Khái quát về Hệ thống thương mại
GATT/WTO
TS. Trần Việt Dũng
Khoa luật Quốc tế - Đại học luật Tp. Hồ Chí Minh
E-mail: [email protected]
LUẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
CHƯƠNG II:
Nội dung cơ bản

Lịch sử hình thành và phát triển của hệ thống
GATT/WTO

Triết lý và phương thức hoạt động của GATT

Bản chất của hệ thống thương mại thế giới

Các nguyên tắc cơ bản của GATT/WTO (không phân
biệt đối xử, có đi có lại, cam kết bắt buộc, minh bạch,
phòng vệ thương mại trong khuôn khổ)

Sự hình thành của WTO

Cơ cấu tổ chức và cơ chế vận hành
Lịch sử hình thành và phát triển
của GATT/WTO
Hội nghị Bretton Woods

Chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch

1934-1945, Mỹ ký 32 hiệp định song phương về chế độ hợp
tác trao đổi thương mại có đi có lại, nhiều điều khoản trong


(ii) + (iii) đã hình thành nên Hiệp định Chung về
Thuế quan và Thương mại (GATT 1947)

và “Nghị định thư về việc áp dụng các điều
khoản của Thỏa thuận cơ bản về thuế quan và
thương mại” (Protocol of its Provisional Application
was signed) 30/10/1947 – ký kết bởi 23 nước

21/11/1947, Hội nghị về việc thành lập ITO được tiến hành
tại Havana  Hiến chương ITO (hay Hiến Chương Havana)
được ký 28/03/1948, bởi 53 quốc gia … nhưng văn bản này
không bao giờ được phê chuẩn và có hiệu lực… vì quốc hội
Mỹ không thông qua nội dung của Hiến chương ITO.
Hiến chương Havana
GATT (1947): Nền tảng, Giá trị pháp lý,
Vai trò trong thương mại quốc tế

GATT được hình thành từ kết quả đàm phán thành
lập ITO

Bản chất GATT là một Điều ước quốc tế chứ không
phải là một tổ chức quốc tế

Là một văn bảĐược đàm phán và ký kết vào 1947,
Geneva (GATT 1947) có 23 nước thành viên sáng
lập, trong đó 12 nước phát triển + 11 nước ĐPT.

Được thiết kế để áp dụng trong khuôn khổ ITO, sau
khi tổ chức này ra đời.

trao đổi [thương mại]

Mặc cả và đàm phán là những công cụ chủ
yếu để cắt giảm các hàng rào thương mại.

GATT/WTO tạo ra một bộ khung (một “khu
vực thị trường”) cho việc xúc tiến trao đổi
khả năng tiếp cận thị trường trên nguyên
tắc có đi có lại thông qua các cam kết
thương mại.
Tại sao lại phải “trao đổi trên nguyên tắc có
định có lại”?
Hệ thống thương mại và nguyên tắc hành xử

GATT/WTO quy định hệ thống các nghĩa vụ pháp lý
điều chỉnh chính sách thương mại của các nước
thành viên.

Thiết lập các những cơ chế ngăn cản các nước thành
viên thay đổi chính sách thương mại của mình do áp
lực của các nhóm bảo hộ mậu dịch (các nghiệp
đoàn, hiệp hội doanh nghiệp, cơ quan hành chính
địa phương v.v.)

Các cơ chế này giúp định ra một cách cụ thể những
vi phạm đối với các nguyên tắc và quy định của
GATT/WTO (VD: thủ tục giải quyết tranh chấp).

GATT/WTO thiết lập các nguyên tắc pháp lý để bảo
đảm cho sự vận hành của mình một cách cân bằng.

Vòng
Geneva
Geneva
1947
1947
Geneva,
Geneva,
Thụy Sĩ
Thụy Sĩ
Thuế quan
Thuế quan
23
23
2
2
Vòng
Vòng
Annecy
Annecy
1949
1949
Annecy,
Annecy,
Pháp
Pháp
Thuế quan
Thuế quan
13
13
3

Thụy Sĩ
Thuế quan
Thuế quan
26
26
5
5
Vòng
Vòng
Dillon
Dillon
1960
1960
-1961
-1961
Gieneva,
Gieneva,
Thụy Sĩ
Thụy Sĩ
Thuế quan
Thuế quan
26
26
6
6
Vòng
Vòng
Kennedy
Kennedy
1964

quan và các hiệp định khung.
102
102
Vòng đàm phán Uruguay
○
Sự cần thiết tiến hành vòng đàm phán Uruguay
○
Quá trình đàm phán: các phiên đàm phán, chủ
đề,
một số khó khăn
○
Thành tựu
Tóm tắt về vòng đàm phán Uruguay
HỘI
NGHỊ
BỘ
TRƯỞNG

ĐỊA ĐIỂM THỜI GIAN
Punta den Este Uruguay 9/1986
Montreal Canada 12/1988
Brussel Bỉ 12/1990
Marrakesh Ma rốc 4/1994
Tổ chức thương mại thế giới (WTO)
○
Ngày thành lập: 1/1995
○
Trụ sở: Centre William Rappard, Geneva, Thụy Sĩ
○
Thành viên: 153 thành viên (tính tới ngày 31/12/2010)

LỤC
2
PHỤ
LỤC
2
PHỤ
LỤC
1C
PHỤ
LỤC
1C
PHỤ
LỤC
1A
PHỤ
LỤC
1A
PHỤ
LỤC
1B
PHỤ
LỤC
1B
Hiệp định Đa biên
(Multilateral Agreement)
Hiệp định Nhiều bên
(Plurilateral Agreement)
HIỆP ĐỊNH THÀNH LẬP WTO
Hệ thống các hiệp định thương mại WTO


c) Thuế suất thông thường – mức thuế suất cho các nước
không phải thành viên WTO
d) Thuế suất đặc biệt – mức thuế suất cho các trường hợp
ngoại lệ đặc biệt (Điều XXIV GATT, Điều khoản khả thể)