Giạo ạn Váût liãûu xáy dỉûng
Trang 139
trong q ãúp lải cạc hảt cäút liãûu chàût hån
v sỉû p
våïi âiãưu kiãûn ln chàût täút thç s cọ nhiãưu ỉu âiãøm:
üng dng ximàng nhỉ nhau thç häùn håüp bãtäng cỉïng s cho bãtäng cọ
cỉåìng
Täúc âäü ràõn chàõc nhanh hån , âàûc biãût trong nhỉỵng ngy âáưu ca quạ trçnh cỉïng
ràõn, cho phẹp t ãøn v
n khn.
-Tuy nhiãn, ng cng cọ n âiãøm l mạy träün phi cọ
tạc dủng cỉåỵng bỉ hån, khi ln phi tạc âäün ûnh hån.
-Mäüt häùn håüp bã h cäng tạc täút nghéa l dãù âäø khn, dãù ln chàût, cáúu tảo
âäưng nháút v sau khi cỉïng r ï âäü âàûc chàõc, cỉåìng âäü, âäü bãưn cao, cáúu kiãûn ngun vẻn,
chênh x
üp bãtäng cỉ g âỉåüc xạc âënh
ü sủt c
a bãtäng dỉåïi ti
àòng dủng củ hçnh nọn củt
àòng 40mm.
m
N
o
-1 N
o
-2
uạ trçnh ln chàût hồûc sau khi ln chàût do cọ sỉû sàõp x
hán bäú häư ximàng trong häùn håüp âãưu hån.
-Dng häùn håüp bãtäng cỉïng
- Tiãút kiãûm ximàng hån, lỉåüng nỉåïc dng êt hån nãn âäü âàûc chàõc ca bãtäng cao
hån.

Kêch thỉåïc hçnh nọn củt,
m
Âỉåìng kênh âạy trãn
100
Âỉåìng kênh âạy dỉåïi
Chiãưu cao

200
300
150
300
450
-Träün häùn håüp bãtäng theo cáúp phäúi â tênh toạn
våïi lỉå ìng cho mäüt m träün bãtäng. Cho häùn håüp
bãtäng vo hçnh nọn củt tiãu chøn thnh 3 låïp, mäùi låïp
âáưm 25 cại bàòng que âáưm φ16, di 65cm. Sau âọ dng bay
gảt bàò

S
üng du
ng màût, nháúc hçnh nọn củt lãn theo phỉång thàóng
âỉïng. Dỉåïi tạc dủng ca trng lỉåüng bn thán, häùn håüp
bãtäng s bë sủt xúng. Âo âäü sủt ca häùn håüp.

.
Giạo ạn Váût liãûu xáy dỉûng
Trang 140


. Cho häùn håüp bãtäng vo hçnh nọn củt tiãu chøn räưi rụt hçnh nọn củt lãn theo
phỉång thàóng âỉïng (tỉång tỉû nhỉ khi xạc âënh âäü do). Hả âéa mica xúng sạt màût trãn
ca kh úi häùn håüp. Cho mạy rung chảy cho tåïi khi tháúy häư ximàng vỉìa ph kên màä

d
-Tênh cäng ta
-
- L úu täú quan trng quút âënh tênh cän
nho träün bao gäưm nỉåïc âãø thu hoạ v tảo âäü de
liãûu v nỉåïc tỉû do.
-Khi lỉåüng nỉåïc quạ êt, ximàng cọ thãø khä
khi âọ nỉåïc chè bao bc cạc hảt cäút liãûu bàòng mäüt ma
chàût våï
i bãư màût cạc hảt váût liãûu âọ bàòng lỉûc hụt p
âäü do âỉåüc.
-Khi tàng nỉ
ca häùn håüp bãtäng. Lỉåüng nỉåïc
o häư ximàng, nỉåïc âãø bäi trån cäút
ỉåüc thu
âáưy cạc läù räùng giỉỵa cạc hảt cäút liãûu v lm

cng s tàng lãn nhỉng khi nỉåïc bay håi s âãø
lải nhiãưu läù räùng trong bãtäng, lm cỉåìng âäü v
4
3
hi thi cäng.
-Trong quạ trçnh ny - khi häùn håüp
út n - häùn håüp bãtäng cọ
bë n ưng v cọ tênh cháút
G hản t lãû nỉåïc trong
ỉỵ nỉåïc ca häùn
äúi våïi häùn håüp dng x
ng giỉỵ nỉåïc ca nọ v khong 1,65N
tc
,
trong âọ N
tc
l lỉå
ximàng.
3
2
1

20
10
0
Âäü do SN, cm
25

5 0 20 15 10

Chiãưu dy låï út p häư ximàng giỉỵa cạc hảt cä
SN
δ
230
220
210
200
150
140
130

= 20mm
m
ax
= 40mm 4. d
m
ax
= 10mm

.
Giạo ạn Váût liãûu xáy dỉûng
Trang 142
nh hỉåíng ca ximàng
Sỉû nh hỉåíng ca ximàng âãún âäü do ca häùn håüp bãtäng l åí loải ximàng v
lỉåüng dng ximàng.
nh hỉåíngca loải ximàng thãø hiãûn åí nỉåïc tiãu chøn ca ximàng : våïi mäüt lỉåüng
nỉåïc nháút âënh, nãúu häùn håüp bãtäng dng loải ximàng cọ lỉåüng nỉåïc tiãu chøn cao, thç
âäü do ca häùn håüp s gim xúng.
Cn âäúi våïi lỉåüng ximàng : nãúu häùn håüp bãtäng cọ â ximàng âãø cng våïi nỉåïc
láúp âáưy läù räùng ca cäút liãûu, bc v bäi trån bãư màût ca chụng thç âäü do s tàng lãn. Nãúu
tàng lỉåüng ximàng nhỉng váùn giỉỵ ngun lỉåüng nỉåïc thç âäü do ca häùn håüp bãtäng s
gim. Chụ
khi dng lỉåüng ximàng trãn 400kg/m
3
vç âäü do ca häùn håüp bãtäng khi âọ
s gim
u cáưu, âäưng thåìi lm cỉåìng âäü bãtäng tàng lãn do lỉåüng nỉåïc tỉû
do gim s tiãút kiãûm âỉåüc ximàng.
- Cháút phủ gia tảo bt khê
Tuy nhiã áút phủ gia hoảt tênh bãư màû s kẹo di q u
hoạ ca ximàng, lm cháûm sỉû phạt triãøn cỉåìng ãø tàng nhanh quạ

uạ trçnh th
âäü ca b
ìi ta thỉå
. Vç váûy â
ìng chá ût tênh
ãư màût kãút håüp våïi nhỉỵng cháút âäü cỉ a ximà
nh hỉåíng ca gia cäng cháún âäü
Sỉû gia cäng cháún âäüng la ỵu hiãûu ø náng c ío ca
åüp bãtäng. Nọ lm cho häùn håüp bãtän êt de nh do nhiãưu,
iãưu kiãûn cho khi chãú tảo, âäø kh åüc dãù da
Thỉûc cháút ca g üp bãtäng tạc d áún
ạc pháưn tỉí ca häùn håüp bã bỉïc liã ì sàõp xãúp la
n âä
âãún giạ trë nh nháút, cáúu trục ban âáưu
äü cỉïng ca häùn hå
iãûn nhỉỵng chuøn âäüng ngỉåüc chiãưu nhau, sàõp xãúp lải chàût ch, kãút qu häùn håüp
âỉåüc ln chàût.

Cáúu trục ban âáưu ca häùn håüp bë phạ hoải l do khi cháún âäüng, cạc pháưn tỉí ca häùn
håüp cọ âäü låïn, hçn
häùn håüp gim x

.
Giạo ạn Váût liãûu xáy dỉûng
Trang 143
ạp lỉûc
cäng trçnh, máût âäü cäút thẹp v phỉång phạp thi cäng. Âäü lỉu âäüng
ca hä
Bng 5-7
ïp thi cäng

÷
35

2
÷
3
ng khäúi låïn êt hay khäng cọ cäút thẹp
- Bn, dáưm, cäüt, lanh tä, ä vàng
- Bãtäng cọ hm lỉåüng cäút thẹp trung bçnh
- Bãtäng cọ hm lỉåüng cäút thẹp dy
- Bãtäng âäø trong nỉåïc
- Bãtäng ximàng màût âỉåìng

2
÷
4
4
÷
6
6
÷
8
8
÷
12
12
÷
18
1
÷

2
÷
6 2. Tênh co nåí thãø têch ca bãtäng
a. Hiãûn tỉåüng
Trong quạ trçnh cỉïng ràõn ca bãtäng dng cháút kãút dênh ximàng, thỉåìng phạt sinh
biãún d
b. Ngun nhán
ng, cäút liãûu coi nhỉ khäng bë co nåí m ch úu l do sỉû thay âäøi thãø têch
ca âa
ãø âạ ximàng, liãn kãút lải våïi nhau thnh tỉìng chùi. Cạc chùi ny kãút lải våïi nhau
tảo tha

ìi k âáưu ca
quạ trç

khäng ảng thãø têch. Biãún dảng thãø têch cọ thãø l biãún dảng co khi bãtäng cỉïng ràõn trong
khäng khê, biãún dảng nåí khi bãtäng cỉïng ràõn trong nỉåïc v biãún dảng nhiãût phạt khi
ximàng thu hoạ.
Trong bãtä
ï ximàng trong bãtäng. Ngun nhán gáy ra co, nåí âạ ximàng l do sỉû thay âäøi
lỉåüng nỉåïc åí trong cáúu trục gel ca âạ ximàng. Cáúu trục gel l cáúu trục bao gäưm cạc máưm
tinh th
ì
nh mäüt mảng lỉåïi khäng gian, màõt lỉåïi chỉïa âáưy nỉåïc. Máưm tinh thãø âỉåüc bao bc

âãún âạ ximàng cng co lải. Nhỉng khi âạ ximàng co lải, thç s gàûp kh nàng chäúng co ca
cạc hảt ximàng â cỉïng ràõn (hảt âạ ximàng) v cạc hảt cäút liãûu, lm phạt sinh ra näüi ỉïng
sút : ỉïng sút nẹn trong cäút liãûu, ỉïng sút kẹo trong âạ ximàng. ỈÏng sút nẹn trong cäút
liãûu s nàng liãn kãút ca âạ ximàng våïi chụng. Nhỉng ngỉåü
c lải ỉïng sút kẹo
trong â
trong âạ ximàng khi vỉåüt quạ ỉïng sút kẹo cho phẹp c
a bãtäng s
lm ph
ím hiãûu qu nẹn trỉåïc trong bãtäng ỉïng sút
trỉåïc.
phủ thüc vo lỉåüng ximàng , lỉåüng nỉåïc ban âáưu trong häùn
håüp bã
pháưn khoạng váût v mạc ximàng, âäü mën v
lỉåüng ì nhiãût âäü mäi trỉåìng
tỉìng loải bãtäng (phủ thüc vo
).
g bãtäng. ỈÏng sút
âọ tàn
ïp bãn ngoi do ngüi lảnh
m thã ng
bã ny v nỉït
n.
lm tàng kh
ạ ximàng cọ nh hỉåíng xáúu âãún cạc tênh cháút cå hc v tênh vénh cỉíu ca bãtäng.
Biãún dảng co åí thåìi k thỉï hai cọ tênh thûn nghëch, nghéa l khi mäi trỉåìng chung
quanh cọ âäü áøm thêch håüp, thç thãø têch ca váût thãø bãtäng âỉåüc tàng lãn.
Sỉû co phạt triãøn theo thåìi gian v cọ xu hỉåïng ngỉìng lải vç cng ngy bãtäng cng
khä, grâien âäü áøm gim xúng v chiãưu dy mng nỉåïc háúp phủ gim xúng âãún mỉïc
âäü no âọ, thç âäü bãưn liãn kãút ca mng nỉåïc våïi máưm tinh thãø ca cáúu trục gel âỉåüc tàng

Trang 145
4. C
a. K i niãûm
Cỉ âäü l mäüt âàûc trỉng cå bn, phn ạnh kh ng ca bãtäng chäúng lải sỉû phạ
hoải gáy ra dỉåïi tạc dủng ca ti trng.
Cỉåì ü tiãu chøn l cỉåìng âäü ca bãtäng khi máùu âỉåüc chãú tảo v dỉåỵng häü åí
âiãưu ki
phỉång cảnh 15cm, dỉåỵng häü mäüt
ngy tr
ìy tiãúp theo trong
nỉåïc å hiãût âäü 20 ÷ 25
o
C.
åüng khän n do Nh nỉåïc quy âënh dỉûa vo cỉåìng
âäü tiãu chøn ca bãtäng.
åí nhỉỵng trảng thại khạc nhau : nẹn,
kẹo, nẹn l täút nháút v âọ cng l
úu täú âàûc trỉng nhá
kẹm chè bàòng 1/15 ÷ 1/1
tảp nãn khi chëu lỉûc
hạ hoải ch úu l do

ọ thãø âục cạc viãn máùu cọ
hçnh dảng v kêch thỉåïc khạc. Kêch thỉåïc cảnh nh nháút ca mäùi viãn tu t ïn
nháú eo quy âënh sau
Bng 5-8
Cåỵ hảt låïn nh
cäút liãûu
h thỉåïc cảnh nh nháút ca viãn máùu (cảnh máùu hçnh láûp
ång, cảnh thiãút diãûn máùu làng trủ, â kênh máùu trủ)

40
70
100

100
150
200
300

Khi åìng âäü nẹn bàòng cạc viãn máùu ùu chøn ta
phi chuøn kãút q g âäü ca viãn máùu chøn.
Cỉåìng âäü n n máùu chøn âỉåüc xạc âënh theo cän c :
tiãún hnh thê nghiãûm cỉ khạc viãn má
u vãư cỉåìn
ẹn ca viã g thỉïF
P
; kg/cm
2
KR
n
=
n P - ti tr ha aN
F - diãûn hë ne v áùu
tro g âọ :

o
têch c


0,91
1,10

1,24
100 x 100
150 x 150 x 150
200 x 200 x 200
1,00
1,05

Máùu trủ (d x h)

71,4 x 143 v 100 x 200
150 x 300
200 x 400 1,16
1,20 Bng 5-10

T lãû H / d 1,9 1,8 1,7 1,6 1,5 1,4 1,3 1,2 1,1 1,0
Giạ trë K’ 0,99 0,98 0,96 0,95 0,94 0,93 0,92 0,91 0,90 0,89 äü bãtäng phạt triãøn theo thåìi gian
Cỉåìng âäü bãtäng phạt triãøn theo thåìi gian cọ thãø xem nhỉ tn theo âënh lût

Giạo ạn Váût liãûu xáy dỉûng
Trang 147
R
28
- cỉåìng âäü bãtäng åí tøi 28
t - säú ngy dỉåỵng häü
Cäng thỉïc ny âån gin, dã
n
ù tênh nhỉng khäng
àòng säú våïi táút c cạc loải bãtäng. Màût khạc, cäng thỉ våïi thåìi gian t = 3 ÷
0 ngy.
ính hỉåíng ca cỉåìng âäü âạ ximàng
v cáúu
ía âạ ximàng cọ nh h
âäü âàûc ca âạ ximàng, tỉïc phủ thüc t lãû N/X. Cọ thãø
âạ X X
imàng tàng dáùn âãún cỉåìng â g
ng th ạc x
Khi t lãû N/X håüp l thç âạ ximàng cọ âäü räùng bẹ nháút nãn cọ cỉåìng âäü cao, do âọ
cao.
Khi t lãû N/X quạ nh thç khäng â nỉåïc âãø ximàng thu hoạ hon ton nãn cỉåìng
âäü âạ x g quạ
trçnh th
ù
räùng tr
gy
chênh xạc vç cho ràòng lgt/lg28 l
ïc ny chè âụngh
9
A

nỉåïc tỉû do bay håi cọ thãø xạc âënh theo cäng thỉïc
sau :

%100
1000
%100
1000
×
=×=
r
⎟
⎠
⎞
⎜
⎝
⎛
−
−
X
X
N
XN
ω
ωN - lỉåüng nỉåïc trong 1m
3
bãtäng, kg


a.V
âáưm
häùn håüp bãtäng cỉïng khäng
ỉåüc
ùn håüp bãtäng cọ cỉåìng âäü
v âä ao
c.Vu håüp bãtäng do
d.Vu häùn håüp bãtäng ch

40
30
i hản ca
n, MPa

10
0
Cỉåì
bãtäng kh

.
Giaùo aùn Vỏỷt lióỷu xỏy dổỷng
Trang 148
Mọỳi quan hóỷ giổợa cổồỡng õọỹ bótọng vồùi maùc ximng v tyớ lóỷ N/X õổồỹc bióứu dióựn
ua caùc cọng thổùc sau :
aỡ
q
CT 1: Cọng thổùc N.M.Beliaev 5,1

Cọng thổùc naỡy khọng chờnh xaùc lừm vỗ tyớ lóỷ N/X ngoaỡi thổỷc tóỳ duỡng tổồng õọỳi lồùn.

CT 2 : Cọng thổùc Bolomey - Skramtaev
Trong thổỷc tóỳ, õóứ cọng thổùc tờnh toaùn õổồỹc õồn giaớn hồn, ngổồỡi ta lỏỳy ngổồỹc laỷi tyớ
sọỳ N/X laỡ X/N. Trong trổồỡng hồỹp naỡy, cổồỡng õọỹ bótọng laỡ mọỹt haỡm sọỳ cuớa X/N, nghộa laỡ :

R
= f ( X/N ) b
Vaỡ ồớ daỷng chung thỗ cọng thổ coù thóứ bi ũng phổồng trỗnh :

ùc óứu thở b






= B
N
X
ARR
Xb
28
; kg/cm
2
Trong õoù A vaỡ B laỡ hóỷ sọỳ thổỷc nghióỷm, noù phuỷ thuọỹc vaỡo chỏỳt lổồỹng cọỳt lióỷu (daỷng
haỷt, traỷng thaùi bóử mỷt, cổồỡng õọỹ ), phổồng phaùp xaùc õở h m ỡ nhióửu yóỳu tọỳ

laỡ khọng õọứi vaỡ lỏỳy bũng 0,5.

Nhổ vỏỷy cọng thổùc tờnh toaùn sồ bọỹ cổồỡng õọỹ bótọng theo Bolomey - Skramtaev seợ
coù daỷng nhổ sau :

khi :
5,2
N
X
thỗ






= 5,0
28
N
X
ARR
Xb
'
B

B
R

b
= f(X/N) vaỡ daỷng cuớa phổồng
t
rỗnh õổồỡng thúng bióứu thở cổồỡng õọỹ cuớa
bótọng phuỷ thuọỹc vaỡo tyớ lóỷ X/N khi
X/N 2
,
5 vaỡ X/N 2
,
5

.