BM 01-Bia SK

UBND HUYỆN CẨM MỸ
TRƯỜNG TH. LÊ HỒNG PHONG
Mã số: ................................

SÁNG KIẾN

MỘT SỐ CÁCH GIÚP HỌC SINH LỚP 4
THỰC HIỆN TỐT SO SÁNH PHÂN SỐ

Người thực hiện: Nguyễn Thanh Dũng
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục



- Phương pháp giáo dục



- Phương pháp dạy học bộ môn:

Toán



(Ghi rõ tên bộ môn)

- Lĩnh vực khác: ....................................................... 
(Ghi rõ tên lĩnh vực)

3
3
4
5

Giải pháp 3: So sánh phân số với đơn vị (Dành cho học sinh tiếp thu chậm) 6
……………………………………………………………………….
7
Giải pháp 4: So sánh các phân số dựa vào các tính chất cơ bản của phân số. 7
(Dành cho học sinh tiếp thu nhanh, có năng khiếu) ………………………..
Giải pháp 5: So sánh phân số dựa vào phân số trung gian. (Dành cho học 8
sinh tiếp thu nhanh, có năng khiếu) ………………………………………...
8
Giải pháp 6: So sánh hai phân số dựa vào so sánh phần bù với 1 của các
phân số. (Dành cho học sinh tiếp thu nhanh, có năng khiếu) ……………….
9
Giải pháp 7: So sánh phân số bằng cách so sánh phần hơn với 1 của các 9
phân số. (Dành cho học sinh tiếp thu nhanh, có năng khiếu) ………………. 10
Giải pháp 8: So sánh hai phân số bằng cách so sánh phân số đảo ngược của 10
chúng. (Dành cho học sinh tiếp thu nhanh, có năng khiếu) ………………… 11
Hiệu quả của sáng kiến …..………………………………………………….
Đề xuất, khuyến nghị khả năng áp dụng ……. ……………………………..
Danh mục tài liệu tham khảo ……..………………………………………..
Phụ lục: Đề khảo sát ………………….…………………………………….
Phiếu nhận xét, đánh giá.

BM02-LLKHSK

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN


BM03-TMSK

Sáng kiến

MỘT SỐ CÁCH GIÚP HỌC SINH LỚP 4 THỰC HIỆN TỐT
SO SÁNH PHÂN SỐ
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
3


Như chúng ta đã biết môn Toán có một vị trí đặc biệt quan trọng. Đó là môn
khoa học nghiên cứu một số mặt của thế giới thực, có một hệ thống kiến thức cơ
bản và phương pháp nhận thức rất cần thiết cho đời sống, sinh hoạt lao động. Đó
cũng là công cụ rất cần thiết để học các môn học khác, ngoài ra toán học nó còn
giúp phát triển tư duy cho học sinh. Đặc biệt năng lực trừu tượng hóa, khái quát
hóa, khả năng tư duy và hợp lý và diễn đạt đúng. Các suy luận đơn giản kích thích
trí tưởng tượng…. Đó cũng chính là một phần quan trọng trong mục tiêu của môn
Toán ở Tiểu học. Để đáp ứng được mục tiêu trên, người giáo viên phải nắm vững
nội dung chương trình và phương pháp giảng dạy nhất là trong giai đoạn hiện nay.
Dạy học môn Toán phải thực hiện được mục tiêu mới và quan trọng đó là: Giúp
học sinh tích cực ứng dụng các kiến thức và kỹ năng về môn Toán để giải quyết
những tình huống thường gặp trong đời sống hàng ngày. Nhiều giải pháp đã và
đang được nghiên cứu và áp dụng để góp phần thực hiện mục tiêu nói trên. Chính
vì vậy đòi hỏi người giáo viên không chỉ nắm vững nội dung, mục tiêu bài học mà
phải có phương pháp giảng dạy phù hợp với đặc điểm, đối tượng học sinh.
Để nâng cao chất lượng dạy học cũng như phát huy được tính tích cực của
học sinh trong dạy học toán mảng Phân số nói chung và trong dạy học phần So
sánh phân số nói riêng là một việc làm rất cần thiêt đối với mỗi giáo viên. Chính
vì thế mà tôi mạnh dạn đưa ra kinh nghiệm: Một số cách giúp học sinh lớp 4 thực

- Một số giáo viên cảm thấy ngại và thấy khó dạy ngay từ bài đầu tiên: Khái
niệm phân số. Chưa thấy rõ được mối quan hệ giữa phân số và số tự nhiên, quan hệ
giữa phân số và phép chia số tự nhiên, một điều quan trọng khi giảng dạy phần
này. Chưa biết khai thác triệt đề các bài tập có trong chương trình để xây dựng bài
mới để học sinh tiếp thu một cách tự nhiên và hiệu quả nhất.
- Một số giáo viên chưa biết cách chọn lựa cách giải nào nhanh, gọn, hợp lí
mà giúp nhiều học sinh có thể làm được để phát triển tư duy cho các em.
Từ những thực tế trên, tôi thấy cần tìm ra những biện pháp cụ thể, thiết thực
hơn để giúp học sinh tiếp thu chậm nắm được cách làm và giúp học sinh có năng
khiếu phát huy năng lực của mình.
III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
1. Giải pháp 1: So sánh phân số bằng cách quy đồng mẫu số hoặc tử số
(Dành cho học sinh tiếp thu chậm)
a. So sánh hai phân số cùng mẫu số:
Ví dụ: So sánh hai phân số

3
5
và
7
7

Tổ chức cho các em có nhận xét gì về số 3, 5 ở phần tử số của 2 phân số và
mẫu số của hai phân số đó như thế nào: Ta thấy : 3 < 5 nên

3 5
< . Từ đó cho các
7 7

em rút ra kết luận: Hai phân số có cùng mẫu số, phân số nào có tử số lớn hơn thì

2
4
và
3
5

b)

4
3
và
15
5

Tiếp tục cho cá nhân học sinh nhận xét mẫu số của hai phân số như thế nào,
vậy thì làm cách nào để đưa về cùng chung mẫu số, học sinh suy nghĩ và trả lời,
phải quy đồng mẫu số của hai phân số (nếu học sinh không trả lời tôi gợi ý cho học
sinh), hướng dẫn cho học sinh quy đồng và so sánh
Bài giải:

a) Ta có :

2 2 × 5 10
=
=
3 3 × 5 15

;

4 4×3

4
=
=
; ta thấy
>
nên >
5 5 × 3 15
15
15
5
15

Cho học sinh rút ra kết luận: Hai phân số khác mẫu số, ta quy đồng mẫu số
hai phân số đó rồi so sánh tử số của chúng với nhau.
c. So sánh 2 phân số cùng tử số :
Ví dụ: So sánh 2 phân số
Bài giải : 10 < 15 nên

7
7
và
10
15

7
7
>
10
15


7
8

b.

4
8
và
7
9

Tiếp tục cho cá nhân học sinh nhận xét mẫu số của hai phân số như thế nào,
vậy thì làm cách nào để đưa về cùng chung mẫu số, học sinh suy nghĩ và trả lời,
phải quy đồng mẫu số của hai phân số (nếu học sinh không trả lời tôi gợi ý cho học
sinh), hướng dẫn cho học sinh quy đồng và so sánh
Bài giải :

a.

4 4 × 5 20
=
=
;
7 7 × 5 35

5 5 × 4 20
=
=
8 8 × 4 32


8


4
7


b
b

bé hơn 1.

4. Giải pháp 4: So sánh các phân số dựa vào các tính chất cơ bản của
phân số. (Dành cho học sinh tiếp thu nhanh, có năng khiếu)

7


Tương tự cho học sinh nhận xét các phân số, cho học sinh suy nghĩ làm thế
nào để tìm được phân số nào lớn nhất, phân số nào nhỏ nhất trong dãy các phân số
đã cho… từ đó tôi hướng cho các em cách giải như sau:
Ví dụ: Trong các phân số sau, phân số nào lớn nhất, phân số nào nhỏ nhất:
370 370370
;
;
896 896896

370370370
896896896

Ta thấy :

370 × 1001
896 × 1001

370370
=

trước hết ta nên đưa các phân số đó về phân số tối giản (nếu có thể ), sau đó sẽ so
sánh.
5. Giải pháp 5: So sánh phân số dựa vào phân số trung gian. (Dành cho
học sinh tiếp thu nhanh, có năng khiếu)
Tương tự cho học sinh nhận xét các phân số, cho học sinh suy nghĩ làm thế
nào để tìm được các cặp phân số bằng nhau trong dãy các phân số đã cho bằng
cách nhanh nhất… từ đó tôi hướng cho các em cách giải như sau:
Ví dụ: So sánh các cặp số sau bằng cách nhanh nhất:
a)
Bài giải:

16
15
và
;
27
29

a)

b)

2
5
và
9
12

16
15

>
và
>
27
27
27 29

nên

16
15
>
27
29

2
5
và
9
12

- Cách 1:
Vậy :
- Cách 2 :

2
3


12

2
2
2
1
3
3
5
2
5


1
=
; 1=
2016 2016
2017
2017

1
1
2015
2016
>
nên



Bước 1: Ta có :

2016
1
-1=
2015
2015
2017
1
-1=
2016
2016

Bước 2: So sánh phần hơn của đơn vị, kết luận về 2 phân số cần so sánh
Vì

1
1
2016
2017
>
nên
>
2015
2016
2015
2016

8. Giải pháp 8: So sánh hai phân số bằng cách so sánh phân số đảo

( phân số nào có đảo
3
4
3
4
7
9

Bài giải:

Đảo ngược của phân số

ngược lớn hơn thì phân số đó bé hơn).
* Lưu ý: giải pháp này chỉ vận dụng cho phân số có tử số nhỏ hơn mẫu
số.
IV. HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN
Trong năm học vừa qua (2015-2016), tôi đã vận dụng các giải pháp trên cho
lớp của mình chủ nghiệm. Sau khi kết thúc mảng phân số tôi đã tổ chức khảo sát
trên 2 lớp: lớp chủ nhiệm 28 HS (lớp thực nghiệm) và lớp của đồng nghiệp 28 HS
(lớp đối chứng) đã cho kết quả rất khả quan như sau:
Điểm

Lớp thực nghiệm
Số lượng HS đạt

Lớp đối chứng

Tỉ lệ

Số lượng HS đạt


17,9

7

4

14,3

6

17,9

6

6

21,4

4

14,3

5

3

10,7

13

Khi áp dụng giải pháp trên vào thực tế ít nhiều đã mang lại những kết quả
từng bước khắc phục những khó khăn mà học sinh lớp 4 thường vấp phải khi học
nội dung trên. Với những kết quả đạt được ở trên, bản thân tôi có nhận định như
sau:
1. Đối với giáo viên:
- Không ngừng học hỏi nâng cao trình độ chuyên môn cho bản thân.
- Soạn bài một cách chu đáo, kỹ lưỡng, chuẩn bị nội dung các câu hỏi sao
cho lô-gíc và có hệ thống nhằm dẫn dắt phù hợp đúng trình tự của bài dạy.
- Cần biết phối hợp một cách linh hoạt các hình thức, phương pháp dạy học
nhằm gây hứng thú cho học sinh.
2. Đối với nhà trường:
- Thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề, bồi dưỡng để giáo
viên có cơ hội trao đổi, trình bày các cách hướng dẫn cho học sinh hợp lí để nâng
cao trình độ cho giáo viên.
- Tổ chức sinh hoạt chuyên môn và đổi mới phương pháp dạy học, kỹ thuật
dạy học, cách hường dẫn làm bài hay để tập thể giáo viên nêu ra những ý kiến
đóng góp cho phù hợp với nội dung và phương pháp học.
Nói tóm lại, để một tiết dạy được thành công, điều kiện quyết định không
phải là ở phương pháp mà ở chính người giáo viên. Và phương pháp chỉ là một
phương tiện giúp người giáo viên đạt được mục đích đó. Một số cách giúp học
sinh lớp 4 thực hiện tốt so sánh phân số mà tôi vừa giới thiệu trong sáng kiến này
hi vọng sẽ là một phương tiện hiệu quả giúp cho việc giảng dạy với phương châm
“Tất cả vì học sinh thân yêu!”
Trên đây là một vài kinh nghiệm nhỏ mà bản thân tôi đúc rút được qua quá
trình giảng dạy. Tuy nhiên do thời gian và năng lực có hạn chắc hẳn sẽ có những
thiếu sót. Rất mong sự góp ý, giúp đỡ của quý thầy cô và bạn bè đồng nghiệp để
sáng kiến kinh nghiệm của tôi được hoàn thiện hơn và có hiệu quả thiết thực hơn
trong công tác giảng dạy.
VI. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Đỗ Đình Hoan (Chủ biên) (2007). Toán 4, Nhà xuất bản Giáo dục, Hà


7
7
và
9
6

Bài 2: Sắp xếp các phân số sau
8 5 4 5
; ; ;
9 4 4 9
35 36 72 45
b. Theo thứ tự từ bé đến lớn: (1 điểm)
;
;
;
58 58 54 34

a. Theo thứ tự từ lớn đến bé: (1 điểm)

Bài 3: Không quy đồng mẫu số hay tử số. Hãy so sánh phân số sau (2 điểm)
a.

7
17
và
11
23

b.