CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHÍA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
*************
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI: MỘT SỐ TRÒ CHƠI HỌC, MÔN TOÁN
NHẰM GÂY
HỨNG THÚ HỌC TẬP CHO HỌC SINH
LỚP 1
I/ THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI CÓ SÁNG KIẾN
KINH NGHIỆM
1.Thuận lợi:
- Đại đa số học sinh ở gần trường và nằm ở khu vực
trung tâm, nên nhận thức của HS cũng như sự quan
tâm của phụ huynh đến con em mình có phần chu
đaó hơn.
- Trường học là nơi trung tâm nên đi lại thuận tiện.
Cơ sở vật chất và trang thiết bò cho lớp học tương đối đầy
đủ. Bản thân là giáo viên dạy lâu năm ở lớp đầu cấp. HS
đầy đủ đồ dùng, sách vở để học tập.
2.Khó khăn:
- Đòa hình trường đóng trên đòa bàn có buôn đồng bào
dân tộc.Đa số phụ huynh đi làm nương rẫy xa, ù nhiều
phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến việc học tập của
con mình. Còn phó mặc cho nhà trường và giáo viên
chủ nhiệm.
II/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
- Phát triển trí tuệ cho học sinh tiểu học là một trong
những vấn đề được quan
tâm hàng đầu của hầu hết các quốc gia, của những bậc
phụ huynh và thầy cô giáo. Cùng với tất cả các môn học
khác trong chiến lược phát triển toàn diện, có thể nói
nhiên cho cuộc sống cũng như học tập của học sinh tiểu
học một cách hứng thú và bổ ích, cùng với những kinh
nghiệm trong những năm dạy lớp 1. tơi mạnh dạn chọn viết
đề tài này “Gây hững thú học Tốn cho học sinh lớp 1
thơng qua các trò chơi học tập”.
III/ PHẦN NỘI DUNG
1. Thế nào là trò chơi học tập?
- Trong trường tiểu học, trò chơi học tập là trò chơi có
luật trong đó có nội dung tri
thức gắn liền với nội bài học, giúp học sinh khai thác vốn
kinh nghiệm của bản thân để chơi, thơng qua chơi, học sinh
được củng cố, vận dụng các kiến thức, nội dung đã học vào
tình huống của trò chơi và do đó trẻ được học. trò chơi học
tập có tác dụng cả mặt rèn luyện trí tuệlẫn thể chất và phẩm
chất đạo đức.
- Một trò chơi nói chung, trò chơi học tập nói riêng chỉ
trở thành trò chơi thực sự
khi những người chơi thực hiện hành động chơi. Do đó,
những hành động chơi đòi hỏi những kiến thức, kĩ năng học
sinh chưa xó thì trò chơi đó không có tác dụng đối với các
em.
- Trò chơi toán học tập là trò chơi mà trong đó chứa
đựng một yếu tố toán học
nàođó
- Trò chơi có thể phân loại theo số người chơi: trò chơi
tập thể, trò chơi các nhân.
Trò chơi có thể là trò chơi vận động, có thể là trò chơi trí
tuệ cũng có thể kết hợp vận động và trí tuệ.
- Vì là một trò chơi, trò chơi toán học mang đầy đủ các
đặc điểm của trò chơi
khoẻ hơn.
- Giúp học sinh rèn luyện củng cố tiếp thu kiến thức
đồng thời phát triển vốn
kinh nghiệm mà các em đã được tích luỹ thông qua hoạt
động chơi.
- Rèn luyện kó năng, kó xảo, thúc đẩy trí tuệ. Nhờ sử
dụng trò chơi học tập mà
quá trình dạy và học trở thành một hoạt động vui và hấp
dẫn hơn, các cơ hội học tập đa dạng hơn.
- Đối với học sinh không có phương tiện nào giúp các
em phát triển một cách tự
nhiên, có hiệu quả, rèn luyện tính tự chủ bằng trò chơi
học tập.
- Qua chơi, các em biết tự kiềm chế, được tham gia
hoạt động tích cực. Trò chơi
không chỉ là phương tiện mà còn là phương pháp giáo
dục.
- Tóm lại, trò chơi nói chung, trò chơi học tập cũng
như trò chơi toán hcọ nói
riêng giúp cho học sinh phát triển toàn diện hơn cả về
thể chất lẫn tinh thần. Trò chơi làm cho học sinh phát
triển toàn diện các năng lực một cách tự nhiên, giúp cho
các em trao đổi kinh nghiệm, tương tác lẫn nhau, từ đó
các em tiếp thu kiến thức một cách dễ dàng.
3. Những phản ứng tâm lí của học sinh khi tham gia
các trò chơi học tập:
Phản ứng tích cực
Phản ứng tiêu cực
+ Hăng say chơi hết mình. + Người mạnh lấn áp
người yếu.
chương trình tiểu học.
- Một trò chơi được viết theo cấu trúc sau đây:
+ Mục đích: nêu rõ mục đích của trò chơi nhằm ôn
luyện, củng cố kiến thức, kó
năng làm.
Ví dụ: củng cố kó năng thực hiện phép cộng, trừ…
- Mục đích của trò chơi quy đònh hành động được thiết
kế trong trò chơi.
+ Luật chơi: chỉ rõ các quy đònh đối với người chơi,
quy đònh thắng thua trong trò
chơi.
+ Đồ dùng, đồ chơi: mô tả đồ dùng, đồ chơi được sử
dụng trong trò chơi.
Ví dụ: xúc xắc, bàn cờ, hình, lá cờ…
+ Số người tham gia chơi: chỉ rõ số người tham gia
chơi, những trò chơi có thể tổ
chức cho nhiều người chơi, chẳng hạn 2 hoặc 4 người…
cần được chỉ rõ.
+ Cách phát triển trò chơi: chỉ ra số cách biến thể trò
chơi. Dựa vào hình thức,
cách chơi và luật chơi của trò chơi có sẵn, ta có thể thay
thế các trò chơi một cách linh hoạt tạo nhiều trò chơi phù
hợp với đối tượng học sinh, phù hợp với nội dung kiến
thức cuãng cố ôn luyện.
b/ Cách tổ chức trò chơi:
- Các trò chơi được tổ chức theo nhóm ở trong lớp học
với thời gian từ 5 đến 20
phút.
- Việc chuẩn bò các trò chơi đơn giản, dễ làm, dễ tìm
(quy trình, bìa giấy cũ
nhiết tình đúng luật và thắng trong cuộc chơi.
+ Phạt những học sinh vi phạm luật chơi bằng hình
thức đơn giản: chào các bạn thắng cuộc, kể chuyện
vui, hát 1 bài hoặc múa, nhảy lò cò…
c/ Để trò chơi học tập đạt hiệu quả cao:
- Trò chơi phải có mục đích học tập. trò chơi phải
nhằm đạt được mục đích học
tậpgì cho học sinh: củng cố, bổ sung kiến thức gì? (số,
tính toán, giải toán, vẽ đọc, đếm, cắt ghép, …)
- Trò chơi phải được chuẩn bò tốt. Chuẩn bò tốt có
nghóa là nắm vững yêu cầu,
mục đích giáo dục của trò chơi để hướng mọi người hoạt
động phục vò cho mục đích yêu cầu ấy. Phải chuẩn bò tốt
các phương tiên (sân bãi, dụng cụ, vật liệu, mẫu vật đồ
chơi…). Phục vụ cho trò chơi, phải có kế hoạch thực hiện
ở bài soạn.
- Trò chơi phải thu hút được học sinh tham gia. Mọi
học sinh tham gia trò chơi
học tập cần:
+ Nhiệt tình, tích cực, hào hứng…
+ Nghiêm chỉnh chấp hành luật chơi.
+ Cố gắng vương lên để “thắng”.
+ Luôn giữ vững tính đoàn kết, thân ái dù tháng hay
thua.
- Nếu thấy học sinh thờ ơ không tham gia trò chơi.
Giáo viên cần xem lại cách
tổ chức trò chơi hoặc trò chơi không hấp dẫn.
- đây, ưu thế của trò chơi chính là trẻ trung hoạt
động m sức lực của mình
một cách hào hứng, tự nguyện nên không tạo ra áp lực
=, >, <.
- Giới thiệu ban đầu về phép cộng ; trừ
- Bảng cộng, trừ trong phạm vi 10
- Giới thiệu ban đầu về tính chất giao hoán của phé
cộng, trừ.
b. Cấc số đến 100, phép cộng và phép trừ trong
phạm vi 100
- Đọc, đếm, viết, so sánh các số đến 100 . Giới thiệu
cấu tạo thập phân của số, tia số
- Phép cộng và phép trừ không nhớ trong phạm vi
100; tính nhẩm và tính viết.
- Tính giá trò biểu thức số có đến 2 dấu phép tính
cộng, trừ ( đơn giản)
3. Đại lượng và đo đại lượng
- ùGiới thiêụ đơn vò đo độ dài cm. Đọc, viết thực hiện
phép tính với các số đo đơn vò cm. tập đo và ước
lượng độ dài.
- Giới thiệu đơn vò đo thời gian …
4. Yếu tố hình học
- Giới thiệu bước đầu về hình vuông, chữ nhật, hình
tròn
- Điểm , điểm ở trong, ngoài một hình, đoạn thẳng,
điểm ở giữa. Tập vẽ đoạn thẳng.
5. Giải bài toán
- Giới thiệu bài toán đơn
- Giải các bài toán đơn về phép tính cộng, trừ chủ yếu
cộng trừ thêm, bớt một số đơn vò.
V/ CÁC TRÒ CHƠI
1. Những trò chơi về biểu tượng ban đầu
a. Trò chơi 1: “ CON VOI”
bên phải, ở giữa.
- Chuẩn bò: một số bông hoa (có thể là hoa giấy hoặc
lá cờ); nơi chơi đủ rộng cho
3 tổ cùng chơi.
- Cách chơi: mỗi tổ cử ra hai người có chiều cao khác
nhau, đứng thành 1 nhóm.
Các nhóm đứng không xa nhau trước mặt giáo viên.
Giáo viên ra lệnh : xếp hàng dọc, thấp đứng trước, cao
đứng sau.
Các nhóm nhanh chóng xếp hàng theo mệnh lệnh.
Nhóm nào xếp đúng lệnh và
xong trước thì được thưởng hai bông hoa (hoặc 2 lá cờ);
nhóm xếp sai lệnh thì không được thưởng.
Sau đó 3 em về chỗ, mỗi tổ cử 3 em khác ra chơi.
Cách chơi tương tự, nhưng với
các lệnh khác, ví dụ như:
- Xếp hàng dọc, thấp nhất đứng ở giữa, cao đứng sau
cùng.
- Xếp hàng ngang, thấp nhất dứng giữa, cao nhất
đứng bên trái em thấp nhất.
- ………
Tổ nào được thưởng nhiều hoa (hay lá cờ) hơn thì
thắng cuộc.
2. Những trò chơi củng cố nội dung số học và tất
yếu đại số:
a. Trò chơi 3: “TÌM TÊN CON VẬT NHANH”
- Mục đích: củng cố khả năng liên hệ thực tế của học
sinh sau khi đã học các số
1,2,3,4……
- Chuẩn bò: Học sinh tự nghó tên các con vật khác
Chuẩn bò: 4 tờ bìa có hình vẽ gồm 2 phần
Phần trên: vẽ hình các quả bóng bay, trên mỗi quả ghi
1 phép tính cộng, trừ trong
phạm vi 5
Phần dưới: vẽ 1 cụm các ô vuông ghi các kết quả của
các phép tính trên
Cách chơi: học sinh nối bónga với kết quả thích hợp
bên dưới. Mỗi em trong đội
chỉ được nối 1 lần và chuyển cho bạn khác nối tiếp. Tổ
nào xong trước nối đứng là tổ đó thắng cuộc.
d. Trò chơi 6: “ĐÚNG SAI”
Mục đích: giúp học sinh ghi nhớ các bảng tính đã học.
Tạo không khí thoải mái sau giờ học.
Cách chơi: cử hai đội mỗi đội chơi 5 em tiếp sức. Hai
đội sẽ phải nhanh chóng ghi
đúng sai vào các phép tính mà giáo viên ghi trên bảng
phụ.
Luật chơi: đội nào làm nhanh, đúng sẽ thắng.
Bảng phụ: 9 - 4 = 4 7 + 1 = 8
6 + 1 = 7 2 + 7 = 9
8 – 8 = 0 9 – 2 = 6
e. Trò chơi 7: “GIEO SÚC XẮC VÀO BÀN
TÍNH”
- Mục đích : Luyện tập cộng trừ theo bảng
- Chuẩn bò : 2 con súc xắc
1+4 3+2 5-1 5-2 5-0
3 5 4 3 5
- Cách chơi: 2 đội chơi, 2 đội có số người bằng nhau.
Số người của mỗi đội bằng bao nhiêu tuỳ ý. Đội thứ
nhát cử 1 đại diện và gieo 2 quân súc xắc : chảng hạn
vừa hỏi HS: “ Đố các con cô có những hình gì? Bây
giờ các con nhắm mắt lại xem hình gì biến mất
nhé?”
Cách 1: GV gọi 1 HS lên nhắm mắt, GV dấu đi 1 hình.
Các em HS thgeo dõi. GV nói: “ xong” thì em đó mở
mắt xem hình gì biến mất.
Cách 2: 2 HS lên nhắm mắt. GV dấu đi 1 hình, thi xem
ai nói đúng và nhanh hơn
c. Trò chơi 10: “ CÁI TÚI KÌ LẠ”
- Mục đích HS nhận biết được các hình
- Chuẩn bò: Túi vải: 17-25 cm, màu đẹp(hoa)
- Hình tam giác: 6 x 6x6 cm
- Hình vuông cạnh 6 cm
- Hình chữ nhật 6 x 3 cm
- Cách chơi: HS có thể ngồi tại chỗ hoặc xung quanh
GV cầm túi: “ cô có 1 cái túi rất đẹp nhưng không
biết trong này có cái gì? Đố ù ai không nhìn vào túi
mà đoán được mới tài”. GV gọi 1 HS lên sờ hình
trong túi và gọi tên hình trước khi giơ ra cho cả lớp
kiểm tra
- GV hỏi cả lớp “Đây là hình gì? Màu gì?”, cô khen
ngợi khi HS nhận dạng đúng, nói đúng.
- Có thể cho 2 HS lên thi xem ai nhanh hơn
4. Những trò chơi rèn luyện kó năng giải toán ứng
dụng trong cuộc sống
- Mục tiêu chung: Nhằm củng cố cách đọc và cách
viết, nhận dạng và phân biệt các số tự nhiên ngoài
ra còn củng cố một số tính chất của số tự nhiên và 1
chút hài hước đối với trẻ.
- ĐỐ EM
“Gây hứng thú học toán cho học sinh lớp 1 thông qua các
trò chơi học tập” vào thực tế giảng dạy tôi thấy trò chơi
học tập là các trò chơi có mục đích rõ rệt. Nó là dấu ấn
của những trò chơi lắng đọng trong tâm hồn trẻ thơ và
làm nên một nguồn sức mạnh thôi thúc trẻ sống tốt, học
tập tốt hơn và phát triển khả năng tư duy của trẻ. Chính
vì vậy màhọc sinh tiếp thu bài một cách tốt hơn, chủ
động hơn và tự nhiên thấy hứng thú với việc học toán.
Tránh được tình trạng học vẹt và tư duy thụ động, máy
móc, rập khuôn, kho cứng…
Trên đây là một số kinh nghiệm tôi rút ra từ giảng
dạy môn toán. Rất mong sự đóng góp ý kiến của PGD và
các bạn đồng nghiệp để sáng kiến của tôi hoàn thiện
hơn, góp phần nâng cao chất lượng dạy học trong trường
học.
Người viết