BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ TP.
HCM
PHẠM ĐỨC TRÌNH
PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN
LỰC
CHO CÁC DOANH NGHIỆP
TRONG TỈNH BÌNH DƯƠNG
ĐẾN NĂM 2020
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành : QUẢN TRỊ KINH DOANH
Mã số: 60.34.05
TP. HỒ CHÍ MINH, 2011
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ TP. HCM
PHẠM ĐỨC TRÌNH
PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC
CHO CÁC DOANH NGHIỆP
TRONG TỈNH BÌNH DƢƠNG
ĐẾN NĂM 2020
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành : QUẢN TRỊ KINH DOANH
Mã số: 60.34.05
HƢỚNG DẪN KHOA HỌC : TS. PHẠM VĂN TÀI
TP. HỒ CHÍ MINH, 2011
CÔNG TRÌNH ĐƢỢC HOÀN THÀNH TẠI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ TP.HCM
Cán bộ hƣớng dẫn khoa học : TS. PHẠM VĂN TÀI
Cán bộ nhận xét 1 :
Cán bộ nhận xét 2 :
Luận văn thạc sỹ đƣợc bảo vệ tại Trƣờng Đại Học Kỹ Thuật Công Nghệ
viên
:
PHẠM ĐỨC
TRÌNH
Giới tính : Nam
Ngà
y,
thán
g,
năm
sinh
:
15/0
2/19
80
Nơi sinh : Thanh Hoá
Ch
uyê
n
ngà
nh :
Quản trị kinh
doanh
MSHV :
1084011039
I. TÊN ĐỀ TÀI
PHÁT TRIỂN NGUỒN
NHÂN LỰC CHO CÁC
DOANH NGHIỆP
TRONG TỈNH BÌNH DƢƠNG
Ƣ
Ớ
N
G
D
Ẫ
N
(
H
ọ
t
ê
n
v
à
c
hữ
ký)
KHOA QUẢN LÝ
CHUYÊN NGÀNH
(Họ tên và
chữ ký)
LỜI CAM
ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số
liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc ai công bố
trong bất kỳ công trình nào khác. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho
gian và tâm huyết để hƣớng dẫn nghiên cứu và giúp tôi hoàn thành luận văn
tốt nghiệp này.
Ban lãnh đạo và toàn thể nhân viên đang làm việc tại Sở Lao động – Thƣơng
binh xã hội tỉnh Bình Dƣơng.
-
-
-
-
-
Ban lãnh đạo và toàn thể nhân viên đang làm việc tại Cục Thống kê tỉnh
Bình Dƣơng.
Ban lãnh đạo và toàn thể nhân viên đang làm việc tại Ban Quản Lý Khu
Công Nghiệp tỉnh Bình Dƣơng.
Ban lãnh đạo và toàn thể nhân viên đang làm việc tại Sở Giáo Dục và Đào
Tạo tỉnh Bình Dƣơng
Ban lãnh đạo và toàn thể nhân viên đang làm việc tại Trung tâm giới thiệu
việc làm tỉnh Bình Dƣơng
Ban lãnh đạo các công ty, trƣờng học trên địa bàn tỉnh Bình Dƣơng
Mặc dù đã có nhiều cố gắng hoàn thiện luận văn bằng tất cả sự nhiệt
tình và
năng lực của mình, tuy nhiên không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất
mong nhận
đƣợc những đóng góp quí báu của Quý Thầy cô và các bạn.
Kính gửi lời chúc sức khỏe, hạnh phúc và may mắn đến Quý Lãnh đạo,
Quý
Thầy cô cùng gia đình.
Học viên thực hiện luận
văn
TÓM TẮT LUẬN VĂN
Để đáp ứng đƣợc yêu cầu nhân lực cho các doanh nghiệp của tỉnh Bình
nguồn nhân lực; vai trò của nguồn nhân lực đối với quá trình phát triển kinh tế xã
hội. Đồng thời, nêu lên một số bài học kinh nghiệm của các nƣớc về phát triển
nguồn nhân lực trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và phát triển kinh tế
xã hội để vận dụng vào Việt Nam nói chung và tỉnh Bình Dƣơng nói riêng.
Chương 2: Thực trạng nguồn nhân lực và phát triển nguồn nhân lực ở
các doanh nghiệp trong tỉnh Bình Dương
Chƣơng 2 luận văn tập trung mô tả toàn cảnh về nguồn nhân lực cho các
doanh nghiệp của Bình Dƣơng, phân tích làm sáng tỏ về thực trạng phát triển nguồn
nhân lực cho các doanh nghiệp về quy mô, cơ cấu, chất lƣợng, giáo dục - đào tạo;
phân tích những thành tựu, hạn chế, nguyên nhân của những tồn tại, rút ra nguyên
nhân, bài học kinh nghiệm trong quá trình phát triển kinh tế xã hội, đồng thời nêu
lên đƣợc những vấn đề đặt ra hiện nay đối với nguồn nhân lực ở các doanh nghiệp
của tỉnh Bình Dƣơng.
Chương 3: Giải pháp phát triển nguồn nhân lực cho các doanh nghiệp
trong tỉnh Bình Dương đến năm 2020
Trên cơ sở mục tiêu phƣơng hƣớng phát triển kinh tế xã hội của Tỉnh; Luận
văn đã vạch ra những quan điểm cơ bản về sự phù hợp, lịch sử cụ thể, lấy con ngƣời
làm nhân tố trung tâm của sự phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời Luận văn đã
vạch ra những giải pháp chủ yếu để phát triển nguồn nhân lực của Tỉnh về: giáo dục
đào tạo nội dung, chƣơng trình, cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, ngân sách đầu
tƣ… Gắn đào tạo với sử dụng, thu hút ngƣời tài… nhằm phát triển nguồn nhân lực
của Tỉnh trong tiến trình phát triển kinh tế - xã hội.
Cuối cùng tôi huy vọng với những nội dung trình bày, luận văn sẽ là một tài
liệu tham khảo hữu ích cho việc phát triển nguồn nhân lực cho các doanh nghiệp
của tỉnh Bình Dƣơng.
THESIS SUMMARY
In order to meet numbered, qualified and efficient human resources demand
from businesses in Binh Duong province in the direction of national
industrialization and modernization from now on, Binh Duong province needs to
roll out strategies, policies thru lawful decrees and regulations in all education,
Chapter 2: Current human resource development at businesses in Binh Duong
province.
In Chapter 2, thesis was fulfilled with collection and analysis of situational
human resource development at businesses in Binh Duong province. Clear analyzed
points in business scale, structure, human quality, education and training;
achievements, shortcomings and causes/reason as well as experiences were
scrutinized. The solving problems were expressed and these problems are set for
businesses in Binh Duong provinces to solve in coming years.
Chapter 3: Some solutions to develop human resources for businesses in Binh
Duong province until 2020.
Basing on viewpoints and objectives to develop social and economic
direction of Binh Duong province, in the thesis, I proposed opinions in align with
history to consider people as the center of all strategies to develop society and
economy in Binh Duong province in terms of education, trainings, programs,
infrastructure, teachers and budgets. Education and training must be went together
with application and lure more skilled people in provincial development.
Eventually, I hope that the content of the thesis will be a useful reference for
Binh Duong province authority and businesses to develop human resources until 2020.
MỤC LỤC
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC ……… 1
1.1 Nguồn nhân lực và phát triển nguồn nhân lực ………………………………2
1.1.1 Các khái niệm về nguồn nhân lực …………………………………… 2
1.1.2 Phát triển nguồn nhân lực …………………………………………… 4
1.1.3 Sự cần thiết khách quan phát triển nguồn nhân lực ………………… 8
1.2 Các định hƣớng phát triển nguồn nhân lực ……………………………… 10
1.2.1 Các khái niệm liên quan đến định hƣớng phát triển nguồn nhân lực…10
1.2.2 Phát triển nguồn nhân lực về mặt số lƣợng ………………………… 12
1.2.3 Phát triển nguồn nhân lực về mặt chất lƣợng ……………………… 12
1.3 Các chiến lƣợc phát triển nguồn nhân lực ………………………………… …13
1.3.1 Tuyển chọn nguồn nhân lực …………………………………………13
2.3.1 Những thành tựu và hạn chế về phát triển nguồn nhân lực ………… 78
2.3.2 Những thách thức, tồn tại về phát triển nguồn nhân lực …………… 81
Chƣơng 3. GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CHO CÁC
DOANH NGHIỆP TRONG TỈNH BÌNH DƢƠNG ĐẾN NĂM 2020 …………93
3.1 Quan điểm, mục tiêu cơ bản phát triển nguồn nhân lực cho các doanh
nghiệp trong tỉnh Bình Dƣơng ………………………………………………… 94
3.1.1Quan điểm phát triển nguồn nhân lực cho các doanh nghiệp trong tỉnh
Bình Dƣơng ……………………………………………………………………….94
3.1.2 Mục tiêu phát triển nguồn nhân lực cho các doanh nghiệp trong tỉnh
Bình Dƣơng ……………………………………………………………………… 95
3.2. Dự báo nhu cầu nhân lực cho các doanh nghiệp trong tỉnh Bình
Dƣơng…………………………………………………………………………… 96
3.3. Yêu cầu phát triển nhân lực cho các doanh nghiệp trong tỉnh Bình
Dƣơng………………………………………………………………………… … 98
3.4 Những giải pháp chủ yếu phát triển nguồn nhân lực 100
3.4.1 Giải pháp về đầu tƣ cho giáo dục đào tạo …………………………. 100
3.4.1.1 Đầu tư phát triển nâng cao dân trí, giáo dục hướng nghiệp 100
3.4.1.2 Đầu tư cơ sở vật chất trường lớp, đội ngũ giáo viên đạt chuẩn.103
3.4.1.3 Quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục, đào tạo và dạy nghề đến
năm 2020…………………………………………………………………………………. 104
3.4.1.4 Đẩy mạnh xã hội hoá các hoạt động đào tạo ………………… 107
3.4.2. Hoàn thiện chiến lƣợc đào tạo, xây dựng cơ chế, chính sách để thu hút
nguồn nhân lực có trình độ và tay nghề cao …………………………………… 107
3.4.2.1 Xây dựng, sửa đổi, bổ sung, thể chế hoá văn bản pháp luật về
dạy nghề ………………………………………………………………………………… 107
3.4.2.2 Đổi mới chính sách, cơ chế quản lý dạy nghề theo hướng tăng
quyền tự chủ, nâng cao khả năng cạnh tranh cho các cơ sở dạy nghề ……………109
3.4.2.3 Đổi mới công tác hoạch định chính sách và kế hoạch hoá; hoàn
chỉnh mạng lưới quy hoạch các trường chuyên nghiệp và dạy nghề …………… 110
3.4.2.4 Tăng cường công tác nghiên cứu khoa học trong dạy nghề; ứng
CNH-HĐH
Tổ chức hợp tác phát triển kinh tế Châu Âu
OCDE
Khoa học công nghệ
KHCN
Khu công nghiệp
KCN
Ủy ban nhân dân
DANH SÁCH CÁC BẢNG SỐ LIỆU
Số bảng
Tên bảng
Trang
Bảng 2.1
Tổng GDP chỉ số phát triển của các doanh nghiệp phân theo các
ngành kinh tế theo giá so sánh
43
Bảng 2.2
Cơ cấu tổng sản phẩm trong các doanh nghiệp
44
Bảng 2.3
Tăng trƣởng GDP thực tế của các doanh nghiệp
45
Bảng 2.4
Tổng GDP phát triển theo giá thực tế phân theo ngành kinh tế
46
Bảng 2.5
Giá trị sản xuất của các doanh nghiệp phân theo ngành kinh tế
48
Bảng 2.6
Lao động làm việc trong các doanh nghiệp phân theo ngành
45
Biểu đồ 2.3
Cơ cấu GDP theo thực tế của doanh nghiệp phân theo
ngành kinh tế
47
Biểu đồ 2.4
Dân số trung bình phân theo giới tính
57
Biểu đồ 2.5
Số lƣợng lao động từ 15 tuổi trở lên năm 2011phân
theo giới tính
59
Biểu đồ 2.6
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của Đề tài
Một nền kinh tế muốn phát triển cần có các nguồn lực: vốn, khoa học – công
nghệ, tài nguyên và nguồn nhân lực; muốn tăng trƣởng nhanh và bền vững cần dựa
vào ba yếu tố cơ bản là áp dụng công nghệ mới, phát triển kết cấu hạ tầng hiện đại
và nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực.
Sự phát triển kinh tế - xã hội phụ thuộc vào nhiều yếu tố, nhiều điều kiện,
nhƣng chủ yếu nhất vẫn là phụ thuộc vào yếu tố con ngƣời. nếu so sánh các nguồn
lực với nhau thì nguồn nhân lực có ƣu thế hơn cả. Do vậy, hơn bất cứ nguồn lực nào
khác, nguồn nhân lực luôn chiếm vị trí trung tâm và đóng vai trò quan trọng hàng
đầu trong phát triển kinh tế - xã hội của đất nƣớc, nhất là trong giai đoạn đẩy mạnh
công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế.
Việc khai thác và sử dụng có hiệu quả nguồn nhân lực là vấn đề hết sức quan
trọng, nguồn nhân lực cần phát huy tính đa dạng, phong phú về truyền thống văn
hóa phƣơng Đông nhƣ: hiếu học, trọng nhân tài, trọng tri thức, khoa học…Tuy
nhiên cho đến nay, những tiềm năng quan trọng này vẫn chƣa đƣợc chú ý khai thác
đầy đủ, đúng mức và có thể sử dụng chƣa hiệu quả về nguồn nhân lực.
này từ chỗ kém phát triển, nghèo khổ, khan hiếm về tài nguyên và kiệt quệ sau chiến
tranh đã trở thành những nƣớc công nghiệp mới, tạo ra sự tăng trƣởng kinh tế cao và
bền vững, hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới.
Chất lƣợng nguồn nhân lực hoặc nguồn nhân lực chất lƣợng cao là nguồn nhân
lực với những con ngƣời lao động có tri thức tốt, có kỹ năng cao và có tính nhân văn
sâu sắc.
Kinh nghiệm cho thấy, sự cất cánh và phát triển thành công của một nƣớc là
gắn chặt với chính sách và chiến lƣợc phát triển nguồn nhân lực. Có thể nói toàn bộ
bí quyết thành công của một quốc gia xét cho cùng, đều nằm trong chiến lƣợc đào
tạo và phát triển con ngƣời.
2. Mục tiêu của Đề tài
Bình Dƣơng là một tỉnh đang trên đà phát triển kinh tế - xã hội theo hƣớng
công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Việc phát triển kinh tế - xã hội đã đƣợc cấp ủy, chính
quyền của tỉnh đặc biệt quan tâm và đặt lên hàng đầu, đã có những biện pháp tích
cực để khơi dậy những tiềm năng nhằm từng bƣớc cải thiện đời sống nhân dân trong
tỉnh, sớm hòa nhập vào sự phát triển chung của cả nƣớc và thế giới.
Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Bình Dƣơng đến năm
2020 nhằm xây dựng Bình Dƣơng thành một tỉnh có tốc độ phát triển kinh tế
nhanh, toàn diện đảm bảo mối quan hệ giữa tăng trƣởng kinh tế với giải quyết tốt
các vấn đề xã hội, xoá đói giảm nghèo, không ngừng nâng cao đời sống vật chất
và tinh thần của nhân dân.
Tập trung khai thác lợi thế về vị trí địa lý, sự hợp tác của các tỉnh trong
Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và cực hạt nhân phát triển là thành phố Hồ
Chí Minh để phát triển kinh tế - xã hội. Chủ động hội nhập quốc tế; nâng cao
hiệu quả kinh tế gắn với phát triển xã hội trên cơ sở đầu tƣ có trọng điểm; xây
dựng mạng lƣới kết cấu hạ tầng đồng bộ; phát triển công nghiệp gắn với phát
triển đô thị và dịch vụ; phát triển kinh tế xã hội kết hợp chặt chẽ với bảo vệ môi
trƣờng, đảm bảo quốc phòng, an ninh vững mạnh trên địa bàn.
Đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động theo hƣớng phát
triển công nghiệp, dịch vụ. Tiếp tục giữ vững tốc độ tăng trƣởng kinh tế cao hơn
+ Phƣơng pháp thống kê: Tập hợp số liệu theo từng lĩnh vực, địa bàn và trình
tự thời gian. Việc thu thập số liệu kết hợp giữa tài liệu và thực tế đƣợc sử dụng phần
mềm SPSS 11.5 để dự báo nguồn nhân lực.
+ Phƣơng pháp tổng hợp: từ các dự báo phân tích đánh giá về thực trạng phát
triển nguồn nhân lực cho các doanh nghiệp trong tỉnh Bình Dƣơng trong thời gian
qua và đề ra các giải pháp cho đến năm 2020.
+ Phƣơng pháp nội suy, thu thập số liệu, những thông tin thực tế đã và đang diễn
ra tại tỉnh Bình Dƣơng để xây dựng Luận văn. Mặt khác, trên cơ sở những kiến thức
đã học, những kinh nghiệm trong quá trình công tác của bản thân để đề xuất những
giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thành mục tiêu nghiên cứu.
4. Kết quả dự kiến đạt đƣợc
Việc nghiên cứu để xây dựng đề tài “Phát triển nguồn nhân lực cho các
doanh nghiệp trong tỉnh Bình Dương đến năm 2020” là việc làm cần thiết và có ý
nghĩa quan trọng, giúp cho các cấp chính quyền của có những thông tin cần thiết để
xây dựng chiến lƣợc phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh; ý nghĩa khoa học và
tính thực tiễn của đề tài thể hiện qua các nội dung sau đây:
Một là, hệ thống hoá những vấn đề lý luận cơ bản về hoạch định chiến lƣợc
đào tạo nguồn nhân lực cho các doanh nghiệp trong Bình Dƣơng.
Hai là, bằng các số liệu chứng minh, luận văn phân tích và làm sáng tỏ hiện
trạng việc đào tạo và sử dụng nguồn nhân lực tại các doanh nghiệp trong tỉnh Bình
Dƣơng; từ đó, rút ra nguyên nhân và bài học kinh nghiệm cho việc hoạch định chiến
lƣợc đào tạo nguồn nhân lực cho các doanh nghiệp trong tỉnh Bình Dƣơng.
Ba là, vạch ra chiến lƣợc phát triển, dự báo nhu cầu nguồn nhân lực cho các
doanh nghiệp trong tỉnh Bình Dƣơng đến năm 2020, xây dựng chiến lƣợc đào tạo và
giải pháp cơ bản để đạt đƣợc mục tiêu tạo nguồn nhân lực cho các doanh nghiệp
trong tỉnh Bình Dƣơng.
Bốn là, với các số liệu chứng minh về nguồn nhân lực cho các doanh nghiệp tại
tỉnh Bình Dƣơng sẽ giúp cho các cấp chính quyền, các cơ quan, ban ngành của tỉnh
nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nƣớc trên địa bàn tỉnh nhằm xây dựng chính sách
phù hợp để xây dựng chiến lƣợc tạo nguồn nhân lực chất lƣợng cao phục vụ phát