Một số kiến nghị giải pháp nhằm hoàn thiện cơ chế
“một cửa” tại xã, phường, thị trấn
Nền hành chính của bất kỳ quốc gia nào cũng được đánh giá thông qua hiệu quả
quản lý nhà nước. Ở Việt Nạm, đi đôi với chế độ chính trị, chúng ta cũng đã áp
dụng nhiều hình thức quản lý nhà nước khác nhau.
Qua mỗi thời kỳ, nền hành chính Việt Nam đang có những cải cách đáng kể về chủ
trương, chính sách kinh tế – xã hội. phải kể đến một trong những cải cách ấy là cải
cách hành chính. Đây không chỉ là bước thay đổi đơn thuần mà nó mang ý nghĩa
quyết định đối với việc phát triển kinh tế – xã hội và nâng cao hiệu quả quản lý nhà
nước, hướng đến đối tượng phục vụ là nhân dân, phù hợp với định hướng phát
triển của xã hội chủ nghĩa.
Những năm qua, công cuộc cải cách hành chính bước đầu đã đạt được những kết
quả nhất định. Chính phủ Việt Nam đã triển khai áp dụng cơ chế “ một cửa” tại các
cơ quan hành chính nhà nước. Như vậy, việc quản lý nhà nước ở các cơ quan hành
chính nhà nước bước đầu đã có những thay đổi đáng kể, có sự tác động tích cực
vào sự vận hành của cơ chế quản lý nhà nước, xây dựng một nền hành chính trong
sạch.
1. Hoàn thiện pháp luật phục vụ cho việc áp dụng cơ chế “một cửa” tại xã,
phường, thị trấn.
Trong nhiều năm, nền hành chính của Việt Nam được đánh giá là quan liêu, kém
hiệu quả, hoạt động trì trệ, quản lý lỏng lẻo, thủ tục rườm rà, nhiêu khê, thiếu sự
thống nhất. Để xảy ra tình trạng này, nguyên chính là do sự thiếu đồng bộ trong
việc thực hiện cơ chế quản lý, những quy định không thống nhất, việc ban hành
những văn bản thiếu tính khả thi và không sát thực tế cũng là nguyên nhân chính.
Cơ chế ban hành văn bản pháp luật của Việt Nam còn thể hiện nhiều điểm bất cập.
Ví dụ như văn bản có tính pháp lý cao nhất là luật do Quốc Hội ban hành nhưng để
triển khai thực hiện thì cần phải chờ Nghị định, Thông tư hướng dẫn. Thậm chí về
đến từng địa phương thì có thể là được văn bản của cơ quan hành chính Nhà nước
địa phương hướng dẫn, dẫn đến việc áp dụng văn bản trái pháp luật, văn bản mâu
thuẫn với văn bản của cơ quan Nhà nước cấp trên. Ở từng địa phương có cách thực
hiện quy định pháp luật một cách khác nhau. Hậu quả của sự tùy tiện ấy người dân

nên quy định tách bạch giữa hoạt động quản lý và hoạt động phong trào ở cấp xã.
Chính sự nhập nhằng giữa hai hoạt động này làm cho hiệu quả hoạt động quản lý
không cao, bị chi phối. Việc đề ra thang điểm thi đua đối với một số ngành, một số
địa phương là không phù hợp. Hoạt động quản lý Nhà nước là hoạt động đòi hỏi
phải có tính khoa học, tính chuyên nghiệp cao, nhằm vào đối tượng phục vụ. Như
thế, phải chia quản lý Nhà nước làm hai bộ phận: bộ phận quản lý nhà nước chung
và bộ phận hành chính phục vụ. Điều này là phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội
hiện nay. Văn bản pháp luật quy định về tổ chức và hoạt động của ủy ban nhân dân
cấp xã phải điều chỉnh theo hướng chuyên môn hóa bộ phận hành chính ở cơ quan
này, áp dụng đồng bộ và thống nhất trên phạm vi toàn quốc quy định về hoạt động
quản lý.
2. Một số kiến nghị giả pháp nhằm hoàn thiện cơ chế “một cửa” tại xã, phường,
thị trấn.
Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả thuộc ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn hoạt
động theo nguyên tắc công khai, minh bạch, bảo đảm giải quyết công khai việc
nhanh chóng, đúng thời gian cho tổ chức, công dân. Quy trình làm việc phải bảo
đảm tính khoa học, hợp lý. Việc bố trí, sắp xếp đội ngũ cán bộ, công chức tại ủy
ban nhân dân cấp xã phải đảm bảo cho hoạt động quản lý. Nhằm góp phần nâng
cao hiệu quả cơ chế “một cửa” tại xã, phường, thị trấn, tác giả đề xuất một số kiến
nghị giải pháp như sau:
Thứ nhất, trong hoạt động, cơ quan hành chính Nhà nước cấp xã phải có nội quy
cơ quan rõ ràng, quy định trách nhiệm cụ thể đối với cán bộ, công chức trong việc
phối hợp giải quyết công tác chung thuộc thẩm quyền của xã. Công chức làm việc
tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả phải là những người kinh qua công tác chuyên
môn, có nghiệp vụ giỏi, có khả năng giao tiếp tốt và nhất thiết đội ngũ này phải có
trình độ tin học đảm bảo cho việc quản lý bằng hệ thống điện tử. Trong thời gian
đầu thực hiện cần chú ý đến việc trang bị cho vùng sâu, vung xa về nguồn nhân lực
có trình độ chuyên môn, có khả năng áp dụng công nghệ thông tin trong hoạt động
quản lý.
Thứ hai, theo cơ chế hiện nay thì thực chất của hoạt động “một cửa” tại xã,

có quy định cụ thể về việc thực hiện tăng cường nhân sự cho Bộ phận tiếp nhận và
trả kết quả của ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn.
Thứ năm, cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động quản lý ở cấp xã cần được nâng
cao. Trụ sở cơ quan hành chính Nhà nước phải bảo đảm tính nghiêm trang thể hiện
quyền lực Nhà nước nhưng cũng phải tạo được sự gần gũi với người dân. Trụ sở cơ
quan hành chính Nhà nước phải đảm bảo về diện tích, các phòng làm việc phải
được trang bị đầy đủ thiết bị phục vụ công tác như hệ thống máy vi tính, máy in,
máy photocopy, phải thoáng mát và sạch sẽ. Phòng tiếp dân tại Bộ phận tiếp nhận
và trả kết quả phải được bài trí trang trọng, khoa học. Cũng phải chú ý đến việc
đầu tư xây dựng nha kho phục vụ cho công tác lưu trữ hồ sơ.
Thứ sáu, trong quá trình giải quyết hồ sơ, cần có cơ chế linh hoạt không nên cứng
nhắc, máy móc trong việc xử lý hồ sơ. Trong điều kiện cụ thể, từng địa phương căn
cứ vào quy định thời gian giải quyết hồ sơ chung có thể giải quyết nhanh chóng,
chính xác các loại hồ sơ, khuyến khích việc giải quyết nhanh hơn so với quy định.
Để đảm bảo việc giải quyết hồ sơ đúng thời gian quy định thì cần quy định trách
nhiệm cụ thể của cá nhân trong từng khâu giải quyết hồ sơ của quy trình từ người
phụ trách tiếp nhận đến người xử lý hồ sơ và duyệt hồ sơ.
Thứ bảy, trong công cuộc cải cách hành chính cũng phải hết sức chú ý đến chế độ
đãi ngộ đối với công chức cấp xã. Đây là đội ngũ hoạt động nhiều song chế độ tiền
lương như hiện nay không đủ sức thu hút nhân tài. Bộ máy nhà nước muốn tinh
giảm mà vẫn quản lý tốt thì cần phải có một đội ngũ chuyên nghiệp những người
làm công tác quản lý; phải có cơ chế tác động vào hoạt động của công chức, tuân
theo quy luật đào thải của sự tiến bộ xã hội, không thể kéo dài tình trạng công chức
chây lười học tập, thái độ làm việc qua loa, đại khái. Trong hoạt động của bộ máy
hành chính cấp xã cần chú ý phân công công việc hợp lý đối với cán bộ, công
chức, chấm dứt tình trạng người làm không hết việc, người thì không có việc gì để
làm. Công tác quản lý Nhà nước trong đó bao gồm công tác quản lý nhân sự cần
theo một cơ chế chặt chẽ, quy định trách nhiệm cụ thể và biện pháp chế tài nghiêm
khắc đối với những công chức vi phạm, quản lý con người phải căn cứ vào hiệu
quả công việc, không thể quản lý theo cảm tính như hiên nay.

Trên đây là một số kiến nghị cơ bản cho việc nâng cao hiệu quả của cơ chế “một
cửa” tại xã, phường, thị trấn. Những giải pháp mà tác giả đưa ra sẽ không tránh
khỏi những thiếu sót. Tác giả mong muốn đóng góp kiến thức pháp luật của mình
nhằm góp phần hoàn thiện cơ chế “một cửa” tại xã, phường, thị trấn, góp phần vào
công cuộc cải cách hành chính, xây dựng một nền hành chính Việt Nam hoạt động
thật sự hiêu quả.