SKKN: Vai trò của giáo viên trong hoạt động cặp – nhóm của học sinh
ĐỀ TÀI :
VAI TRÒ CỦA GIÁO VIÊN
TRONG HOẠT ĐỘNG CẶP – NHÓM CỦA HỌC SINH
Tác giả: Trần Nguyễn Thiên Hương
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Bồng Sơn

A. MỞ ĐẦU
I. Đặt vấn đề:
1.Thực trạng của vấn đề đòi hỏi phải có giải pháp mới để giải quyết.
Theo yêu cầu của giáo dục hiện nay, những đổi mới trong mục tiêu, nội
dung dạy học của chương trình tiếng Anh mới do Bộ giáo dục đào tạo biên
soạn với phương pháp dạy học với cốt lõi là giúp học sinh hướng tới việc học
tập chủ động thì việc tổ chức học sinh luyện tập thành cặp, nhóm là rất cần
thiết để đạt được mục tiêu cuối cùng của các chương trình dạy ngoại ngữ, đó
là trang bị cho người học khả năng giao tiếp, tạo môi trường giao tiếp, giúp
học sinh những cơ hội để luyện nói và giao tiếp nhiều nhất có thể.
Hiện nay nhờ việc áp dụng các thủ thuật dạy học, dùng giáo cụ trực
quan, áp dụng công nghệ thông tin, projector… nên các tiết dạy và học đã gây
được nhiều sự hứng thú hơn cho học sinh và tiết dạy đạt hiệu quả hơn. Tuy
nhiên, nếu giáo viên biết cách tổ chức tốt và linh hoạt lồng ghép các thủ thuật
trong hoạt động dạy học trong đó có hoạt động cặp - nhóm phù hợp theo chủ
điểm từng bài học thì sẽ tạo ra sự tích cực cũng như động lực học tập cho học
sinh. Đó chính là lí do để tôi nghiên cứu và thực hiện đề tài : “ Vai trò của
giáo viên trong hoạt động cặp –nhóm của học sinh”.
2.Ý nghĩa và tác dụng của giải pháp mới.
1
SKKN: Vai trò của giáo viên trong hoạt động cặp – nhóm của học sinh
- Giúp học sinh có môi trường để rèn luyện và nâng cao kỹ năng Tiếng
Anh; học sinh yếu mạnh dạn hòa nhập và hs khá giỏi tự tin trong giao tiếp.
- Xây dựng cho học sinh ý thức tự quản, chủ động làm việc theo yêu

chỉ có khoảng 5- 7 em là có khả năng tiếp thu tốt…nên rất khó cho đại bộ
phận học sinh tham gia đóng góp vào bài học. Trừ việc đọc đồng thanh cả lớp
thì mỗi học sinh trong mỗi lớp chỉ có trung bình khoảng 15 – 20 giây để nói.
Vì vậy, muốn tăng thời gian cho học sinh có điều kiện được “nói” nhiều hơn
trong giờ học, giáo viên phải tổ chức hoạt động cặp, nhóm có hiệu quả.
2. Các biện pháp tiến hành, thời gian tạo ra giải pháp.
- Sau khi dự giờ đồng nghiệp hoặc các đồng nghiệp dự giờ mình thì tiến
hành trao đổi, thảo luận để từ đó rút ra những kinh nghiệm cho giờ dạy.
- Tiến hành dạy thực nghiệm theo từng mục đích, yêu cầu cụ thể một số
tiết dạy áp dụng hình thức hoạt động theo cặp – nhóm.
- Tham khảo các loại sách và tài liệu có liên quan như:
+ Teaching English – Doff.
+ New English Magazine – British Council
+ Sách giáo viên tiếng Anh 4.
- Thời gian tạo ra giải pháp trong năm học 2013 – 2014.
3
SKKN: Vai trò của giáo viên trong hoạt động cặp – nhóm của học sinh
B. NỘI DUNG
I. Mục tiêu:
- Hướng dẫn học sinh tự luyện tập, rèn luyện để có kỹ năng giao tiếp
Tiếng Anh.
- Giúp học sinh giỏi khá phát triển hơn 4 kỹ năng và giúp học sinh yếu
tự tin, manh dạn tham gia các hoạt động chung của cặp, nhóm.
- Xây dựng và phát triển tinh thần “team building” trong mỗi học sinh
thông qua làm việc chung với bạn bè.
- Xây dựng lâu dài về ý thức tự quản, chủ động làm việc theo yêu cầu
của giáo viên đưa ra.
- Tăng thời lượng được “nói” trong lớp học của học sinh.
II. Mô tả giải pháp của đề tài
1. Thuyết minh tính mới.

Cần chuẩn bị cẩn thận thông qua việc giới thiệu và thực hành ngữ liệu,
làm sao cho tất cả học sinh đều ở tâm thế sẵn sàng. Sau bước giới thiệu và
thực hành ngữ liệu thì phải lưu tất cả các thông tin lại trên bảng.
Bước 2: Giáo viên làm mẫu với một học sinh
Giáo viên cùng với một học sinh khá trong lớp đóng vai trò làm mẫu
toàn bộ một bài tập để tất cả học sinh hiểu được yêu cầu và biết cách thực
hiện.
5
SKKN: Vai trò của giáo viên trong hoạt động cặp – nhóm của học sinh
Bước 3: Hai học sinh làm mẫu
Gọi hai học sinh khá, giỏi lên làm mẫu trước lớp một lần nữa. Nếu cho
phép học sinh đứng tại chỗ thì phải yêu cầu học sinh nói đủ to cho cả lớp
nghe được.
Bước 4: Quy định thời gian
Báo cho học sinh biết chúng có bao nhiêu thời gian để thực hiện bài tập
đó. ( Thông thường chỉ từ 1- 2 phút )
Bước 5: Học sinh làm việc theo cặp
Ra hiệu lệnh cho tất cả học sinh cùng làm việc một lúc. Trong khi học
sinh làm bài, giáo viên đi từ cặp nọ sang cặp kia, theo dõi và giúp đỡ chúng
khi cần thiết nhưng tránh can thiệp vào các hoạt động của học sinh dù có thể
thấy chúng có những chỗ sai.
Bước 6: Kiểm tra trước lớp
Hết thời gian luyện tập, giáo viên ra hiệu lệnh cho tất cả học sinh dừng
lại. Chọn vài cặp bất kỳ và yêu cầu chúng trình bày lại trước lớp.
1.1.4 Các loại hình luyện tập theo cặp
a. Hội thoại:
Sau khi học một bài hội mẫu, học sinh đã nắm được cấu trúc của bài và
hiểu được các vấn đề ngữ pháp trong đó, giáo viên yêu cầu các cặp học sinh
không nhìn vào đoạn hội thoại mẫu, tự hỏi và trả lời 1 vài lần trước khi trình
bày trước lớp.

trên bảng vẫn là ý tưởng cho bài luyện tập này.
7
SKKN: Vai trò của giáo viên trong hoạt động cặp – nhóm của học sinh
Ví dụ:
Với các từ gợi ý là các hoạt động trong dịp Tết sắp đến (get new
clothes, go to Tet markets, eat nice food, visit grandparents, teachers and
friends…), giáo viên gợi ý cho học sinh đặt ra những câu hỏi dạng “ Yes –
No” hoặc câu hỏi Wh- phù hợp với gợi ý đã cho. (Sách Tiếng Anh 4 – Tập 2
– Unit 15 Festivals).
d. Kiểm tra không chính thức:
Việc kiểm tra thường xuyên cũng có tác dụng như giảng dạy. Khi cho
phép học sinh cùng cộng tác để làm một bài kiểm tra, giáo viên có thể khuyến
khích được việc học tập của các em vì những học sinh yếu sẽ được những học
sinh khá hơn giúp đỡ. Nên có một bài kiểm tra ngắn cuối giờ và sau đó cho
điểm luôn. Bài kiểm tra đó không cần phải bao gồm toàn bộ những kiến thức
học sinh vừa học trong bài mà có thể tập trung vào bất kỳ khía cạnh nào của
việc sử dụng ngôn ngữ. Yêu cầu của bài làm cần hết sức rõ ràng, cần viết câu
mẫu lên bảng và khống chế học sinh về thời gian để luyện cho chúng khả
năng phản ứng nhanh nhẹn, linh hoạt trong việc sử dụng ngôn ngữ. Bài làm
xong có thể được kiểm tra miệng hoặc các cặp đổi chéo kiểm tra và chấm bài
cho nhau.
Ví dụ:
Sau khi hướng dẫn kỹ năng làm bài điền từ cho học sinh, giáo viên có
thể cho học sinh làm bài kiểm tra điền từ, sau khi hoàn thành, hai học sinh
ngồi cạnh nhau có thể đổi bài để chấm cho nhau theo sự hướng dẫn của giáo
viên.
8
SKKN: Vai trò của giáo viên trong hoạt động cặp – nhóm của học sinh
Hi. My name is Tom. I like beef. It’s my favourite (1)………….I love
orange juice. It is my favourite (2)……………

cầu của bài tập hay không để có hướng điều chỉnh.
- Tích cực và nhạy cảm với bầu không khí lớp học cũng như nhịp điệu
làm việc của cả nhóm, ghi nhớ các lỗi lặp đi lặp lại của học sinh để điều chỉnh
lại bài dạy của mình sau này. Nếu nhận thấy đa số học sinh gặp khó khăn
trong việc thực hiện nhiệm vụ của bài tập, giáo viên nên dừng tất cả các nhóm
lại, giải thích thêm yêu cầu của bài tập, về cấu trúc hay vấn đề ngữ pháp hoặc
cho cả lớp luyện lại vấn đề đó rồi mới lại tiếp tục làm việc theo nhóm.
- Sau khi chia nhóm xong (thường là nhóm 4), giáo viên nên chỉ định
hoặc để thành viên các nhóm tự bầu ra nhóm trưởng hoặc thư ký nhóm ngay
từ lần thực hiện đầu tiên. Người này sẽ trực tiếp liên hệ với giáo viên khi
nhóm gặp khó khăn trong quá trình thực hiện các yêu cầu của bài tập. Giáo
viên nên chỉ định hoặc hướng dẫn những học sinh có khiếu khẩu ngữ và hoạt
bát để làm việc này.
- Đôi khi giáo viên cũng cần thay đổi: chọn một học sinh khá nhưng
còn rụt rè để tạo điều kiện cho học sinh đó rèn luyện để trở nên mạnh dạn
hơn. Hoặc cũng có thể để các thành viên trong nhóm lần lượt làm nhóm
10
SKKN: Vai trò của giáo viên trong hoạt động cặp – nhóm của học sinh
trưởng. Điều quan trọng là công việc này cần phải làm nhanh, dứt khoát và
học sinh phải được thông báo ngay ai là nhóm trưởng của chúng để chúng có
thể bắt tay ngay vào công việc đã được phân công, tránh việc lãng phí thời
gian.
1.2.2. Các loại hình luyện tập theo nhóm
1.2.2.1 Trò chơi:
a. Đoán:
Các trò chơi đoán thông tin để luyện câu hỏi Yes – No. Đơn giản nhất
là trò đoán (Who am I thinking of ? What’s my job ? Guess what I do…) Đề
tiêu đề trò chơi lên bảng, cung cấp một số từ gợi ý, từ vựng, kiến thức nền,
sau đó làm mẫu rồi mới cho học sinh tự chơi.
Cách tiến hành:

mình. Đại diện thứ 2 của nhóm nào trình bày nội dung gần giống nhất với
đoạn văn gốc sẽ là nhóm chiến thắng.
Trò chơi này được giáo viên ứng dụng từ phương pháp “Three person
teaching” do chuyên viên Sở Giáo dục - Đào tạo Bình Định triển khai năm
2013.
c. Đuôi bạn – đầu mình:
Ý nghĩa
12
SKKN: Vai trò của giáo viên trong hoạt động cặp – nhóm của học sinh
- Trò chơi này áp dụng để luyện nói các cụm từ chỉ các hoạt động hàng
ngày sau khi học sinh đã được học trong Unit 11 My Daily Activities.
- Giúp hs thực hành nói và nâng cao năng lực ghi nhớ của các em.
Cách tiến hành:
- Chia lớp thành 3 nhóm theo 3 dãy bàn dọc trong lớp học. Cho 2 em
ngồi cùng bàn quay mặt đối diện vào nhau. Như vậy lúc này trong lớp đã có 3
hình elip.
- GV cho 3 học sinh đầu tiên của 3 hình elip 1 hoạt động bắt đầu từ: get
up, sau đó hs này phải nói ra câu “I get up”, hs thứ 2 phải tiếp tục câu nói
bằng cách gắn thêm 1 hoạt động của mình vào câu nói của bạn trước đó. Tiếp
tục cho đến khi hết hoạt động.
Ví dụ: S1: I get up.
S2: I get up, have breakfast.
S3: I get up, have breakfast, go to school ….
- GV lưu ý cho học sinh nếu hết hoạt động mà hs vẫn còn thì hs tiếp
theo sẽ nói lại câu của bạn trước nhưng phải lượt bỏ hoạt động cuối cùng của
bạn mình. Tiếp tục cho đến khi hết học sinh.
Ví dụ: S5: I get up, have breakfast, go to school, get home, have
lunch.
S4: I get up, have breakfast, go to school, get home.
S3: I get up, have breakfast, go to school.

SKKN: Vai trò của giáo viên trong hoạt động cặp – nhóm của học sinh
của bạn mình đưa ra. Mục đích của hình thức luyện này là tạo điều kiện cho
hs phát triển óc hài hước của mình và thể hiện sự nhanh trí, qua đó rèn được
sự phản xạ nhanh trong ngôn ngữ. Đồng thời cũng tạo ra được những tiếng
cười sảng khoái nhằm giúp hs giải trí.
Ví dụ:
HS1: I want some food.
HS2: Let’s go to the zoo.
HS3: Let’s go to the toilet.
…
Sau đó gv cho cả lớp bình chọn nhóm nào là nhóm có lời bình chọn ngộ
ngĩnh nhất.
1.2.2.4 Viết chính tả
Giáo viên đặt một bài viết ở một vị trí nào đó trong lớp, chia lớp ra
thành 3 nhóm lớn, quy định mỗi học sinh trong mỗi nhóm khi có hiệu lệnh
bắt đầu thì chạy về nơi đặt bài viết, đọc 1 câu và chạy về đọc lại cho thư ký
viết. Tiếp tục như vậy cho đến khi hoàn thành bài viết.
1.2.2.5 Tiên đoán
Bài tập này thường dùng cho học sinh của lớp chọn.
Trước khi đọc một bài khoá, giáo viên chỉ cho 1 câu chủ đề (Ví dụ: câu
chủ đề “Tet is coming soon” trong Tiếng Anh 4 - Unit 15 Festivals Lesson 2),
sau đó yêu cầu các nhóm đoán trước về nội dung của bài hoặc một số từ
vựng có thể gặp trong bài. Học sinh có thể đoán trước được rằng bài đó sẽ nói
đến các vấn đề có liên quan đến thức ăn, quần áo, tiền lì xì …
1.2.3.6 Suy luận:
15
SKKN: Vai trò của giáo viên trong hoạt động cặp – nhóm của học sinh
Từ một cấu trúc câu cơ bản giáo viên đã dạy cho hs, gv có thể mở rộng
thêm cấu trúc câu khác nhờ vào việc yêu cầu hs suy luận trong nhóm của
mình từ câu nền.

học sinh cả lớp cùng thảo luận về vấn đề đó. Giáo viên không cần thiết phải
bày tỏ quan điểm của mình, trừ khi có ý kiến sai mà không có học sinh nào
phản bác.
Ví dụ:
Sau dạy xong cả 3 bài của Unit 15 Festivals (Tiếng Anh 4), gv đưa ra
chủ đề “Which festival do you like best? Why?” và để cho hs thảo luận và
trình bày kết quả trước lớp.
Qua hai giải pháp cụ thể nêu trên, khi đọc qua thì dường như đơn giản
nhưng khi vào hoạt thực tế thì gặp nhiều khó khăn nhất định. Vậy nên để phát
huy hết hiệu quả của các hoạt động trên, giáo viên cần:
- Nhanh nhẹn trong các thao tác để tiết kiệm tối đa thời gian cho một
tiết dạy vì thực hành theo cặp, nhóm có thể mất thời gian Giáo viên là người
đóng vai trò hướng dẫn học sinh trong mọi hoạt động trên lớp.
- Có sự chuẩn bị chu đáo, sử dụng tối đa đồ dùng thiết bị dạy học. Để
thêm sinh động, dễ nhập vai giáo viên có thể yêu cầu học sinh chuẩn bị tranh,
đồ dùng đơn giản, gần gũi cho từng tiết học.
17
SKKN: Vai trò của giáo viên trong hoạt động cặp – nhóm của học sinh
- Kiểm tra một vài cặp – nhóm và chữa lỗi nếu cần thiết.
- Đưa ra lời chỉ dẫn rõ ràng : khi nào bắt đầu, cần phải làm gì, khi nào
kết thúc…
- Nêu nhiệm vụ trọng tâm rõ ràng.
- Lên một lộ trình làm việc cụ thể để học sinh biết cách làm việc theo
cặp – nhóm và chúng biết chính xác phải làm gì.
- Một số cặp – nhóm có học sinh yếu, không tự giác có thể sử dụng
tiếng mẹ đẻ hoặc làm việc riêng. Giáo viên cần kiểm soát, giúp đỡ, khích lệ
họ làm nhiệm vụ. Linh hoạt, sáng tạo trong việc phân nhóm - cặp học sinh,
đảm bảo trong một nhóm học sinh có cả học sinh yếu, học sinh trung bình và
có cả học sinh khá, giỏi.
2. Khả năng áp dụng

năng.
- Không khí học tập sôi nổi, nhẹ nhàng.
Khối Tổng
số hs
dạy
Khảo sát
CL
đầu năm
Điểm
Bài Ktra số 1
Điểm
Bài Ktra số 2
Điểm bài Ktra
Học kỳ I
Trên
Tb
Dưới
Tb
Trên
Tb
Dưới
Tb
Trên
Tb
Dưới
Tb
Trên
Tb
Dưới
Tb

3.1 Đối với giáo viên:
- Phải có sự đầu tư, phân tích tìm tòi mỗi bài dạy để tìm ra cái hay, cái
mới trong phương pháp giảng dạy.
- Nắm chắc các thủ thuật, phương pháp tổ chức nhóm, cặp.
- Tạo môi trường ngoại ngữ trong giờ học và phải sử dụng tiếng Anh
như là ngôn ngữ chính để giao tiếp.
- Không nên quá chú ý đến lỗi của học sinh trong khi nói. Hãy để các
em nghe và nói tự nhiên.
- Nên lồng ghép các hoạt động nghe, đọc và nói tiếng Anh với hình
thức " vừa chơi - vừa học".
- Xây dựng phong cách ngoại ngữ cho mình. Tạo ra không khí ngoại
ngữ trong lớp học để thấy được môn học ngoại ngữ có đặc thù riêng.
3.2 Đối với học sinh:
- Để giờ học đạt kết quả cao, các em nên học bài cũ, xem bài học sắp
tới, tăng cường giúp đỡ nhau trong học tập.
- Tự giác thực hành các tình huống của giáo viên yêu cầu; tích cực thực
hành nói Tiếng Anh theo hướng dẫn của giáo viên.
- Tạo cho mình một thói quen thực hành nhóm, cặp để các tiết sau khi
giáo viên chỉ ra hiệu bằng tay và nói câu lệnh (work in pairs/ work in groups )
thì các em tự quay người, lắp ghép và thực hiện người nào việc ấy.
21
SKKN: Vai trò của giáo viên trong hoạt động cặp – nhóm của học sinh
3.3 Đối với lãnh đạo cấp trên:
- Cần chỉ đạo các chuyên viên và giáo viên cốt cán bộ môn lập kế
hoạch bồi dưỡng giáo viên, tạo điều kiện cho giáo viên có cơ hội giao lưu học
hỏi và rút kinh nghiệm qua các hội thảo chuyên đề.
- Giới thiệu các tài liệu có liên quan để giáo viên tham khảo, học hỏi,
vận dụng.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Tài liệu bồi dưỡng của VSA Bình Định.