Danh mục viết tắt
Tổ dân phố : TDP
An Đào – Trâu Quỳ - Gia Lâm – Hà Nội : AĐ
Môi Trường : MT
Đại học Nông Nghiệp Hà Nội : ĐHNNHN
I - MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
- Con người ngày càng phát triển hơn và điều hiện sống vì thế cũng ngày càng
tốt hơn. Tuổi thọ trung bình của người dân ngày càng tăng. Và môi trường xung
quanh chúng ta sống là một trong những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến
điều kiện sống của chúng ta. Môi trường luôn đóng vai trò rất quan trọng trong đời
sống con người. Nó đảm nhận 3 chức năng chính: Cung cấp tài nguyên, cung cấp
không gian sống và là nơi chứa đựng rác thải. Môi trường xanh sạch không chỉ
đơn thuần tạo nên vẻ mỹ quan cho xã hội mà còn ảnh hưởng tích cực đến sức khỏe
của con người. Tuy nhiên, trong hoạt động sống thường ngày con người đã thải ra
môi trường một khối lượng rác rất lớn và ngày càng nhiều. Điều này đã làm cho
môi trường bị ô nhiễm nghiêm trọng.
- Vấn đề ô nhiễm môi trường đang là một trong những vấn đề bất cập và nóng
hổi hiện nay. Mà nguyên nhân chính là do con người chưa nhận thức được tầm
quan trọng trong việc bảo vệ môi trường. Vì thế muốn cho môi trường của chúng
ta được cải thiện xanh sạch hơn trong lành hơn trước hết phải làm cho mọi người ý
thức được tầm quan trọng của bảo vệ và giữ gìn môi trường xanh sạch đẹp.
- Những năm gần đây, cùng với quá trình tăng trưởng kinh tế, xu hướng đô thị
hóa đang ngày càng diễn ra mạnh mẽ, tỉ lệ dân cư gia tăng nhanh nguyên nhân
chính la do vài năm gần đây Trường ĐHNNHN đã tăng số lượng sinh viên đầu
vào làm tăng lượng rác thải sinh hoạt, tạo khó khăn cho công tác thu gom và xử lý.
Do ý thức bảo vệ môi trường của người dân và sinh viên sống tại khu vực trường
ĐHNNHN chưa cao, việc phân loại rác chưa được thực hiện triện để và hành vi
vứt rác bừa bãi không đúng nơi quy định đã gây rất nhiều khó khăn trong việc thu
gom của đội ngũ nhân viên môi trường.
- Ô nhiễm môi trường từ rác thải sinh hoạt không phải là một đề tài mới được

hoạt, trên cơ sở đó làm rõ vai trò của các cơ quan chức năng, cơ quan truyền thông
trong việc quản lý môi trường.
- Đề ra những giải pháp nhằm góp phần nâng cao nhận thức từ đó góp phần
thay đổi hành vi của người dân.
1.3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Tìm hiểu thái độ nhận thức của người dân trong việc phân loại, thu gom và
xử lý rác thải sinh hoạt.
- Thực trạng phân loại, thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt của người dân.
- Tìm hiểu những thuận lợi và khó khăn trong việc phân loại, thu gom và xử lý
rác thải của người dân.
- Đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng trong
việc phân loại, thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt ở phường Phú Thọ.
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu xã hội học, cụ thể là:
Phương pháp nghiên cứu định lượng và phương pháp nghiên cứu định tính.
- Phương pháp nghiên cứu định lượng:
Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi. Đây là phương pháp sử dụng bảng câu
hỏi dưới dạng chọn đáp án phù hợp.
- Phương pháp nghiên cứu định tính:
+ Nhấn vào mô tả thực trạng của việc phân loại, thu gom và xử lý rác thải sinh
hoạt, bối cảnh nghiên cứu cho thấy được đặc trưng của cộng đồng mà nhóm
nghiên cứu quan tâm.
+ Phương pháp phỏng vấn sâu được kết hợp với phương pháp điều tra bằng
bảng hỏi trong nghiên cứu định lượng để bổ sung và lý giải cho những con số mà
phương pháp điều tra bằng bảng hỏi thu thập được, từ đó thấy được thực trạng xử
lý và phân loại rác thải sinh hoạt để đưa ra những đề xuất phù hợp.
- Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp:
Nghiên cứu và phân tích các tài liệu có sẵn liên quan đến đề tài. Dữ liệu thứ
cấp được thu thập từ các nguồn chính sau: Các báo cáo và công trình nghiên cứu
trước đây và các tài liệu có sẵn được đăng tải trên báo, tạp chí (Báo Tuổi Trẻ, Báo

tuổi
Đánh giá việc phân loại rác thải sinh hoạt Tổng
Rất quan
trọng
Quan
trọng
Không
quan
trọng
Khó trả
lời
Nhóm
tuổi từ
(18-30)
N 3 5 8
Cột % 37,5% 62,5% 100,0%
Nhóm
tuổi từ
(31-40)
N 6 5 1 12
Cột % 50,0% 41,7% 8,3% 100,0%
Nhóm
tuổi từ
(41-50)
N 8 7 15
Cột % 53,3% 46,7% 100,0%
Nhóm
tuổi từ
(51-60)
N 4 3 1 8

rác sinh hoạt của người dân chia theo giới tính có sự khác biệt như sau:
Bảng 2.2: Đánh giá tầm quan trọng của việc phân loại rác thải sinh hoạt chia
theo giới tính( N= 49)
Đánh giá việc
phân loại rác
Giới tính Tổng
Nam Nữ N Tỷ lệ %
N Tỷ lệ % N Tỷ lệ %
Rất quan trọng 12 52.2% 11 42.3% 23 46.9%
Quan trọng 9 39.1% 13 50.0% 22 44.9%
Không quan trọng 2 7.7% 2 4.1%
Khó trả lời 2 8.7% 2 4.1%
Tổng 23 100.0% 26 100.0% 49 100.0%
(Nguồn: Kết quả khảo sát của cá nhân)
- Qua bảng số liệu trên cho thấy, có 21/23 nam chiếm 91.3% cho rằng việc phân
loại là quan trọng và rất quan trọng, có 8.7% số nam cho rằng khó trả lời. Trong số
những người nữ tham gia trả lời có 24/26 người chiếm 92.3% cho rằng việc phân
loại là rất quan trọng và quan trọng, số nữ cho rằng không quan trọng chỉ chiếm
7.7%.
- So sánh mức độ quan tâm giữa nam và nữ ta thấy được, đa số cả nam và nữ đều
đánh giá tầm quan trọng của việc phân loại rác thải sinh hoạt là rất quan trọng và
quan trọng. Điều đó cho thấy, nam giới đang ngày càng có xu hướng quan tâm đến
vấn đề môi trường nói chung và việc phân loại rác thải sinh hoạt của gia đình nói
riêng. Từ phân tích trên em có nhận xét, tuy có đôi chút khác biệt trong việc đánh
giá mức độ quan trọng của việc phân loại rác sinh hoạt giữa nam và nữ nhưng nhìn
chung đều đánh giá là rất quan trọng và quan trọng, chỉ một số ít hộ trong những
hộ tham gia trả lời tỏ ra không quan tâm đến vấn đê phân loại mà thôi.
Qua quá trình khảo sát tại địa bàn phường, kết quả cho thấy, việc phân loại rác thải
sinh hoạt tại các hộ gia đình ở TDP AĐ hiện nay chưa được thực hiện triệt để thể
hiện qua bảng số liệu từ kết quả khảo sát như sau:

Số hộ biết cách phân
loại rác
N Tỷ lệ (%) Tỷ lệ (%)
Biết 37 75,5% 77.1%
Không biết 11 22,4% 22.9%
Tổng 48 97,9% 100,0%
Số người không trả lời 1 2,1%
Tổng 49 100,0%
(Nguồn: Kết quả khảo sát của cá nhân)
Có đến 37/48 hộ tham gia trả lời chiếm 77.1% trả lời có biết cách phân loại rác
thải sinh hoạt. Chứng tỏ, đa số các hộ dân trong khu vực đều biết cách phân loại
rác sinh hoạt, có kiến thức khá tốt trong việc phân loại rác. Tuy nhiên việc thực
hiện việc phân loại rác lại không chỉ phụ thuộc vào kiến thức mà còn phụ thuộc
vào nhiều yếu tố khác nữa. Theo kết quả khảo sát ở bảng 2.3 cho thấy chỉ có
45,9% số hộ là có phân loại rác và một thực trạng không thể xem nhẹ là ở phường
có đến 22,9% hộ tham gia trả lời cho biết rằng họ không biết cách phân loại rác.
Điều này phản ánh tình trạng một số hộ dân trong khu vực không quan tâm nhiều
đến việc phân loại rác sinh hoạt của gia đình mình. Cần nâng cao nhận thức của
người dân, quan tâm hướng dẫn cho người dân biết cách phân loại rác thải sinh
hoạt tại gia đình và có những biện pháp nhằm thay đổi hành vi của họ một khi đã
nhận thức được tầm quan trọng của việc phân loại rác.
2.2 Thực trạng việc xử lý rác thải sinh hoạt
Xử lý rác thải trong sinh hoạt hàng ngày là việc được nhiều người quan
tâm hiện nay. Xử lý rác thải tốt sẽ làm giảm ô nhiễm môi trường và làm giảm phát
sinh các mầm bệnh, tiết kiệm tài nguyên. Nhưng cho đến nay vẫn chưa có biện
pháp xử lý hữu hiệu nên nguy cơ gây ô nhiễm môi trường ngày càng cao.
Hiện nay chất thải sinh hoạt của người dân chủ yếu được xử lý bằng
phương pháp chôn lấp, đốt tại các bãi chôn lấp, chỉ một phần nhỏ được xử lý bằng
phương pháp ủ sinh học tại bãi chốn lấp rác Kiêu Kỵ hiện do Xí nghiệp môi
trường đô thị Gia Lâm quản lý

người dân mà là của các cơ quan chức năng và chính quyền. Vì trong thực tế rác
thải có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sống của người dân, nó ảnh hưởng trực
tiếp đến sức khỏe, môi trường sinh hoạt hàng ngày của họ. Hiện nay việc xử lý rác
của các cơ quan chính quyền địa phương còn gặp nhiều khó khăn vì khâu phân
loại người dân ít khi thực hiện như phân tích ở trên. Thông thường người dân
trong phường chỉ bỏ tất cả các loại rác vào bọc nilon rồi đem ra nơi bỏ rác và nếu
có phân loại thì cũng chỉ phân loại theo hình thức những loại có thể bán được cho
ve chai như chai, lon nhựa và những loại có thể phân hủy dùng để chăm sóc cây
cảnh, tận dụng cho heo ăn như nước thải, rau củ quả dư… Có thể do người dân
nghĩ việc xử lý rác sau khi phân loại và thu gom không thuộc trách nhiệm của họ,
mà đây là công việc của bên lực lượng thu gom rác và chính quyền địa phương.
Trong quá trình nghiên cứu em nhận thấy, công việc xử lý rác thải của các hộ dân
cư chủ yếu là do chính quyền địa phương và các cơ quan có trách nhiệm.
Bảng dưới đây thể hiện cách thức xử lý rác thải sinh hoạt của các hộ gia đình
Bảng 2.6: Cách thức xử lý rác thải sinh hoạt của các hộ gia đình( N = 49)
Cách xử lý rác thải N Tỷ lệ (%)
Để trước nhà công nhân vệ
sinh đến thu gom
21 42,9%
Để vào thùng rác công cộng 24 49,0%
Vứt rác ở gần nhà 1 2,0%
Đào hố chôn, đốt 2 4,1%
Khác 1 2,0%
Tổng 49 100,0%
(Nguồn: Kết quả khảo sát của cá nhân)
Kết quả khảo sát 49 hộ gia đình cho thấy đa số người dân bỏ rác vào thùng
công cộng. Có 49,0% hộ tham gia trả lời để vào thùng rác công cộng, 42,9% hộ
cho biết họ để rác trước nhà công nhân vệ sinh đến thu gom, chỉ có 2/49 hộ chiếm
4,1% cho biết họ có đào hố để chôn và đốt.
Theo quan sát, các thùng rác công cộng thường để cho những người qua

nói lên rằng người dân ít chú ý đến việc xử lý rác của địa phương mà họ chỉ quan
tâm đến việc làm cho gia đình mình hết rác còn rác sau khi đem đi bỏ, chính
quyền địa phương sẽ làm gì với nó thì họ không quan tâm, không biết?
Có thể nói rằng vấn đề xử lý rác trên địa bàn hiện nay đang ngày càng trở
thành mối lo ngại cho các hộ dân. Dân số hiện nay lại đang ngày càng gia tăng
nhanh chóng do vài năm gần đây lượng sinh viên nhập trường tăng nhanh và kéo
theo đó lượng thải cũng sẽ ngày càng nhiều sẽ tác động ngược trở lại làm cho môi
trường sống của con người bị đe doạ.
Theo đánh giá của nhiều người dân trong phường thì công tác xử lý rác của
các hộ dân trong địa bàn sinh sống là chưa được tốt.
Bảng 2.8.: Ý kiến của người dân về cách xử lý rác hiện nay.
(N= 49)
Mức độ N Tỷ lệ (%)
Rất tốt 4 8,2%
Tốt 18 36,7%
Chưa tốt 24 49,0%
Khó trả lời 3 6,1%
Tổng 49 100,0%
(Nguồn: Kết quả khảo sát của cá nhân)
Khảo sát 49 hộ gia đình. Những người biết người dân trong phường mình xử lý rác
như thế nào? thì có 44.9% cho rằng việc xử lý rác hiện nay là rất tôt và tốt. Có tới
55.1% số hộ cho rằng chưa tốt và khó trả lời. Kết quả khảo sát đưa ra một thực
trạng là người dân rất quan tâm đến việc phân loại rác nhưng việc thực hiện xử lý
rác thì chưa tốt. Tình hình quản lý môi trường cũng chưa được chính quyền địa
phương quan tâm đúng mức.
Chương 3: Nhận thức, thái độ của người dân và sinh viên trong việc phân
loại, thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt.
3.1. Nhận thức và thái độ của người dân và sinh viên trong việc phân loại, thu
gom và xử lý rác thải sinh hoạt.
Điều tra việc nhận thức và thái độ của người dân trong việc bảo vệ môi trường

Tổng
Biết Không biết
Biết đọc biết
viết

N 2 2
Tỷ lệ %
6.5% 4.2%
Tiểu học

N 2 2
Tỷ lệ % 6.5% 4.2%
Trung học cơ sở

N 5 10 15
Tỷ lệ % 29.4% 32.3% 31.3%
Trung học phổ
thông

N 3 9 12
Tỷ lệ %
17.6% 29.0% 25.0%
Trung cấp/ cao
đẳng

N 3 5 8
Tỷ lệ %
17.6% 16.1% 16.7%
Nguyên nhân N Tỷ lệ %
Do thói quen 27 55.1

người trả lời không biết (6/9 người chiếm 66.7% biết và 33.3% không biết.
Qua số liệu trên cho thấy có rất ít người biết nơi rác thải sinh hoạt sau khi thu gom
sẽ được đưa đến, những người trả lời biết đều là những người có trình độ từ Trung
học cơ sở trở lên. Số liệu trên cũng cho thấy có sự khác biệt trong trả lời của
những người có cùng trình độ học vấn.
Điều đó phần nào cho thấy người dân càng có trình độ học vấn cao thì mức độ
quan tâm đến vấn đề môi trường càng nhiều và không đều nhau. Số người biết
được nơi rác thải sinh hoạt sau khi thu gom sẽ được đưa đến chỉ chiếm một tỷ lệ
nhỏ. Thực tế này cho thấy mức độ quan tâm của người dân trong phường chưa
cao, cần có những biện pháp để người dân có thể quan tâm nhiều hơn.
Tìm hiểu về phản ứng của người dân trong địa bàn khi nhìn thấy người khác xả rác
bừa bãi nhóm nhận được những thông tin quan trọng, kết quả được thể hiện ở
bảng sau
Bảng 3.3 : Phản ứng khi thấy người khác bỏ rác bừa bãi( N = 49)
Nghề
nghiệp
N
(%)
Phản ứng khi nhìn thấy người khác xả rác Tổng
Không
phản
ứng
Khó
chịu
Nhắc
nhở
Tự
nhặt
rác bỏ
vào

thủ
công
nghiệp
N 1 1 2
Tỷ
lệ %
7.1% 14.3% 4.1%
Về
hưu
già
yếu,
không
làm
việc
N 1 2 4 7
Tỷ
lệ %
25.0% 9.5% 28.6% 14.3%
Không
nghề,
không
việc
N 1 1
Tỷ
lệ %
14.3% 2.0%
Nghề
khác
N 2 4 1 7
Tỷ

động người dân tham gia vào giữ gìn vệ sinh và bảo vệ môi trường hay giúp cho
người dân ý thức bảo vệ môi trường như: Tổ chức kêu gọi người dân dọn vệ sinh
khu phố, tổ chức trồng cây xanh nơi công cộng, hay tổ chức các buổi họp tổ dân
phố để người dân phản ánh về tình trạng môi trường tại địa bàn….
Theo kết quả khảo sát của nhóm tác giả cho thấy như sau:
Bảng 4.1 Tổ chức chương trình dọn vệ sinh địa bàn tổ dân phố (N=49)
Tổ chức chương trình dọn vệ
sinh khu phố N Tỷ lệ(%)
Có 38 77.6
Không 9 18.4
Không biết 2 4.1
Tổng 49 100.0
(kết quả nghiên cứu của cá nhân)
Qua kết quả khảo sát của nhóm tác giả về việc tổ chức chương trình dọn vệ sinh
khu phố của phường có 38/49 hộ gia đình trả lời có tổ chức chương trình này
chiếm tỷ lệ 77.6%. trong đó có 9 ý kiến chiếm 18.4% trả lời là không tổ chức và 2
ý kiến(4.1%) trả lời không biết có tổ chức hay không.
Bảng .4.2 Mức độ Tổ chức chương trình dọn vệ sinh khu phố
(N = 49)
Mức độ Tổ chức chương trình dọn
vệ sinh khu phố N Tỷ lệ
Hiếm khi 2 4.1
Thỉnh thoảng 27 55.1
Thường xuyên 9 18.4
Không biết 1 2.0
Không trả lời 10 20.4
Tổng 49 100.0
(kết quả nghiên cứu của cá nhân)
Khi được hỏi về mức độ tổ chức chương trình dọn vệ sinh tại khu phố thì đa số hộ
đều trả lời là khu phố chỉ thỉnh thoảng tổ chức dọn vệ sinh chung 27/49 hộ chiếm

rác lại ít. Vì vậy cần tăng cường thêm lực lượng thu gom rác, vì rác không thể để
lâu được, sẽ bốc mùi và gây ô nhiễm môi trường.
KẾT LUẬN
Mọi người dân đều có hiểu biết về tầm quan trọng của môi trường trong cuộc sống
của mình và đồng ý với việc bảo vệ môi trường bằng cách không vứt rác thải bừa
bãi và có những thái độ, hành vi nhất định để ngăn chặn hay hạn chế hành vi gây
mất vệ sinh môi trường của người khác. Xu hướng chung là đều cảm thấy khó
chịu, có nhắc nhở hoặc tự lại nhặt và cho vào thùng rác.
Nhìn chung sự đánh giá của người trả lời về việc phân loại rác là rất quan trọng và
quan trọng. Mức độ đánh giá có sự thay đổi theo tuổi tác, theo giới. Nhóm người ở
tuổi trung niên có nghề nghiệp và thu nhập ổn định đều đánh giá việc phân loại là
quan trọng và rất quan trọng trong khi đó người cao tuổi thì tỏ ra không quan tâm
lắm. Cả nam và nữ đều đánh giá tầm quan trọng của việc phân loại rác thải sinh
hoạt là quan trọng và rất quan trọng.
Một thực trạng chung là có rất nhiều hộ gia đình biết cách phân loại rác nhưng
trong thực tế lại rất ít hộ gia đình thực hiện phân loại, Chỉ một số hộ dân trong
phường thường phân loại rác thải sinh hoạt hàng ngày còn đa số hộ dân thì chưa
phân loại.
Việc phân loại rác sinh hoạt của người dân tại địa bàn chưa đồng bộ, vẫn còn
mang tính tự phát và không triệt để.
Ý thức tự giác trong việc bảo vệ môi trường thông qua việc phân loại rác của
nhiều người dân chưa cao. Nhiều hộ gia đình chưa thực sự quan tâm đến vấn đề
phân loại rác thải sinh hoạt của gia đình mình. Điều này sẽ gây nhiều khó khăn
cho bộ phận thu gom khi phải thu gom với một lượng rác thải lớn như khó tách ra
và khó sử dụng rác có thể tái chế.
Môi trường sống chung quanh chúng ta có được sanh sạch đẹp hay không là so ý
thức và hành động của chúng ta. Vì thế tất cả mọi người cần nâng cao ý thức để
góp phần giúp cho môi trường quanh ta ngày càng tốt đẹp hơn.
Tài liệu tham khảo
1. Dự án đào tạo chuyên nghành đô thị