Tham Luận “ Giới thiệu một số địa chỉ webside và phần mềm thí nghệm ảo hỗ
trợ cho việc nghiên cứu Vật lý ”
A. MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
Ứng dụng CNTT (CNTT) trong quản lý và dạy học là một bước
chuyển hóa tiến bộ của ngành Giáo dục trong những năm qua. CNTT đã
thúc đẩy mạnh mẽ cuộc đổi mới trong giáo dục, tạo ra công nghệ giáo
dục (Educational Technology) với nhiều thành tựu rực rỡ.
CNTT làm thay đổi nội dung, hình thức và phương pháp dạy học
một cách phong phú. Việc ứng dụng CNTT trong công tác dạy học có
hiệu quả rút ngắn khoảng cách giáo dục giữa các đơn vị trường, tiện cho
trao đổi thông tin chương trình, phương pháp giảng dạy, tạo ra môi
trường tương tác; tiến đến đưa ứng dụng CNTT vào việc giao ban trực
tuyến. Các hình thức dạy học như dạy theo lớp, dạy theo nhóm, dạy cá
nhân cũng có những đổi mới trong môi trường CNTT. Mối giao lưu giữa
người và máy đã trở thành tương tác hai chiều với các phương tiện đa
truyền thông (multimedia) như âm thanh, hình ảnh, video, mà đỉnh cao
là e-learning (học trực tuyến qua mạng Internet).
Nếu muốn việc dạy học theo kịp cuộc sống, mỗi một giáo viên (GV)
nhất thiết phải cải cách phương pháp dạy học theo hướng ứng dụng
CNTT và các trang thiết bị dạy học hiện đại và phát huy mạnh mẽ tư
duy sáng tạo, kĩ năng thực hành, hứng thú học tập của học sinh (HS) để
nâng cao chất lượng dạy và học.
Vật lý là môn khoa học của thực nghiệm. Môn vật lí là một môn
khoa học rất gần gũi với đời sống của con người nên việc học tốt môn
Trương Thị Hồng Nhung Trường THPT Chuyên Tiền Giang
1

Tham Luận “ Giới thiệu một số địa chỉ webside và phần mềm thí nghệm ảo hỗ
trợ cho việc nghiên cứu Vật lý ”
này sẽ giúp giải thích được rất nhiều vấn đề trong cuộc sống tự nhiên.

tượng Vật lý trong đời sống.
Hỗ trợ cho GV trong việc dạy học bằng CNTT.
III. NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI
Nêu được ưu điểm và nhược điểm của việc sử dụng CNTT trong
việc giảng dạy.
Giới thiệu trang web và phần mềm vật lý
Trương Thị Hồng Nhung Trường THPT Chuyên Tiền Giang
3

Tham Luận “ Giới thiệu một số địa chỉ webside và phần mềm thí nghệm ảo hỗ
trợ cho việc nghiên cứu Vật lý ”
B. NỘI DUNG
I. NHỮNG NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN VIỆC ĐẨY MẠNH ỨNG
DỤNG CNTT VÀO CÔNG TÁC GIẢNG DẠY TRONG GIAI
ĐOẠN HIỆN NAY
CNTT là một phát minh lớn nhất của loài người cho đến ngày nay.
CNTT đang là một xu thế mà cả nhân loại đang cố gắng để tiếp cận và
khai thác tất cả các ứng dụng để phục vụ tốt nhất nhu cầu về mọi mặt
của mình. Sự ứng dụng của nó rất thần kỳ và sâu rộng. Chính vì lẽ đó
mà ứng dụng CNTT vào giảng dạy trong giai đoạn hiện nay lại trở nên
rầm rộ hơn bao giờ hết
Xuất phát từ các văn bản chỉ đạo của Đảng và nhà nước nhất là chỉ
thị 58-CT/UW của Bộ Chính Trị ngày 07 tháng 10 năm 2001 về việc
đẩy mạnh ứng dụng CNTT phục vụ sự nghiệp Công nghiệp hóa và Hiện
đại hóa đã chỉ rõ trọng tâm của ngành giáo dục là đào tạo nguồn nhân
lực về CNTT và đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong công tác giáo dục và
đào tạo, đây là nhiệm vụ mà Thủ tướng Chính phủ đã giao cho ngành
giáo dục giai đoạn 2001 – 2005 thông qua quyết định số 81/2001/QĐ-
TTg.
Hiện nay, hầu hết các trường phổ thông đều trang bị phòng máy,

mạng. Nhờ có máy tính điện tử mà việc thiết kế giáo án và giảng dạy
trên máy tính trở nên sinh động hơn, tiết kiệm được nhiều thời gian hơn
so với cách dạy theo phương pháp truyền thống. Thông qua giáo án điện
Trương Thị Hồng Nhung Trường THPT Chuyên Tiền Giang
5

Tham Luận “ Giới thiệu một số địa chỉ webside và phần mềm thí nghệm ảo hỗ
trợ cho việc nghiên cứu Vật lý ”
tử, GV cũng có nhiều thời gian đặt các câu hỏi gợi mở tạo điều kiện cho
HS hoạt động nhiều hơn trong giờ học. Những khả năng mới mẻ và ưu
việt này của CNTT và truyền thông đã nhanh chóng làm thay đổi cách
sống, cách làm việc, cách học tập, cách tư duy và quan trọng hơn cả là
cách ra quyết định của con người.
Do đó, mục tiêu cuối cùng của việc ứng dụng CNTT trong dạy học
là nâng cao một bước cơ bản chất lượng học tập cho HS, tạo ra một môi
trường giáo dục mang tính tương tác cao chứ không đơn thuần chỉ là
“thầy đọc, trò chép” như kiểu truyền thống, HS được khuyến khích và
tạo điều kiện để chủ động tìm kiếm tri thức, sắp xếp hợp lý quá trình tự
học tập, tự rèn luyện của bản thân mình.
Bản thân tôi tiếp cận và nắm bắt CNTT do các lý do sau:
- Nhà có sẵn máy tính mà mình thì không biết gì về CNTT thì cảm
thấy uổng phí.
- Có nhu cầu đọc báo, xem phim, nghe nhạc, tìm kiếm các thông tin
cần thiết, trao đổi thông tin với bạn bè.
- Muốn tự mình soạn bài dạy, đề kiểm tra, chỉnh sửa bài, làm điểm,
làm hồ sơ sổ sách cho mình và chủ động điều khiển bài giảng mà mình
dạy.
- Bước đầu tiếp cận đã có sự hứng thú đối với CNTT. Càng biết
nhiều, càng có sự hứng thú.
- Nhà trường phát động việc giảng dạy trên máy tính. Đây cũng là

Trương Thị Hồng Nhung Trường THPT Chuyên Tiền Giang
7

Tham Luận “ Giới thiệu một số địa chỉ webside và phần mềm thí nghệm ảo hỗ
trợ cho việc nghiên cứu Vật lý ”
luật mới. Đây là một công dụng lớn của CNTT và truyền thông trong
quá trình đổi mới phương pháp dạy học. Có thể khẳng định rằng, môi
trường CNTT và truyền thông chắc chắn sẽ có tác động tích cực tới sự
phát triển trí tuệ của HS và điều này làm nảy sinh những lý thuyết học
tập mới.
- Khả năng sử dụng hiệu quả các hình ảnh, phim, các tư liệu dạy học
nhanh chóng và chất lượng. - Tiết kiệm nhiều thời gian viết, vẽ trên lớp.
2.2 Nhược điểm
Theo nhận định của một số chuyên gia, thì việc đưa CNTT vào lĩnh
vực giáo dục và đào tạo bước đầu đã đạt được những kết quả khả quan.
Tuy nhiên, những gì đã đạt được vẫn còn hết sức khiêm tốn. Khó khăn,
vướng mắc và những thách thức vẫn còn ở phía trước bởi những vấn đề
nảy sinh từ thực tiễn. Chẳng hạn:
- Tuy máy tính điện tử mang lại rất nhiều thuận lợi cho việc dạy học
nhưng trong một mức độ nào đó, thì công cụ hiện đại này cũng không
thể hỗ trợ GV hoàn toàn trong các bài giảng của họ. Nó chỉ thực sự hiệu
quả đối với một số bài giảng chứ không phải toàn bộ chương trình do
nhiều nguyên nhân, mà cụ thể là, với những bài học có nội dung ngắn,
không nhiều kiến thức mới, thì việc dạy theo phương pháp truyền thống
sẽ thuận lợi hơn cho HS, vì GV sẽ ghi tất cả nội dung bài học đó đủ trên
một mặt bảng và như vậy sẽ dễ dàng củng cố bài học từ đầu đến cuối mà
không cần phải lật lại từng “slide” như khi dạy trên máy tính điện tử.
Những mạch kiến thức “ vận dụng” đòi hỏi GV phải kết hợp với phấn
Trương Thị Hồng Nhung Trường THPT Chuyên Tiền Giang
8

không bị hư hỏng một cách vô lí và mua sắm máy móc trang bị cho các
đơn vị giáo dục.
- Vấn đề kĩ thuật sử dụng máy tính, máy chiếu còn là một khó khăn
chưa thể vượt qua ở nhiều GV. - Nếu không có ý thức sử dụng CNTT
tốt- ví dụ sử dụng powerpoint - thì các ưu thế của phần mềm này có lẽ sẽ
trở thành nhược điểm lớn và cơ bản: HS thích học vì mới lạ nhưng tâm lí
bị phân tán, không theo dõi được bài học, không ghi được nội dung cơ
bản của bài…
III. CÁC KỸ NĂNG CẦN PHẢI CÓ KHI ỨNG DỤNG CNTT
TRONG GIẢNG DẠY VẬT LÝ
Để ứng dụng được CNTT trong dạy học có hiệu quả thì theo tôi GV
cần phải có được những kỹ năng cơ bản sau:
1. Soạn thảo văn bản (MS Word, ): Dùng để soạn giáo án, văn
bản,…
2. Bảng tính điện tử (MS Excel): Dùng để thống kê, tính điểm,…
3.Trình diễn điện tử (MS PowerPoint, Violet, ): Dùng để soạn và
dạy bài giảng điện tử, báo cáo, trình bày một vấn đề nào đó,…
4. Sử dụng phần mềm Math Type để đánh công thức Vật lý, Toán,
…
5. Sử dụng phần mềm Crocodile Physics và các phần mềm thí
nghiệm khác.
6. Sử dụng trình duyệt web (Mozilla FireFox, Internet Explorer, ):
Dùng để trao đổi và tìm kiếm thông tin trên mạng Internet hoặc mạng
nội bộ của cơ quan.
Trương Thị Hồng Nhung Trường THPT Chuyên Tiền Giang
10

Tham Luận “ Giới thiệu một số địa chỉ webside và phần mềm thí nghệm ảo hỗ
trợ cho việc nghiên cứu Vật lý ”
7. Sử dụng email: Dùng để trao đổi thư từ với đồng nghiệp, phụ

xây dựng.

Ngoài các bài giảng, các đoạn video hình ảnh phục vụ cho việc
giảng dạy, các tài liệu- đề thi của bộ môn vật lý, trang web này còn cung
cấp rất nhiều tư liệu của các bộ môn khác, dành cho THPT cũng như
THCS do nhóm cựu sinh viên Đại học Sư Phạm xây dựng.

Đây là trang web của Viện Vật lý và Điện Tử, nghiên cứu các vấn
đề khoa học công nghệ thuộc các lĩnh vực sau:
* Nghiên cứu lý thuyết cấu trúc vĩ mô của vật chất: lý thuyết trường
lượng tử, lý thuyết hạt cơ bản, phương pháp toán lý.
* Nghiên cứu vật lý và kỹ thuật hạt nhân.
* Nghiên cứu tính chất vật lý của các loại vật liệu.
* Nghiên cứ vật lý và ứng dụng của quang học và laser.
* Nghiên cứu và ứng dụng kỹ thuật điện tử, kỹ thuật thông tin liên
lạc, kỹ thuật viễn thám, kỹ thuật tự động hoá, chế tạo thiết bị khoa học.
/>Website Thư Viện Khoa Học(Vietnamese Library of Science,
VLoS): là nơi lưu trữ các loại văn bản khoa học bao gồm thư viện đề thi,
nghiên cứu khoa học, quy trình công nghệ, tài liệu giảng dạy, giới thiệu
sách và ngân hàng ý tưởng.
Trương Thị Hồng Nhung Trường THPT Chuyên Tiền Giang
12

Tham Luận “ Giới thiệu một số địa chỉ webside và phần mềm thí nghệm ảo hỗ
trợ cho việc nghiên cứu Vật lý ”
/> Website của Câu lạc bộ Vật lý và Tuổi trẻ (Physics and Youth
Club) là trang web mà một người yêu Vật lý không thể không biết đến.
Trang web có bài viết phong phú về nhiều chủ đề: Lịch sử vật lý, Danh
nhân Vật lý, Vật lý lý thú, Vật lý hiện đại, Thiên văn học, Đề thi Có
cả Tài liệu Vật lý cho download miễn phí.

hiểu khi ta thấy họ có thành viên đoạt giải Nobel (George Smoot).

Đây là chương trình hỗ trợ cộng đồng của công ty Oracle, ở đó họ tổ
chức cho sinh viên (và HS) tự thể hiện những hiểu biết của mình, mỗi
nhóm sinh viên làm một trang web để trình bày cho các sinh viên khác
xem cho ấn tượng, hàng năm họ tổ chức các đợt bình chọn những sản
phẩm mới và trao giải, các trang web của sinh viên làm sẽ được cho vào
ThinkQuest Library này cho mọi người cùng tham khảo.

Trang web lý tưởng trình bày khá đầy đủ về lý thuyết từ Vật lý cổ
điển đến Vật lý hiện đại.

Trang web mô phỏng một cách sinh động chuyển động của hệ con
lắc đơn, con lắc lò xo bằng ngôn ngữ lập trình Java với những tham số
có thể thay đổi.
Trương Thị Hồng Nhung Trường THPT Chuyên Tiền Giang
14

Tham Luận “ Giới thiệu một số địa chỉ webside và phần mềm thí nghệm ảo hỗ
trợ cho việc nghiên cứu Vật lý ”
/>Trang web hay, trình bày các vấn đề: Cơ, Sóng, Điện và từ được
viết bằng ngôn ngữ lập trình Java, mô phỏng rất trực quan với những
thông số thay đổi tùy ý.
/> Trang web mô phỏng trực quan các hiện tượng vật lý được viết
bằng Java với những thông số thay đổi tùy thích.
/> Trang web giới thiệu sản phẩm: mô phỏng các hiện tượng Điện,
Quang , Chuyển động cơ học, Sóng có tiện ích thú vị là nó cho phép
thiết kế và lắp ghép các dụng cụ điện thành mạch điện , các dụng cụ
quang học thành hệ quang học qua đó biểu diễn luôn hoạt động của hệ.
4.2 Phần mềm vật lý hỗ trợ thiết kế thí nghiệm ảo

4.2.2 Phần mềm Crococdile Physics
Trương Thị Hồng Nhung Trường THPT Chuyên Tiền Giang
16

Tham Luận “ Giới thiệu một số địa chỉ webside và phần mềm thí nghệm ảo hỗ
trợ cho việc nghiên cứu Vật lý ”
Crocodile Physics là phần mềm ứng dụng dùng để mô phỏng thí nghiệm
vật lý. Để vào chương trình ứng dụng, ta có thể Double Click vào biểu
tượng Crocodile Physic trên màn hình Desktop. Sau khi nhấp vào biểu
tượng Crocodile Physics ta sẽ thấy biểu tượng chương trình:
Ưu điểm
Thiết lập được hầu hết các thí nghiệm trong chương trình Vật Lý
phổ thông. Các thí nghiệm có thể xây dựng một cách nhanh chóng và
cho kết quả chính xác cao.
Các thí nghiệm vật lý ảo có thể thiết kế trực tiếp ngay tại lớp và
hướng dẫn HS tham gia các bước tạo, đưa các thông số trong thí
nghiệm, biểu diễn chúng trên đồ thị nếu GV có chuẩn từ trước.
Trương Thị Hồng Nhung Trường THPT Chuyên Tiền Giang
17

Tham Luận “ Giới thiệu một số địa chỉ webside và phần mềm thí nghệm ảo hỗ
trợ cho việc nghiên cứu Vật lý ”
Một số thí nghiệm có sẵn trong kho của chương trình, GV và HS có
thể chỉnh sửa sao cho phù hợp với mục đích của bài học
*Một số điểm mới của phần mềm Crococdile Physics 605
Phiên bản Crocodile Physics 605, ra đời vào năm 2006 với rất nhiều tính
năng mới so với các phiên bản trước đó. Sau đây là giới thiệu về một số
điểm mới nhất của phiên bản này.
Mở rộng không gian thí nghiệm
Một tính năng hoàn toàn mới đó là giao diện thiết kế và thực hiện thí

Tham Luận “ Giới thiệu một số địa chỉ webside và phần mềm thí nghệm ảo hỗ
trợ cho việc nghiên cứu Vật lý ”
nghiệm trực quan hơn, giúp cho HS dễ dàng liên hệ với thực tế và nhớ
bài dễ dàng hơn.
Chuyển động
Chuyển động là một cải tiến mới và được sử dụng linh hoạt.
Đồ thị
Đồ thị giúp dễ dàng thiết lập thí nghiệm hơn.
Mô tả
Đây là phần trợ giúp để thiết kế các thí nghiệm nhìn chuyên nghiệp hơn.
Ngữ cảnh
Trương Thị Hồng Nhung Trường THPT Chuyên Tiền Giang
20

Tham Luận “ Giới thiệu một số địa chỉ webside và phần mềm thí nghệm ảo hỗ
trợ cho việc nghiên cứu Vật lý ”
Bạn có thể tạo ngữ cảnh vào và ra logic của bạn trên một ảnh nền.
4.2.3 Phần mềm mô phỏng "CƠ SỞ CỦA QUANG HỌC-PhenOpt"
(phiên bản tiếng Việt) được các tác giả CHLB Đức (GS.TS. Mikelskis
thuộc ĐHTH Potsdam, các cộng sự ở ĐHTH Tự Do Berlin…) và TS.
Phạm Xuân Quế thuộc ĐHSP Hà Nội, Việt nam hoàn thành (với tư cách
là quà tặng các đồng nghiệp ở Việt nam) dùng để hỗ trợ dạy học phần
Quang hình học trong chương trình Vật lí phổ thông cũng như đại học.
Phần mềm có thể dùng để dạy học trên lớp (trong tất cả các pha
của quá trình dạy học: nghiên cứu kiến thức mới, ôn tập, củng cố) hay tự
học tại nhà về các hiện tượng quang học như:
• Tán xạ,
Trương Thị Hồng Nhung Trường THPT Chuyên Tiền Giang
21


HS tự đổi mới phương pháp học tập, tự chủ hành động xây dựng kiến
thức, đồng thời phát huy được vai trò tương tác của tập thể lớp đối với
quá trình nhận thức của mỗi HS. Song để thực sự sử dụng một phương
tiện dạy học đa tác dụng thì đòi hỏi GV phải tự rèn luyện, tự học nhiều
hơn, phải sử dụng thành thạo máy vi tính, nâng cao kĩ năng về soạn
giảng giáo án điện tử và các kĩ năng sư phạm.
- Khi tiếp xúc với thí nghiệm đã giúp HS có lòng say mê nghiên cứu
tìm hiểu, ham học hỏi, yêu thích môn học, từ đó giúp các em phát triển
tư duy trí tuệ, óc sáng tạo trong học tập.
- Qua thực tế thí nghiệm HS ghi nhớ kiến thức một cách sâu hơn, liên
hệ và giải quyết một số hiện tượng trong thực tế được dễ đàng và chính
xác hơn.
- Thông qua Internet GV và HS có thể trao đổi, giải đáp những thắc
mắc của bài học bằng các trang web và mail dễ dàng và thuận tiện.
Mỹ Tho, ngày 12 tháng 1
năm 2012
Người thực hiện
Trương Thị Hồng Nhung Trường THPT Chuyên Tiền Giang
23

Tham Luận “ Giới thiệu một số địa chỉ webside và phần mềm thí nghệm ảo hỗ
trợ cho việc nghiên cứu Vật lý ”

Trương Thị Hồng
Nhung
Trương Thị Hồng Nhung Trường THPT Chuyên Tiền Giang
24

Tham Luận “ Giới thiệu một số địa chỉ webside và phần mềm thí nghệm ảo hỗ
trợ cho việc nghiên cứu Vật lý ”

I4.2 Phần mềm vật lý hỗ trợ thiết
kế thí nghiệm ảo
9
Trương Thị Hồng Nhung Trường THPT Chuyên Tiền Giang
25