Các xét nghiệm cần
làm trong bệnh đái
tháo đường
Khi bị đái tháo đường (ĐTĐ), đường trong máu sẽ cao và có thể gây ra
nhiều biến chứng (mắt, tim, thận…) nếu không được điều trị đúng. Để
điều trị thường cần làm một số xét nghiệm để kiểm soát tốt bệnh ĐTĐ.
Sau đây là những xét nghiệm cần làm cho bệnh nhân ĐTĐ.

Xét nghiệm đường huyết mao mạch
Đường huyết
Đường huyết (ĐH) tĩnh mạch (phải làm ở phòng xét nghiệm). ĐH mao mạch
(lấy một giọt máu ở đầu ngón tay, có thể tự thử ở nhà).
Đường niệu, HbA1c; ceton huyết, niệu; tổng phân tích nước tiểu, lipid máu.
Theo dõi ĐH lúc đói (trước ăn sáng), ĐH trước bữa ăn (trưa, tối), ĐH 2 giờ
sau ăn. HbA1c mỗi 3 tháng 1 lần. Lipid máu lúc đói lúc chẩn đoán ĐTĐ nếu
bình thường thì đo hàng năm. Đạm niệu mỗi năm một lần.
ĐH như thế nào thì gọi là ĐTĐ?
Để xác định có ĐTĐ, cần phải thử ĐH tĩnh mạch. Ở người bình thường: ĐH
tĩnh mạch lúc đói 70 - 100mg/dl (được gọi là đói khi nhịn ăn ít nhất 8 giờ
trước khi lấy máu). Người bị ĐTĐ khi ĐH lúc đói hơn hay bằng 126mg/dl
(ít nhất 2 lần thử vào 2 ngày khác nhau).
Chú ý: không được dùng kết quả ĐH đo bằng máy thử ĐH ở đầu ngón tay
để chẩn đoán ĐTĐ.
Khi điều trị ĐTĐ, ĐH bao nhiêu thì tốt?
Bảng dưới đây là mức ĐH cần phải đạt được khi điều trị.

Với một số người dễ bị hạ ĐH (người cao tuổi, rối loạn tri giác, ăn uống
kém) không nên cố gắng đạt tới mức ĐH lý tưởng, chỉ cần giữ ở mức chấp
nhận được.
Có cần phải thử đường trong nước tiểu hay không?
Hiện nay, thử đường niệu không còn được dùng phổ biến để theo dõi ĐTĐ

Khi nào thì cần phải thử ceton trong máu và nước tiểu?
Nếu ĐTĐ không được điều trị tốt, ĐH tăng cao thì trong cơ thể có thể sinh
ra ceton. Thể ceton mang tính acid sẽ có hại cho cơ thể. Tình trạng này cho
biết trong cơ thể người bệnh đang thiếu insulin, bệnh nhân cần phải đến gặp
bác sĩ để được điều trị gấp. Nên dùng que thử ceton niệu khi gặp các tình
huống sau đây: bị cảm cúm hay sốt; ĐH cao >250mg/dl, buồn nôn, nôn, đau
bụng; có thai.
Có cần thử đạm niệu không?
Khi bệnh nhân ĐTĐ có nhiều đạm trong nước tiểu là dấu hiệu cho biết thận
đã bị tổn thương. Có hai mức độ tiểu ra đạm (albumin): tiểu albumin vi
lượng là lượng albumin trong nước tiểu ít từ 30 - 300mg/24 giờ. Tiểu đạm
đại lượng là lượng đạm trong nước tiểu nhiều > 300mg/24 giờ. Khi có đạm
niệu, bệnh nhân cần được bác sĩ chuyên khoa điều trị theo dõi để tránh bị
suy thận.
Dùng phương pháp nào đo đạm niệu?
Đo đạm niệu tại bệnh viện hay các trung tâm xét nghiệm sẽ cho biết chính
xác lượng đạm trong nước tiểu hàng ngày để đánh giá tiểu đạm nhiều hay ít
(chú ý không đo đạm niệu khi mới vận động, nhiễm toan ceton, sốt, nhiễm
trùng vì kết quả đo sẽ không chính xác).
Tại sao bị ĐTĐ mà phải thử mỡ trong máu?
Bệnh nhân ĐTĐ thường hay có mỡ trong máu tăng cao. Khi mỡ trong máu
tăng cao sẽ làm bệnh nhân dễ mắc bệnh tim mạch: nhồi máu cơ tim, tai biến
mạch máu não.
Thử mỡ máu khi nào? Cần phải nhịn đói trước khi đi thử mỡ máu.
Thử những chỉ số gì? Thường có 4 yếu tố cần phải đo gồm: lipid máu, HDL
- cholesterol, LDL - cholesterol, triglycerid