BÀI MƯỜI TÁM
SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA CHẤT RẮN

I. MỤC TIÊU
1. Tìm được ví dụ trong thực tế chứng tỏ:
- Thể tích, chiều di của một vật rắn tăng khi nóng lên, giảm khi lạnh
đi.
- Các chất rắn khác nhau nở vì nhiệt khác nhau.
2. Giải thích được một số hiện tượng đơn giản về sự nở vì nhiệt của
chất rắn.
3. Biết đọc các biểu bảng để rút ra các kết luận cần thiết.
II. CHUẨN BỊ
Một quả cầu kim loại và một vòng kim loại. Một đèn cồn, một chậu
nước, khăn lau.
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Bài mới
CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY
HỌC
NỘI DUNG
Hoạt động 1: Tổ chức tình huống học tập

Tháp Eiffel ở Paris, thủ đô nước
Pháp làm bằng thép nổi tiếng thế
giới.
Giáo viên có thể sử dụng mẩu tin
về tháp Eiffel (Epphen): do Eiffel
(1832-1923) một kỹ sư người
Pháp thiết kế . Tháp được xây
dựng vào năm 1889 tại Quảng
trường Mars, nhân dịp Hội chợ
Quốc tế thứ nhất tại Paris. Hiện


2. Trả lời câu hỏi:
Tại sao sau khi hơ nóng, quả cầu
lại không lọt qua vòng kim loại?
Sau khi hơ nóng, quả cầu nở ra
không lọt qua vòng kim loại.
Tại sao khi nhúng quả cầu vào
nước lạnh, quả cầu lại lọt qua
vòng kim loại?
Sau khi nhúng vào nước lạnh, quả
cầu sẽ co lại khi lạnh đi, quả cầu lại
lọt qua vòng kim loại.
Hoạt động 3: Rút ra kết luận. 3. Rút ra kết luận:
Hướng dẫn học sinh điền từ vào
chỗ trống.
Chú ý: thí nghiệm ở phần trên là
thí nghiệm về sự nở khối của chất
rắn.
Giáo viên giới thiệu bảng ghi độ
tăng chiều dài của các thanh kim
loại khác nhau với chiều dài ban
đầu là 100cm và khi nhiệt độ tăng
C3. Điền từ vào chỗ trống:
a. Thể tích quả cầu tăng khi quả cầu
nóng lên.
b. Thể tích quả cầu giảm khi quả
cầu lạnh đi.
Chú ý: Sự nở vì nhiệt theo chiều dài
(sự nở dài của vật rắn) có rất nhiều
ứng dụng trong đời sống và kỹ thuật.

vực: nở khối và nở dài.
Khâu dao: khi nung nóng khâu
Nung nóng khâu dao sẽ nở ra (hình
46), như vậy có thể tra lưỡi dao hay
liềm vào một chuôi dễ dàng, sau khi
để nguội, khâu dao sẽ co lại xiết chặt
vào chuôi dao.
dao để tra lưỡi vào được dễ dàng,
sau khi để nguội, khâu dao sẽ co
lại xiết chặt vào chuôi dao: đây l
ứng dụng về nở khối.
Tháng Một là mùa đông, thép
gặp lạnh thì sao? Tháng Bảy mùa
hè nóng bức, hiện tượng gì sẽ xảy
ra?
Hình
46
Muốn quả cầu đã nung nóng lọt qua
vòng kim loại, ta nung nóng vòng
kim loại.

Mùa đông, thép gặp lạnh sẽ co lại,
mùa nóng bức thép nở ra, do đó tháp
sẽ cao lên.
Để củng cố giáo viên có thể
dùng các câu hỏi:
1. Các chất rắn nở vì nhiệt theo
quy luật nào?
2. Nhận xét gì về sự nở vì nhiệt
của các chất rắn khác nhau?