Đề tài sáng kiến kinh nghiệm GV: Nguyễn Duy Trà
TÊN ĐỀ TÀI:
VAI TRÒ CỦA GIÁO VIÊN TỔNG PHỤ TRÁCH ĐỘI
TRONG VIỆC TÌM RA MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC
ĐẠO ĐỨC –PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH
PHẦN I
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Từ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX đã đề ra nhiệm vụ và giải pháp quan
trọng nhằm phát triển toàn diện nền kinh tế xã hội ở nước ta. Trong đó phát
triển giáo dục đào tạo được xác định là một trong những động lực thúc đẩy sự
nghiệp Công nghiệp hóa Hiện đại hóa đất nước, là điều kiện để phát huy
nguồn lực, con người là yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế
nhanh và bền vững. Chính vì vậy mà yêu cầu: “ Bồi dưỡng thế hệ trẻ tinh thần
yêu nước yêu quê hương và tự tôn dân tộc, lý tưởng XHCN, lòng nhân ái,
khoan dung trọng nghĩa tình đạo lý, ý thức tôn trọng pháp luật, tinh thần hiếu
học, chí tiến thư lập nghiệp, tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng đạo đức,
lối sống cho h/s – sinh viên. Nhân tố quyết định thắng lợi công nghiệp hóa -
hiện đại hóa và chủ động hội nhập kinh tế quốc tế là con người, muốn chăm lo
đến nguồn lực con người phải cần được bắt đầu từ giáo dục phổ thông”.
Chính vì vậy cần quan tâm chỉ đạo giáo dục học sinh ý thức rèn luyện đạo đức
chấp hành nghiêm túc pháp luật, coi trọng môn học Giáo dục công dân góp phần
hình thành mục tiêu giáo dục: “ Đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện:
Có đạo đức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp trung thành với lý tưởng độc lập
dân tộc và CNXH. Hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực
công dân, đáp ứng nhu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.
Trường THCS Bình Minh đang ở trong giai đoạn trường chuẩn Quốc gia, các
tiêu chuẩn đang dần dần được hoàn thiện nâng cao, tỉ lệ học sinh đậu tốt nghiệp, tỉ
lệ học sinh khá giỏi nâng lên, tỷ lệ học sinh có học lực yếu kém giảm đi. Song
hàng năm vẫn tồn tại hiện tượng học sinh vi phạm nề nếp nội qui nhà trường có hệ
thống, giáo dục nhiều lần vẫn không tiến bộ như gây gỗ, đánh nhau, chửi thề nói

học căn thẳng. Đât là độn lực thúc đẩy các em học tập tốt hơn. Vì vậy tham gia
công tác Đội đối với học sinh là quyền lợi và trách nhiệm, một nhiệm vụ bắt buộc.
Đội TNTP Hồ Chí Minh gíp các em nâng cao nhận thức về lý tưởng độc lập dân
tộc và chủ nghĩa xã hội, sự hiểu biết về truyền thống dân tộc, truyền thống cách
mạng của Đảng, của Đoàn, của Đội. Từ đó xây dựng tình cảm tốt đẹp cho các em
Đội viên, nâng cao lòng yêu nước, tinh thần tự lập tự cường, truyền thống bất
khuất, kiên cường, song rất giàu lòng nhân ái của dân tộc, biết ơn những anh hùng
liệt sĩ và những người đang ngày đêm nuôi nấng dạy dỗ mình. Qua hoạt động giáo
dục chính trị, tư tưởng, đạo đức Đội còn góp phần làm cho các em phát triển lòng
nhân ái , lòng vị tha, kích thích tính tích cực trong hoạt động chính trị-xã hội, góp
phần vào việc xây dựng cộng đồng.
2.Vai trò của giáo viên tổng phụ trách đội trong nhà truờng :
- Vai trò của TPT Đội đặc biệt quan trọng trong nhà trưòng, vị trí vai trò của
TPT Đội gắn chặt với vị trí vai trò của tổ chức Đội, thực tiễn những năm vừa qua
- 2 -
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm GV: Nguyễn Duy Trà
cho thấy Đội TNTP Hồ Chí Minh ngày càng trở thành một lực lượng giáo dục
không thể thiếu được trong cả 3 câu: “Dạy chữ-Dạy nghề-Dạy người”. Nhiều
trường đạt được danh hiệu tiên tiến xuất sắc, công tác Đội đóng góp một phần
không nhỏ. Lại nói hoạt động Đội trong nhà trưòng mạnh hay yếu, tốt hay xấu một
phần rất quan trọng phụ thuộc vào phẩm chất và nặng lực của người giáo viên TPT
Đội. Chính ở đây lời căn dặn của Hồ Chủ Tịch được thể hiện rõ nét nhất: “Cán bộ
là cái gốc của mọi công việc”, “Có cán bộ tốt là có tất cả”.
-Trong nhà trường GV-TPT Đội đóng một vai trò quan trọng bởi chính GV-
TPT Đội là người gần gũi các em hơn ai hết, là người hiểu thế giới nội tâm của
các em thiếu nhi, có điều kiện tiếp cận được nhiều đối tượng thiếu nhi trong nhà
trường: những thiếu tiêu biểu, thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn, thiếu nhi cá biệt…,
GV-TPT Đội hiểu kỹ hơn về những tâm tư, tình cảm của các em, hiểu được các
tính của các em, nắm bắt được những nhu cầu mà các em muốn, coi các em như
những đứa con của minh. Để từ đó biết động viên, an ủi hoặc cảm hoá, giúp các em

- Tổng số học sinh: 603/16 lớp.
Khối 6 : 129 em
Khối 7 : 161 em
Khối 8 : 163 em
Khối 9 : 150 em
d/ Thực trạng công tác giáo dục đạo đức – Pháp luật của trường trong thời
gian qua.
-Trường THCS Bình Minh thực sự là một trường nông thôn. Hầu hết các em
học sinh đều là con của những người nông dân có đức tính cần cù, chịu khó, nhưng
trong những năm gần đây đời sống vật chất, tinh thần được nâng cao, đó là điều
kiện tốt cho các em học tập- rèn luyện đạo đức. Tuy nhiên vẫn còn một số gia đình
lo lam lũ làm ăn không quan tâm, kiểm tra, kiểm soát được mọi hành động của các
em như: Cha mẹ đi đốt than trên rừng 3 – 5 ngày mới về ở nhà giao tiền chi tiêu
cho các em dẫn đến các em ăn tiêu đua đòi một số đối tượng khác do ba mẹ ly dị
ở với ông bà, hoặc ba mẹ đi làm ăn ở xa quanh năm hay là bố thường uống rượu
khi say dùng bạo lực với các em. Những em này thường hình thành nên một nhóm,
rủ rê nhau bỏ học đi chơi, không học bài, làm bài, không chú ý nghe giảng bài, rủ
nhau chia nhóm đánh các bạn ở trong lớp hoặc lớp khác, tác phong không đúng qui
cách như: hớt tóc đinh, nhuộm tóc, áo trắng may chỉ màu, nút màu; quần may 6 – 8
túi và những học sinh này thường lôi kéo rủ rê các thành phần học sinh tốt đi theo.
Vì vậy, người giáo viên tổng phụ trách Đội phải chú trọng đến việc giáo dục chính
trị tư tưởng cho giáo viên và rèn luyện đạo đức cho học sinh làm nền tảng cho việc
giảng dạy học tập văn hóa.
- Đầu năm tham mưu với nhà trường tổ chức cho các em học tập nội qui, nhiệm
vụ của người học sinh. Tổ chức cam kết thực hiện tôt ATGT, không tham gia các
tệ nạn xã hội, tham gia các buổi hoạt động ngoại khóa.
- Nhà trường đã quan tâm chỉ đạo việc giảng dạy môn Giáo dục công
Dân. Giáo viên TPT Đội phải đề xuất việc phân công những giáo viên có năng lực
làm công tác chủ nhiệm.
- Nhà trường thành lập ban chỉ đạo giáo dục đạo đức và pháp luật từ đầu năm học

luật là của nhà trường, phụ huynh chưa thực sự phối hợp với nhà trường để chấn
chỉnh những hành vi sai trái của các em.
-Việc thực hiện phối hợp các môn học khác dể giáo dục đạo đức –pháp luật cho
học sinh còn nhiều hạn chế.
-Sự phối hợp của các cơ quan chức năng như: Tư pháp, công an xã để tuyên
truyền giáo dục pháp luật, rèn luyện đạo đức cho học sinh còn mang tính thời vụ,
chưa thường xuyên liên tục thiếu đồng bộ.
-Một số nhỏ giáo viên của trường chưa nhiệt tình trong sinh hoạt. Qua một số
mặt hạn chế đã nêu trên bản thân người giáo viên TPT Đội rút ra những mặt mạnh
phải phát huy, mặt yếu phải khắc phục và điều chỉnh kịp thời và vậy không thể
không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện xây dựng kỷ cương nề nếp
thực hiện tốt cuộc vận động “ Hai không” với bốn nội dung và cuộc vận động”
Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”.
- 5 -
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm GV: Nguyễn Duy Trà
III/ MỘT SỐ GIẢI PHÁP TRONG VIỆC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC VÀ PHÁP
LUẬT CHO HỌC SINH Ở TRƯỜNG THCS BÌNH MINH.
1.Giải pháp chung.
a. Thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của ngành, tranh thủ sự lãnh đạo của địa
phương:
Giáo dục đạo đức và pháp luật trong nhà trường cho học sinh là một nhiệm
vụ của công tác giáo dục nói chung, đồng thời nó là một bộ phận của công tác phổ
biến pháp luật ở địa phương mà nhiệm vụ ngành Tư pháp phải thực hiện đối với
thanh thiếu niên trên địa bàn. Vì vậy, khi tổ chức các hoạt động này cần phải tuân
thủ sự chỉ đạo của ngành từ nội dung chương trình đến thời gian, kế hoạch Mặt
khác phải đảm bảo thực hiện các yêu cầu của Ban chỉ đạo tuyên truyền phổ biến
pháp luật của địa phương về chủ trương, kế hoạch, nội dung.
b. Nâng cao ý thức tu dưỡng để tiến bộ về mọi mặt của đội ngũ cán bộ, giáo
viên, công nhân viên:
Giáo dục đạo đức và giáo dục pháp luật không phải là trách nhiệm của giáo

kiến thức liên hệ thực tế, phối hợp đồng thời các môn học khác để giáo dục hoàn
thiện ý thức chấp hành pháp luật ở người học.
d. Xây dựng kế hoạch hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp:
Để hoàn thiện ý thức pháp luật và rèn luyện đạo đức có học sinh thì người quản
lý cần xây dựng kế hoạch từ đầu năm học thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ
lên lớp với các nội dung:
- Hoạt động chính trị xã hội, từ thiện nhân đạo.
- Hoạt động văn hóa nghệ thuật thẩm mỹ.
- Hoạt động lao động công ích.
- Hoạt động thể dục thể thao, tham quan du lịch vui chơi giải trí.
Các hoạt động đều thông qua sinh hoạt lớp, hoạt động đoàn đội, tổ chức câu lạc
bộ khoa học, các hội thi, xây dựng nội quy trường lớp lực lượng nòng cốt của
hoạt động này là Đoàn thanh niên, Ban chỉ huy liên đội và giáo viên chủ nhiệm các
lớp cùng với sự tham gia tích cực của toàn thể học sinh trong trường. Khi xây dựng
kế hoạch phải ưu tiên hoạt động phù hợp theo thời gian .
Ví dụ: Đầu năm học cần chú trọng biện pháp để duy trì kỷ cương trường lớp,
xây dựng quy chế phối hợp giữa Đoàn - Đội – Giáo viên chủ nhiệm và giáo viên
bộ môn, tất cả các tổ chức đoàn thể, các thành viên trong nhà trường đều tác động
đồng thời đến người học để nâng cao hiệu quả giáo dục toàn diện. Ngoài kế hoạch
hoạt động năm học thì cần có kế hoạch tháng, tuần cụ thể.
e. Phối hợp với các lực lượng xã hội:
Muốn tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật có hiệu quả thì phải có
chuyên môn, do đó cần phải có sự phối hợp với các cơ quan ban ngành đoàn thể
như: Công an, Y tế , Tư pháp và Văn hóa thông tin.
Ngoài việc tham mưu cho lãnh đạo nhà trường, TPT Đội cần chú trọng chỉ
đạo biện pháp để nâng cao hiệu quả phối hợp với các lực lượng và xã hội để tạo
điều kiện cho học sinh vui chơi, học tập, lao động trong môi trường lành mạnh,
đồng thời qua đó tuyên truyền công tác xã hội hóa giáo dục trong nhân dân. Phải
có sự giáo dục đồng bộ giữa nhà trường – gia đình – xã hội. Bởi vì cuộc sống của
gia đình, xã hội là bức tranh sinh động có tác dụng trực tiếp đến lối suy nghĩ, tình

nào của lớp đó trả lời, có cho điểm và nhận xét. Tổng kết phát thưởng sau khi thi
và lấy kết quả này để đánh giá thi đua của lớp.
b. Công tác thông tin tuyên truyền:
- Tổ chức thông tin tuyên truyền, giáo dục bằng các chương trình phát thanh
vào các giờ giải lao giữa buổi do đội tuyên truyền của Đoàn thanh niên Cộng sản
Hồ Chí Minh, Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh đảm nhận.
- Song song giáo dục trên lớp phải tổ chức tốt hoạt động giáo dục ngoài giờ
lên lớp để thông qua đó rèn luyện các hành vi đạo đức, thái độ của học sinh trong
nhà trường và ngoài xã hội. Có những việc tưởng chừng như đơn giản nhưng có tác
dụng giáo dục rất tốt như tổ chức tham quan di tích lích sử hoặc thăm các bà mẹ
Việt Nam anh hùng xây dựng truyền thống nhà trường.
- Tổ chức các ngày sinh hoạt chủ đề, kỷ niệm các ngày lễ trọng đại của dân
tộc v.v
- Ủng hộ đồng bào bị bão lụt thiên tai, cho học sinh tự quản việc này, lập
thùng quyên góp, thầy cô, học sinh trực tiếp bỏ vào thùng, kiểm và công bố, tuyên
dương kịp thời.
- 8 -
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm GV: Nguyễn Duy Trà
- Phát động tổ chức cho học sinh trong lớp đóng góp ủng hộ học sinh có
hoàn cảnh khó khăn trong lớp, trường bạn, học sinh dân tộc, trường vùng sâu vùng
xa.
- Tổ chức tuần lễ: Lao động vệ sinh “ Trường em sạch đẹp, chào hỏi, lượm
của rơi trả lại người mất, thi không quay cóp, trung thực trong làm bài”.
c. Phối hợp với các cơ quan chức năng:
- Vào đầu năm học, tham mưu với lãnh đạo nhà trường mời Công an giao
thông và Phòng Thương binh xã hội về trường để dạy cho học sinh về việc chấp
hành luật lệ giao thông và phòng chống ma túy xâm nhập học đường, kết hợp với
Ban Tư pháp để tuyên truyền giáo dục pháp luật, với Trung tâm y tế phòng chống
các bệnh xã hội và nâng cao ý thức bảo vệ sức khỏe.
Sau học tập có tổ chức kiểm tra đánh giá và được nhắc nhở thường xuyên ở

sinh, có năng lực tổ chức, có yêu cầu cao đối với học sinh nhưng lại mềm mỏng, dễ
gần, gương mẫu về mọi mặt và có tinh thần trách nhiệm cao.
- Giáo viên chủ nhiệm trước hết phải điều tra cơ bản để nắm chắc đặc điểm
tâm lý của từng đối tượng học sinh trong lớp, rút ra được mặt mạnh mặt yếu của cá
nhân và tập thể lớp. Từ đó có định hướng kế hoạch nội dung , biện pháp và chỉ tiêu
cần đạt được, chú ý xây dựng bộ máy tự quản tốt, ban cán sự lớp có đủ năng lực,
nhiệt tình, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên, thường xuyên kiểm tra
theo dõi nhắc nhở động viên các em hoàn thành nhiệm vụ.
- Ngoài ra giáo viên chủ nhiệm cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các tổ chức
đoàn thể trong ngoài nhà trường, làm thế nào để giáo viên chủ nhiệm thực sự trở
thành chiếc cầu nối giữa nhà trường với cha mẹ học sinh, giữa giáo viên bộ môn
với học sinh, học sinh với các ban ngành đoàn thể và giữa học sinh với học sinh.
Tạo bầu không khí sư phạm hài hòa đoàn kết trong trường. Làm tốt công tác chủ
nhiệm lớp thì công tác giáo dục đạo đức – pháp luật cho học sinh đạt hiệu quả cao,
đồng thời cũng là điều kiện thuận lợi cho hoạt động dạy và học đạt kết quả cao
hơn.
e. Lập thùng thư phát hiện học sinh vi phạm.
Qua đó vừa phát huy tinh thần đấu tranh của học sinh vừa tạo nên một dư
luận rộng rãi trong nhà trường và mọi người đều lên án, chống lại những biểu hiện
vi phạp pháp luật, vi phạm nội qui trường và phòng chống các tệ nạn xã hội.
C - KẾT LUẬN
Giáo dục pháp luật nói chung và giáo duc pháp luật cũng như giáo dục đạo
đức cho học sinh trong nhà trường nói riêng là một nhiệm vụ hết sức quan trọng
và cũng rất khó khăn. Nó vừa mang tính cấp bách nhằm phục vụ cho việc giải
quyết những vấn đề bức xúc của xã hội cũng như của các nhà trường hiện nay.
Đồng thời nó vừa mang tính chiến lược lâu dài phục vụ cho việc xây dựng một
xã hội công bằng, văn minh, dân chủ và tiến bộ.
Giáo dục đạo đức và pháp luật trong nhà trường là một nhiệm vụ mà ngành
giáo dục phải là lực lượng nòng cốt. Song đây là trách nhiệm của toàn bộ hệ thống
Đảng – Nhà nước- Xã hội. Đảng, Nhà nước là nhân tố lãnh đạo với vai trò chủ

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Tên đề tài
VAI TRÒ CỦA GIÁO VIÊN TỔNG PHỤ TRÁCH ĐỘI
TRONG VIỆC TÌM RA MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC
ĐẠO ĐỨC-PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH
Tác giả : NGUYỄN DUY TRÀ
Đơn vị: Trường THCS Bình Minh
Năm học: 2010-2011