Website: Email : Tel (: 0918.775.368
MỤC LỤC
Trang
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT:.............................................................................. 5
MỞ ĐẦU..............................................................................................................................6
CHƯƠNG I: LÝ THUYẾT CHUNG VỀ BHXH ...........................................................8
1. Lý thuyết chung về BHXH ............................................................................................8
1.1. Khái niệm về BHXH..............................................................................................8
1.2. Bản chất của BHXH .............................................................................................10
1.3. Đối tượng của BHXH ...........................................................................................11
1.4. Chức năng của BHXH .........................................................................................12
1.5. Tính chất của BHXH ............................................................................................14
2. Sơ lược về lịch sử hình thành BHXH và những quan điểm cơ bản về BHXH .......15
2.1. Sơ lược về lịch sử hình thành BHXH .................................................................15
2.1.1. Lịch sử phát triển của BHXH ở trên thế giới....................................................15
2.1.2. Lịch sử phát triển của BHXH ở Việt Nam.........................................................16
2.2. Một số quan điểm cơ bản về BHXH ...................................................................18
2.2.1. Chính sách BHXH là bộ phận quan trọng nhất trong chính sách xã
hội.................................................................................................................................18
2.2.2. Người sử dụng lao động phải có trách nhiệm và nghĩa vụ đóng góp vào
quỹ BHXH để bảo hiểm cho người lao động............................................................19
2.2.3. Mọi người lao động đếu được bình đẳng về nghĩa vụ và quyền lợi đối
với BHXH ..................................................................................................................19
2.2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến mức trợ cấp BHXH .............................................20
2.2.5. Nhà nước quản lý thống nhất và tổ chức bộ máy thực hiện chính sách
BHXH .........................................................................................................................21
3. Công tác thu quỹ BHXH ...............................................................................................22
3.1. Một số nội dung liên quan đến quỹ BHXH ........................................................22
3.1.1. Khái niệm và đặc điểm của quỹ BHXH ...........................................................22
3.1.2. Mục đích sử dụng quỹ.......................................................................................25
3.1.3. Nguồn hình thành quỹ BHXH ...........................................................................26

Biên ............................................................................................................................62
4.1.4. Cơ cấu đơn vị tham gia BHXH bắt buộc tại BHXH quận Long Biên .............64
4.2. Kết quả thu BHYT tự nguyện...............................................................................66
5. Thực trạng về công tác quản lý thu tại BHXH quận Long Biên ..............................67
5.1. Về công tác cấp sổ..................................................................................................67
5.2. Tình hình nợ đọng tiền BHXH tại BHXH quận Long Biên..............................68
6. Đánh giá kết quả hoạt động thu ...................................................................................69
6.1. Những thành tích đã đạt được .............................................................................692
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
6.2. Những vấn đề còn tồn tại trong công tác thu BHXH tại BHXH quận Long
Biên.......................................................................................................................................71
CHƯƠNG III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC
THU BHXH TẠI BHXH QUẬN LONG BIÊN – HÀ NỘI.............................................74
1. Phương hướng nhiệm vụ của BHXH quận Long Biên trong thời gian tới..............74
2. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác thu BHXH ...........................................75
2.1. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác thu BHXH tại quận Long
Biên...............................................................................................................................75
2.1.1. Bồi dưỡng và nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ BHXH ...................71
2.1.2. Tăng cường công tác thông tin tuyên truyền về BHXH ...................................77
2.1.3. Tích cực đổi mới và tăng cường công tác thu...................................................80
2.1.4. Phối hợp chặt chẽ với các ban ngành có liên quan trong khi thực hiện
thu BHXH .....................................................................................................................81
2.1.5. Đẩy mạnh hoạt động kiểm tra giám sát công tác thu.......................................82
2.1.6. Tích cực vận động các DN NQD tham gia BHXH ...........................................84
2.2. Một số kiến nghị với cơ quan Nhà nước ...........................................................85
2.2.1. Hoàn thiện hệ thống các văn bản pháp luật.....................................................85
2.2.2. Xây dựng các chính sách để mở rộng đối tượng và hình thức tham gia

mạnh sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Nhận thức rõ vai trò của
BHXH nên sau khi Nhà nước đã nhanh chóng ban hành các văn bản tạo tiền
đề thành lập hệ thống BHXH và đến năm 1995 hệ thống ngành BHXH đã
chính thức ra đời. Sau đó đến năm 2007 Nhà nước đã áp dụng bộ luật BHXH
để thống nhất việc thực hiện BHXH trong cả nước. Hiện nay, Nhà nước ta
đang cố gắng để thực hiện mục tiêu đến năm 2010 triển khai BHXH cho toàn
dân.
Trong các khâu của BHXH thì công tác thu là một khâu quan trọng,
đảm bảo sự cân đối của quỹ BHXH. Và để quỹ BHXH được cân đối và ổn
định lâu dài thì làm tốt công tác thu là một trong những giải pháp mang tính
cơ bản nhất. Thu BHXH ở đây không phải là thu cho ngành BHXH mà là thu
để bảo vệ quyền lợi cho người lao động.
Là một sinh viên của trường Đại học Kinh tế quốc dân, trong quá trình
học tập tại trường đã được lĩnh hội các kiến thức cơ bản về BHXH cũng như
nhận thức được tầm quan trọng của BHXH nói chung và của công tác thu
BHXH nói riêng. Tuy nhiên, trong quá trình thực tập tại cơ quan BHXH quận
Long Biên, em thấy còn một số vấn đề tồn tại xung quanh công tác thu
BHXH. Có những vấn đề mang tính hệ thống xuất phát từ những nguyên
nhân khách quan, có những vấn đề riêng biệt mang tính xuất phát từ những
nguyên nhân chủ quan. Do vậy, để công tác thu ngày càng mang lại hiệu quả
cao thì cần phải giải quyết những vấn đề còn đang tồn tại này.5
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Xuất phát từ những lý do trên em đã lựa chọn đề tài “Một số giải pháp
nhằm hoàn thiện công tác thu BHXH tại BHXH Quận Long Biên” làm đề
tài nghiên cứu trong chuyên đề thực tập. Kết cấu của chuyên đề gồm ba phần:
Chương I: Lý thuyết chung về BHXH và công tác thu BHXH.
Chương II: Công tác thu BHXH tại cơ quan BHXH quận Long

và ổn định cuộc sống, con người và xã hội loài người phải tìm ra và trên thực
tế đã tìm ra rất nhiều cách giải quyết khác nhau như: Sẻ chia, đùm bọc lẫn
nhau trong nội bộ cộng đồng, đi vay, đi xin hoặc dựa vào sự cứu trợ của Nhà
nước hay của các tổ chức khác… Rõ ràng những cách đó là hoàn toàn thụ
động, không chắc chắn và có nhiều rủi ro, bất ngờ.7
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Khi nền kinh tế hàng hóa phát triển, việc thuê mướn lao động trở nên phổ
biến thì mối quan hệ giữa người làm thuê và giới chủ cũng trở nên phức tạp
và rắc rối. Lúc đầu, người chủ chỉ cam kết trả công lao động, nhưng sau đó đã
phải cam kết cả việc bảo đảm cho người lao động có số thu nhập nhất định để
họ trang trải cho những nhu cầu thiết yếu nhất khi không may bị ốm đau, tai
nạn… Trên thực tế, nhiều lúc các trường hợp trên không xảy ra và tất nhiên
người chủ không phải chi trả một đồng nào. Nhưng cũng có những trường
hợp xảy ra dồn dập, buộc họ phải trả ra một khoản tiền lớn hơn mà họ thực sự
không muốn. Vì thế, mâu thuẫn chủ – thợ xuất hiện, giới thợ thì liên kết với
nhau đấu tranh buộc giới chủ thực hiện các cam kết. Cuộc đấu tranh này diễn
ra ngày một lớn hơn và có tác động đến nhiều mặt của đời sống kinh tế – xã
hội. Bởi vậy, Nhà nước đã phải đứng ra can thiệp và điều hòa mâu thuẫn đó
bằng cách buộc cả giới chủ và giới thợ phải đóng góp một khoản tiền nhất
định hàng tháng đã được tính toán chặt chẽ dựa trên cơ sở xác suất rủi ro xảy
ra với người làm thuê. Số tiền đóng góp đó đã hình thành nên một quỹ tiền tệ
tập trung trên phạm vi toàn quốc gia, quỹ này còn được bổ sung từ Ngân sách
Nhà nước khi cần thiết khi gặp những biến cố bất lợi.
Toàn bộ những hoạt động cộng với những mối quan hệ ràng buộc chặt chẽ
trên được thế giới quan niệm là BHXH đối với người lao động. Như vậy,
“BHXH là sự đảm bảo thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập đối với người
lao động khi họ gặp phải những biến cố làm giảm hoặc mất khả năng lao

Đồng thời những biến cố đó có thể xảy ra cả trong quá trình và ngoài quá
trình lao động.
- Bốn là, phần thu nhập của người lao động bị giảm hoặc mất đi khi gặp
phải các biến cố, rủi ro sẽ được bù đắp hoặc thay thế từ một nguồn quỹ tiền tệ
tập trung được tích tụ lại. Nguồn quỹ này do các bên tham gia BHXH đóng là
chủ yếu, ngoài ra còn nhận được sự hỗ trợ một phần từ Nhà nước.
- Năm là, mục tiêu của BHXH là nhằm thỏa mãn những nhu cầu thiết yếu
của người lao động trong trường hợp họ bị giảm hoặc mất thu nhập, mất việc 9
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
làm. Những mục tiêu này đã được tổ chức lao động quốc tế cụ thể hóa như
sau:
+ Đền bù cho người lao động những khoản thu nhập bị mất để họ đảm
bảo các nhu cầu thiết yếu của cuộc sống.
+ Chăm sóc sức khỏe và chống lại các loại bệnh tật.
+ Xây dựng điều kiện sống để đáp ứng các nhu cầu của dân cư, các nhu
cầu đặc biệt của người già, của người tàn tật và trẻ em.
1.3. Đối tượng của BHXH.
Mặc dù BHXH đã ra đời từ rất lâu (từ những giữa năm của thế kỷ 19),
nhưng đến nay vẫn chưa có sự thống nhất về đối tượng của BHXH, vẫn tồn
tại nhiều quan điểm, đôi khi còn có sự nhầm lẫn giữa đối tượng BHXH và đối
tượng tham gia BHXH .
BHXH là một hệ thống đảm bảo khoản thu nhập bị giảm hoặc bị mất đi do
người lao động bị giảm hoặc mất khả năng lao động, mất việc vì những
nguyên nhân như đau ốm, tai nạn, già yếu… Vì vậy, đối tượng của BHXH
chính là thu nhập của người lao động bị biến động giảm hoặc bị mất đi do bị
giảm hoặc mất khả năng lao động, mất việc làm của những người lao động
tham gia BHXH.

của BHXH, nó sẽ quyết định nhiệm vụ, tính chất và cả cơ chế hoạt động của
BHXH.
- “Thứ hai, tiến hành phân phối và phân phối lại thu nhập giữa những
người lao động tham gia BHXH. Tham gia BHXH không chỉ có những người
lao động mà còn có những người sử dụng lao động. Các bên tham gia đều
phải đóng góp vào quỹ BHXH”
3
. Quỹ này được dùng để trợ cấp cho người
lao động tham gia khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập. Số lượng người bị giảm
hoặc mất thu nhập chiếm một số lượng nhỏ, còn số lượng người đóng góp vào
quỹ BHXH lại lớn, do đó, theo quy luật số đông bù số ít, BHXH đã thực hiện
2
Bộ môn kinh tế bảo hiểm – Đại học kinh tế quốc dân: Giáo trình bảo hiểm, NXB Thống kê, Hà Nội, 2005,
trang 37.
3
Bộ môn kinh tế bảo hiểm – Đại học kinh tế quốc dân: Giáo trình bảo hiểm, NXB Thống kê, Hà Nội, 2005,
trang 38.11
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
được việc phân phối lại thu nhập giữa những người có thu nhập cao và những
người có thu nhập thấp, giữa những người khỏe mạnh, đang làm việc có thu
nhập và những người ốm yếu, phải nghỉ việc bị mất hoặc giảm thu nhập…
Thực hiện chức năng này cũng có nghĩa là BHXH đã góp phần thực hiện
công bằng xã hội.
- “Thứ ba, BHXH góp phần kích thích người lao động hăng hái làm việc
nâng cao năng suất lao động cá nhân và nâng cao năng suất lao động xã hội”
4
.

bó lợi ích được với nhau.
1.5. Tính chất của BHXH .
BHXH và đời sống của người lao động luôn đi liền với nhau, do đó, nó có
một số tính chất cơ bản như sau:
- “Tính tất yếu khách quan trong đời sống xã hội.
- BHXH có tính ngẫu nhiên phát sinh, không đồng đều theo thời gian và
không gian.
- BHXH vừa có tính kinh tế, vừa có tính xã hội, đồng thời còn có tính
dịch vụ.”
6
Sau đây chúng ta sẽ xem xét cụ thể hơn về các tính chất trên của BHXH :
Đầu tiên, là tính tất yếu khách quan của BHXH. Như chúng ta đã biết,
trong quá trình lao động, người lao động có thể gặp phải những biến cố rủi ro,
từ đó, người sử dụng lao động cũng rơi vào tình cảnh khó khăn không kém.
Sản xuất ngày càng phát triển thì nguy cơ gặp phải rủi ro đối với người lao
động và gặp phải tình cảnh khó khăn đối với người sử dụng lao động ngày
càng nhiều và phức tạp hơn. Do đó, mối quan hệ giữa chủ – thợ ngày càng
căng thẳng. Trong trường hợp này, để giải quyết được vấn đề, Nhà nước phải
đứng ra can thiệp thông qua BHXH. Và do đó BHXH ra đời hoàn toàn mang
tính khách quan.
Tiếp theo, là tính ngẫu nhiên phát sinh không đồng đều của BHXH. Tính
chất này được thể hiện rất rõ trong những nội dung cơ bản của BHXH. Từ
những thời điểm hình thành và triển khai mức đóng góp của các bên tham gia
BHXH, từ những rủi ro phát sinh một cách ngẫu nhiên theo thời gian và
không gian đến mức trợ cấp BHXH theo chế độ cho từng người…
66
Bộ môn kinh tế bảo hiểm – Đại học kinh tế quốc dân: Giáo trình bảo hiểm, NXB Thống kê, Hà Nội, 2005,
trang 40
14
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
xuất hiện ở các nước dưới các mức độ khác nhau nhưng có chung mục đích là
bảo đảm cho đời sống của người lao động và gia đình của họ.
BHXH đã nhanh chóng trở thành một trong những quyền cơ bản của con
người và được cả xã hội thừa nhận. Trong Tuyên ngôn nhân quyền của Liên
hợp quốc (1945) đã ghi “Tất cả mọi người lao động với tư cách là thành viên
của xã hội đều có quyền hưởng BHXH”. Sau đó, ngày 4 – 6 – 1952 Tổ chức
lao động quốc tế (ILO) đã ký công ước Giơnevơ về “BHXH cho người lao
động” và khuyến nghị các nước thực hiện BHXH cho người lao động tùy theo
điều kiện và khả năng của mỗi nước. Vận dụng khuyến nghị của ILO các
nước đã có những chính sách, biện pháp phù hợp với điều kiện riêng của nước
mình để tạo môi trường cho BHXH phát triển.
2.1.2. Lịch sử phát triển của BHXH ở Việt Nam.
Ở nước ta, mầm mống của BHXH đã có từ thời phong kiến Pháp thuộc.
Sau cách mạng Tháng 8 năm 1945, mặc dù vừa mới giành được chính quyền,
đất nước còn gặp nhiều khó khăn nhưng Chính phủ Việt Nam vẫn giành sự
quan tâm đặc biệt đến đời sống của nhân dân lao động. Cụ thể, ngày
3/11/1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 54/SL quy định điều kiện
được nghỉ hưu cho cán bộ công chức thuộc tất cả các ngạch trong nước Việt
Nam. Tiếp theo đó, chế độ hưu bổng cho công chức cũng đã được quy định
cụ thể bằng Sắc lệnh số 105/SL ngày 14/06/1946 của Chủ tịch nước. Nhằm
từng bước luật hóa các chế độ chính sách xã hội cho người lao động, ngày
12/3/1947 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 29/SL quy định chế độ
làm việc cho người lao động. Theo đó, chủ sử dụng lao động ngoài việc chi
trả tiền lương cho công nhân còn phải đảm bảo các các khoản phụ cấp cho
gia đình họ; quy định chi tiết chế độ bồi dưỡng làm ca đêm, làm thêm giờ,
ngày nghỉ lễ và chế độ nghỉ sinh nở, chế độ nghỉ ốm của người lao động. Sắc
lệnh này đã bước đầu quy định chế độ bồi thường tai nạn lao động cho công

16
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
động theo loại hình bắt buộc”, Nghị định 45/CP ngày 15 – 7 – 1995 của
Chính phủ ban hành điều lệ đối với sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sỹ
quan, binh sỹ Quân đội nhân dân và Công an nhân dân. Để đáp ứng với đòi
hỏi của sự đổi mới của về chế quản lý, ngày 01 – 10 – 1995 Chính phủ đã ban
hành Nghị định 19/CP về việc thành lập BHXH. Như vậy, hệ thống BHXH
Việt Nam đã chính thức được thành lập, theo đó, hệ thống này sẽ được tổ
chức, quản lý tập trung theo ngành dọc từ Trung ương tới địa phương, và chịu
sự chỉ đạo trực tiếp của Thủ tướng Chính phủ. Chính sách BHXH cũng được
hoàn thiện thêm một bước và được thể hiện rõ hơn trong chương XII của Bộ
Luật lao động. Hệ thống BHXH Việt Nam được Chính phủ giao nhiệm vụ tổ
chức thực hiện chính sách BHXH thống nhất trên phạm vi cả nước và được
bảo trợ quỹ từ Ngân sách Nhà nước. Sự ra đời của hệ thống BHXH Việt Nam
đã đánh dấu một bước trưởng thành, đánh dấu một sự thay đổi cả về lượng và
chất trong việc tổ chức thực thi chính sách xã hội ở Việt Nam. Tiếp tục thực
hiện chương trình đổi mới, cải cách nền hành chính quốc gia của Chính phủ
Việt Nam, từ năm 2002 hệ thống BHXH Việt Nam sẽ tiếp nhận thêm hệ
thống BHYT được chuyển giao từ Bộ Y tế sang nhằm thống nhất về mặt tổ
chức quản lý và đảm bảo thực hiện tốt hơn chính sách BHXH, bao gồm cả
BHYT trong cùng một tổ chức thuộc hệ thống an sinh xã hội.
2.2. Một số quan điểm cơ bản về BHXH.
2.2.1. Chính sách BHXH là bộ phận quan trọng nhất trong chính sách xã
hội.
Chính sách BHXH có mục đích chủ yếu là bảo đảm đời sống cho người
lao động và gia đình của họ khi người lao động bị giảm hoặc mất thu nhập do
bị giảm hoặc mất khả năng lao động, mất việc làm. Ở nước ta, BHXH là một
bộ phận cấu thành các chính sách của Đảng và Nhà nước. Trên thực tế, đây là

quyền đã nêu còn có nghĩa vụ phải đóng góp BHXH. Vì xét cho cùng, người 18
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
lao động khi gặp phải rủi ro không mong muốn và dù cho đó không phải
hoàn toàn và trực tiếp là lỗi của người khác thì trước tiên đó vẫn là rủi ro của
bản thân người lao động. Do vậy, nếu muốn được hưởng trợ cấp từ BHXH,
muốn được nhiều người hỗ trợ cho mình để dàn trải rủi ro thì trước tiên người
lao động phải tự mình gánh chịu trực tiếp, nghĩa là người lao động phải tham
gia BHXH để tự mình bảo hiểm cho chính mình trước.
2.2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến mức trợ cấp BHXH.
Như trong giáo trình bảo hiểm đã nêu mức trợ cấp của BHXH phụ thuộc
vào các yếu tố như sau:
- “ Tình trạng mất khả năng lao động.
- Tiền lương lúc đang đi làm.
- Nghành nghề công tác và thời gian công tác.
- Tuổi thọ bình quân của người lao động.
- Điều kiện kinh tế – xã hội của đất nước trong từng thời kỳ.”
7
Tuy nhiên, về nguyên tắc mức trợ cấp BHXH phải thấp hơn mức lương
khi mà người lao động còn đi làm nhưng mà thấp nhất cũng phải đảm bảo
mức sống tối thiểu cho người lao động. Trợ cấp BHXH là loại trợ cấp thay
thế tiền lương khi mà người lao động gặp phải rủi ro. Mà tiền lương là khoản
mà người sử dụng lao động trả cho người lao động khi họ thực hiện được các
công việc của mình. Tức là chi những người khỏe mạnh bình thường, lao
động bình thường và thực hiện những công việc nhất định mới được trả lương
hay mới có tiền lương. Khi người lao động bị ốm đau, tai nạn hay tuổi già
không làm việc được mà trước đó họ có tham gia BHXH thì họ chỉ nhận được
trợ cấp từ BHXH. Mức trợ cấp này không bằng được mức tiền do người lao

khâu đầu tiên và quan trọng nhất. Sự quản lý của Nhà nước thể hiện ở việc
xây dựng các dự án luật, các văn bản pháp quy về BHXH và ban hành thực
hiện. Và sau đó là hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc, thanh tra việc thực hiện của
các cá nhân và tổ chức. Còn với việc quản lý và đảm bảo vật chất cho BHXH 20
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
thì vai trò của Nhà nước còn phụ thuộc vào chính sách BHXH do Nhà nước
quy định. Nếu chính sách bảo hiểm quy định việc đảm bảo cơ sở vật chất do
Nhà nước cung cấp thì Nhà nước sẽ quản lý trực tiếp và toàn diện, còn nếu
việc đảm bảo vật chất là do Nha nước quy định, người sử dụng lao động,
người lao động và Nhà nước cùng đóng góp thì Nhà nước chỉ tham gia quản
lý. Việc quản lý của Nhà nước được thực hiện thông qua các công cụ chủ yếu
như luật pháp và bộ máy tổ chức.
3. Công tác thu quỹ BHXH.
3.1. Một số nội dung liên quan đến quỹ BHXH .
3.1.1. Khái niệm và đặc điểm của quỹ BHXH.
Như giáo trình BHXH đã nêu:
“Quỹ BHXH là quỹ tài chính độc lập, tập trung nằm ngoài Ngân sách Nhà
nước. Quỹ có mục đích và chủ thể riêng. Mục đích tạo lập quỹ BHXH là dùng
để chi trả cho người lao động, giúp họ ổn định cuộc sống khi gặp các biến cố
hoặc rủi ro. Chủ thể của quỹ BHXH chính là những người tham gia đóng góp
để hình thành nên quỹ, do đó có thể bao gồm cả: người lao động, người sử
dụng lao động và Nhà nước”.
8
Chúng ta cần phân biệt rõ quỹ BHXH và Ngân sách Nhà nước. Ngân sách
Nhà nước là tất cả các mối quan hệ kinh tế phát sinh trong quá trình nhà nước
dùng quyền lực chính trị của mình để tập trung một phần thu nhập quốc gia
tạo nên một quỹ tiền tệ của Nhà nước và phân phối sử dụng quỹ đó để trang

người lao động và gia đình của họ khi họ gặp phải các biến cố rủi ro làm giảm
hoặc mất thu nhập.
- Hai là, phân phối quỹ BHXH vừa mang tính chất hoàn trả vừa mang
tính không hoàn trả. Tính chất hoàn trả này thể hiện ở chỗ đối tượng tham gia
và đóng góp BHXH là người lao động và cũng chính họ là người được nhận
trợ cấp, được chi trả từ quỹ BHXH cho dù thời gian nhận trợ cấp, mức trợ cấp
của mỗi người sẽ khác nhau, túy thuộc vào những biến cố mà họ gặp phải 22
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
cũng như phụ thuộc vào mức đóng góp và thời gian đóng góp của họ. Trong
khi đó, tính không hoàn trả thể hiện ở chỗ, cùng tham gia BHXH nhưng có
người được hưởng trợ cấp nhiều lần với các chế đọ trợ cấp khác nhau, lại có
những người được hưởng trợ cấp ít lần thậm chí không được hưởng. Chính do
vậy, nên một số đối tượng được hưởng trợ cấp từ quỹ BHXH thường lớn hơn
nhiều so với mức đóng góp của họ và ngược lại.
- Ba là, quá trình tích lũy để đảm bảo an toàn và bảo tồn giá trị về tài
chính đối với quỹ BHXH là một vấn đề mang tính nguyên tắc. Có thể nói như
vậy là do chức năng cơ bản nhất của BHXH là đảm bảo an toàn về mặt thu
nhập cho người lao động, vì vậy, đến lượt mình BHXH phải tự đảm bảo an
toàn về mặt tài chính. Quỹ BHXH được hình thành do sự đóng góp của người
lao động và được tích lũy trong suốt quá trình lao động. Nếu xét tại một thời
điểm cụ thể nào đó, quỹ BHXH luôn tồn tại một lượng tiền nhàn rỗi nhất định
để chi trả trong tương lai, lượng tiền này có thể biến động tăng hoặc biến
động giảm giá trị do yếu tố lạm phát. Vì vậy, để quỹ có thể tồn tại và phát
triển được thì việc bảo tồn giá trị và tăng trưởng quỹ BHXH đã trở thành một
yêu cầu mang tính nguyên tắc trong quá trình hoạt động của quỹ BHXH .
- Bốn là, quỹ BHXH là hạt nhân, là nội dung vật chất chính của tài chính
BHXH, nó cũng là khâu tài chính trung gian cùng với Ngân sách Nhà nước và

Ngoài ra, quá trình sử dụng quỹ BHXH mà phần sử dụng nhiều nhất là để
thực hiện chi trả cho các chế độ còn phụ thuộc vào phương thức thành lập quỹ
BHXH .
 Nếu chỉ thành lập một quỹ BHXH tập trung thống nhất thì việc chi trả
cũng phải được thực hiện thống nhất theo các nội dung chi. Tức là, tất cả các
nguồn thu BHXH đều được quy tụ lại để hình thành nên một quỹ, sau đó quỹ
này được dùng để chi trả theo các chế độ, chi đầu tư, chi quản lý. Phương
9
Bộ môn kinh tế bảo hiểm – Đại học kinh tế quốc dân: Giáo trình bảo hiểm, NXB Thống kê, Hà Nội, 2005,
trang 59.24
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
thức này có ưu điểm là đơn giản và quản lý được tập trung cho nên việc điều
tiết giữa các chế độ BHXH trong quá trình chi trả được thực hiện dễ dàng.
 Nếu quỹ BHXH được hình thành theo phương thức gồm hai loại quỹ:
Quỹ BHXH ngắn hạn và quỹ BHXH dài hạn thì việc chi trả và quản lý chi sẽ
cụ thể và chi tiết hơn đối với từng loại quỹ. Cụ thể, quỹ BHXH ngắn hạn sẽ
đảm nhận việc chi trả cho các chế độ như: ốm đau, thai sản, tai nạn lao động
và bệnh nghề nghiệp. Nguồn quỹ này sẽ được cân đối từng năm và có thể
hình thành ngay ở trong doanh nghiệp để chi trả trực tiếp cho người lao động.
Trong khi đó, quỹ BHXH dài hạn sẽ được dùng để chi cho các chế độ dài hạn
như: tử tuất và hưu trí. Và ngược lại, nguồn quỹ này phải được cân đối trong
nhiều năm và dùng tài khoản cá nhân để chi trả là có hiệu quả nhất. Phương
thức này có ưu điểm là công tác chi trả sát với thực tế hơn và đúng mục đích
hơn. Đồng thời, nó còn tạo điều kiện cho tất cả người lao động thuộc mọi
thành phần kinh tế tham gia vào các chế độ BHXH dài hạn.
 Nếu quỹ BHXH gồm nhiều quỹ thành phần được hình thành theo từng
chế độ bảo hiểm như: Quỹ ốm đau, quỹ thai sản, quỹ hưu trí… thì việc chi trả