ể
ch
ế
hoá nh
ữ
ng ưu
đã
i
đặ
c quy
ề
n c
ủ
a m
ì
nh và đưa ra nh
ữ
ng quy
đị
nh
b

n, nhi
ề
u công ty
đã

đị
nh ra nh
ữ
ng s
ả
n ph
ẩ
m mà
h
ọ
s
ả
n xu
ấ
t t
ạ
o ra s
ự
b
ấ
t b
ì
nh
đẳ
ng gi

đố
i v
ớ
i t
ừ
ng lo
ạ
i khách hàng.
- C
ạ
nh tranh trong n
ộ
i b
ộ
t
ổ
ng công ty b
ị
h
ạ
n ch
ế
. Đ
ượ
c s
ự
b
ả
o h
ộ

i. Như v
ậ
y v
ớ
i m
ụ
c đích chính là nâng cao năng l
ự
c c
ạ
nh tranh c
ủ
a
các t
ổ
ng công ty
đã
không th
ự
c hi
ệ
n
đượ
c, mà vi
ệ
c thành l
ậ
p các t
ổ
ng công ty

ớ
i 450 thành viên, 71 t
ổ
ng
công ty 90 c
ủ
a b
ộ
v
ớ
i 1057 thành viên và 7 t
ổ
ng công ty 90 c
ủ
a
đị
a phương
v
ớ
i 116 thành viên, t
ổ
ng công ty chi
ế
m 27% s
ố
doanh nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c và

t
ầ
ng:
Độ
c quy
ề
n t
ự
nhiên t
ồ
n t
ạ
i trong nh
ữ
ng ngành k
ế
t c
ấ
u h
ạ
t
ầ
ng
đò
i h
ỏ
i
v
ố
n

quan tr
ọ
ng,
ả
nh h
ưở
ng
m
ạ
nh m
ẽ

đế
n chi
ế
n l
ượ
c phát tri
ể
n kinh t
ế
c
ủ
a
đấ
t n
ướ
c như: Đi
ệ
n, n

ì
nh khép kín theo
chi
ề
u d
ọ
c v
ừ
a th
ự
c hi
ệ
n các khâu
đầ
u v
ừ
a th
ự
c hi
ệ
n các khâu cu
ố
i. Do h
ì
nh
th
ứ
c ho
ạ
t

ng
m
ứ
c giá chung cao hơn so v
ớ
i m
ứ
c giá th
ự
c t
ế
c
ủ
a s
ả
n ph
ẩ
m
để
thu
đượ
c l
ợ
i
nhu
ậ
n siêu ng
ạ
ch cao. Đi
ề

ụ
: giá đi
ệ
n
ở
Vi
ệ
t Nam là 0,07USD/kwh so v
ớ
i Thái Lan là 0,04
USD, phí v
ậ
n hành, c
ả
ng
đố
i v
ớ
i 1 v
ạ
n t
ấ
n
ở
c
ả
ng Sài G
ò
n là 40.000USD,
c

ủ
a hàng hoá th
ì
l
ạ
i c
ò
n
b
ị
h
ạ
n ch
ế
: h
ệ
th
ố
ng giao thông kém phát tri
ể
n,
đườ
ng xá tr
ậ
t h
ẹ
p h
ạ
n ch
ế

n như Hà N
ộ
i, thành ph
ố
H
ồ
Chí Minh,
t
ì
nh tr
ạ
ng ng
ậ
p úng trên các con
đườ
ng khi có mưa là đi
ề
u không hi
ế
m. Kho
tàng, b
ế
n b
ã
i, c
ả
ng bi
ể
n ít,
đườ

đườ
ng b
ộ

đượ
c r
ả
i
nh
ự
a.
K
ế
t qu
ả
c
ủ
a
độ
c quy
ề
n t
ự
nhiên là năng su
ấ
t lao
độ
ng th
ấ
p, giá c

ạ
nh khác trong n
ề
n kinh t
ế

qu
ố
c dân.

e. M
ộ
t s
ố
y
ế
u t
ố
khác.
Nhà n
ướ
c ta chưa có nh
ữ
ng quy
đị
nh c
ụ
th
ể
và chưa có m

cho
vi
ệ
c giám sát c
ạ
nh tranh và
độ
c quy
ề
n. Chính thông qua nh
ữ
ng hi
ệ
p h
ộ
i này
mà các hành vi c
ạ
nh tranh không lành m
ạ
nh s
ớ
m
đượ
c quá ra x
ử
l
ý
.
III. CÁC

ng: c
ò
n nhi
ề
u t
ồ
n t
ạ
i c
ầ
n
tháo g
ỡ
.
T
ừ
th
ự
c tr
ạ
ng cho th
ấ
y c
ạ
nh tranh và
độ
c quy
ề
n trong n
ề

ạ
i, nguyên
nhân c
ủ
a các t
ồ
n t
ạ
i đó là do:
Đ
ề án kinh tế chính trị20
- H
ệ
th
ố
ng nh
ữ
ng quy
đị
nh pháp lu
ậ
t đi
ề
u ch
ỉ
nh các quan h
ệ

ệ
p chưa nghiêm minh, nên nh
ữ
ng hành vi
c
ạ
nh tranh không h
ợ
p th
ứ
c c
ò
n t
ồ
n t
ạ
i khá ph
ổ
bi
ế
n.
- Quan đi
ể
m v
ề
vai tr
ò
c
ủ
a c

ớ
i nhau.
- Th
ủ
t
ụ
c hành chính chưa
đượ
c c
ả
i thi
ệ
n, đơn gi
ả
n hoá k
ị
p th
ờ
i nên c
ò
n
gây nhi
ề
u phi
ề
n hà cho các nhà
đầ
u tư và c
ũ
ng t

ướ
c so v
ớ
i các n
ướ
c khác.
- H
ệ
th
ố
ng thông tin c
ò
n y
ế
u kém, chưa k
ị
p th
ờ
i cân x
ứ
ng thi
ế
u minh
b
ạ
ch
đã
gây ra s
ự
b

ệ
p Nhà n
ướ
c di
ễ
n ra c
ò
n
ch
ậ
m. C
ò
n nhi
ề
u doanh nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c ho
ạ
t
độ
ng không có hi
ệ
u qu
ả
nhưng
v
ẫ
n bao c

ủ
a quá tr
ì
nh h
ộ
i nh
ậ
p th
ì
vi
ệ
c c
ả
i thi
ệ
n môi tr
ườ
ng c
ạ
nh tranh là yêu
c
ầ
u c
ấ
p bách
để
t
ạ
o đi
ề

n t
ự
do hoá thương m
ạ
i và h
ộ
i nh
ậ
p kinh t
ế
th
ế
gi
ớ
i.
Để
duy tr
ì
c
ạ
nh tranh
lành m
ạ
nh và ki
ể
m soát
độ
c quy
ề
n chúng ta c

ứ
c v
ề
c
ạ
nh tranh, ph
ả
i th
ố
ng nh
ấ
t
quan đi
ể
m đánh giá vai tr
ò
c
ủ
a c
ạ
nh tranh trong n
ề
n kinh t
ế
. Ph
ả
i coi c
ạ
nh
tranh trong n

nh m
ộ
t cách r
õ

ràng và h
ợ
p l
ý
vai tr
ò
c
ủ
a Nhà n
ướ
c c
ũ
ng như vai tr
ò
ch
ủ

đạ
o c
ủ
a các doanh
Đ
ề án kinh tế chính trị
nh c
ả
i cách doanh nghi
ệ
p
Nhà n
ướ
c,
đẩ
y nhanh quá tr
ì
nh c
ả
i cách doanh nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c.
Độ
c quy
ề
n
c
ủ
a các doanh nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c c
ầ

ầ
n nh
ằ
m
gi
ả
m giá thành s
ả
n xu
ấ
t, tăng năng l
ự
c c
ạ
nh tranh chung c
ủ
a toàn b
ộ
n
ề
n kinh
t
ế
, tăng tính h
ấ
p d
ẫ
n
đố
i v

đượ
c th
ể
hi
ệ
n trong toàn b
ộ
h
ệ
th
ố
ng qu
ả
n
l
ý
Nhà n
ướ
c, trong các chương tr
ì
nh và chi
ế
n l
ượ
c c
ả
i cách hành chính, trong
t
ổ
ch

nh tranh và
độ
c
quy
ề
n vào chương tr
ì
nh giáo d
ụ
c c
ủ
a các tr
ườ
ng
đạ
i h
ọ
c thu
ộ
c kh
ố
i kinh t
ế
và
kinh doanh.
Để
có
đượ
c
độ

ạ
n cho
các doanh nghi
ệ
p và công ch
ứ
c Nhà n
ướ
c
để
nâng cao, trau d
ồ
i ki
ế
n th
ứ
c v
ề

c
ạ
nh tranh và
độ
c quy
ề
n. S
ử
d
ụ
ng các phương ti

ệ
n các chính sách c
ạ
nh tranh này d
ễ
dàng hơn.
Th
ứ
hai: c
ả
i t
ổ
pháp lu
ậ
t v
ề
c
ạ
nh tranh
để
cho cơ ch
ế
c
ạ
nh tranh
đượ
c
v
ậ
n hành m

i th
ị
tr
ườ
ng
để
khuy
ế
n khích các nhà
đầ
u tư tham gia s
ả
n xu
ấ
t kinh doanh. Như v
ậ
y vi
ệ
c
h
ì
nh thành nên khung pháp l
ý
chung cho các lo
ạ
i h
ì
nh kinh doanh thu
ộ
c các

đổ
i t
ừ
quy tr
ì
nh ban hành pháp lu
ậ
t:
Xây d
ự
ng lu
ậ
t:
để

đả
m b
ả
o tính ch
ấ
t khách quan v
ề
lâu dài c
ầ
n chuy
ể
n
vi
ệ
c d

đượ
c t
ổ
ch
ứ
c m
ộ
t cách dân ch
ủ
v
ớ
i s
ự
tham gia c
ủ
a cơ
quan có liên quan.
Xây d
ự
ng văn b
ả
n d
ướ
i lu
ậ
t: ph
ả
i
đả
m b

ệ
c xây d
ự
ng và hoàn thi
ệ
n khung pháp l
ý
kinh doanh c
ầ
n xoá b
ỏ

nh
ữ
ng quy
đị
nh hi
ệ
n hành không phù h
ợ
p v
ớ
i n
ề
n kinh t
ế
th
ị
tr
ườ

c các thành ph
ầ
n kinh t
ế
.
B
ổ
xung nh
ữ
ng lu
ậ
t và văn b
ả
n d
ướ
i lu
ậ
t c
ò
n thi
ế
u, chưa h
ướ
ng d
ẫ
n thi
hành. Trong tâm xem xét là các l
ĩ
nh v
ự

đế
n quan h
ệ
gi
ữ
a
lu
ậ
t Vi
ệ
t Nam và lu
ậ
t n
ướ
c ngoài.
Để
th
ự
c hi
ệ
n
đượ
c nh
ữ
ng vi
ệ
c như trên th
ì
trong quá tr
ì

p
đồ
ng b
ộ
gi
ữ
a các b
ộ
, ngành và chính quy
ề
n
đị
a phương
v
ớ
i s
ự
tham gia c
ủ
a các doanh nghi
ệ
p, các chuyên gia nghiên c
ứ
u kinh t
ế
và
ng
ườ
i tiêu dùng. Vi
ệ

ế
v
ề
c
ạ
nh tranh
và
độ
c quy
ề
n hơn.
Th
ứ
ba: xây d
ự
ng m
ộ
t cơ quan chuyên trách theo d
õ
i, giám sát các hành
vi liên quan
đế
n c
ạ
nh tranh và
độ
c quy
ề
n. Rà soát l
ạ

ướ
c
c
ầ
n giám sát ch
ặ
t ch
ẽ
hơn các hành vi l
ạ
m d
ụ
ng c
ủ
a các doanh nghi
ệ
p l
ớ
n.
C
ầ
n ph
ả
i
đổ
i m
ớ
i ch
ế


ả
i thi
ệ
n môi tr
ườ
ng thông tin và pháp lu
ậ
t theo h
ướ
ng minh
b
ạ
ch và k
ị
p th
ờ
i hơn,
đồ
ng th
ờ
i nhanh chóng c
ả
i cách th
ủ
t
ụ
c hành chính
nh
ằ
m t

p m
ớ
i: vi
ệ
c quy
ế
t
đị
nh thành l
ậ
p các doanh
nghi
ệ
p Nhà n
ướ
c c
ầ
n
đượ
c chuy
ể
n sang cho các cơ quan quy
ề
n l
ự
c
đạ
i bi
ể
u

t
ki
ệ
m
đượ
c các ngu
ồ
n l
ự
c c
ủ
a Nhà n
ướ
c .
Thành l
ậ
p, b
ổ
sung
đầ
y
đủ
, chi ti
ế
t và c
ậ
p nh
ậ
t hàng năm nh
ữ

ế

độ
đăng k
ý
v
ớ
i m
ộ
t cơ quan đăng k
ý
th
ố
ng nh
ấ
t trong qu
ố
c
gia. Cơ quan đăng k
ý
kinh doanh
đồ
ng th
ờ
i ch
ị
u trách nhi
ệ
m c
ả

c ngoài theo ch
ế

độ
doanh nghi
ệ
p ch
ủ

độ
ng đăng k
ý
.
Xoá b
ỏ
các đi
ề
u ki
ệ
n c
ấ
p phép v
ề
n
ộ
i
đị
a hoá, t
ỉ
l

đị
nh sang ch
ứ
c năng xúc ti
ế
n và cung c
ấ
p d
ị
ch v
ụ

đầ
u tư.
-
Đấ
t đai: chuy
ể
n các th
ủ
t
ụ
c hành chính xin chuy
ể
n
đổ
i m
ụ
c đích và
quy

c cho các doanh nghi
ệ
p khi xin thuê
đấ
t quy ho
ạ
ch và xây d
ự
ng
khu công nghi
ệ
p.
- V
ề
v
ố
n: m
ở
r
ộ
ng kh
ả
năng vay v
ố
n t
ừ
các ngu
ồ
n ưu
đã

ng khoán.
Trên cơ s
ở
nguyên t
ắ
c c
ạ
nh tranh, ch
ỉ
áp d
ụ
ng vi
ệ
c gi
ớ
i h
ạ
n mua c
ổ

ph
ầ
n c
ủ
a nh
ữ
ng doanh nghi
ệ
p l
ớ

i ngoài doanh nghi
ệ
p,
ng
ườ
i n
ướ
c ngoài nên khuy
ế
n khích
để
tăng ngu
ồ
n v
ố
n c
ủ
a doanh nghi
ệ
p, t
ạ
o
đi
ề
u ki
ệ
n
đổ
i m
ớ

c t
ế
,
tr
ợ
n c
ấ
p, ch
ế

độ
th
ưở
ng, lương t
ố
i thi
ể
u, thu
ế
thu nh
ậ
p, các h
ì
nh th
ứ
c tuy
ể
n
d
ụ

- Ti
ế
p c
ậ
n th
ị
tr
ườ
ng.
+ Quy
ề
n xu
ấ
t nh
ậ
p kh
ẩ
u: m
ở
r
ộ
ng quy
ề
n xu
ấ
t nh
ậ
p kh
ẩ
u cho các doanh

h
ợ
p l
ý
tương đương
đố
i v
ớ
i các m
ặ
t hàng
để
khi th
ự
c
hi
ệ
n không gây các c
ả
n tr
ở
cho vi
ệ
c trao
đổ
i hàng hoá, thương m
ạ
i.
+ Ban hành danh m
ụ

ạ
i làm tăng lu
ồ
ng chu chuy
ể
n hàng hoá trong và ngoài n
ướ
c.
H
ạ
n ng
ạ
ch là bi
ệ
n pháp h
ạ
n ch
ế
thương m
ạ
i c
ầ
n xoá b
ỏ
. Vi
ệ
c xoá b
ỏ

h

c quy
đị
nh giá. Vi
ệ
c phân b
ổ
h
ạ
n ng
ạ
ch c
ầ
n ph
ả
i d
ự
a vào nh
ữ
ng
m
ặ
t hàng c
ụ
th
ể
, thay th
ế
ch
ế


c h
ả
i quan theo h
ướ
ng đơn gi
ả
n hoá và
phù h
ợ
p v
ớ
i tiêu chu
ẩ
n qu
ố
c t
ế
, th
ố
ng nh
ấ
t th
ủ
t
ụ
c trong c
ả
n
ướ
c.

ị
ch v
ụ
xu
ấ
t kh
ẩ
u t
ạ
i ch
ỗ
.
V
ề
thu
ế
nh
ậ
p kh
ẩ
u: xoá b
ỏ
cách đánh thu
ế

đự
a trên m
ụ
c đích s
ử

u ph
ụ
c v
ụ
cho quá tr
ì
nh s
ả
n xu
ấ
t trong n
ướ
c tăng kh
ả
năng c
ạ
nh tranh
c
ủ
a các doanh nghi
ệ
p trong n
ướ
c.
- V
ề
chuy
ể
n giao công ngh
ệ

ộ
làm
nghiên c
ứ
u khoa h
ọ
c, tr
ọ
ng d
ụ
ng nhân tài,
đượ
c cung c
ấ
p ph
ổ
bi
ế
n thông tin,