CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN
TÍCH HOẠT ĐỘNG KINH
DOANH
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN
TÍCH HOẠT ĐỘNG KINH
DOANH
Intro
 SV cần nắm bắt được các khái niệm cơ bản, đối tượng và
nhiệm vụ của phân tích hoạt động kinh doanh.
 SV hiểu rõ ý nghĩa và nắm vững các phương pháp phân tích:
phương pháp so sánh; thay thế liên hoàn; tính số chênh lệch;
hồi quy đơn/bội và các phương pháp phân tích khác
 SV biết cách tổ chức cũng như phân loại các hình thức phân
tích
 SV cần nắm bắt được các khái niệm cơ bản, đối tượng và
nhiệm vụ của phân tích hoạt động kinh doanh.
 SV hiểu rõ ý nghĩa và nắm vững các phương pháp phân tích:
phương pháp so sánh; thay thế liên hoàn; tính số chênh lệch;
hồi quy đơn/bội và các phương pháp phân tích khác
 SV biết cách tổ chức cũng như phân loại các hình thức phân
tích
 SV cần nắm bắt được các khái niệm cơ bản, đối tượng và
nhiệm vụ của phân tích hoạt động kinh doanh.
 SV hiểu rõ ý nghĩa và nắm vững các phương pháp phân tích:
phương pháp so sánh; thay thế liên hoàn; tính số chênh lệch;
hồi quy đơn/bội và các phương pháp phân tích khác
 SV biết cách tổ chức cũng như phân loại các hình thức phân
tích
 SV cần nắm bắt được các khái niệm cơ bản, đối tượng và

doanh
Là đối tượng của phân tích
Riêng biệt, cụ thể trong từng thời
gian nhất định
Có mục tiêu định hướng
Phân tích kinh
doanh
Có mục tiêu định hướng
Chỉ tiêu kinh
tế
Nội dung, giá trị
Chỉ tiêu phản ánh, kỹ thuật
tính toán
Nhân tố tác động
Tính tất yếu
Tính tác động
Nội dung
phản ánh
1.1. Đối tượng và nhiệm vụ của phân
tích hoạt động kinh doanh
1.1.3. Nhiệm vụ:
 Kiểm tra và đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh.
 Xác định các nhân tố ảnh hưởng.
 Đề xuất các giải pháp nhằm khai thác tiềm năng
 Xây dựng các phương pháp kinh doanh căn cứ vào
mục tiêu đã định.
1.1.3. Nhiệm vụ:
 Kiểm tra và đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh.
 Xác định các nhân tố ảnh hưởng.
 Đề xuất các giải pháp nhằm khai thác tiềm năng

o Về mặt không gian (quy mô, điều kiện KD).
1.2.1.2. Điều kiện có thể so sánh được:
 Các chỉ tiêu phải được sử dụng đồng nhất trong quá trình so
sánh.
o Về mặt thời gian (phản ánh một nội dung, sử dụng một
phương pháp tính toán và cùng đơn vị tính).
o Về mặt không gian (quy mô, điều kiện KD).
1.2. Các phương pháp phân tích
1.2.1.3. Kỹ thuật so sánh:
 So sánh bằng số tuyệt đối.
 So sánh bằng số tương đối.
 So sánh bằng số bình quân.
 So sánh mức biến động tương đối điều chỉnh theo hướng
quy mô chung.
1.2.1.3. Kỹ thuật so sánh:
 So sánh bằng số tuyệt đối.
 So sánh bằng số tương đối.
 So sánh bằng số bình quân.
 So sánh mức biến động tương đối điều chỉnh theo hướng
quy mô chung.
1.2. Các phương pháp phân tích
Vd. Minh họa cho pp so sánh
Đvt. Triệu đồng
Biến động
Mức Tỷ lệ %
Doanh thu tiêu thụ 5000 6000 1000 20%
Tiền lương 500 550 50 10%
Suất lương doanh thu bán hàng 10 10.9 0.9 9%
Chỉ tiêu
Kế hoạch

1.2.2. Phương pháp thay thế liên hoàn:
 Là phươngt pháp xác định mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố
đến sự biến động của chỉ tiêu phân tích.
 Quá trình thực hiện:
1.2.2. Phương pháp thay thế liên hoàn:
 Là phươngt pháp xác định mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố
đến sự biến động của chỉ tiêu phân tích.
 Quá trình thực hiện:
Xác định mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố
đến đối tượng phân tích
Lần lượt thay thế các nhân tố
kỳ phân tích vào kỳ gốc
Thiết lập mối quan hệ của
các nhân tố với chỉ tiêu phân tích
Xác định đối tượng
phân tích
Bước 4
Bước 3
Bước 2
Bước 1
1.2. Các phương pháp phân tích
 Bước 1 & 2: Giả sử có chi tiêu phân tích Q, chỉ tiêu Q có các
nhân tố là a,b,c,d cấu thành nên theo tích số, ta có Q như sau.
o Kỳ gốc: Q
0
= a
0
x b
0
x c

1
= a
1
x b
1
x c
1
x d
1
o ∆Q = Q
1
– Q
0
1.2. Các phương pháp phân tích
 Bước 3 & 4: xác định ảnh hưởng của các nhân tố.
 Xác định ảnh hưởng nhân tố a như sau:
Q
a
= a
1
x b
0
x d
0
x c
0
∆ Q
a
= Q
a

 Xác định ảnh hưởng nhân tố a như sau:
Q
a
= a
1
x b
0
x d
0
x c
0
∆ Q
a
= Q
a
- Q
0
 Xác định ảnh hưởng nhân tố b như sau:
Q
b
= a
1
x b
1
x c
0
x d
0
∆ Q
b

0
o Kỳ phân tích Q
1
= a
1
x b
1
x c
1
x d
1
o ∆Q = Q
1
– Q
0
1.2.3. Phương pháp tính số chênh lệch:
 Là một dạng đặc biệt của phương pháp thay thế liên hoàn.
 Xác định các nhân tố ảnh hưởng bằng cách nhóm các số hạng
và tính chênh lệch các nhân tố.
 Bước 1 & 2: Giả sử có chi tiêu phân tích Q, chỉ tiêu Q có các
nhân tố là a,b,c,d cấu thành nên theo tích số, ta có Q như sau.
o Kỳ gốc: Q
0
= a
0
x b
0
x c
0
x d

 Xác định ảnh hưởng nhân tố a như sau:
∆ Q
b
= a
1
x (b
1
- b
0
) x c
0
x d
0
 Xác định nhân tố c, d tương tự
 Tổng hợp các nhân tố ảnh hưởng:
∆Q = ∆ Q
a
+ ∆ Q
b
+ ∆ Q
c
+ ∆ Q
d
 Bước 3 & 4: xác định ảnh hưởng của các nhân tố.
 Xác định ảnh hưởng nhân tố a như sau:
∆ Q
a
= (a
1
- a

1.2. Các phương pháp phân tích
Vd. Minh họa cho phương pháp liên hoàn và phương pháp tính
số chênh lệch
 Xác đinh và sắp xếp các đối tượng phân tích qua phương
trình kinh tế:
Tổng chi phí = Số lượng x Mức tiêu x Đơn giá
vật liệu sản phẩm hao vật liệu vật liệu
Ch
ỉ
tiêu K
ế
ho
ạ
ch Th
ự
c hi
ệ
n Bi
ế
n đ
ộ
ng
S
ố
l
ượ
ng s
ả
n ph
ẩ

Ch
ỉ
tiêu K
ế
ho
ạ
ch Th
ự
c hi
ệ
n Bi
ế
n đ
ộ
ng
S
ố
l
ượ
ng s
ả
n ph
ẩ
m (cái) 1000 1200 200
M
ứ
c tiêu hao v
ậ
t li
ệ

o Đơn giá vật liệu: ???
Vd. Minh họa cho phương pháp liên hoàn
 Xác đinh đối tượng phân tích: chính là mức chênh lệch chỉ
tiêu kế hoạch so với thực hiện
∆Q = Q
1
- Q
0
= 1200 x 9.5 x 55 – 1000 x 10 x 50
= 127000
 Xác đinh nhân tố ảnh hưởng:
o Số lượng sản phẩm: ???
o Mức tiêu hao: ???
o Đơn giá vật liệu: ???
1.2. Các phương pháp phân tích
Vd. Minh họa cho phương pháp tính số chênh lệch
 Xác đinh đối tượng phân tích: chính là mức chênh lệch chỉ
tiêu kế hoạch so với thực hiện
∆Q = Q
1
- Q
0
= 1200 x 9.5 x 55 – 1000 x 10 x 50
= 127000
 Xác đinh nhân tố ảnh hưởng:
o Số lượng sản phẩm: ???
o Mức tiêu hao: ???
o Đơn giá vật liệu: ???
Vd. Minh họa cho phương pháp tính số chênh lệch
 Xác đinh đối tượng phân tích: chính là mức chênh lệch chỉ

•• X:X: biếnbiến sốsố độcđộc lậplập
•• Y:Y: biếnbiến sốsố phụphụ thuộcthuộc
•• aa vàvà bb làlà thôngthông sốsố củacủa hệhệ phươngphương trìnhtrình
•• n:n: sốsố lầnlần quanquan sátsát thựcthực nghiệmnghiệm
1.2. Các phương pháp phân tích
1.2.4. Phương pháp hồi quy đơn: (tt…)
 Sau khi xác định được thông số a và b, ta sẽ có
công thức dự toán:
Y
i
= a + bX
i
1.2.4. Phương pháp hồi quy đơn: (tt…)
 Sau khi xác định được thông số a và b, ta sẽ có
công thức dự toán:
Y
i
= a + bX
i
1.2. Các phương pháp phân tích
1.2.5. Phương pháp hồi quy bội:
 Xây dựng hàm hồi quy:
Y = a + b
1
X
1
+ b
2
X
2

•• XX
11
……XX
nn
:: cáccác biếnbiến sốsố độcđộc lậplập
•• Y:Y: biếnbiến sốsố phụphụ thuộcthuộc
•• a:a: làlà phầnphần cốcố địnhđịnh
•• bb
11
……bb
nn
:: cáccác hệhệ sốsố củacủa biếnbiến sốsố độcđộc lậplập
1.2. Các phương pháp phân tích
1.2.6. Các phương pháp phân tích khác:
 1.2.6.1. Phương pháp cân đối
 1.2.6.2. Phương pháp phân tích chi tiết
o Theo các bộ phận cấu thành của chỉ tiêu
o Theo thời gian
o Theo địa điểm và phạm vi kinh doanh
1.2.6. Các phương pháp phân tích khác:
 1.2.6.1. Phương pháp cân đối
 1.2.6.2. Phương pháp phân tích chi tiết
o Theo các bộ phận cấu thành của chỉ tiêu
o Theo thời gian
o Theo địa điểm và phạm vi kinh doanh
1.3.Tổ chức và phân loại phân tích
1.3.1. Tổ chức công tác phân tích:
1.3.Tổ chức và phân loại phân tích
1.3.2. Các hình thức phân tích hoạt động kinh
doanh: