LỜI NÓI ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Đất nước ta đang trong thời kỳ công nghiệp hóa – hiện đại hóa, thực hiện
nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, quá trình hội nhập kinh tế
quốc tế ngày càng sâu rộng. Tuy nhiên, trước tác động của suy giảm kinh tế thế
giới, lạm phát và giá cả các mặt hàng sinh hoạt thiết yếu tăng cao, tình trạng
thiếu việc làm, thất nghiệp và các tiêu cực xã hội đã ảnh hưởng rất lớn tới đời
sống, sinh hoạt và tư tưởng của thanh niên, đặc biệt là thanh niên công nhân,
nhóm đối tượng chịu tác động nhiều nhất của suy giảm kinh tế. Một bộ phận
thanh thiếu niên chưa có ý chí phấn đấu vươn lên, thụ động, ý thức trách nhiệm
bản thân còn hạn chế, ngại khó, ngại khổ; quan niệm về giá trị đạo đức còn lệch
lạc, lối sống buông thả, vị kỷ, thực dụng, thiếu trách nhiệm. Đặc biệt, cơ chế
kinh tế thị trường với những mặt trái của nó đã tác động không nhỏ lên tình
trạng ngày càng gia tăng tội phạm trong thanh thiếu niên, đặc biệt là người chưa
thành niên. Hiện nay, số lượng trẻ vị thành niên phạm pháp đang tăng theo xu
hướng trẻ hóa và mức độ vi phạm ngày càng nghiêm trọng. Đặc biệt có một bộ
phận thanh thiếu niên đã tham gia vào các băng nhóm tội phạm có tổ chức,
phạm tội có sử dụng bạo lực với tính chất côn đồ hung hãn; thực hiện các hành
vi giết người, cướp của, chống người thi hành công vụ, bảo kê, đâm thuê, chém
mướn gây ra hậu quả hết sức nghiêm trọng.
Đây đã và đang là vấn đề nhức nhối trong xã hội. Tình hình vi phạm pháp
luật do thanh thiếu niên thực hiện đã gióng lên “hồi chuông” báo động khiến cho
toàn xã hội không khỏi lo lắng. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến an ninh
chính trị và trật tự an toàn xã hội mà còn làm xấu đi truyền thống văn hóa dân
tộc Việt Nam ta. Đứng trước thực trạng đó tòa xã hội có trách nhiệm to lớn
trong việc chăm sóc, bảo vệ và phòng, chống thanh thiếu niên vi phạm pháp
luật. Việc nhìn nhận vào thực trạng vi phạm pháp luật của thanh thiếu niên ở
nước ta trong những năm gần đây có ý nghĩa to lớn để chúng ta đưa ra những
giải pháp hiệu quả trong công tác phòng, chống vi phạm pháp luật của thanh
thiếu niên Việt Nam trong thời gian tới.
Chính vì những lý do trên em đã chọn đề tài: “” làm đề tài khóa luận tốt

Phạm vi nghiên cứu
Trong phạm vi của một Khóa luận tốt nghiệp đại học, em sẽ tập trung
nghiên cứu về thực trạng vi phạm pháp luật (mà chủ yếu là vi phạm hình sự và
vi phạm hành chính) của thanh thiếu niên ở nước ta trong thời gian gần đây và
đề xuất một số giải pháp để kiềm chế vi phạm pháp luật do thanh thiếu niên gây
ra.
•
Nhiệm vụ nghiên cứu
Để thực hiện mục đích của đề tài, nhiệm vụ nghiên cứu đặt ra bao gồm:
- Nêu lên thực trạng vi phạm pháp luật của thanh thiếu niên ở Việt Nam
hiện nay;
- Tìm hiểu những nguyên nhân phát sinh vi phạm pháp luật của thanh thiếu
niên ở Việt Nam trong những năm gần đây;
- Đề xuất một số giải pháp nhằm kiềm chế những vi phạm pháp luật nói
trên.
4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu:
Việc nghiên cứu đề tài “…” được tiến hành trên cơ sở phương pháp luận
là hệ thống các quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh,
đường lối chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước. Đồng thời, trên cơ sở
phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch
sử, khóa luận còn sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể khác như: so
sánh, phân tích, thống kê số liệu kết hợp với phương pháp tổng hợp để làm rõ
mục đích và nội dung nghiên cứu của đề tài.
5. Kết cấu của khóa luận:
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khỏa, luận văn có
kết cấu gồm 3 chương:
CHƯƠNG I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ VI PHẠM
PHÁP LUẬT CỦA THANH THIẾU NIÊN Ở VIỆT NAM
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VI PHẠM PHÁP LUẬT CỦA THANH
THIẾU NIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY.

Trên thế giới, các nước cũng có quy định về độ tuổi thanh niên khác
nhau:nhiều nước quy định từ 18 đến 24 tuổi hoặc 15 - 24 tuổi, một số nước quy
định từ 15 - 30 tuổi, có nước quy định tuổi "trần" của thanh niên là 29 tuổi
(Trung Quốc) hoặc 35 tuổi (Bangladesh), thậm chí tới 40 tuổi (Malaysia). Như
vậy có thể thấy rằng độ tuổi thanh niên còn được quy định rất khác nhau giữa
các nước trên thế giới.
Theo Điều 1, Luật Thanh niên 2005: “Thanh niên là công dân Việt Nam
từ đủ mười sáu tuổi đến ba mươi tuổi”. Như vậy có thể thấy thanh niên hầu hết
là những học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường ở lớp 11, lớp 12, là học viên
các trường trung cấp, các trường dạy nghề, là sinh viên cao đẳng, đại học, cao
học, những người trong độ tuổi từ 16 đến 30 sinh sống, làm việc tự do.
• Đặc điểm phát triển của thanh thiếu niên:
Thứ nhất, đây là giai đoạn có nhiều thay đổi về tâm sinh lý.
Khi bước vào độ tuổi thiếu niên thì đa số mọi người trong độ tuổi này đều
có những thay đổi về sinh lý, xã hội và tâm lý. Về mặt sinh lý, trong giai đoạn
này các em bắt đầu có những thay đổi mạnh mẽ của các tuyến nội tiết. Sự phát
triển nhanh của các tuyến nội tiết này khiến các em dễ mất cân bằng và có các
biểu hiện cảm xúc buồn vui vô cớ, khả năng kiểm soát bản thân chưa tốt… Bên
cạnh đó, sự phát triển mang tính nhảy vọt về chiều cao do hệ xương phát triển
nhanh trong khi hệ cơ chưa theo kịp nên các em hay lóng ngóng, vụng về, dễ
làm đổ vỡ đồ vật, dù về chiều cao, các em đã gần ngang bằng với người trưởng
thành. Ngoài ra, quá trình phát dục ở độ tuổi thiếu niên cũng diễn ra mạnh mẽ,
cùng với quá trình đó các em đã bắt đầu quan tâm đến những người bạn khác
giới, các em có biểu hiện ngượng ngùng, để ý tới hình ảnh bản thân và bạn bè
nhiều hơn. Về mặt xã hội, trong giai đoạn này, các em bắt đầu có mối quan hệ
bạn bè mở rộng hơn. Xuất hiện những nhóm bạn và những người bạn thân có
thể sẽ gắn bó, chia sẻ với nhau trong suốt quãng đời sau này.
Sau thời kỳ dậy thì, bắt đầu vào độ tuổi thanh niên các bạn dù ở giới nào
(nam hay nữ) đều cảm nhận rõ ràng hơn bao giờ hết về giới tính của mình. Từ
đó, nhu cầu được thể hiện và được khẳng định trước những người bạn khác giới

ứng xử của thanh niên trong giai đoạn này. Nếu nắm được những đặc trưng tâm
lý chi phối hành vi, ứng xử của thanh thiếu niên, thì khi chúng ta cần xem xét,
đánh giá hành vi của thanh thiếu niên sẽ có cơ sở nhìn nhận, đánh giá một cách
khách quan, khoa học hơn, từ đó đưa ra những biện pháp giáo dục, ngăn ngừa
cũng như những biện pháp xử lý một cách hiệu quả, có ích cho xã hội, nhưng
không làm ảnh hưởng đến sự phát triển tiếp theo của thanh niên.
1.1.2. Khái niệm vi phạm pháp luật của thanh thiếu niên:
1.1.2.1. Định nghĩa:
Theo Giáo trình Lý luận nhà nước và pháp luật của Trường đại học Luật
Hà Nội: “Vi phạm pháp luật là hành vi (hành động hoặc không hành động) trái
pháp luật và có lỗi, do chủ thể có năng lực trách nhiệm pháp lý thực hiện, xâm
hại đến các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ”.
Trong bất kỳ xã hội có giai cấp nào, vi phạm pháp luật đều bị coi là hành
vi bất hợp pháp, nên về nguyên tắc chủ thể của hành vi ấy phải chịu trách nhiệm
pháp lý. Về mặt khoa học, ta thấy, thanh thiếu niên là người chưa phát triển đầy
đủ cả về thể chất và tâm sinh lý, nhận thức của họ thường non nớt, thiếu chin
chắn trong suy nghĩ, bồng bột trong hành động. Do vậy, các em dễ bị kích động,
lôi kéo, cuốn hút bởi những người xung quanh. Nếu ở môi trường xấu và không
được chăm sóc, giáo dục chu đáo, thanh thiếu niên dễ bị tiêm nhiễm các thói hư
tật xấu dẫn đến phạm pháp. Vì thế, rất cần sự định hướng đúng đắn từ phía gia
đình, nhà trường và xã hội.
Để hiểu rõ hơn về vi phạm pháp luật của thanh thiếu niên, cần xem xét
các dẫu hiệu đặc trưng của nó.
1.1.2.2. Các dấu hiệu của vi phạm pháp luật do thanh thiếu niên thực
hiện:
Từ định nghĩa về vi phạm pháp luật của thanh thiếu niên, có thể nêu lên
những đặc trưng cơ bản của nó như sau:
 Thứ nhất, vi phạm pháp luật của thanh thiếu niên là hành vi xác định hay
xử sự thực tế của thanh thiếu niên, thể hiện dưới dạng hành động hoặc
không hành động.

luật.
 Thứ ba, vi phạm pháp luật của thanh thiếu niên là hành vi có chứa đựng
lỗi của chủ thể.
Lỗi là trạng thái tâm lý, thể hiện thái độ tiêu cực của chủ thể đối với hậu
quả hành vi trái pháp luật của mình và đối với với hành vi trái pháp luật ấy ở
thời điểm chủ thể thực hiện hành vi trái pháp luật. Lỗi đặt ra trong điều kiện một
người có khả năng lựa chọn một cách xử sự vừa thỏa mãn nhu cầu của bản thân
vừa phù hợp với yêu cầu của pháp luật nhưng người đó đã lựa chọn xử sự trái
pháp luật. Ví dụ như học sinh có một khoảng thời gian ôn tập trước khi thi
nhưng đã không làm điều đó mà đợi đến khi thi lại sử dụng tài liệu. Như vậy,
học sinh này có điều kiện lựa chọn xử sự để vừa được điểm cao vừa không vi
phạm quy chế thi (ôn thi) nhưng đã lựa chọn xử sự trái với quy định (quay cóp)
nên bị coi là có lỗi.
Có thể nói mọi vi phạm pháp luật do thanh thiếu niên thực hiện đều là
những hành vi trái pháp luật, nhưng không phải tất cả các hành vi trái pháp luật
của thanh thiếu niên đều là những vi phạm pháp luật, mà chỉ những hành vi trái
pháp luật nào được thanh thiếu niên thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý (tức là có
lỗi của thanh thiếu niên) mới được coi là vi phạm pháp luật. Nếu thanh thiếu
niên thực hiện những hành vi trái pháp luật do những điều kiện và hoàn cảnh
khách quan mà không cố ý và cũng không vô ý hoặc không thể nhận thức được,
từ đó không thể lựa chọn hoặc điều khiển được hành vi của mình theo yêu cầu
của pháp luật thì chủ thể thực hiện hành vi đó không bị coi là có lỗi và hành vi
đó không phải là vi phạm pháp luật. Vì vậy, lỗi là dấu hiệu không thể thiếu để
xác định vi phạm pháp luật của thanh thiếu niên.
 Thứ tư, vi phạm pháp luật là hành vi của thanh thiếu niên có năng lực
trách nhiệm pháp lý.
Chủ thể vi phạm pháp luật của thanh thiếu niên phải là người có năng lực
trách nhiệm pháp lý. Năng lực trách nhiệm pháp lý của thanh thiếu niên là khả
năng mà pháp luật quy định cho họ phải chịu trách nhiệm đối với hành vi trái
pháp luật của mình.

chính), tổ chức thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm các quy tắc quản
lý nhà nước mà không phải là tội phạm hình sự và theo quy định của pháp luật
phải bị xử phạt hành chính. Do đó, vi phạm hành chính của thanh thiếu niên là
hành vi có lỗi của thanh thiếu niên có năng lực trách nhiệm hành chính vi phạm
các quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không bị coi là tội phạm và
theo quy định của pháp luật phải xử phạt hành chính.
Tuy nhiên, thanh thiếu niên có một giới hạn độ tuổi khá rộng, từ 10 đến
30 tuổi, trong đó bao gồm nhóm thanh thiếu niên chưa đến tuổi vị thành niên
nên khi xác định vi phạm hành chính cũng như xử phạt hành chính đối với thanh
thiếu niên cần lưu ý đến điều này.
Khoản 1 Điều 6 PLXLVPHC năm 2002 (sửa đổi năm 2008) quy định:
“Người đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi bị xử phạt hành chính về vi phạm hành
chính do cố ý; người từ đủ 16 tuổi trở lên bị xử phạt hành chính về mọi vi phạm
hành chính do mình gây ra”.
Như vậy, thanh thiếu niên dưới 14 tuổi là người chưa có năng lực hành
chính nên sẽ không phải chịu trách nhiệm hành chính. Thanh thiếu niên từ đủ 14
tuổi đến dưới 16 tuổi là người có năng lực trách nhiệm hành chính chưa đầy đủ,
sẽ phải chịu trách nhiệm hành chính về vi phạm hành chính được thực hiện với
lỗi cố ý. Thanh thiếu niên từ đủ 16 tuổi trở lên được xác định là có năng lực
trách nhiệm hành chính đầy đủ, sẽ phải chịu trách nhiệm hành chính đối với mọi
vi phạm hành chính mà họ gây ra.
Việc xử lý vi phạm hành chính đối với thanh thiếu niên ở nhóm tuổi chưa
thành niên được quy định tại Điều 7 PLVPHC năm 2002 (sử đổi năm 2008) như
sau: “Người từ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi vi phạm hành chính thì bị phạt cảnh
cáo. Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi vi phạm hành chính thì có thể bị áp
dụng hình thức xừ phạt vi phạm hành chính quy định tại Điều 12 của pháp lệnh
này. Khi phạt tiền đối với họ thì mức tiền phạt không được quá một phần hai
mức phạt đối với người thành niên; trong trường hợp họ không có tiền nộp phạt
thì cha mẹ hoặc người giám hộ phải nộp thay”.
Thanh thiếu niên từ đủ 18 tuổi sẽ bị áp dụng hình thức xử phạt vi phạm

an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm tính mạng, sức
khỏe, danh dự, nhân phẩm, tự do, tài sản, các quyền, lợi ích hợp pháp khác của
công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ
nghĩa”.
Trách nhiệm hình sự của thanh thiếu niên được quy định tại Điều 12
BLHS năm 1999 sửa đổi năm 2009 như sau: “Người từ đủ 14 tuổi trở lên nhưng
chưa đủ 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng với
lỗi cố ý hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng. Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải
chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm”.
Như vậy, xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lí cũng như khả năng nhận thức
của thanh thiếu niên, pháp luật quy định trách nhiệm hình sự của thanh thiếu
niên ở các nhóm tuổi khác nhau là không giống nhau. Thanh thiếu niên là người
dưới 14 tuổi sẽ không phải chịu trách nhiệm hình sự, nói cách khách họ là người
chưa có năng lực trách nhiệm hình sự. Thanh thiếu niên từ đủ 14 tuổi bắt đầu
phải chịu trách nhiệm hình sự, người từ đủ 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự
đối với mọi loại tội phạm.
Ngoài ra, thanh thiếu niên là người chưa thành niên là nhóm đối tượng
đặc biệt, chưa phát triển toàn diện về thể chất, tinh thần cũng như khả năng nhận
thức nên BLHS đã có những quy định riêng áp dụng đối với người chưa thành
niên tại Chương X của Bộ luật.
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VI PHẠM PHÁP LUẬT CỦA THANH
THIẾU NIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY.
Thanh thiếu niên vi phạm pháp luật là một vấn đề xã hội tồn tại ở mọi
quốc gia. Ở nước ta, công tác đấu tranh phòng chống vi phạm pháp luật và phạm
tội của thanh thiếu niên thuộc về trách nhiệm của Đảng, Nhà nước, các cơ quan,
tổ chức và toàn thể nhân dân. Trong những năm vừa qua, Đảng và Nhà nước đã
ban hành nhiều chủ trương, chính sách và pháp luật nhằm bảo đảm sự phát triển
toàn diện của thanh thiếu niên. Chính phủ, các Bộ, ban, ngành và chính quyền
các cấp đã đề ra nhiều chương trình, kế hoạch cũng như áp dụng nhiều biện
pháp để tăng cường bảo vệ an ninh, trật tự an toàn xã hội, đấu tranh phòng và

sản, cố ý gây thương tích, chỉ có một số rất nhỏ các đối tượng ở lứa tuổi này có
những hành vi như cướp tài sản, cướp giật, giết người… Ngược lại, các đối
tượng từ 16 tuổi trở lên thì hành vi vi phạm bao gồm cả trộm cắp, lừa đảo, cướp,
cướp giật, cưỡng đoạt tài sản, giết người và hành vi của các đối tượng này có
mức độ nguy hiểm cho xã hội cao hơn so với hành vi của các đối tượng dưới 16
tuổi, phần lớn hành vi vi phạm của các đối tượng này đã cấu thành tội phạm và
bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Đáng lo ngại nhất là trong các vụ gây rối này có
nhiều loại hung khí, vũ khĩ có khả năng gây thương tích cao được sử dụng. Theo
kết quả thống kê của Trung tâm nghiên cứu tội phạm học và phòng ngừa tội
phạm học (Học viện Cảnh sát nhân dân) về tội phạm giết người trong giai đoạn
từ tháng 1-2007 đến 9-2010, với trên 4.000 phạm nhân đang thụ án tại bốn trại
giam thuộc Bộ Công an quản lý. Kết quả cho thấy tội phạm thường xảy ra chủ
yếu ở nhóm tuổi từ đủ 18-30 (41,12%) và nhóm tuổi từ 30-45 (34,06%), ở nhóm
tuổi từ đủ 14 đến dưới 18 chiếm 16,7%; còn lại ở nhóm tuổi khác là 8,75%
Trong báo cáo của Tổng cục Cảnh sát, Bộ Công an về trật tự xã hội trong 5 năm
từ năm 2004- 2009, trên cả nước xảy ra 25.508 vụ phạm pháp hình sự. Lực
lượng cảnh sát điều tra tội pham về trật tự xã hội, công an các đơn vị, địa
phương đã điều tra khám phá 18.597 vụ, bắt giữ xử lý 27.396 đối tượng, triệt
phá 1.986 băng nhóm tội phạm hình sự, xử lý 6.484 đối tượng. Trong số đối
tượng gây án, tỷ lệ HSSV chiếm 3,6%, trong đó có nhiều vụ án đặc biệt nghiêm
trọng như giết bạn cùng lớp, cùng trường, giết cướp.
Theo số liệu thống kê của Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội
(Bộ công an) thì trong năm 2001 có 11.376 thanh thiếu niên ở độ tuổi dưới 18 vi
phạm pháp luật, trong đó 48,99% là trộm cắp, 4,29% là tội cướp, 0,76% là tội
giết người, 11,4% là cố ý gây thương tích… nhưng đến năm 2008 thì con số này
đã tăng lên thành 17.138, trong đó chiếm đa số vẫn là tội trộm cắp (34%), 4,5%
là tội giết ngưới, cướp và cướp giật chiếm 13,6% (Chỉ tiêu trẻ em Việt Nam,
2005-2009). Còn thống kê tư Hội thảo về Chương trình hành động Quốc gia vì
trẻ em giai đoạn 2011 – 2020, do Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội tổ chức
tại Đà nẵng (diễn ra từ 16 đến 18/8/2011) cho thấy chỉ trong sáu tháng đầu năm

Cương đang ngồi trong lớp liền nói vọng để bênh vực cho Hoàng: “Nhìn đểu thì
làm gì được”. Ngay lập tức, Cương bị nhóm bạn học lao tới hành hung và đâm
chết.
Qua khảo sát 200 học sinh tại các trường THPT ở địa bàn thành phố Hà
Nội năm 2011, có đến 96,7% số học sinh được hỏi đều cho rằng ở trường các
em học, có xảy ra hiện tượng nữ sinh đánh nhau, trong đó có 12,7% nữ sinh 1
lần đánh nhau, 20,7% 2-3 lần, 10,7% 4-5 lần, 19,3% từ 5 lần trở lên; phần lớn
các nữ sinh có hành vi đánh nhau đã cho rằng việc đó là “bình thường” (57%) và
“chấp nhận được” (gần 40%). Bên cạnh đó, khảo sát trong 200 cha, mẹ học sinh
về sự thể hiện hành vi đạo đức trong cuộc sống hàng ngày của trẻn em so với thế
hệ trước, 30,8% cho rằng sự hiếu thảo với ông bà và cha mẹ kém trước; chỉ có
26,3% biết ơn thầy cô giáo và 27% nhường nhịn, hòa thuận với ạnh chị em.
Những con số trên đây cho thấy bạo lực học đường đang thực sự trở thành vấn
nạn của ngành giáo dục. Bất chấp những lời cảnh cáo của các cơ quan chức
năng, của những người làm công tác giáo dục… nạn bạo lực học đường vẫn
không hề suy giảm mà ngày càng diễn biến phức tạp.
Ngoài ra, có nhiều vụ học sinh nữ đánh nhau hội đồng, lột quần áo, dùng
điện thoại ghi hình rồi phát tán lên mạng Internet ngày càng diễn biến phức tạp
gây tâm lý hoang mang lo ngại cho cha mẹ học sinh, gây bức xúc dư luận xã
hội. Gần đây vào ngày 4/1/2013 một đoạn clip nữ sinh bị nhóm bạn nữ “xử”
ngay trong lớp học được tung lên mạng xã hội facebook, với độ dài gần 3 phút,
clip đã khiến nhiều người không khỏi bức xúc vì những cảnh tượng đánh bạn dã
man của nhóm nữ sinh. Trong clip, nữ sinh là nạn nhân đã bị nhóm ban khoảng
3, 4 bạn giật tóc, đấm đa kèm theo những lời lẽ lăng mạ. Một điều khiến dư luận
lên án và lo ngại nữa là trong các clip bạo lực học đường thì thái độ thờ ơ, lãnh
cảm của những học sinh khi đứng chứng kiến vụ việc. Cho dù nhìn thấy ban bị
đánh hoặc bạn có hành vi đánh người sai trái nhưng các cô cậu áo trắng này vẫn
dửng dưng như không hề có chuyện gì xảy ra, thậm chí còn reo hò, cổ vũ, chụp
ảnh, quay clip.
Vô lễ với thầy cô, coi thường kỷ luật của nhà trường cũng là biểu hiện của

thông
Đi môtô, xe gắn máy khi chưa đủ tuổi, không có giấy phép lái xe, vượt
đèn đỏ, chạy quá tốc độ, lạng lách, đánh võng, không đội mũ bảo hiểm, đi xe
đạp dàn hàng, chở quá số người quy định… là các vi phạm mà thanh thiếu niên
thường mắc khi tham gia giao thông. Bên cạnh đó, học sinh, sinh viên khi tham
gia giao thông chưa có biểu hiện văn hoá, còn bóp còi inh ỏi, lắp các loa to, phát
nhạc ầm ĩ trên đường, nói tục, chửi bậy khi đi trên đường, đùa nghịch khi đang
lái xe… Đáng lưu ý là những hành vi của các em diễn ra rất “hồn nhiên”.
Theo số liệu thống kê của Hội sinh viên Việt Nam (SVVN) có tới 80% số
sinh viên đi xe máy không có giấy phép lái xe, 95% số sinh viên khi lái xe máy
còn sử dụng sai kỹ thuật. Đối với học sinh phổ thông hầu như 100% không có
Giấy phép lái xe (GPLX), vì chưa đủ tuổi. Đã có nhiều giải pháp đưa ra nhằm
quản lý và cấm học sinh không đủ tuổi đi xe máy đến trường. Nhưng thực tế rất
khó kiểm soát tình trạng này.
Tại Hội nghị sơ kết 2 năm thực hiện cuộc vận động “Học sinh sinh viên
gương mẫu thực hiện và vận động gia đình chấp hành nghiêm túc Luật giao
thông” được tổ chức qua cầu truyền hình sáng 3/11/2009 tại Bộ GD-ĐT, Cục
cảnh sát giao thông đường bộ - đường sắt, Bộ Công an đánh giá tình trạng học
sinh, sinh viên vi phạm luật giao thông có chiều hướng gia tăng. Trong tổng số
10.140 vụ tai nạn giao thông, có 37% vụ liên quan đến đối tượng dưới 24 tuổi và
có đến 5.526 nạn nhân dưới 24 tuổi tử vong. Trong các nguyên nhân gây tai nạn
thì vi phạm tốc độ chiếm 37,8%, đi không đúng phần đường 22%, xử lý kém
15%. Có tới 50% số người tham gia giao thông không dùng đèn báo khi chuyển
hướng, 85% không dùng còi đúng quy định, 70% không dùng phanh tay, 90%
không sử dụng đúng đèn chiếu sáng xa, gần. Theo thống kê, hiện tượng học sinh
đi xe máy tới trường ở các thành phố lớn có chiều hướng gia tăng. Tại Hà Nội,
riêng trong tháng “An toàn giao thông” năm 2009, đã xử lý 600 trường hợp vi
phạm là học sinh phổ thông. Đặc biệt, qua ghi hình tại một số trường học Hà
Nội, cứ 1 giờ đồng hồ có hàng chục trường hợp học sinh vi phạm. Tại Đà Nẵng,
từ năm 2003-2008 có tới gần 2.000 trường hợp HSSV vi phạm an toàn giao

2010, đã phát hiện và giải tán 216 tốp (so với cùng kỳ 2009 là 151 tốp) thanh
niên tụ tập, lưu thông thành đoàn, lạng lách, đánh võng, đua xe trái phép, dàn
hàng ngang trên các tuyến đường; phát hiện kiểm tra và lập biên bản 2.430 vụ
(so với cùng kỳ 2009 là 1.279 vụ) trường hợp vi phạm, tạm giữ 2.356 xe (so với
cùng kỳ năm 2009 là 1.250 xe) xe mô-tô, gắn máy. Tại địa bàn thành phố Hà
Nội những năm qua vẫn thường xảy ra tình trạng thanh thiếu niên, trong đó có
học sinh tu tập nhau tổ chức đua xư trái phép tại một số tuyến phố vào các dịp lễ
hội, tết, các giải bong đá… Đây là thực trạng đáng báo động về sự xuống cấp
đạo đước, lối sống trong một bộ phận thanh thiếu niên thích ăn chới, đua đòi, ưa
hưởng thụ, lười lao động, sống ích kỷ và thiếu sự quan tâm dạy dỗ từ phía gia
đình.
2.1.4. Thanh thiếu niên tham gia vào các tệ nạn xã hội như: ma túy, cờ
bạc, cá độ, mại dâm…
Trong thời gian gần đây số lượng thanh thiếu niên tham gia vào tệ nạn ma
túy (sử dụng, tang trữ, mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy…) ngày càng
nhiều, đặc biệt là ở những thành phố lớn. Đây là một thực tế rất đáng lo ngại và
để hạn chế , tiến tới loại trừ tệ nạn ma túy trong thanh thiếu niên, chúng ta cần
nắm bắt được tình hình thanh thiếu niên phạm pháp về ma túy.
Theo số liệu của Cục phòng chống tệ nạn xã hội, Bộ Lao động – Thương
binh và xã hội cho thấy số người nghiện ma túy trong cả nước đã tăng lên không
ngừng với xu thế trẻ hóa người nghiện. Trong 10 năm trở lại đây ở Việt Nam đã
có khoảng 10 vạn người nghiện ma túy. Trong hồ sơ quản lý trên 70% số người
nghiện dưới 30 tuổi, khoảng 5% tổng số người sử dụng ma túy ở tuổi chưa thành
niên đặc biệt trong đó có khoảng 50% tổng số người nghiện là trẻ em (dưới 16
tuổi). Theo thống kê của Viện kiểm sát nhân dân tối cao. Nếu như năm 2004, chỉ
có 600 học sinh sinh viên (HSSV) nghiện ma túy, thì đến năm 2007 con số này đã
tăng lên 1.234 HSSV.
Đặc biệt hiện nay, tệ nạn ma túy học đường vẫn là vấn đề nhức nhối của xã
hội. Trên địa bàn thành phố Hà Nôi có 323 trường THCS và THPT với 272.959
học sinh và 37 trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp với hơn

phép chất ma túy tại 2 quán cà phê lớn tại Hà Nội, tạm giữ hơn 90 đối tượng,
trong đó có nhiều học sinh, sinh viên. Hay như vụ ngàu 30/4/2011, Công an Hải
Phòng phát hiện và bắt giữ 16 đối tượng sử dụng trái phép chất ma túy, trong đó
có 6 đó có 6 đối tượng là học sinh phổ thông. Tình trạng thanh thiếu niên tụ tập tổ
chức và sử dụng trái phép chất ma túy tổng hợp có chiều hướng gia tăng. Các tệ
nặn như tiêm chích, hút hít, sử dụng heroin, mua bán trái phép chất ma túy ở lứa
tuổi thanh thiếu niên đang hết sức phổ biến.
Số liệu so sánh giữa năm 1995 và năm 2001 về số người nghiện ma túy chia
theo lứa tuổi
Năm Dưới 18 tuổi Từ 18 đến 30 tuổi Trên 30 tuổi
1995 2,66% 39,72% 57,62%
2001 5,8% 64,9% 29,3%
(Nguồn: báo cáo kết quả điều tra người nghiện ma túy năm 2001, Cục phòng
chống tệ nạn xã hội, Bộ Lao động- Thương binh và xã hội).
Bên cạnh tệ nạn ma túy thì đánh bạc, cá độ, lô đề cũng là những tệ nạn từ
lâu đã len lỏi trong thanh thiếu niên, đặc biệt là giới HSSV. Không những thế nó
ngày càng trầm trọng về mức độ, số lượng và kiểu chơi.
Các thành phố lớn như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh… là địa bàn có
lượng sinh viên đông đảo, việc quản lý không hề đơn giản. Hơn nữa, phần lớn
sinh viên từ tỉnh khác đến khiến việc quản lý càng khó khăn. Không chỉ với nhà
trường, gia đình mà ngay cả cơ quan sở tại cũng thấy lúng túng vì sinh viên
thường không ổn định về chỗ ở, nay chỗ này mai chỗ khác. Sinh viên ngoại trú
cờ bạc, sinh viên nội trú cũng cờ bạc, lô đề. Điểm dừng của sinh viên nội trú là
các quán xá quanh khu ký túc. Ban đầu thì bớt tiền tiêu hàng tháng gia đình trợ
cấp, sau tiền trợ cấp không đủ thì vẽ thêm ra tiền học thêm, tăng học phí Và
cuối cùng là cắm đồ của mình, đồ đi mượn. Dù vẫn còn phải sống nhờ trợ cấp
từ gia đình nhưng số tiền mà sinh viên bỏ ra đánh lô đề, cờ bạc mỗi ngày lại
không hề nhỏ. Ngoài lô đề, cờ bạc, sinh viên còn sảnh sỏi trong việc cá độ.
Những trận bóng đá ban đầu xem với tinh thần thể thao rồi không biết từ khi nào
nó cũng trở thành một trò đen đỏ.