Tiểu luận

Biến đổi khí hậu và vấn đề toàn cầu

2
MỤC LỤC

Lời mở đầu : 1
I. Sự thay đổi khí hậu là một vấn đề toàn cầu : 2
1. Khái niệm biến đổi khí hậu toàn cầu : 2
2. Biến đổi khí hậu là vấn đề toàn cầu : 2
II. Nguyên nhân : 4

trợ cho sự biến đổi khí hậu và một vài đánh giá cá nhân về tình hình đi tìm giải pháp
hợp lý của cộng đồng thế giới hiện nay.
Do hạn chế về mặt thời gian và tính chất rộng lớn của vấn đề,nhóm chúng tôi
chưa thể bao quát được toàn vẹn nội dung nên cần được trao đổi và tiếp tục nghiên
cứu để sáng tỏ hơn,nhóm chúng tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến xây dựng
của thầy cô và các bạn.
Xin chân thành cảm ơn.
Hà Nội ngày 24 tháng 02 năm 2009
Nhóm 9 – Khoa Chính trị - K33

2
I. Sự thay đổi khí hậu là một vấn đề toàn cầu :
1. Khái niệm biến đổi khí hậu toàn cầu :
Biến đổi khí hậu toàn cầu là sự thay đổi của hệ thống khí hậu bao gồm khí
quyển,sinh quyển,thạch quyển,thủy quyển bởi các nguyên nhân tự nhiên( động
đất,núi lửa,hoạt động của các hành tinh,các tia vũ trụ ) và nhân tạo(hoạt động sản
xuất và tiêu dùng của con người).
2. Biến đổi khí hậu là vấn đề toàn cầu :
Nhóm 9 chọn vấn đề biến đổi khí hậu vì đây là một vấn đề toàn cầu. tính toàn
cầu của nó được thể hiện ở ba mặt là: phạm vi ảnh hưởng là toàn cầu, hệ quả của vấn
đề là vô cùng nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sự tồn vong của nhân loại và để giải quyết
vấn đề này thì cần sự hợp tác trên toàn thế giới. Sau đây, chúng ta sẽ đi sâu phân tích
từng mục một.
 Sự thay đổi khí hâu có phạm vi ảnh hưởng rộng khắp trên toàn thế giới. Bởi sự
biến đổi khí hậu trên trái đất là hậu quả tổng hợp tát yếu của các hiện tượng do
ô nhiễm môi trường gây nên (nước, không khí, đất, sa mạc hóa…). G.H.
Brontoman, nguyên chủ tịch Ủy ban môi trường và phát triển thế giới, đã nói
rằng trừ chiến tranh hạt nhân ra thì sự biến đổi của khí hậu là mối đe dọa lớn
nhất đối với loài người. Nó không những đe dọa sự tồn vong của con người mà
còn uy hiếp cả tương lai của trái đất. Một ví dụ cụ thể gần đây nhất là sự thay

nước biển dâng cao, sóng cồn, các trận lốc xoáy và sự xâm thực, Trong khi đó
thì những thành phố ở châu Á tọa lạc gần các vùng châu thổ lớn cũng có xu
hướng bị đê dọa nghiêm trọng. Biến đổi khí hậu cũng có tác động khủng khiếp
đến cây cối và các loài động vật. 20 – 30 % có nguy cơ tuyệt chủng nếu nhiệt
độ toàn cầu tăng thêm vượt ngưỡng 2,5 – 3 độ C.
 Để giải quyết vấn đề này thì cần có sự hợp tác trên toàn thế giới. Người dân
Úc có thể dập tắt được đám cháy ở đất nước mình nhưng không thể tự mình
đảo ngược lại sự nóng lên của trái đất. Sự tan băng ở hai cực dẫn đến thay đổi
độ cao của mực nước biển cũng không thể giải quyết được bằng cá nhân một
quốc gia nào. Chính vì vậy các cuộc họp của các nước được diễn ra để cùng
thống nhất tìm ra giải pháp chung nhất cho vấn đề bức xúc này, các nghị định
thư, các quy chế được ra đời nhằm tìm tình thế đảo ngược lại sự biến thiên
nhiệt độ ngày càng gia tăng và ngăn chặn nguy cơ thiên tai lũ lụt. Nghị định
thư Kyoto 1995, cuộc họp các bộ trưởng các nước bị ô nhiễm trầm trọng ở
Monterrey Mê hi cô ngày 04 tháng 10 năm 1996…Đây được coi là những
bước đầu của những giải pháp định hướng sẽ được thể hiện chi tiết ở chương
sau.

4
Nói tóm lại, biến đổi khí hậu cùng với thực trạng và tác động của nó đã và đang
là mối quan tâm lớn của cộng đồng thế giới. Nó đem tới hang loạt các thảm họa khác
như sự tan băng ở hai cực, hạn hán, lũ lụt, song thần, cháy rừng…Vậy nguyên nhân
tại sao dẫn đến sự thay đổi khí hậu toàn cầu. Và làm thế nào để khắc phục vấn đề
trên?
II. Nguyên nhân :
1. Nguyên nhân trực tiếp :
Khí hậu của Trái đất chịu ảnh hưởng của rất nhiều yếu tố, chủ yếu là
lượng năng lượng mặt trời, cả lượng khí nhà kính như CH4, CO2, N20 và lượng khí
ga trong khí quyển. Nhiệt độ trung bình của bề mặt trái đất được quyết định bởi sự
cân bằng giữa năng lượng mặt trời chiếu xuống trái đất và lượng bức xạ nhiệt của

Sự gia tăng hàm lượng khí C02 chủ yếu là do hoạt động của con người, như là đốt
cháy nhiên liệu, sự giảm thiểu trong sử dụng đất nông nghiệp, đặc biệt là sau cuộc
cách mạng công nghiệp.
 Nguyên nhân thứ nhất là sự phát triển của khoa học kĩ thuật. Khoa học kĩ
thuật phát triển đem lại nhiều thành tựu to lớn, mở đầu là kỉ nguyên công
nghiệp mới cho loài người ở thế kỉ XVIII với sự ra đời của máy hơi nước, của
điện năng, của từ trường…Tuy nhiên nó cũng gây ra cho con người những tai
họa khủng khiếp. Con người ngày càng tách ra khỏi tự nhiên, sử dụng nguồn
tài nguyên thiên nhiên một cách kiệt quệ vì lợi ích của mình. Con người đốt
cháy nhiên liệu để phục vụ cho mục đích sản xuất của mình. Con người sử
dụng nhiều cách thức nhằm biến đổi năng lượng ở nhiều hình thức thành
những dạng phù hợp mới mục đích sử dụng phục vụ cuộc sống và các quá
trình xã hội. Ứng dụng giải phóng năng lượng từ nhiên liệu rất đa dạng trong
cuộc sống như đốt cháy khí tự nhiên để đun nấu, kích nổ xăng dầu để chạy
động cơ, biến năng lượng hạt nhân thành điện năng, v.v Lượng khí thải CO2
được thải ra từ hệ thống ống khói của các nhà máy,từ ống khói của ô tô xe
máy…Thậm chí còn xảy ra những tình huống rò rỉ khí thải độc hại ra ngoài
môi trường do sự bất cẩn tắc trách của các đơn vị.Ví dụ như sự cố khí thải độc
hại ở nhà máy hóa chất Tân Bình- Thành phố Hồ Chí Minh năm 2003. Trung
Quốc cho biết vào năm 1994, nước này đã thải ra 2,6 tỉ tấn khí CO2, 34,29
triệu tấn metan và 850.000 tấn oxít nitơ
3
. Hơn nữa, sự gia tăng lượng khí thải

2
Website Greenfacts về vấn đề biến đổi khí hậu
3
Số liệu lấy từ Vietbao.com.vn

6


4
www.binhthuan.gov.vn

7
ở đây bao gồm những gì? Trong phần tiếp theo chúng tôi sẽ tập trung vào trả lời
hai câu hỏi này.
III. Phương hướng giải quyết:
1. Tính cấp thiết của vấn đề:
Xét dưới góc độ kinh tế thì càng chậm trễ trong việc đối phó với tình trạng thay
đổi khí hậu hiện nay thì thiệt hai kinh tế là càng lớn. Theo một nghiên cứu cách đây
3 năm của một nhóm các nhà khoa học Anh(báo cáo Stern) thì việc không có hành
động gì để đối phó lại với tình trạng biến đổi khí hậu thì thiệt hại kinh tế có thể
tương đương với thiệt hại kinh tế do cuộc Đại chiến thê giới I hay như cuộc suy thoái
kinh tế trước đó gây ra. Còn theo nghiên cứu của Viện nghiên cứu kinh tế Đức thì
nếu thế giới thụ động trong việc giải quyết các vấn đề toàn cầu thì thiệt hại kinh tế có
thể đạt tới ngưỡng 20 nghìn tỷ $ vào năm 2100 ( theo tỉ giá năm 2000) hoặc chiếm 6
đến 8% tổng sản lượng toàn cầu cũng vào thời điểm đó. Cũng trong nghiên cứu đấy
thì nếu có những hành động đối phó từ bây giờ thì có thể giới hạn sự gia tăng nhiệt
độ ở 2oC và loại trừ được hơn một nửa số thiệt hại kể trên. Tức là nếu ta chi 3000 tỷ
$ mỗi năm vào việc bảo vệ khí hậu thì đến 2100 ta sẽ giảm được 12 nghìn tỷ $ trong
tổng hiệt hại hàng năm. Tuy nhiên, nếu ta để mặc vấn nạn này cho đến 2025 mới
hành động thì ta sẽ không đạt được mục tiêu giới hạn sự gia tăng nhiệt độ ở 2oC và
chưa kể đến việc bảo vệ khí hậu lúc đó sẽ đắt đỏ hơn nhiều
5
.
2. Các biện pháp giải quyết:
Các biện pháp giải quyết sự thay đổi khí hậu được chia thành ba nhóm là các
biện pháp thích ứng, giảm nhẹ và hỗ trợ. Biện pháp thích ứng ở đây có nghĩa là tăng
khả năng sống chung của con người và môi trường với những tác động không thế tránh

nhận thức được việc cần làm đối với khí hậu, chúng ta vẫn không hành động. Khi
đó thì cần có sự can thiệp hỗ trợ từ chính phủ mỗi quốc gia cũng như cộng đồng
quốc tế nhằm khuyễn khích người dân, các doanh nghiệp, tổ chức xã hộ thay đổi
hành vi của mình.
Ở đây, cụ thể chúng ta có các biện pháp sau: đánh thuế năng lượng, đẩy mạnh phát
triển công nghiệp và thương mại khí thải, phát triển công nghệ mới, nâng cao nhận
thức của người dân về biến đổi khí hâu.
 Thứ nhất là các biện pháp về giá cả. Mức tiêu thụ một hàng hóa hay dịch vụ
thường có xu hướng giảm khi giá của nó tăng lên. Theo quy luật này thì
cách đơn giản nhất để có thể hạn chế việc tiêu thụ năng lượng sẽ là tăng giá
năng lượng qua việc chính phủ đánh thuế vào mặt hàng này. Với việc đánh

6


9
thuế này thì không những người tiêu dùng sẽ phải thay đổi thói quen sử
dụng năng lượng một cách tiêt kiệm hơn mà chính phủ sẽ cótheem khoản
thu nhập để dung vào những việc khác, ví dụ như việc bảo vệ môi trường.
Tuy nhiên, điều cần lưu ý ở đây là việc đánh loại thuế này phải được đưa
vào từ từ nhằm tránh gây mất cân bằng về kinh tế.
 Thứ hai là đề ra các tiêu chuẩn về lượng khí thải cũng như mở rộng thương
mại khí thải. Với quyền lực trong tay, các chính phủ hoàn toàn có khả năng
ban hành các đạo luật về việc giới hạn lượng khí thải cho phép đối với khu
vực sản xuất. Tuy vậy, các biện pháp này cũng chưa trọn vẹn ở điểm không
thể áp dụng một quy chế chung cho tất cả các doanh nghiệp vì quy mô, công
nghệ, thiết bị hay quá trình sản xuất của các doanh nghiệp là không đồng
đều. Bởi vậy, các chính phủ nên tiến hành song song biện pháp trên với việc
cho phép các doanh nghiệp được tiến hành “trao đổi khí thải” với nhau.
Nghĩa là những doanh nghiệp có lượng khí thải thải ra ít hơn cả mức chuẩn

11

Kết luận :
“Tiến bộ của nhân loại không phải tự dưng mà có và cũng không phải là một
điều đương nhiên. Giờ đây, chúng ta đang đối mặt với thực tế là ngày mai cũng
chính là ngày hôm nay. Chúng ta đang đối mặt với một tình huống hết sức khẩn cấp
của ngày hôm nay. Trong bài toán nan giản này của cuộc sống và lịch sử, chúng ta
thấy một vấn đề là có lúc mọi việc trở nên quá muộn màng… Chúng ta có thể kêu
gào một cách vô vọng để thời gian ngừng trôi, song con tàu thời gian đâu có để ý
đến tiếng cầu cứu, van xin nào, nó cứ lao đi một cách vội vã. Trong đống ngổn
ngang hài cốt và tàn dư của nhiều nền văn minh nổi lên một dòng chữ đầy nuối
tiếc: quá muộn mất rồi.Sau đây, chúng ta sẽ đi về đâu: sự hỗn loạn hay một cuộc
sống cộng đồng’ - Martin Luther King.
Thế kỉ 21 chúng ta cũng phải đối mặt với “ tình huống hết sức khẩn cấp” của
một cuộc khủng hoảng gắn liền ngày hôm nay và ngày mai. Đó là cuộc khủng
hoảng biến đổi khí hậu. Cuộc khủng hoảng này xảy ra do sự tiến bộ của nhân loại,
sự phát triển của hạ tầng kĩ thuật và ý thức của con người. Và một yêu cầu bức bách
đặt ra là làm thế nào để có thể thay đổi được tình hình. Bài viết của chúng tôi trên
đây đã tìm hiểu các nguyên nhân và từ đó đặt ra những giải pháp định hướng cụ thể,
bao gồm cả giải pháp từ tầm vĩ mô mang tính chất quốc tế đến những giải pháp
mang tính chất cá nhân và ý thức con người trong thời đại mới. Trước sự rộng khắp