Chuyên đề: ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Vật lí ở trờng THCS Phạm Văn Hạnh THCS Hồng Hng
a. phn m u
i- lớ do chn ti
Ngy nay, khi cụng ngh thụng tin cng phỏt trin thỡ vic phi ng dng cụng
ngh thụng tin vo tt c cỏc lnh vc l mt iu tt yu. Trong lnh vc giỏo dc o
to, CNTT bc u ó c ng dng trong cụng tỏc qun lý, mt s ni ó a tin
hc vo ging dy, hc tp. Tuy nhiờn, so vi nhu cu thc tin hin nay, vic ng
dng CNTT trong giỏo dc cỏc trng nc ta cũn rt hn ch. Chỳng ta cn phi
nhanh chúng nõng cao cht lng, nghip v ging dy, nghip v qun lý, chỳng ta
khụng nờn t chi nhng gỡ cú sn m lnh vc CNTT mang li, chỳng ta nờn bit cỏch
tn dng nú, bin nú thnh cụng c hiu qu cho cụng vic ca mỡnh, mc ớch ca
mỡnh.
Hn na, i vi giỏo dc v o to, cụng ngh thụng tin cú tỏc dng mnh m,
lm thay i ni dung, phng phỏp dy v hc. CNTT l phng tin tin ti xó
hi hc tp. Mt khỏc, giỏo dc v o to úng vai trũ quan trng thỳc y s phỏt
trin ca CNTT thụng qua vic cung cp ngun nhõn lc cho CNTT. B giỏo dc v
o to cng yờu cu y mnh ng dng CNTT trong giỏo dc o to tt c cỏc
cp hc, bc hc, ngnh hc theo hng dn hc CNTT nh l mt cụng c h tr c
lc nht cho i mi phng phỏp dy hc cỏc mụn.
Thc hin tinh thn ch o trờn ca B giỏo dc o to v ca S giỏo dc -
o to Hi Dng, nhn thc c rng, vic ng dng CNTT phc v cho vic i
mi phng phỏp dy hc l mt trong nhng hng tớch cc nht, hiu qu nht trong
vic i mi phng phỏp dy hc v chc chn s c s dng rng rói trong nh
trng ph thụng trong mt vi nm ti, tụi ó mnh dn hc tp v a CNTT vo
ging dy ba nm nay.
Nhng lm th no ng dng CNTT hiu qu trong cỏc tit dy, c bit l
i vi b mụn Vt lớ ú l vn m bt c mt giỏo viờn no cng gp phi khi cú ý
Chuyên đề: ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Vật lí ở trờng THCS

Phạm Văn Hạnh THCS Hồng Hng
v- phm vi chuyờn
ti tp trung nghiờn cu vic ng dng cụng ngh thụng tin trong dy hc
Vt lớ chớnh khúa v t chc cỏc hot ng ngoi khúa ti trng THCS Thnh Nhõn
v cỏc trng THCS ca huyn Ninh Giang.
vi- phng phỏp nghiờn cu
1. Phng phỏp quan sỏt:
L phng phỏp thu thp thụng tin bng cỏch tri giỏc trc tip
2. Phng phỏp iu tra:
L phng phỏp thu thp cỏc s kin trờn c s s tr li bng vn bn ca
hc sinh trong trng v hc tp cú s dng CNTT.
3. Phng phỏp tng hp ti liu:
L phng phỏp tỡm hiu nhng ngi i trc cú liờn quan n chuyờn nh
th no? ó gii quyt nh th no? Liờn quan n õu
4. Phng phỏp tng kt kinh nghim:
L phng phỏp kt hp lý lun vi thc tin ti trng, em lý lun phõn tớch
kinh nghim ca thc tin ri t nhng phõn tớch ú rỳt ra kt lun nhng bi hc
thnh cụng v tht bi, nhng phỏt hin mi v phỏt trin hon thin.
b- ni dung nghiờn cu
i- c s lớ lun
Trong thi i ngy nay, trc s phỏt trin mnh m ca khoa hc k thut v
cụng ngh thụng tin, ln súng v i ca cụng ngh ang t chc li mt cỏch c bn
i sng xó hi ca con ngi v mi mt t kinh t n vn hoỏ. S bựng n v thụng
Chuyên đề: ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Vật lí ở trờng THCS Phạm Văn Hạnh THCS Hồng Hng
tin t ra nhu cu v tip nhn thụng tin v gii quyt vn ca con ngi ngy cng
phi nõng cao khụng ngng v ỏp ng kp vi yờu cu ca thi i. Do vy, vic o
to ra nhng con ngi cú nng lc, cú trỡnh nhn thc cao ang l mc tiờu hng

Vn i mi phng phỏp dy hc v nõng cao cht lng dy hc cỏc mụn núi
chung, phng phỏp dy hc Vt lớ núi riờng ó c t ra v thc hin mt cỏch cp
thit cựng vi xu hng i mi giỏo dc chung ca th gii. Lut giỏo dc sa i ó
ch rừ: phng phỏp giỏo dc ph thụng phi phỏt huy tớnh tớch cc, ch ng, sỏng
to ca hc sinh, phự hp vi c im ca tng lp hc, tng mụn hc, bi dng
phng phỏp t hc, rốn luyn k nng vn dng kin thc ó hc vo thc tin, tỏc
ng n tỡnh cm, em li nim vui hng thỳ hc tp cho hc sinh.
Trong mt thp niờn tr li õy, nhiu quan nim, phng phỏp dy hc mi ó v
ang c nghiờn cu, ỏp dng trng ph thụng nh: dy hc nờu vn , dy hc
tớch cc, dy hc ly hc sinh lm trung tõm, dy hc theo d ỏn, dy hc vi s h tr
ca cụng ngh . Tt c u nhm mc ớch tớch cc hoỏ hot ng ca hc sinh,
phỏt trin t duy sỏng to cho hc sinh. c bit vic s dng cụng ngh tin hc
xõy dng bi ging in t (hay giỏo ỏn in t) cỏc mụn núi chung, dy hc Vt lớ núi
riờng, c xem l mt trong nhng cụng c em li hiu qa tớch cc trong vic i
mi vic dy v hc.
ii- c s thc tin
Trng THCS Thnh Nhõn nm trung tõm huyn Ninh Giang, phn ụng hc
sinh l con em cỏc gia ỡnh cú iu kin. Do vy, a s ph huynh hc sinh rt quan
tõm u t cho con em, nhiu nh ó mua mỏy vi tớnh cho con em phc v hc tp.
Trng THCS Thnh Nhõn luụn c cp trờn quan tõm v ó u t mt
phũng mỏy vi tớnh gm 30 mỏy, hai mỏy chiu a nng v hai Laptop nờn thun li
trong vic ng dng CNTT vo dy hc.
T nm hc 2005-2006, nh trng ó tin hnh dy mụn Tin hc cho hc sinh.
Chuyên đề: ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Vật lí ở trờng THCS Phạm Văn Hạnh THCS Hồng Hng
Qua vic tip cn CNTT tụi luụn luụn suy ngh, tỡm tũi, hc hi cỏc bn ng
nghip cng nh tỡm hiu v t liu CNTT. c bit lm th no ng dng trong
dy hc cú hiu qu.

1.2 Kớch thớch tớnh tũ mũ v hng thỳ ca hc sinh

- kim tra bi c, giỏo viờn cú th a ra ụ ch liờn quan n nhng kin
thc ó hc v t chc cho hc sinh tham gia trũ chi mt cỏch b ớch.

- To tỡnh hung cú vn bng cỏc on phim ngn, kớch thớch tớnh tũ mũ
ca hc sinh, t ra nhim v theo dừi bi hc gii quyt tỡnh hung.

- Trong quỏ trỡnh dy cú th cú nhng hỡnh nh ng mang tớnh hi hc liờn
quan n bi hc nhm gii to tõm lý cng thng trong gi hc.

1.3 Qun lý v x lý thụng tin

- Khi lm vic trờn mỏy tớnh hc sinh cú c hi c v thu thp d liu, rốn
luyn t duy.

- Cung cp thụng tin nhanh chúng, chớnh xỏc vi nhiu hỡnh thc khỏc nhau.
Chuyên đề: ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Vật lí ở trờng THCS Phạm Văn Hạnh THCS Hồng Hng

- Giỏo viờn cú th qun lý ti liu mt cỏch cú trt t v theo ý mun ca mỡnh.
Khi cn, tra cu v ly thụng tin rt nhanh.

- Rốn luyn cho hc sinh k nng tra cu ti liu trờn mng v x lý thụng tin
mt cỏch cú trng tõm.

1.4 iu chnh hot ng hc tp


rt cn mụ hỡnh o v s tr giỳp ca mỏy tớnh.

1.6 Thit k

Bi ging in t l cỏc bi ging c son v ging trờn mỏy tớnh kt hp
mỏy chiu, nú cú nhiu u im:

- Gi ging hiu qu hn: d hiu, hp dn, kin thc ton din hn.

- Phỏt huy c cỏc u im ca phng phỏp truyn thng.

- Cú th t ng hoỏ cụng vic dy hc hoc mt khõu no ú trong quỏ trỡnh
dy hc, lm cho giỏo viờn cú nhiu thi gian quan tõm hn n hc sinh.

Chuyên đề: ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Vật lí ở trờng THCS Phạm Văn Hạnh THCS Hồng Hng
- Bi ging c lng ghộp vi thớ nghim o, cỏc on phim minh ho cỏc
hin tng vt lý xy ra trong thc t lm tng thờm s hp dn ca bi ging. Liờn kt
vi cỏc trang Web cựng trỡnh by vn cỏc trng, cỏc nc khỏc nhau.

- Cựng mt thi gian khi lng kin thc c truyn t nhiu hn.

1.7 Tớch cc hoỏ hot ng nhn thc ca hc sinh

- Nu s dng ỳng cỏch, CNTT cú th cú tm nh hng lm bin i h
thng giỏo dc, nú cú xu hng ỏnh giỏ li vai trũ ca giỏo viờn v hc sinh.

- Phng phỏp giỏo dc hin i thỡ ngi giỏo viờn l ngi hng dn v

PowerPoint l phn mm ha din hỡnh cú trong b Microsoft Office. Phn
mm PowerPoint hu nh ó hin din sn trong hu ht mỏy tớnh ca ngi s dng
Vit Nam v giao din ca nú cng rt quen thuc khi phn ln giỏo viờn bit s dng
Word ỏnh vn bn.
Phn mm PowerPoint cú th ỏp ng tt nhiu yờu cu khỏc nhau trong dy hc
Vt lớ trng ph thụng: t vic xõy dng BGT ca bi nghiờn cu kin thc mi,
Chuyên đề: ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Vật lí ở trờng THCS Phạm Văn Hạnh THCS Hồng Hng
cho n khõu cng c, ụn tp, s kt, tng kt, kim tra ỏnh giỏ v c hot ng ngoi
khúa.
Xõy dng BGT bng PowerPoint ũi hi phi u t nhiu thi gian v cụng
sc nhng khi tin hnh BGT trờn lp li rt d dng, thun tin. Giỏo viờn ch cn
click chut hay nhn phớm Enter hay phớm l cú th trỡnh chiu ln lt ni dung
ca bi ging ó c thit k trc ú trờn PowerPoint. iu ny cho phộp giỏo viờn
trỡnh by ni dung bi hc mt cỏch a dng, phong phỳ, sinh ng nhng vn tit
kim c thi gian m giỏo viờn b ra cho vic ghi chộp, k v. trờn bng en theo
li dy truyn thng.
* Tuy nhiờn khi ng dng tin ớch ca PowerPoint vo vic thit k BGT ngi
giỏo viờn cn phi chỳ ý n nhng hn ch d mc phi, ú l:
- Quỏ lm dng n hiu ng, k thut trỡnh din trờn bi ging in t vớ d nh:
to cỏc hiu ng bay nhy kốm theo õm thanh, trang trớ cỏc slide vi mu sc sc s,
loố lot, kt ni vi cỏc phim, nh lụi cun ngi hc, nhng chuyn ti ni dung rt
ớt, cú khi phn tỏc dng giỏo dc; la chn nhiu background, phụng ch, mu sc
khỏc nhau thiu tớnh nht quỏn, ớt hi hũa v nht l khụng th hin c tớnh s
phm trong c hỡnh thc ln ni dung trỡnh by.
- Mt hn ch khỏc m giỏo viờn ph thụng thng hay mc phi l ớt chỳ ý tớnh h
thng ca kt cu bi ging (cỏch trỡnh by bng en truyn thng thng bo m
c yờu cu ny cho n khi kt thỳc tit hc), ni dung trỡnh by trờn cỏc slide gn

gúi vo trong mt Folder v t file name phự hp d tỡm v nh a kốm theo khi
ghi BGT vo CD.
2.2.2 Thit k bi ging
Chuyên đề: ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Vật lí ở trờng THCS Phạm Văn Hạnh THCS Hồng Hng
Xõy dng k hoch thit k c th ca cỏc Slide trỡnh din (kch bn). D kin s
slide thớch hp vi s lng i tng c la chn trỡnh din v tng ng vi
k hoch c th m giỏo ỏn lờn lp ó xỏc nh.
2.2.3 Kim nh s hon thin ca BGT.
- Tin hnh thit k v chy th tng phn ri ton b cỏc slide (cú i chiu vi
trỡnh t cỏc hot ng c trỡnh by trong giỏo ỏn), chnh sa ni dung, hỡnh thc cỏc
slide, kiu v th t trỡnh by cỏc hiu ng cho hp lý hn vi mc tiờu, k hoch
s phm m giỏo ỏn v kch bn ó ra.
- Ghi li tp tin PowerPoint ca BGT lờn a CD lu tr, s dng trờn lp v
phũng trỏnh tỡnh trng mỏy tớnh cú tp tin lu tr b gp s c. (Lu ý: phi ghi li cỏc
tp tin cú liờn kt, nht l cỏc tp tin õm thanh, phim cú s dng trong bi ging in
t.)
3. khai thỏc ti nguyờn trờn internet phc v bi ging vt lớ
Nhng ti nguyờn c la chn s lm cho bi ging tr nờn phong phỳ, sng
ng, hp dn hn, HS s tip thu bi ging mt cỏch t nhiờn. Internet l mt thnh
tu cú tớnh t phỏ ca nhõn loi cui th k XX m lch s s ghi nhn cú vai trũ
tng ng vi vic phỏt minh ra la, mỏy hi nc, in nng hay nng lng ht
nhõn, l mt cụng c vụ cựng hiu qu cho vic khai thỏc ti nguyờn phc v cho cỏc
bi ging Vt lớ.
3.1 Mt s yờu cu v iu kin khai thỏc Internet
L mt cụng c rt hiu qu v mt kho thụng tin vụ tn, nhng Internet cng
ũi hi giỏo viờn phi c trang b nhng kin thc, k nng v nhng iu kin nht
nh. iu cn thit u tiờn l ngoi ng. Tuy cỏc ni dung ting Vit ang phỏt trin

- Website h tr giỏo viờn:
Chuyên đề: ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Vật lí ở trờng THCS Phạm Văn Hạnh THCS Hồng Hng
- Th vin bi ging - Bi ging in t:
- Th vin Vt lớ:
- Vt lớ v tui tr:
- Vt lớ s phm:
- Vin Vt lớ v in t:
- Vin khoa hc Vt lớ Vit Nam:
- Tra cu thiờn vn:
- Trng i hc s phm H Ni:
- Th vin trng i hc s phm TP H Chớ Minh:
- S Giỏo Dc v o To Tha Thiờn Hu:
iv- Bi ging minh ha
Giỏo ỏn
Tit 10, Bi 9: ỏp sut khớ quyn Vt lớ 8
A- Mc tiờu
1) Kin thc
- Nờu c vớ d chng t s tn ti ca ỏp sut khớ quyn.
- Gii thớch c s tn ti ca lp khớ quyn v ỏp sut khớ quyn.
- Gii thớch c cỏch o ỏp sut khớ quyn cu thớ nghim Tụ-ri-xen-li v mt s hin
tng n gin.
Chuyên đề: ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Vật lí ở trờng THCS Phạm Văn Hạnh THCS Hồng Hng
- Hiu c vỡ sao ỏp sut khớ quyn


hc l nhm nõng cao cht lng o to. Kho sỏt hiu qu t phớa hc sinh cho
thy, nu s dng phng phỏp dy hc truyn thng vi phn trng bng en thỡ hiu
qua mang li ch cú 50%, trong khi hiu qu ca phng phỏp multờmedia (nhỡn -
nghe) lờn n 80%. Phn ln hc sinh u thớch nhng gi hc dy bng giỏo ỏn in
t vi rt nhiu hỡnh nh, õm thanh minh ha p mt, sinh ng ó lm cho cỏc em
hng thỳ, say mờ hc tp. Cựng mt thi lng nh nhau nhng s lng kin thc v
k nng cỏc em thu nhn c li nhiu hn, c th, sinh ng, sõu sc v chc
chn hn. S lng bi tp thc hnh ca cỏc em cng c rốn luyn nhiu hn,
thnh thc hn.
Hu nh tt c cỏc gi hc c dy theo phng phỏp ny khụng cú mt hc
sinh no t ra chỏn nn, li bing hc tp hoc hc vi tõm trng i phú, th
ng, m ngc li cỏc em u rt thớch thỳ. Rừ rng hc tp i vi cỏc em ó tr
thnh mt nim vui ln.
Chuyên đề: ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Vật lí ở trờng THCS Phạm Văn Hạnh THCS Hồng Hng
C- kt lun kin ngh
i- kt lun
S bựng n ca Cụng ngh thụng tin (CNTT) núi riờng v Khoa hc cụng ngh
núi chung ang tỏc ng mnh m vo s phỏt trin ca tt c cỏc ngnh trong i
sng xó hi. Trong bi cnh ú, nu mun nn giỏo dc ph thụng ỏp ng c ũi
hi cp thit ca cụng cuc cụng nghip húa, hin i húa t nc, nu mun vic
dy hc theo kp cuc sng, chỳng ta nht thit phi ci cỏch phng phỏp dy hc
theo hng vn dng CNTT v cỏc thit b dy hc hin i phỏt huy mnh m t duy
sỏng to, k nng thc hnh v hng thỳ hc tp ca hc sinh nõng cao cht lng
o to.
i vi giỏo dc v o to, CNTT cú tỏc ng mnh m, lm thay i ni
dung, phng phỏp, phng thc dy v hc. CNTT l phng tin tin ti mt xó
hi hc tp. Mt khỏc, giỏo dc v o to úng vai trũ quan trng thỳc y s phỏt

Th ba, trong cỏc t tp hun chuyờn mụn nờn lng ghộp tp hun cho giỏo viờn
lm quen vi vic ng dng CNTT ca tng b mụn.
Th t, Phũng GD-T cn cú k hoch t chc thi thit k giỏo ỏn in t tt
c cỏc b mụn khuyn khớch v y mnh phong tro dy hc bng CNTT v lm
t liu bi ging hay giỏo viờn tham kho v hc tp.
Xin chõn thnh cm n!

TI LIU THAM KHO
1. Giỏo trỡnh Tin hc
(NXB i hc s phm H Ni - 2003)
Chuyên đề: ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Vật lí ở trờng THCS Phạm Văn Hạnh THCS Hồng Hng
2. Hng dn thit k bi ging trờn mỏy vi tớnh
(NXB Giỏo dc - 2006)
3. Cụng ngh thụng tin vi vic i mi phng phỏp dy hc
(Tin s Nguyn S c Phú V trng V Giỏo dc Trung hc)
4. Tỡm kim thụng tin trờn Internet
(V Trung hc ph thụng - B GD-T).
5. (Website ca B GD-T)
6. (Website h tr giỏo viờn)
7. Phng phỏp dy hc Vt lớ trng THCS
8. Nhng vn chung v i mi giỏo dc THCS mụn Vt lớ
(B GD - T, NXB Giỏo dc)