Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Phạm Văn Vận
A.LỜI MỞ ĐẦU
Bước vào thời kỳ đổi mới, nước ta đã chuyển mạnh từ nền kinh tế kế hoạch
hoá tập trung sang cơ chế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa. Cũng từ
đây, quan hệ mua bán, giao dịch giữa một bên là nhà sản xuất, kinh doanh
hàng hoá và dịch vụ với một bên là người bỏ tiền ra mua hàng hoá và dịch vụ
để phục vụ cho sinh hoạt, tiêu dùng của cá nhân, gia đình và tổ chức (được gọi
chung là người tiêu dùng) đã được xác lập với vai trò ngày càng được nâng
cao của người tiêu dùng.
Hoạt động bảo vệ người tiêu dùng đã được Ðảng và nhà nước quan tâm, đặc
biệt từ khi đất nước ta tiến hành đổi mới. Bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng
là biểu hiện của sự tiến bộ xã hội, của việc tôn trọng con người. Hiện nay,
trong bối cảnh Việt Nam đang chủ động hội nhập ngày càng sâu rộng vào nền
kinh tế thế giới, vấn đề người tiêu dùng và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
càng trở nên quan trọng nhằm thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.
Để thực hiện chức năng thống nhất quản lý Nhà nước về bảo vệ quyền lợi
người tiêu dùng, Chính phủ đã giao cho Bộ Công Thương mà trực tiếp là Cục
quản lý cạnh tranh, thực hiện chức năng này.
Trong thời gian thực tập tại Ban bảo vệ người tiêu dùng – Cục Quản lý canh
tranh, em đã tìm và làm đề tài “ Một số giải pháp tăng cường quản lý nhà
nước về bảo vệ lợi ích người tiêu dùng ở Việt Nam”.
Em xin chân thành cảm ơn thầy giáo PGS.TS Phạm Văn Vận và các anh chị
trong ban Bảo vệ người tiêu dùng đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ em hoàn
thành bài Chuyên đề thực tập.
Vũ Thị Thu Ngân_ KTPT46
1
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Phạm Văn Vận
B. NỘI DUNG
Chương I: Cơ sở lý luận cho quản lý nhà nước về bảo vệ người tiêu dùng
I. Tổng quan về quản lý nhà nước về bảo vệ người tiêu dùng
1. Một số khái niệm liên quan
định rõ ràng.
Ngày 15 tháng 3 năm 1962, Tổng thống Mỹ John Kennedy trong một cuộc
họp của Thượng viện Mỹ đã phát biểu: “ …Theo định nghĩa, người tiêu dùng
là tất cả chúng ta. Họ là nhóm người đông đảo nhất, có tác động và chịu tác
động của hầu hết các quyết định về kinh tế, dù là của nhà nước hay tư nhân.
Thế nhưng họ lại là những nhóm người quan trọng duy nhất mà quan điểm
của họ lại không được lắng nghe…” ( Năm 1983, Liên hợp quốc chính thức
tuyên bố ngày 15 tháng 3 trở thành “Ngày quyền của người tiêu dùng thế
giới”)
Từ những phát biểu của Tổng thống Mỹ, những quyền của người tiêu dùng
dần được hình thành và phát triển. Đầu tiên, Kennedy đưa ra bốn quyền cơ
bản của người tiêu dùng, đó là “ quyền được an toàn, quyền được thông tin,
quyền được lựa chọn và quyền được bày tỏ quan điểm” Bốn quyền này là cốt
lõi của hoạt động bảo vệ người tiêu dùng trên thế giới vào giai đoạn đó.
Qua quá trình hoạt động thực tiễn của các tổ chức bảo vệ quyền lợi người tiêu
dùng trên thế giới, các quyền của người tiêu dùng đã được bổ sung thêm.
Liên hợp quốc, cộng đồng quốc tế và chính phủ các nước đã thừa nhận tám
quyền cơ bản của người tiêu dùng. Đó là :
Vũ Thị Thu Ngân_ KTPT46
3
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Phạm Văn Vận
- Quyền được thỏa mãn nhu cầu cơ bản: Là quyền được có những hàng
hóa, dịch vụ thiết yếu phục vụ cho cuộc sống như ăn, ở, chăm sóc sức khỏe,
học hành, đi lại…Những nhu cầu thiết yếu về tinh thần với giá cả hợp lý và
có thể chấp nhận được. Nhu cầu cơ bản là một khái niệm tương đối và tổng
quát. Khi trình độ phát triển của xã hội còn ở mức thấp, nền kinh tế còn gặp
nhiều khó khăn thì nhu cầu cơ bản là những cái tối thiểu để con người có thể
tồn tại được. Còn khi xã hội phát triển ở mức cao hơn, nhu cầu cơ bản cũng
thay đổi. Khi đó những nhu cầu cơ bản tối thiểu không chỉ là để tồn tại mà
còn bao gồm những nhu cầu về tinh thần như giao tiếp, học hành, đi lại… để
giúp cho người tiêu dùng chọn mua được đúng sản phẩm, dịch vụ mà mình
mong muốn. Quyền được lựa chọn sẽ được thực hiện tốt hơn trong nền kinh
tế thị trường chống độc quyền, có sự cạnh tranh lành mạnh.
- Quyền được lắng nghe: Là quyền của người tiêu dùng được bày tỏ ý kiến
của mình đối với các nhà sản xuất, kinh doanh về các loại hàng hóa, dịch vụ
do họ cung ứng, kể cả quan hệ thái độ giữa người mua và người bán cũng như
bày tỏ ý kiến với nhà nước, với các cơ quan hoạch định chính sách pháp
luật…về những vấn đề liên quan đến họ.Nhằm đảm bảo rằng người tiêu dùng
sẽ có cơ hội để tham gia vào quá trình xây dựng, thực hiện chính sách và quá
trình phát triển sản phẩm, dịch vụ. Người tiêu dùng có thể trực tiếp góp ý
kiến, thông qua đại diện của mình, thông qua các hội người tiêu dùng các cấp
hoặc có thể tham gia vào các diễn đàn để trao đổi, thảo luận và bảo vệ lợi ích
của mình. Các quốc gia cần thành lập các tổ chức, hiệp hội giành cho người
tiêu dùng để họ có thể bày tỏ ý kiến cho chính phủ hay các doanh nghiệp.
Vũ Thị Thu Ngân_ KTPT46
5
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Phạm Văn Vận
Những hành vi không tôn trọng, phớt lờ hoặc đàn áp ý kiến của người tiêu
dùng đều là vi phạm quyền được lắng nghe của người tiêu dùng. Tôn trọng
quyền được lắng nghe của người tiêu dùng vừa là nghĩa vụ, vừa là lợi ích của
các nhà sản xuất kinh doanh, vì thông qua ý kiến của người tiêu dùng họ có
thể cải tiến hàng hóa, dịch vụ nhằm giành được lòng tin của người tiêu dùng,
là điều kiện mấu chốt để doanh nghiệp phát triển.
- Quyền được khiếu nại và bồi thường: Khi gặp những thiệt thòi, những
điều không vừa ý trong quan hệ với các nhà sản xuất kinh doanh, người tiêu
dùng có quyền được khiếu nại. Người tiêu dùng có quyền khiếu nại và đòi hỏi
bồi thường đối với hoạt động gian lận thương mại hoặc hành động mang tính
bóc lột người tiêu dùng. Người tiêu dùng cũng có quyền được giải quyết công
bằng những khiếu nại chính đáng. Nhà sản xuất kinh doanh phải bồi thường
cho người tiêu dùng nếu sản phẩm, dịch vụ của họ cung ứng không đúng với
thần, được sống hòa hợp và thân ái trong cộng đồng, nhân phẩm được tôn
trọng.
Trách nhiệm của người tiêu dùng
* Tự bảo vệ mình trong tiêu dùng
Tại điều 12 của Pháp lệnh Bảo vệ người tiêu dùng có quy định: “Người tiêu
dùng có trách nhiệm tự bảo vệ mình trong việc tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ;
thực hiện đúng hướng dẫn về phương pháp sử dụng hàng hóa, dịch vụ, không
được tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ gây tổn hại đến môi trường, trái với thuần
phong mỹ tục, gây nguy hại đến tính mạng, sức khỏe của mình và cộng
đồng.”
Vũ Thị Thu Ngân_ KTPT46
7
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Phạm Văn Vận
Để tự bảo vệ mình thì người tiêu dùng phải trở thành người tiêu dùng thông
thái: có kiến thức về tiêu dùng, về vệ sinh an toàn thực phẩm, biết lựa chọn
thực phẩm ngon, tươi, hợp vệ sinh, không quá hạn sử dụng… Khi mua các
mặt hàng thì phải xem giá cả, nhãn mắc, nơi sản xuất, thời gian sử dụng, bảo
hành, có hoá đơn, địa chỉ cụ thể…Nhất là đối với các loại thuốc uống, thuốc
chữa bệnh bao giờ cũng phải làm theo yêu cầu, chỉ dẫn của bác sĩ và hướng
dẫn sử dụng thuốc; hay các mặt hàng công nghệ cao cần phải nắm rõ cách
thức sử dụng để đảm bảo tính an toàn… Nói chung là người tiêu dùng phải có
hiểu biết và kiến thức nhất định để thẩm định được mặt hàng mua sắm và
không để trở thành đối tượng tiêu thụ bị mắc lừa.
Hiện nay, ý thức tự bảo vệ mình của người tiêu dùng Việt Nam vẫn còn
chưa cao, nhiều người tiêu dùng tỏ ra thờ ơ, hoặc không biết quyền của mình
khi đi mua các sản phẩm hàng hoá, dịch vụ. Trong một thời gian dài, do thiếu
thông tin tuyên truyền, nhiều hộ tiêu dùng điện trong cả nước khi đặt bút ký
các hợp đồng mua bán điện với các công ty, chi nhánh điện địa phương không
hề biết mình có quyền gì, có trách nhiệm gì, mình đang chịu “lép vế” hay “bất
lợi” ở những điều khoản nào trong hợp đồng. Đây không chỉ là hậu quả của
chất lượng, nhãn hiệu hàng hóa, giá cả và các hành vi lừa dối khác của tổ
chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ, gây thiệt hại cho mình
và cộng đồng theo quy định của pháp luật.”
Phòng, chống hàng giả, hàng kém chất lượng không chỉ là trách nhiệm của
các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương mà còn là của cả người tiêu
dùng. Người tiêu dùng chính là nạn nhân của tệ hàng giả, hàng kém chất
Vũ Thị Thu Ngân_ KTPT46
9
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Phạm Văn Vận
lượng. Họ vừa mất tiền, vừa mua phải thứ hàng không tương xứng, thậm chí
là đe dọa đến sức khỏe của mình. Người mua hàng luôn phải cẩn trọng để là
những khách hàng “thông minh” không mua phải hàng giả, hàng kém chất
lượng; đồng thời, tích cực tham gia phát hiện, đấu tranh với tệ nạn đó bằng
cách phối hợp, giúp đỡ cơ quan chức năng phòng ngừa và ngăn chặn, xử lý
hiệu quả các đối tượng, các hành vi gian lận thương mại. Hơn ai hết, chính
người tiêu dùng phải trở thành nhân tố quan trọng để công tác đấu tranh
phòng, chống tệ sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng thu được
kết quả ngày càng cao hơn.
* Cảnh báo cho cộng đồng về hàng hóa, dịch vụ không đảm bảo
Khi người tiêu dùng biết được hàng hóa dịch vụ nào gây hại đến sức khỏe,
đến lợi ích của mình thì hãy thông báo cho các cơ quan chức năng và cảnh
báo với những người tiêu dùng xung quanh mình, giúp những người xung
quanh tránh được những thiệt thòi mà mình đã gặp phải.
2. Sự cần thiết phải bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
Tất cả mọi người đều cần trao đổi, mua bán để có những hàng hóa, dịch vụ
đáp ứng nhu cầu của mình, đáp ứng nhu cầu của gia đình, của tổ chức mình.
Có thể thấy, người tiêu dùng bao gồm tất cả mọi người, không phân biệt tuổi
tác, thành phần, dân tộc, giới tính, địa vị xã hội, họ có mặt ở tất cả mọi nơi:
thành thị, nông thôn, vùng sâu, vùng xa…Tuy người tiêu dùng có vai trò
quyết định nhưng ít được lắng nghe.
thường không đầy đủ hay bị bóp méo.
- Vai trò của người tiêu dùng ít được ưu tiên hơn so với các đại lý.
Vũ Thị Thu Ngân_ KTPT46
11
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Phạm Văn Vận
- Ðôi khi việc cạnh tranh không đầy đủ có thể tạo ra các tình trạng khan
hiếm giả tạo, gây thiệt hại cho người tiêu dùng.
- Ưu thế về kinh tế của các doanh nghiệp có thể tác động tạo ra các chính
sách có lợi cho họ. Tuy nhiên người tiêu dùng phải trả tiền cho các chi phí đó,
qua sản phẩm. người tiêu dùng phải trả tiền cho các hành động chống lại
chính mình!
- Số lượng nhà sản xuất và bán hàng luôn lớn và được tổ chức tốt. Trong
khi đó các tổ chức hoạt động bảo vệ người tiêu dùng chỉ rất hạn chế về số
lượng và tổ chức.
Trong cơ chế thị trường, người tiêu dùng có nhiều sự lựa chọn về hàng
hóa, dịch vụ hơn nhưng đồng thời lại đứng trước nguy cơ sử dụng hàng hóa,
dịch vụ thiếu độ an toàn, không đạt tiêu chuẩn, đặc biệt là thực phẩm, mỹ
phẩm, dược phẩm. Đồng thời, trên thị trường xuất hiện nhiều hàng giả, hàng
nhái, hàng không tem mác, không rõ nguồn gốc xuất sứ.
Hiện nay nước ta đang bước vào thời kỳ hội nhập, các loại hàng hóa từ
nước ngoài được nhập khẩu vào trong nước rất nhiều. Đa số các công ty nước
ngoài đầu tư vào nước ta đều mang những dây truyền sản xuất tiên tiến, hiện
đại, có kinh nghiệm quản lý. Tuy nhiên, có một bộ phận nhỏ một số công ty
biến Việt Nam làm nơi giải quyết hàng tồn kho, lắp ráp các dây truyền công
nghệ lạc hậu cho nhà máy ở Việt Nam hoặc tiến hành các chiêu thức tiếp thị
gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng. Một số công ty lẽ ra nên đầu tư vốn vào
sản xuất để đảm bảo chất lượng sản phẩm, dịch vụ thì lại giành những khoản
chi phí khổng lồ cho các chiến dịch quản cáo, tiếp thị. Kết quả là trong nhiều
trường hợp chính người tiêu dùng là nạn nhân của các chiến dịch quảng cáo
rầm rộ nhưng thiếu chính xác và có lúc sai lệch này.
Vũ Thị Thu Ngân_ KTPT46
14
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Phạm Văn Vận
Sơ đồ hệ thống cơ quan quản lý nhà nước về Bảo vệ quyền lợi người tiêu
dùng
Vũ Thị Thu Ngân_ KTPT46
Cơ quan quản lý nhà nước về Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng:
Trung ương: Bộ Công Thương( Cục Quản lý cạnh tranh)
Địa phương: UBND tỉnh (Sở Thương mại/ Sở Thương mại và du lịch)
Cơ quan có liên quan trực tiếp:
Tổng cục TC-ĐL-CL & các Chi Cục
Cục Quản lý thị trường & các Chi Cục
Cục Xúc tiến thương mại
Cục An toàn vệ sinh thực phẩm
Cục Quản lý chất lượng hàng hóa…
Cơ quan có liên quan khác:
Bộ KH và CN
Bộ Y tế
Bộ Xây dựng
Bộ GTVT
Bộ VH-TT-DL
Bộ NN & PTNT…
15
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Phạm Văn Vận
2. Vai trò và chức năng của các cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ quyền
lợi người tiêu dùng tại Việt Nam
Cơ quan nhà nước cấp Trung Ương( Cục Quản lý cạnh tranh)
Quyền hạn trong công tác bảo vệ người tiêu dùng được quy định theo Nghị
định số 06/2006/NĐ-CP ngày 09/01/2006 của Chính phủ quy định chức năng,
nhiệm vụ và quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục quản lý cạnh tranh:
quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng như sau:
- Chỉ đạo, đôn đốc các tổ chức, cá nhân thực hiện các quy điịnh của pháp
luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trên địa bàn.
- Kiểm tra, thanh tra việc thực hiện các quy định của pháp luật về bảo vệ
quyền lợi người tiêu dùng.
- Phối hợp với các cơ quan có liên quan trong hoạt động kiểm tra, thanh
tra, xử lý các vi phạm pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại địa
phương.
- Tiếp nhận, giải quyết khiếu nại, tố cáo và kiến nghị về bảo vệ quyền lợi
người tiêu dùng trong phạm vi quyền hạn hoặc chuyển đến các cơ quan có
thẩm quyền để xử lý.
Vũ Thị Thu Ngân_ KTPT46
17
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Phạm Văn Vận
Các Bộ, Ngành có liên quan
Vai trò và trách nhiệm của các Bộ, Ngành có liên quan được quy định tại điều
10, 11 Pháp lệnh Bảo vệ người tiêu dùng:
Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, các cơ quan thuộc chính phủ trong chức năng,
nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm phối hợp với Bộ Khoa học,
Công nghệ và Môi trường ( trên thực tế công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu
dùng đã được chuyển cho Bộ Công Thương ) thực hiện những nhiệm vụ sau
đây:
- Xây dựng trình chính phủ ban hành theo thẩm quyền các văn bản quy
phạm pháp luật thuộc phạm vi ngành, lĩnh vực của mình quản lý có liên quan
đến bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
- Chỉ đạo, kiểm tra, thanh tra việc thực hiện các quy định của pháp luật về
bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong phạm vi ngành, lĩnh vực mình quản
lý.
- Giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm pháp luật về bảo vệ quyền lợi
người tiêu dùng trong phạm vi ngành, lĩnh vực do Bộ, ngành phụ trách.
thanh tra các phương tiện vận chuyển hàng không, sân bay, cảng hàng không
và cá phương tiện, trang thiết bị, dụng cụ phục vụ vận chuyển hàng không.
- Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thực hiện việc quản lý, kiểm tra,
thanh tra chất lượng phân bón, thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật, giống cây.
giống con, các sản phẩm sinh học phục vụ trông trọt và chăn nuôi, thức ăn gia
súc.
Vũ Thị Thu Ngân_ KTPT46
19
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Phạm Văn Vận
- Bộ Công nghiệp chủ trì, phối hợp các Bộ, ngành có liên quan thực hiện
việc quản lý, kiểm tra, thanh tra chất lượng theo quy định của pháp luật đối
với các loại hàng hóa vật liệu nổ công nghiệp, các loại hóa chất công nghiệp,
hàng hóa, máy móc, trang thiết bị công nghiệp.
- Bộ Thủy sản chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành có liên quan thực hiện
việc quản lý, kiểm tra, thanh tra chất lượng các chủng loại động, thực vật thủy
sản, thức ăn cho thủy sản, hải sản, thuốc bảo vệ và thuốc thú y thủy sản, ngư
lưới, dịch vụ đánh cá.
- Tổng cục Bưu điện thực hiện việc quản lý, kiểm tra, thanh tra giá cả, chất
lượng dịch vụ, mạng lưới, vật tư, thiết bị, công trình bưu chính viễn thông,
mạng Internet.
- Bộ Khoa học, công nghệ và môi trường thực hiện việc thống nhất quả lý,
kiểm tra, thanh tra hoạt động khoa học, công nghệ và môi trường, tiêu chuẩn
đo lường chất lượng, sở hữu công nghiệp và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
theo quy định của pháp luật.
3. Hệ thống cơ quan quản lý nhà nước về quản lý nhà nước bảo vệ quyền
lợi người tiêu dùng của một số nước trên thế giới
3.1 Indonexia
3.1.1 Uỷ ban bảo vệ người tiêu dùng quốc gia (NCPB)
Uỷ ban bảo vệ người tiêu dùng quốc gia được thành lập tại thủ đô Jakarta và
chịu trách nhiệm trước Tổng thống nước Cộng hòa Inđônêsia. Uỷ ban có
Các thành viên của Uỷ ban bảo vệ người tiêu dùng quốc gia sẽ được chỉ bổ
nhiệm và miễn nhiệm bởi Tổng thống theo đề nghị của Bộ trưởng, sau khi
Vũ Thị Thu Ngân_ KTPT46
21
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Phạm Văn Vận
tham khảo ý kiến Hội đồng đại diện nhân dân (People’s Representative
Assembly).
Nhiệm kỳ hoạt động của Chủ tịch, Phó chủ tịch và các thành viên trong Uỷ
ban là 3 năm và có thể được tái bổ cho một nhiệm kỳ tiếp theo. Chủ tịch và
Phó chủ tịch của Uỷ ban bảo vệ người tiêu dùng sẽ được bầu bởi các thành
viên trong Uỷ ban.
3.1.2 Ban giải quyết tranh chấp người tiêu dùng
Chính phủ sẽ thiết lập Ban giải quyết tranh chấp người tiêu dùng ở các khu
vực cấp II cho việc giải quyết các tranh chấp ngoài toà án. Các thành viên của
Ban này sẽ được tuyển chọn từ chính phủ, người tiêu dùng và cộng đồng kinh
doanh, mỗi một khu vực (chính phủ, người tiêu dùng và cộng đồng kinh
doanh) sẽ có không ít hơn 3 thành viên và nhiều hơn 5 thành viên thamn gia.
Việc bổ nhiệm và miễn nhiệm các thành viên của Ban sẽ được thực hiện theo
quyết định của Bộ trưởng. Ban bao gồm một Chủ tịch, một Phó Chủ tịch,
đồng thời giữ tư cách là thành viên, và các thành viên khác.
Ban giải quyết tranh chấp người tiêu dùng sẽ giải quyết các tranh chấp của
người tiêu dùng thông qua thương lượng, trọng tài hoặc hòa giải, tư vấn về
bảo vệ người tiêu dùng; giám sát các điều khoản tiêu chuẩn, tiến hành các
nghiên cứu và xử lý các doanh nghiệp vi phạm các quy định của Luật Bảo vệ
người tiêu dùng. Tuy nhiên, các tranh chấp cũng có thể đưa ra tòa án công
hoặc các cơ quan độc lập, đặc biệt được giao để giải quyết các tranh chấp
giữa người tiêu dùng và doanh nghiệp. Mọi tranh chấp giải quyết tại các cơ
quan giải quyết tranh chấp độc lập này không cản trở các trách nhiệm hình sự
theo quy định của bộ luật hình sự hoặc việc đệ đơn khiếu nại lên tòa án công
nếu một bên thấy không thể giải quyết theo thủ tục giải quyết tranh chấp.
- Phổ biến thông tin nhằm tăng cường nhận thức về quyền và nghĩa vụ của
người tiêu dùng cũng như sự thông thái trong việc tiêu dùng hàng hoá/dịch
vụ;
- Tư vấn cho người tiêu dùng khi có yêu cầu;
- Hợp tác với các cơ quan có liên quan nhằm đẩy mạnh triển khai công tác
bảo vệ người tiêu dùng;
- Giúp đỡ người tiêu dùng trong việc bảo vệ quyền của họ, bao gồm tiếp
nhận khiếu nại và thông báo của người tiêu dùng;
- Phối hợp cùng các chính phủ và cộng đồng tiến hành giám sát việc thực
thi công tác bảo vệ người tiêu dùng;
Đối với cơ chế giải quyết tranh chấp, có một số điểm đáng lưu ý được quy
định trong Chương V của Luật như sau:
- Bất cứ người tiêu dùng nào bị xâm hại đều có thể khởi kiện thông qua
một cơ quan được giao nhiệm vụ giải quyết tranh chấp giữa người tiêu dùng
và doanh nghiệp hoặc thông qua toà án;
- Việc giải quyết tranh chấp của người tiêu dùng có thể được tiến hành
trong và ngoài toà án dựa trên sự lựa chọn tự nguyện của các bên;
- Việc giải quyết tranh chấp bên ngoài toà án không loại trừ trách nhiệm
hình sự (phạm tội) theo quy định;
- Trong trường hợp cơ chế giải quyết tranh chấp ngoài toà án được lựa
chọn thì việc tố tụng tại toà án chỉ có thể được tiến hành nếu những nỗ lực
Vũ Thị Thu Ngân_ KTPT46
24
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Phạm Văn Vận
trước đó được một trong các bên hoặc các bên trong tranh chấp tuyên bố
không thành công.
Việc khởi kiện hành vi vi phạm của doanh nghiệp có thể được tiến hành
bởi:
- Người tiêu dùng bị thiệt hại hoặc người đại diện (người thừa tự) của
người đó;