MỘT SỐ KINH NGHIỆM THIẾT KẾ & THIẾT KẾ TỔ CHỨC THI CÔNG
TƯỜNG CHỐNG THẤM ĐẬP, THI CÔNG BẰNG BIỆN PHÁP ĐÀO HÀO
TRONG DUNG DỊCH BENTONITE
Nguyễn Văn Tăng
Công ty tư vấn XDTL II - HECII

Tóm tắt: Qua thực tế thiết kế, thi công các công trình tường chống thấm ở Dầu
Tiếng, Am Chúa, IaKao, Dương Đông, Easup Báo cáo đã nêu lên một số kinh
nghiệm trong thiết kế tổ chức thi công chọn dây chuyền thiết bị thi công cũng như
giá thành tường chống thấm cho đập thi công bằng biện pháp đào hào trong dung
dịch Bentonite.

Summary: Over design and construction practice of cutoff wall structures such as
Dau Tieng, Am Chua, DaKao, Duong Dong Easup, etc. This report has pointed
out some experiences in the task of design, construction organization, construction
equipment chain selection also cutoff wall cost for dam that constructed by ditch
excavation method in the admixture of bentonite.
I. GIỚI THIỆU CHUNG.
- Qua một số tạp chí, chúng tôi chỉ đã giới thiệu chung về tường chống thấm
(TCT) thi công bằng biện pháp đào hào trong dung dịch bentonite mà chưa thể đề
cập sâu hơn về những vấn đề kĩ thuật liên quan, đặc biệt lĩnh vực thiết kế, lý do
chính là vì tác giả chưa có nhiều số liệu cần thiết.
- Đến nay, từ khi tường chống thấm TCT đầu tiên được áp dụng ở Việt Nam
(năm 1999) đã trải qua thời gian nhiều năm và nhiều TCT đã được thiết kế & thi
công. Trong số các TCT đó (xem bảng dưới đây) hầu hết do các công ty tư vấn
XDTL trong nước thiết kế, các TCT đều đi vào vận hành tốt.
- Tuy nhiên, trong ngành thủy lợi nói riêng và ngành xây dựng CƠ BẢN nói
chung, chưa có quy định hoặc tài liệu hướng dẫn nào về thiết kế, tổ chức thi công
TCT nên đã phát sinh nhiều điều bất cập, gây khó khăn cho công tác thiết kế,
thẩm định, thẩm duyệt đồ án thiết kế, công tác tổ chức thi công, quản lí chất lượng,
kiểm soát gía thành TCT… Vì vậy, đã đến lúc trong ngành nên có một tài liệu

33

39

25
3 630

8 136

2 664

Công ty TVXDTL II
( HECII)
2 Am Chúa M
2 800

( HEC - I)
3 Iakao M

21


- Chiều sâu TCT: Chỉ tiêu về chiều sâu TCT phải đạt được yêu cầu :
đảm bảo ổn định xói của đối tượng cần sử dụng TCT như đã được nêu trong các
quy quy phạm hiện hành.
Giảm lưu lượng thấm qua công trình, đảm bảo yêu cầu TK.
Chiều dày TCT được xác định theo tính toán, vừa thoả mãn bài toán thấm nêu trên,
vừa có cường độ cao chống phá hoại của áp lực nước và phù hợp với thiết bị sẵn
có ở Việt Nam.

2. Chỉ tiêu về tính chất cơ lí của vật liệu làm TCT.
- Hệ số thấm của TCT: Tham khảo các công trình đã được thiết kế & thi
công ở Việt Nam, hệ số thấm được quy định thỏa mãn yêu cầu chất lượng của
công trình có sử dụng TCT đồng thời cũng cần phù hợp với khả năng chống thấm
của vật liệu làm TCT. Hệ số thấm tối đa không lớn hơn K = 10
–5
cm/s, tối thiểu
không nhỏ hơn K=10
–6
cm/s, nếu chọn yêu cầu thấm lớn hơn K=10
–5
cm/s thì đi
theo đó các chỉ tiêu về cường độ, gradien thấm cho phép nhỏ, nếu chọn hệ số thấm
nhỏ hơn K=10
–6
cm/s thì sẽ khó hơn cho công tác thi công (sẽ có báo cáo riêng).
- Cường độ chịu nén tối thiểu được quy định theo độ chênh áp lực nước
trước và sau tường, các công trình đã thi công thường quy định >1,5kg/cm
2
.
- Gradien xói cho phép: [ Jr ]Trước hết, Gradien xói của vật liệu làm tường
phải thỏa mãn yêu cầu chống xói trong bài tóan tính thấm trong thân đập tùy thuộc

vuợt qúa cao trình đỉnh tường.
- Các thiết bị nặng có thể đi lại vận chuyển thuận lợi bất cứ thời gian nào.
4.3. Giải các bài tóan về thiết kế TCT.
- Giải bài toán thấm tổng quát công trình, xác định lượng nước thấm, đường bão
hoà, ổn định xói chân công trình và ổn định thân TCT.
- Từ kết qủa trên xác địn: chiều sâu, chiều rộng, chiều dài và yêu cầu vệ hệ số
thấm, cường độ chịu nén, Građien thấm cho phép của TCT.
V. THIẾT KẾ TỔ CHỨC THI CÔNG TCT.
5.1. Thí nghiệm xác định tổ hợp cấp phối vật liệu TCT.
Từ yêu cầu chất lượng TCT của thiết kế cần tiến hành thí nghiệm để chọn tổ hợp
vật liệu như sau:
- Chọn nhiều tổ hợp vật liệu ứng với các loại vật liệu như Ximăng, Bentonite
có nguồn sản xuất, chủng loại khác nhau.
- Kiểm tra chỉ tiêu chất lượng so với yêu cầu đã đề ra.
- Tính toán kinh tế và chọn kết quả tối ưu nhất.
- Kết quả này làm cơ sở để quy định chất lượng thi công và nghiệm thu. 5.2. Tính toán, so chọn dây chuyền & thiết bị thi công:
1. Kết cấu tường dẫn.
- Tường dẫn được làm bằng BTCT gồm hai tường song song có khoảng cách hợp
lí, đủ vững chắc nhằm dẫn hướng cho gàu đào được ổn định, kích thước có thể
chọn cao 1m-0.8m, dày 25cm – 30cm.
2. Thiết kế dây chuyền công nghệ.
- Tính toán số lượng dây chuyền công nghệ, mỗi dây chuyền đảm bảo việc
thi công TCT từ khâu ban đầu như sản xuất vữa đến khâu cuối cùng là thi công các
hố đào. Số lượng dây chuyền thiết kế dựa vào khối lượng và tiến độ thi công chủ
đầu tư quy định.
- Tính toán chọn tính năng kĩ thuật thiết bị trong dây chuyền như máy bơm
nước, máy trộn, máy bơm đẩy vữa ra hố đào, dung tích các bể ủ vật liệu đều dựa

7. TÍNH TOÁN GÍA THÀNH.
a.Tính toán giá thành xây lắp.
- Cấu thành của dự toán xây lắp TCT.
- Đơn gía xây lắp đối với 1m
3
TCT theo hình học đã được Bộ xây dựng duyệt
trước đây chưa bao gồm các thành phần công việc sau:
- Vận chuyển vật tư, thiết bị đến chân công trình.
- Lắp ráp thiết bị , công nghệ thi công như trạm trộn, Xilô ủ vật liệu, ống dẫn vữa,
tháo lắp cẩu…
- Làm đường thi công và công xưởng, lán trại.
- Chi phí điện, nước phục vụ thi công.
b. Đơn gía xây lắp TCT đã được thanh tóan ở các công trình trong nước
trong các năm gần đây.
- Do chưa có hướng dẫn tính tóan giá thành nên các TCT ở thời điểm kháv nhau
được thanh tóan giá trị khác nhau khá nhiều. Tùy từng điều kiện thi công như cự li
vận chuyển, tình hình khó khăn, thuận lợi bố trí mặt bằng công trường hay tổ hợp
vật liệu làm TCT cũng có khác nhau nên giá thành sẽ không hòan tòan như nhau.
- Kết quả đơn gía tổng hợp một số TCT đã được Bộ duyệt, thanh tóan & nghiệm
thu như bảng sau:
TT

Công trình Dài
m
Sâu
m
K.L
m
3


25
3 630

8 136

2 664
9100

16 370

5 8502 506 000
2 012 045
2 195 946

1999
2000
2000
2 Am Chúa M


1 764 706 2003
8. LẬP QUY TRÌNH THI CÔNG.
Quy trình thi công TCT là một trong những nội dung quan trọng trong hồ sơ thiết
kế, quy định các chỉ tiêu kĩ thuật thiết kế và hướng dẫn cho các nhà thầu thi công
TCT với chất lượng tốt bao gồm những nội dung chính sau:
- Chủng loại và thành phần tổ hợp vật liệu làm TCT.
- Sơ đồ công nghệ sản xuất gia công vữa và thi công TCT.
- Biện pháp và chỉ tiêu kĩ thuật kiểm tra chất lượng TCT.
- Nêu cụ thể những nội dung chính phải có trong báo cáo hoàn công./.