Vấn đề và những cạm bẫy
trong tim mạch sơ sinh
từ kinh nghiệm của các nhà sơ sinh
GS. Birger Winbladh
Khoa sơ sinh Viện Karolinska – Bệnh
viện trẻ em Sachs Stocholm, Thụy Điển
Tại sao phải học về vấn đề này?
• Chẩn đoán chính xác ngày càng nhiều nhờsiêu
âm Doppler
• Phẫu thuật để cứu sống trẻ ngày càng nhiều
• Surgery to cure the baby is now also becoming
more available
• Điều trị trẻ bằng can thiệp mạch với bóng và dù
đang phát triển nhanh chóng, ít tốn kém và ít
nguy hiểm hơn
Những bệnh đó là gì?
• Tim bẩm sinh
• Loạn nhịp
• Bệnh cơ tim
• Các bệnh giống bệnh tim
Những gì người mẹ than phiền?
Sự trì hoãn của y tá hoặc bác sỹ là một cạm bẫy!
• Chậm lớn
• Thở nhanh
• Mệt như “kiệt sức” khi trẻ ăn, ăn chậm
• Vã mồ hôi đặc biệt khi trẻ ăn, nhưng đôi khi vã
mồ hôi ngay cả khi trẻ ngủ
• Tím?
• Cảm giác tim đập mạnh khi bế trẻ
• Không vui vẻ
• Các cơn “giống như chết”, lo lắng không yên,
• Những dị tật tim nặng thường thiếu chứng
xanh tím và tiếng thổi
• Những dị tật tim nặng thường không có triệu
chứng khác cho đến khi bệnh nhân đột ngột
rơi vào tình trạng shock
• Những em bé sơ sinh thường không có triệu
chứng và các dấu hiệu trong những ngày
đầu, tuần đầu thậm chí trong tháng đầu
TẠI SAO???
TẠI SAO?
• Bởi vì tuần hoàn thai nhi rất khác với tuần
hoàn sau khi sinh nhưng sự thích nghi lại
rất chậm
• Các bất thường bẩm sinh trong quả tim
của thai nhi có thể dẫn đến sự thích nghi
của hệ tuần hoàn khá tốt với tình huống
trong một thời gian sau sinh
Tuần hoàn thai nhi
Tiếng thổi là gì?
Đó là sự cuốn của dòng máu gây ra bởi:
• Hẹp van hoặc các mạch máu
• Luồng máu đi qua lỗ thủng giữa hai buồng
tim có áp lực khác nhau
• Luồng máu đi qua một cầu nối bất thường
giữa hai mạch máu
• NHƯNG lỗ thủng lớn thường yên lặng!
• Quá nhiều máu đi qua van tim hoặc một
mạch máu bình thường
Đặc điểm của các tiếng thổi có thể nói gì
với chúng ta?
và ống động mạch
Tím tái là gì?
Tím tái là gì?
• Bão hòa oxy liên thục dưới 90%
• Có thể thấy khi nồng độ Hb không bão
hòa oxy vượt quá 5g trong một lít máu
• Chỉ dễ phát hiện trên sách giáo khoa
• Môi và niêm mạc là vị trí quan sát chứng
xanh tím dễ dàng nhất
Suy tim là gì?
(Cho bác sỹ không phải chuyên khoa tim mạch)
• Quả tim không thể cung cấp đủ máu cho khu vực cần
tưới máu dẫn đến mạch yếu, nhợt nhạt và sự làm đầy
mao mạch chậm do hẹp các van ĐMC, ĐMP (quá tải áp
lực) hoặc do bệnh cơ tim (toan máu nặng, suy năng
lượng )
• Tim hoặc các buồng tim không đảm nhận được tất cả
lượng máu đến tim dẫn đến tích tụ máu ở các tĩnh mạch
có thể nhìn thấy được, gan to và phù. Nguyên nhân
thường gặp nhất là các shunt đưa đến tình trạng quá tải.
• Thường là kết hợp của 1 và 2 ở giai đoạn cuối do
“vòng xoắn bệnh lý”.
Which are the symptoms of heart failure
during the first months?
?
Triệu chứng của suy tim trong tháng đầu
• Nhịp tim nhanh
• Thở nhanh
• Chậm tăng cân (có thể là cạm bẫy)
• Ứ dịch
• Triệu chứng lâm
sàng cổ điển
thường không phát
hiện thấy ở giai
đoạn sơ sinh
Thông liên thất
• Là tim bẩm sinh thường
gặp nhất
• Suy tim thường xảy ra
muộn (4 -8 tuần)
• Tiếng thổi đặc trưng
không nghe thấy ở giai
đoạn đầu, đôi khi không
nghe thấy tiếng thổi
• Lỗ thông càng nhỏ tiếng
thổi nghe càng sớm và
càng dễ
Fallot
• Là tim bẩm sinh có
tím thường gặp nhất
(có tiếng thổi)
• Thông liên thất,
ĐMC chủ cưỡi
ngựa, hẹp phổi
• Hẹp phổi càng nặng
bệnh nhân càng tím