1
VAI TRÒ CỦA SIÊU ÂM DOPPLER VÀ
SIÊU ÂM MÀU TRONG XƠ GAN VÀ
VIÊM GAN MẠN TÍNH
BS.TRẦN THU PHƯỢNG
BS. NGUYỄN QÚY KHỐNG
KHOA CĐHA- BV. AN BÌNH
TỔNG QUAN TÀI LIỆU TRONG VÀ NGOÀI
NƯỚC
 Siêu âm Doppler và siêu âm màu thăm dò sự thay
đổi hướng chảy của dòng máu, vận tốc dòng chảy và
sự tưới máu các cơ quan.
 Thường được sử dụng trong việc nghiên cứu các cơ
quan nhằm phân biệt cấu trúc mạch máu và không
mạch máu.
2
Trong xơ gan và viêm gan, siêu âm Doppler màu cung cấp:
1. Tónh mạch cửa:
 Hướng chảy.
 Dạng phổ.
 Vận tốc.
 Sự thông thoáng hay huyết khối.
 Các thông nối cửa-chủ, cửa-cửa.
2. Động mạch gan riêng:
 Vận tốc tâm thu tối đa (Vmax)
 Kháng trở dòng máu (RI)
TỔNG QUAN TÀI LIỆU TRONG VÀ NGOÀI
NƯỚC
3. Tónh mạch trên gan:
 Dạng phổ
 Huyết khối

 Đường kính
 Dạng phổ
 Vận tốc trung bình
 Hướng dòng máu
 Sự thông thoáng
 Thông nối
5
¾ Động mạch gan riêng:
 Vận tốc tâm thu tối đa (Vmax).
 Kháng trở dòng máu ( RI ).
¾ Khảo sát các sang thương đi kèm:
 Nốt tân sinh.
 Nốt K.
)Tổng kết số liệu và so sánh với một số tài liệu của
các tác giả Châu Âu và Nhật Bản.
NỘI DUNG THỰC HIỆN
KE
KE
Á
Á
T QUA
T QUA
Û
Û
¾ Thời gian thực hiện: 21 tháng (1/2005 - 9/2006)
¾ Tổng số ca : 78 (49 xơ gan, 29 viêm gan mạn
)
¾ Tuổi trung bình : 56 (35 – 82)
¾ Tỉ lệ nam / nữ : 50/28
¾ Sinh thiết : 12 ca

Phổ bình thường tónh mạch trên gan
KE
KE
Á
Á
T QUA
T QUA
Û
Û
Huyết khối tónh mạch trên gan
và mất dạng phổ trên mode TM
KE
KE
Á
Á
T QUA
T QUA
Û
Û
8
Tónh mạch cửa:
 Dãn tónh mạch cửa >12mm : 42/78 (54%),
(BT: 8 - 12mm)
 Phổ không thay đổi theo nhòp thở : 39/78 (50%),
(BT: Phổ thay đổi theo nhòp thở).
 Giảm vận tốc dòng máu < 10 cm/s : 37/78 (48%),
(BT: 10 – 20 cm/s)
KE
KE
Á

Đảo hướng dòng máu trong tĩnh
mạch cửa ( xa gan - phổ màu xanh )
KE
KE
Á
Á
T QUA
T QUA
Û
Û
10
KẾT QUẢ
Động mạch gan riêng
. Tăng Vmax > 40cm/s : 50/78 ( 64% )
( BT 30-40cm/s )
. Tăng RI > 0,7 : 62/78 ( 79% ) ( BT 0,5-0,7 )
Phổ bình thường của động mạch gan riêng
(Vmax = 38cm/s, RI=0,68 )
KẾT QUẢ
11
Các sang thương đi kèm:
* K gan nguyên phát : 10/ 78 (12%).
* K đường mật : 1/ 78 (0,01%).
* Nốt tân sinh : 15/ 78 (20%).
KẾT QUẢ

UNG
THƯ
GAN
KẾT QUẢ

C NGOA
Ø
Ø
I
I
93%85%80%79%Tăng vận tốc
Vmax
62%70%60%50%Không thay đổi
theo nhòp thở
TMC
60%65%53%47%Không thay đổi
theo nhịp thở
TMC
60%65%53%47%Giảm vận tốc
dòng máu qua
TMC
55%50%48%43%Phổ đơn pha
TMTG
Iwao. TBolondiMartinezBVAB
NHẬN XÉT
 Có sự chênh lệch về các trò số giữa các tác giả có
thể do cách chọn bệnh.
 Thay đổi sớm nhất là ở động mạch gan, trong đó
tăng RI (79%) là chỉ số nhạy cảm nhất trong khi tăng
Vmax chậm hơn (64%).
 Mất sự di động theo nhòp thở của phổ tónh mạch
cửa là chỉ số nhạy cảm thứ ba (50%).
13
 Giảm vận tốc dòng máu qua cửa thay đổi chậm
thứ tư (47%).

KẾT LUẬN
15
Thông nối tĩnh mạch quanh rốn
Thông nối tĩnh mạch dạ dày trái
Thông nối lách-thận gián tiếp
16
Thông nối lách - thận trực tiếp
TAØI LIEÄU THAM KHAÛO
1. Martinez- Noguera et al: Doppler in Hepatic Cirrhosis and Chronic Hepatitis. Seminars in
Ultrasound CT and MRI, Vol23. No 1 ( February) , 2002: pp 19-36
2. Pozniak MA: Doppler Ultrasound of the liver, in: Allan PL, Dubbins PA, Pozniak MA ( eds):
Clinical Doppler Ultrasound. London, Churchill Livingstone, 2000, pp 123- 164
3. Iwao T. Toyanaga A, Oho K, et al: Value of Doppler Ultrasound parameters of portal vein and
hepatic artery in the diagnosis of cirrhosis and portal hypertension. Am J Gastroenterol 92: 1012 –
1017, 1997
4. Bolondi L, Li Bassi S, Gaiani S, et al: Liver cirrhosis: Changes of Doppler waveform of hepatic
veins. Radiology 178: 513 – 516, 1991
5. Vilgrain V, Lebrec D, Menu Y, et al: Comparison between ultrasonographic signs and the
degree of portal hypertension in patients with cirrhosis. Gastrointest Radiol 15: 218 – 222, 1990.
6. Dauzat M, Lafortune M, Patriquin H, et al: Meal induced changes in hepatic and splanchnic
circulation: A non-invasive Doppler study in normal humans. Eur J Appl Physiol 68: 373 –380,
1994
7. Tanaka K, Mitsui K, Morimoto M, et al: Increased hepatic arterial blood flow in acute viral
hepatitis: Assessement by color Doppler sonography. Hepatology 18: 21- 27, 1993.
17
XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN
SỰ THEO DÕI CỦA QÚY VỊ