Bài 15. DÒNG ĐIỆN TRONG CHẤT KHÍ I. MỤC TIÊU:
Kiến thức:
- Nêu được bản chất dòng điện trong chất khí.
- Nêu được nguyên nhân chất khí dẫn điện.
- Nêu được các cách tạo ra hạt tải điện trong quá trình dẫn điện điện tự lực.
- Trả lời được câu hỏi tia lửa điện là gì. Điều kiện tạo ra tia lửa điện và ứng
dụng.
- Trả lời được câu hỏi hồ quang điện là gì. Điều kiện tạo ra hồ quang điện và
ứng dụng.
Kĩ năng:
- Nhận ra hiện tượng phóng điện trong chất khí trong thực tế.
- Phân biệt được tia lửa điện và hồ quang điện.

II. CHUẨN BỊ:
Giáo viên:
1. Thước kẻ, phấn màu.
2. Buzi xe máy.
3. Chuẩn bị phiếu:
Phiếu học tập 1 (PC1)
- Vì sao nói chất khí là môi tường cách điện.
TL1:
- Chất khí không dẫn điện vì các phân tử khí đều ở trạng thái trung hòa về điện,
do đó trong chất khí không có hạt tải điện.
Phiếu học tập 2 (PC2)
- Các tác nhân tác dụng lên chất khí gây ra hiện tượng gì?
TL2:
- Các tác nhân tác dụng lên chất khí gây ra hiện tượng tăng mật độ hạt tải điện.
Phiếu học tập 3 (PC3)

tải điện vào, gọi là quá trình dẫn điện tự lực.
- Các cách chính để tạo ra các hạt tải điện trong quá trình dãn điện tự lực trong
chất khí:
+ Dòng điện làm nhiệt độ chất khí tăng cao khiến phân tử khí bị ion hóa.
+ Điện trường trong chất khí rất mạnh khiến chất khí bị ion hóa ngay ở nhiệt
độ thấp.
+ Catod bị dòng điện làm nóng đỏ và có khả năng phát ra electron. Các
electron bị phát xạ đi vào trong chất khí và trở thành hạt tải điện.
+ Catod không nóng đỏ nhưng bị các ion dương có năng lượng lớn đập vào,
làm bứt các electron ra khỏi catod và trở thành hạt tải điện.
Phiếu học tập 5 (PC5)
- Tia lửa điện là gì? Điều kiện để tạo ra tia lửa điện?
TL5:
- Tia lửa điện là quà quá trình phóng điện tự lực trong chất khí giữa hai điện
cực khi điện trường đủ mạnh để biến phân tử khí trung hòa thành các ion
dương và các electron tự do.
- Hiện tượng tia lửa điện có thể xảy ra khi điện tường trong không khí khô vào
cỡ 0,3MV/m.
Phiếu học tập 6 (PC6):
- Hồ quang điện là gì?
- Điều kiện để tạo ra hồ quang điện.
TL6:
- Hồ quang điện là quá trình phóng điện tự lực xảy ra trong chất khí ở điều kiện
thường hoặc áp suất thấp đặt giữa hai điện cực có hiệu điện thế không lớn. Hồ
quang điện có thể kèm theo tỏa nhiệt và tỏa sáng rất mạnh.
- Điều kiện để tạo ra hồ quang điện là: Hai điện cực được làm nóng đỏ để dễ
dàng phát xạ electron. Sau đó xảy ra hiện tượng phóng điện từ lực kèm theo sự
tỏa nhiệt và phát sáng mạnh mẽ.
Phiếu học tập 7 (PC7): có thể ứng dụng CNTT hoặc dùng bản trong
1. Không khí ở điều kiện bình thường không dẫn điện vì

6. Hiện tượng nào sau đây không phải hiện tượng phóng điện trong chất khí?
A. đánh lửa ở buzi; B. sét;
C. hồ quang điện; D. dòng điện chạy qua thủy ngân.

TL7: Đáp án:
Câu 1: D; Câu 2: C; Câu 3: D; Câu 4: B; Câu 5: D; Câu 6: D.
3. Ứng dụng công nghệ thông tin: Mô phỏng hiện tượng ion hóa do tác nhân(UD1),
hiện tượng nhân hạt tải(UD2), các cách tạo ra hạt tải điện ở quá trình dẫn điện tự
lực(UD3).
4. Nội dung ghi bảng (ghi tóm tắt kiến thức SGK theo các đầu mục); HS tự ghi
chép các nội dung trên bảng và những điều cần thiết cho họ:
Bài 15. Dòng điện trong chất khí
I. Chất khí là môi trường cách điện
II. Dẫn điện của chất khí trong điều kiện thường
III. Bản chất của dòng điện trong chất khí
1. Sự ion hóa khí và tác nhân ion hóa…
2. Quá trình dẫn điện không từ lực của chất khí…
3. Hiện tượng nhân số hạt tải điện trong môi trường khí trong quá trình dẫn
điện không tự lực.
IV. Quá trình dẫn điện tự lực trong chất khí và điều kiện để tạo ra quá trình dẫn
điện tự lực
V. Tia lửa điện và điều kiện tạo ra tia lửa điện
1. Định nghĩa …
2. Điều kiện tạo ra tia lửa điện…
3. Ứng dụng…
VI. Hồ quang điện và điều kiện tạo ra hồ quang điện

1. Đ
ịnh nghĩa …


- Thảo luận nhóm, trả lời các ý của
PC3.
- Nêu câu hỏi PC3.
(có thể dùng mô phỏng UD2)
- Hướng dẫn HS trả lời các ý của phiếu
PC3.
Hoạt động 5 ( phút): Tìm hiểu quá trình dẫn điện tự lực trong chất khí.
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Đọc SGK mục IV, trả lời các câu hỏi
PC4.
- Nêu câu hỏi PC4.
(có thể dùng mô phỏng UD3)

- (Quan sát mô phỏng), trả lời các ý
của PC4.
- Hướng dẫn HS trả lời các ý của phiếu
PC4.
Hoạt động 6 ( phút): Tìm hiểu tia lửa điện và cách tạo ra tia lửa điện.
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Đọc SGK mục V, trả lời các câu hỏi
PC5.
- Thảo luận nhóm, thống nhất điều
kiện để có tia lửa điện.
- Nêu câu hỏi PC5.
- Hướng dẫn HS tổng kết điều kiện để
có tia lửa điện.
Hoạt động 7 ( phút): Tìm hiểu hồ quang điện và điều kiện để có hồ qung
điện.
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Đọc SGK mục VI, trả lời các câu hỏi