Giáo viên: Nguyễn Minh Trường
Trường THPT Hòn Đất
Hòn Đất – Kiên Giang
Nội dung Tiết 1
Định nghĩa đạo hàm tại một điểm
Cách tính đạo hàm bằng định nghĩa
Quan hệ giữa sự tồn tại đạo hàm và tính liên tục
của hàm số
Bài tóan về vận tốc tức thời
Một chiếc xe X chuyển động thẳng khởi hành từ điểm A.
Quãng đường s (mét) đi được của chiếc xe X là một hàm
số của thời gian t ( phút ). Ở những phút đầu tiên, hàm số
là s = t
2
Hãy tính vận tốc trung bình của chuyển động
trong khỏang [ t; t
0
] với t
0
= 3 và t = 2 ; t = 2,5; t = 2,9
+ Công thức tính vận tốc ?
s
v
t
điện tức thời
Tốc độ phản ứng
hóa học tức thời
0
0
0
( ) ( )
( ) lim
t t
s t s t
v t
t t
→
−
=
−
0
0
0
( ) ( )
( ) lim
t t
Q t Q t
I t
t t
→
−
=
−
0
nếu tồn tại
thì giới hạn đó gọi là đạo hàm của hàm số tại x
0
và kí hiệu là f’(x
0
) (hoặc y’(x
0
)) tức là:
( )y f x=
( , )a b
0
( , )x a b
∈
0
0
0
0
( ) ( )
'( ) lim
x x
f x f x
f x
x x
→
−
=
−
0
x x
→
−
−
Đặt ta có vàQuy tắc tính đạo hàm của hàm số tại một điểm
Bước 1 :
Giả sử là số gia của ,tính
Bước 2 :
Lập tỉ số
Bước 3 : Tính
x∆
0 0
( ) ( )y f x x f x∆ = + ∆ −
0
x
y
x
∆
∆
0
lim
x
y
x
∆ →
∆
∆
V V
0 0
1 1
lim lim
2(2 ) 4
x x
y
x x
→ →
−
= = −
+
V V
V
V V
Vậy f’(2) =
1
4
−
4/ Quan hệ giữa sự tồn tại của đạo hàm và tính liên tục
của hàm số:
Định lí:
Định lí: Nếu hàm số y = f(x) có đạo hàm tại x
0
thì nó
liên tục tại điểm đó.
Chú ý: SGK
5/ Ý nghĩa hình học của đạo hàm
0
)(x – x
0
) , trong đó y
0
= f(x
0
)
Ví dụ: Cho (P): y = - x
2
+3x – 2
Viết phương trình tiếp tuyến của (P) tại điểm có x
0
= 2
Giải
Ta có:
2
- -
1
y
x x
x
x x
⇒ = = − −
V
V V
V
V V
2
y x x
0
)
y – 0 = (-1).(x – 2)
hay : y = - x + 2
Ta có công thức:
y - y
0
= f’(x
0
)(x – x
0
)
Các em tính f’(x
0
) trước
và cách tính ntn ?
2s
4s
8s
16s
18s
14s
12s
10s
20s
Baét ñaàu
`
II. ĐẠO HÀM TRÊN MỘT KHỎANG
Định nghĩa: Hàm số y = f(x) được gọi là có đạo hàm trên
2
+ 1+ ∆ x -1-1
=1+2 ∆ x + ∆ x
2
+ ∆ x -1
= ∆ x
2
+ 3∆ x
3
3
2
+∆=
∆
∆+∆
=
∆
∆
x
x
xx
x
y
3)3(limlim
=+∆=
∆
∆
→∆→∆
x
x
y