Chuyên đề “ Ứng dụng CNTT vào dạy học ở trường THCS”
A. PHẦN MỞ ĐẦU
_______________________________________________________
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong những năm gần đây, sự bùng nổ việc ứng dụng công nghệ
thông tin trên toàn cầu trong mọi phương diện đã trở nên rất phổ biến
và không thể thiếu trên mọi lĩnh vực công việc.
ở Việt Nam nói chung và trong ngành giáo dục nói riêng việc sử
dụng công nghệ thông tin đã trở nên phổ cập và mang tình thường
nhật. Năm học 2008-2009 với chủ trương của Bộ GD&ĐT là năm học
đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học trong nhà
trường, vì vậy trong mỗi tiết học giờ đây đã phần nào thoát khỏi cách
dạy chay hoặc có chăng là với vài thứ đồ dùng lạc hậu, tính trực quan
và thẩm mĩ thấp, người giáo viên có thể khai thác và sử dụng công
nghệ thông tin như một công cụ hữu ích để việc giảng dạy trở nên hấp
dẫn và mang tính chuyên nghiệp hơn. Mọi thông tin, tài liệu hỗ trợ
cho công việc giảng dạy có thể khai thác được trên mạng Internet, các
bài dạy đều có thể thiết kế trên máy tính để trong giờ dạy người giáo
viên sẽ không còn phải đưa những giáo cụ cũ mòn, những đồ dùng
dạy học khô khan hay những bức tranh minh họa tĩnh lặng với tính
minh họa không cao, hay những bản nhạc với chất lượng thu thanh
kém cho học sinh nghe
Vì vậy nhằm phát huy tính tích cực của công nghệ thông tin trong
việc giảng dạy trong trường THCS, người giáo viên có thể thiết kế bài
giảng với các phần mềm hỗ trợ trên máy tính như: PowerPoint (Phần
mềm thiết kế các dạng trình chiếu), Violet (Phần mềm thiết kế bài
Giáo viên thực hiện: Vũ Ngọc Lợi Trường THCS Bình Thanh- Bình Sơn- Quảng
Ngãi
1
Chuyên đề “ Ứng dụng CNTT vào dạy học ở trường THCS”
giảng cho giáo viên), Internet (Mạng toàn cầu khai thác tất cả các

con em của hai xã Bình Thanh Đông, Bình Thanh Tây và bà con đến
tái định cư.
Trường đạt chuẩn Quốc gia tháng 11, năm 2007. Đội ngũ giáo
viên trong nhà trường hầu hết được đào tạo chính qui, có năng lực
chuyên môn vững vàng, nhiệt tình tâm huyết với nghề nghiệp. Tuy
nhiên, phần lớn giáo viên trong nhà trường vẫn chưa được trang bị
kiến thức về tin học, việc sử dụng máy tính là rất hạn chế, chưa nói
đến việc ứng dụng CNTT vào giảng dạy là việc rất khó khăn, mà trong
chiến lược phát triển giáo dục của Bộ GD&ĐT đòi hỏi người giáo
viên phải nắm bắt và kịp thời thích ứng với yêu cầu ngày càng cao của
xã hội, để xứng đáng mỗi giáo viên là một tấm gương sáng về đạo đức
và sáng tạo để học sinh noi theo.
Cũng chính từ những lí do và yêu cầu cấp bách của việc đẩy
mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào nhà trường trong những năm
học tiếp theo, với một giáo viên trẻ mới nhà trường, sớm tiếp cận được
với công nghệ thông tin và với ước mong đội ngũ giáo viên trong nhà
trường sớm tìm ra cách tốt nhất để sử dụng được máy tính, ứng dụng
được công nghệ thông tin vào việc giảng dạy trong nhà trường, đồng
thời qua đó ban giám hiệu nhà trường có kế hoạch đầu tư trang thiết bị
Giáo viên thực hiện: Vũ Ngọc Lợi Trường THCS Bình Thanh- Bình Sơn- Quảng
Ngãi
3
Chuyên đề “ Ứng dụng CNTT vào dạy học ở trường THCS”
và các cơ sở vật chất phục vụ tích cực cho việc dạy học có ứng dụng
CNTT góp phần nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường, tôi
chọn chuyên đề “Ứng dụng Công nghệ thông tin vào dạy học ở trường
THCS” để nghiên cứu trong năm học 2008-2009.
II. MỤC TIÊU CỦA CHUYÊN ĐỀ
- Căn cứ vào cơ sở lớ luận và cơ sở thực tiễn của việc giảng dạy có
ứng dụng công nghệ thông tin trong nhà trường phổ thông.

học tập và học tập là kết quả của tư duy.
B.ỨNG DỤNG CNTT TRONG DẠY HỌC:
1. CNTT tạo thuận lợi cho quá trình dạy học: CNTT có vai trò thúc
đẩy và điều phối tư duy và xây dựng kiến thức thông qua các nội dung
sau:
a. Công cụ để xây dựng kiến thức
+ Giúp hiển thị các ý tưởng của người dạy.
+ Giúp người học tạo những kiến thức có hệ thống
b. Phương tiện thông tin để khám phá kiến thức:
+ Giúp truy cập các thông tin cần thiết.
+ Giúp so sánh các điểm khác biệt.
c. Môi trường học tập qua thực hành:
Giáo viên thực hiện: Vũ Ngọc Lợi Trường THCS Bình Thanh- Bình Sơn- Quảng
Ngãi
5
Chuyên đề “ Ứng dụng CNTT vào dạy học ở trường THCS”
+ Giúp biểu diễn và mô phỏng các vấn đề, tình huống và hoàn cảnh
của thế giới thực (các thí nghiệm ảo)
d. Môi trường xã hội để học tập:
+ Giúp cộng tác với nhau.
+ Tạo tranh luận bàn bạc.
e. Người đồng hành tri thức để hổ trợ học tập qua phản ánh:
+ Hỗ trợ người học trình bày, biểu thị điều mình biết.
+ Phản ánh những điều đã học và bằng cách nào đã học được như
thế.
+ Giúp kiến tạo, biểu diễn các ý nghĩa, hiểu biết theo cách riêng.
2. Đánh giá chất lượng học tập:
+ Chuyển từ hướng tập trung vào kết quả học tập sang hướng tập
trung vào quá trình học tập.
+ Không chỉ đánh giá những điều học được mà còn đánh giá cả cách

* Giáo viên:
- Nhiệt tình, sáng tạo, có ý thức đổi mới phương pháp dạy học.
- Một số GV tự trang bị máy vi tính và tự học tại nhà.
2. Khó khăn:
- Giáo viên chưa được tham gia các lớp tập huấn sử dụng công nghệ
thông tin .
Giáo viên thực hiện: Vũ Ngọc Lợi Trường THCS Bình Thanh- Bình Sơn- Quảng
Ngãi
7
Chuyên đề “ Ứng dụng CNTT vào dạy học ở trường THCS”
- Phần lớn giáo viên chưa thành thạo khi sử dụng các phần mềm tin
học.
- Nhà trường còn thiếu trang thiết bị phục vụ cho việc giảng dạy có sử
dụng CNTT đó là: máy chiếu Projector, máy Camera vật thể, máy ảnh
kỹ thuật số, hệ thống máy vi tính được nối mạng Internet…
- Việc xây dựng và thiết kế 1 bài giảng có sử dụng công nghệ thông
tin đòi hỏi người giáo viên phải đầu tư nhiều hơn về thời gian và các
điều kiện phục vụ tiết dạy, trước giờ dạy phải chuẩn bị lâu hơn về mọi
điều kiện để tiến trình tiết học diễn ra theo dự kiến về mặt thời gian,
nội dung kiến thức…
- Giờ học còn bị chi phối và phụ thuộc vào các điều kiện như: Phòng
học, nguồn điện, các đồ dùng dạy học cần thiết khác…
III. MỘT SỐ PHẦN MỀM HỮU ÍCH ĐỂ ỨNG DỤNG VÀO
VIỆC THIẾT KẾ BÀI GIẢNG:

Dựa vào các tính năng sẵn có trên máy tính giáo viên có thể thiết kế
được nhiều dạng bài để phục vụ việc giảng dạy trong nhà trường phổ
thông như:
- Sử dụng phần mềm PowerPoint để thiết kế các dạng bài dạy. Có
thể chèn những hình ảnh tĩnh hoặc động, những file âm thanh, những

Chuyên đề “ Ứng dụng CNTT vào dạy học ở trường THCS”
− Khi trang soạn thảo Thiết kế mạch điện xuất hiện, ta bôi đen toàn bộ
mạch điện mẫu rồi nhấn phím “Delete” để xóa nó đi.
− Tiếp theo, ta lần lượt chọn các thiết bị cần vẽ trong khung “Hình
ảnh” rồi kéo vào khung soạn thảo. (Lần lượt kéo đèn, biến trở, nguồn
điện, Vôn kế, Ămpe kế vào khung soạn thảo)
− Sau khi kéo vào khung soạn thảo, ta sắp xếp lại vị trí của chúng
bằng cách chọn vào chức năng “Di chuyển” và kéo đến vị trí thích
hợp. (Lần lượt kéo các đối tượng vào vị trí thích hợp như hình vẽ). Ta
cũng có thể chọn nút “Quay trái”, “Quay phải” để quay đối tượng khi
cần thiết. (Quay Ămpe kế như hình vẽ)
− Để nối dây giữa các thiết bị, ta chọn chức năng “Nối dây” và chỉ
cần kéo đầu dây của mỗi thiết bị tới vị trí cần nối.
− Khi đã nối dây xong, ta vẫn có thể bổ xung thêm các thiết bị vào
mạch điện, chẳng hạn ta kéo thêm công tắc vào mạch điện để có thể
đóng, ngắt mạch điện khi cần. (kéo công tắc vào vị trí như hình vẽ)
− Với mạch điện vừa vẽ ta cũng có thể thay đổi các giá trị Vật lý của
thiết bị và quan sát hoạt động của mạch.
− Để thay đổi các giá trị Vật lý của thiết bị, ta click vào giá trị mặc
định của mỗi thiết bị và thay đổi giá trị đó. Ví dụ: Ta thay đổi hiệu
điện thế của nguồn là 9V (click vào U=10 và thay bằng 9), điện trở
của bóng đèn là 6Ω (click vào R=0.001 và thay bằng 6), thay đổi giới
hạn đo của Vôn kế là 10V (click vào U=0 và thay bằng 10), thay đổi
giới hạn đo của Ămpe kế là 5A (click vào A=0 và thay bằng 5).
Giáo viên thực hiện: Vũ Ngọc Lợi Trường THCS Bình Thanh- Bình Sơn- Quảng
Ngãi
10
Chuyên đề “ Ứng dụng CNTT vào dạy học ở trường THCS”
− Cuối cùng, ta chọn nút “Đồng ý” để hoàn thành việc thiết kế mạch
điện.

(Môn âm nhạc lớp 9)

Thông qua các hiệu ứng trình chiếu của phần mềm Powerpoint,
các bức ảnh này có thể chuyển động theo ý đồ của giáo viên với phần
giai điệu của bài hát được lồng ghép trực tiếp có thể phát đồng thời
trong quá trình người giáo viên giới thiệu bài.
Ví dụ 2: Tìm tài liệu cho phần âm nhạc thường thức về nhạc cụ
hay tiểu sử của các nhạc sĩ nổi tiếng.
Với dạng bài dạy này nếu giáo viên chỉ sử dụng một vài bức tranh
minh họa thì hiệu quả của tiết học sẽ không cao, học sinh sẽ có ấn
Giáo viên thực hiện: Vũ Ngọc Lợi Trường THCS Bình Thanh- Bình Sơn- Quảng
Ngãi
12
Chuyên đề “ Ứng dụng CNTT vào dạy học ở trường THCS”
tượng mờ nhạt sau tiết học. Ngược lại nếu khai thác tốt thì đây là một
dạng bài học sinh rất hứng thú bởi tính tò mò, muốn tìm hiểu thế giới
xung quanh là đặc điểm của lứa tuổi. Thực tế đã chứng minh rằng
trong các tiết học mà mọi thông tin cũng như các kiến thức liên quan
mà gíao viên biết khai thác trên mạng Internet sẽ đem đến hiệu quả rất
cao trong việc tạo ấn tượng và gây được sự hứng thú cao trong học tập
của học sinh
Ngoài hình ảnh của các nhạc cụ sẽ có hình ảnh minh họa tư thế
chơi đàn và âm thanh thực minh họa thông qua các Video clip biểu
diễn, thậm chí trong các tiết âm nhạc tăng cường giáo viên còn có thể
giới thiệu cho học sinh lịch sử ra đời và cấu tạo cụ thể của các nhạc cụ
thông qua Website www.vnstyle.vdc.com.vn Viện Âm nhạc (Giới
thiệu các nhạc cụ dân tộc Việt Nam)
Giáo viên thực hiện: Vũ Ngọc Lợi Trường THCS Bình Thanh- Bình Sơn- Quảng
Ngãi
13

giới (Giới thiệu chân dung, tác phẩm âm nhạc của các nhạc sĩ nổi tiếng
thế giới)
Giáo viên thực hiện: Vũ Ngọc Lợi Trường THCS Bình Thanh- Bình Sơn- Quảng
Ngãi
20
Chuyên đề “ Ứng dụng CNTT vào dạy học ở trường THCS”

Và các thông tin cơ bản về cuộc đời, sự nghiệp sáng tác của nhạc sĩ:
Giáo viên thực hiện: Vũ Ngọc Lợi Trường THCS Bình Thanh- Bình Sơn- Quảng
Ngãi
21
Chuyên đề “ Ứng dụng CNTT vào dạy học ở trường THCS”
Sau khi nghe giới thiệu nhạc sĩ thì việc giáo viên cho học sinh nghe
nhạc, hoặc giới thiệu các tác phẩm nổi tiếng của các nhạc sĩ (Thông
qua các trang Web về âm nhạc của Thế giới và Việt Nam) là vô cùng
có ý nghĩa. Trong bất kỳ thời gian nào về sau này, hễ cứ nghe thấy nốt
nhạc nào đã được nghe, học sinh đều có thể trả lời được ngay tên nhạc
sĩ sáng tác một cách rất chính xác, hay khi nhìn thấy tấm chân dung
của nhạc sĩ nào thì các em cũng nói ngay được tên nhạc sĩ đó, bởi vì
trong tâm trí của các em đã có một ấn tượng sâu sắc, nhờ những kiến
thức đã được thay đổi cách thức truyền đạt mà công nghệ thông tin là
công cụ hữu ích nhất để thực hiện điều đó.
Vậy thì với phần thiết kế bài giảng trên máy vi tính một cách
trực quan, cụ thể các kỹ năng cần thực hiện học sinh sẽ dễ dàng tiếp
Giáo viên thực hiện: Vũ Ngọc Lợi Trường THCS Bình Thanh- Bình Sơn- Quảng
Ngãi
22
Chuyên đề “ Ứng dụng CNTT vào dạy học ở trường THCS”
thu bài một cách chủ động tích cực bởi nếu bài giảng giáo viên thiết
kế tốt đã gây sự tò mò của học sinh ngay từ đầu tiết học.

3. Bồi dưỡng kiến thức tin học và phương pháp soạn bài giảng
điện tử cho GV bằng nhiều cách như: tổ chức lớp học bồi dưỡng ngắn
hạn, khuyến khích và có chính sách hỗ trợ giáo viên tham gia học tập
tin học ở các trung tâm, phát động đội ngũ giáo viên sử dụng giáo án
vi tính, tự trang bị máy vi tính để thực hành ở nhà, tổ chức các hội
giảng cho giáo viên có sử dụng giáo án điện tử qua đó giao lưu, trao
đổi, học hỏi các kinh nghiệm lẫn nhau…
B. NHỮNG CHÚ Ý VÀ YÊU CẦU CƠ BẢN VỀ KIẾN THỨC
KỸ NĂNG CNTT ĐỐI VỚI NGƯỜI GIÁO VIÊN KHI SỬ
DỤNG CNTT TRONG DẠY HỌC
*Chú ý:
1. CNTT chỉ là công cụ hổ trợ, muốn thành công thì vai trò dẫn dắt,
phương pháp sư phạm của người thầy là rất quan trọng.
2. Không nên lạm dụng CNTT vào dạy học.
Phương tiện dạy học là một trong những điều kiện quan trọng
thực hiện đổi mới phương pháp dạy học góp phần nâng cao chất lượng
dạy học ở trờng THCS. Người GV cần phối hợp tốt các phương tiện
dạy học khác để tổ chức và tiến hành hợp lí có hiệu quả trong quá
trình dạy học.
*Yêu cầu:
Giáo viên thực hiện: Vũ Ngọc Lợi Trường THCS Bình Thanh- Bình Sơn- Quảng
Ngãi
24
Chuyên đề “ Ứng dụng CNTT vào dạy học ở trường THCS”
1. Muốn sử dụng được CNTT để phục vụ tốt công việc sáng tạo của
mình trước hết người GV cần nắm chắc công cụ đó. Như vậy, cần có
những kiến thức cơ bản về tin học, các kĩ năng sử dụng máy tính và
một số thiết bị CNTT thông dụng nhất.
2. Có kỹ năng diễn đạt ý tưởng bằng công cụ CNTT.
3. Có kỹ năng sử dụng các phần mềm dạy học trong chuyên môn.