Giáo viên : Nguyễn Hoa Đăng
Trung Tâm GDTX Phú Lộc

KÝnh chµo quý thÇy c« ®Õn
dù giê víi líp 12
2

Câu 1: Đối tượng chủ yếu được Moocgan sử dụng trong
nghiên cứu di truyền để phát hiện ra quy luật di truyền
liên kết gen, hoán vị gen là
A. bí ngô. B. cà chua.
C. ruồi giấm. D. đậu Hà Lan.
(Trích đề thi TNTHPT năm 2009)
Câu 2: Trong quá trình giảm phân ở một cơ thể có kiểu
gen AB/ ab đã xảy ra hoán vị gen với tần số là 32%. Cho
biết không xảy ra đột biến. Tỉ lệ giao tử Ab là
A. 24%. B. 32%. C. 8%. D. 16%.

TIẾT 12 – DI TRUYỀN LIÊN KẾT VỚI GIỚI TÍNH VÀ DI TRUYỀN NGOÀI NHÂN
I. DI TRUYỀN LIÊN KẾT VỚI GIỚI TÍNH
1. NST giới tính và cơ chế tế bào học xác định giới tính bằng NST
a. NST giới tính :
Bộ NST của ruồi giấm
Chứa các gen quy định giới tính.
và có thể chứa các gen khác

Bé nhiÔm s¾c thÓ ng êi b×nh th êng
KiÓu nh©n cña n÷ KiÓu nh©n cña nam

X

Em h·y cho biÕt ®èi t
îng, tÝnh tr¹ng nghiªn
cøu?
Thomas Morgan
(1866-1845)

H×nh ¶nh liªn hÖ m¾t cña ruåi giÊm

TIẾT 12 – DI TRUYỀN LIÊN KẾT VỚI GIỚI TÍNH VÀ DI TRUYỀN NGOÀI NHÂN
I. DI TRUYỀN LIÊN KẾT VỚI GIỚI TÍNH
1. NST giới tính và cơ chế tế bào học xác định giới tính bằng NST
2. Di truyền liên kết với giới tính
a. Gen trên NST X
* Thí nghiệm
P
t/c
:
F
1:
F
2
:
X
100 % Mắt đỏ
Mắt đỏ
Lai thuận
Mắt trắng
50 % :
Mắt đỏ
100 % :

a. Gen trên NST X
* Thí nghiệm
* Nhận xét: Kết quả của 2 phép lai thuận nghịch
của Moocgan là khác nhau và khác kết quả của
phép lai một tính trạng của Menđen.
* Giải thích: Gen quy định tính trạng màu mắt
chỉ có trên NST X mà không có trên Y → vì vậy
cá thể đực (XY) chỉ cần 1 gen lặn nằm trên NST
X đã biểu hiện ra kiểu hình.

-Giải thích thí nghiệm : ( Lai thuận)
-Giải thích thí nghiệm : ( Lai thuận)
A:
A:Đỏ,
Đỏ,
trội /a: trắng, lặn. X
trội /a: trắng, lặn. X
A
A
X
X
A
A
:
:
a
a
Y :
Y : P
P
t/c
t/c

X
X
A
A
X
X
A
AX
X
X
X
a
a

A
A
Y
Y
X
X
X
X
A
A
;
;
Y
Y
X
X
A
A
;
;
X
X
a
a
X
X
A
A
X
X

Trắng
Trắng GP:
GP: F
F
1
1
:
: GF
GF
1
1
:
: F
F
2
2
:
:

t/c
:
:

X
X
a
a
X
X
a
aX
X
X
X
A
A
Y
Y
X
X
a
a


a ;
Y
Y
X
X
A
A
;
;
X
X
a
a
X
X
A
A
X
X
a
aX
X
A
A
Y
Y
X

F
1
1
:
: GF
GF
1
1
:
: F
F
2
2
:
:
Các gen nằm trên NST X luôn có hiện tượng di
Các gen nằm trên NST X luôn có hiện tượng di
truyền chéo.
truyền chéo.
100% :
100% :
100%
100%


A
a
A
a
Lai thuận
P:
F
1:
F
2
:
X
a
A
A
A
a
a
A a
a
a
A
a
Lai nghịch
a
a
=> Tuân theo qui luật di truyền chéo.
a. Gen trên NST X
Sơ đồ tế bào học mô tả sự di truyền màu mắt ở ruồi giấm


tất cả cơ thể mang kiểu gen XY trong dòng họ.
* Đặc điểm di truyền của gen trên NST Y: di truyền
thẳng.

TIẾT 12 – DI TRUYỀN LIÊN KẾT VỚI GIỚI TÍNH VÀ DI TRUYỀN NGOÀI NHÂN
I. DI TRUYỀN LIÊN KẾT VỚI GIỚI TÍNH
1. NST giới tính và cơ chế tế bào học xác định giới tính bằng NST
2. Di truyền liên kết với giới tính
a. Gen trên NST X
b. Gen nằm trên nhiễm sắc thể Y
c. Ý nghĩa của hiện tượng di truyền liên kết với giới tính:

c. ý nghĩa của di truyền liên kết với giới tính
Sớm phát hiện đ ợc giới đực, cái từ nhỏ điều khiển
tỉ lệ đực cái theo ý muốn trong chăn nuôi
Ví dụ: Phát hiện trứng tằm đực, tách riêng để nuôi vì
tằm đực cho nhiều tơ hơn tằm cái.

TIẾT 12 – DI TRUYỀN LIÊN KẾT VỚI GIỚI TÍNH VÀ DI TRUYỀN NGOÀI NHÂN
I. DI TRUYỀN LIÊN KẾT VỚI GIỚI TÍNH
II. DI TRUYỀN NGOÀI NHÂN
Năm 1909, Coren (Correns) tiến hành phép lai thuận nghịch
Đối tượng: Cây hoa phấn (Mirabiliss)
Phép lai thuận Phép lai nghịch
P
t/c
: ♀Cây lá đốm x ♂Cây lá xanh
F
1
: 100% cây lá đốm

Mt bnh di truyn ngi gõy nờn chng
ng kinh - Nguyờn nhõn l do mt t bin
im mt gen nm trong ti th.

* Di truyền liên kết với giới tính: là hiện t ợng di
truyền các tính trạng mà các gen xác định chúng
nằm trên nhiễm sắc thể giới tính.
*Nguyên nhân: là do NST giới tính X có những gen qui
định tính trạng mà trên NST Y không có hoặc trên Y
có mà trên X thì không.
Vậy thế nào là di truyền
liên kết với giới tính?
Em hãy cho biết nguyên nhân của
sự khác biệt giữa di truyền trên NST X
và trên NST Y?

*Ph ơng pháp phát hiện qui luật di truyền:
dùng phép lai thuận nghịch
-
Nếu kết quả phép lai thuận và nghịch cho tỉ lệ phân li
kiểu hình khác nhau ở hai giới, tớnh trng ln xut
hin gii d giao t ( XY) nhiu hn gii ng giao
t (XX) thì
gen quy định tính trạng nằm trên NST giới tính X,
khụng cú alen tng ng trờn Y.
- Nếu kết quả phép lai thuận và nghịch khác nhau và
con lai luôn có kiểu hình giống mẹ
gen quy nh tính trạng nghiên cứu nằm ở ngoài nhân.
-
Nếu kết quả 2 phép lai giống nhau