Nhóm 10 LUẬT VÀ CHÍNH SÁCH AN TOÀN THÔNG TIN
May 4, 2009
Trang 1 I. AN TOÀN THÔNG TIN LÀ GÌ?
An toàn thông tin là một mắt xích liên kết hai yếu tố: yếu tố công nghệ và
yếu tố con người.
1. Yếu tố công nghệ: bao gồm những sản phẩm như Firewall, phần mềm
phòng chống virus, giải pháp mật mã, sản phẩm mạng, hệ điều hành và
những ứng dụng như: trình duyệt Internet và phần mềm nhận Email từ
máy trạm.
2. Yếu tố con người: Là những người sử dụng máy tính, những người làm
việc với thông tin và sử dụng máy tính trong công việc của mình.
Hai yếu tố trên được liên kết lại thông qua các chính sách về An toàn thông
tin.
Theo ISO 17799, An Toàn Thông Tin là khả năng bảo vệ đối với môi
trường thông tin kinh tế xã hội, đảm bảo cho việc hình thành, sử dụng và
phát triển vì lợi ích của mọi công dân, mọi tổ chức và của quốc gia. Thông
qua các chính sách về ATTT, lãnh đạo thể hiện ý chí và năng lực của mình
trong việc quản lý hệ thống thông tin. ATTT được xây dựng trên nền tảng
một hệ thống các chính sách, quy tắc, quy trình và các giải pháp kỹ thuật
nhằm mục đích đảm bảo an toàn tài nguyên thông tin mà tổ chức đó sở hữu
cũng như các tài nguyên thông tin của các đối tác, các khách hàng trong
một môi trường thông tin toàn cầu. Như vậy, với vị trí quan trọng của mình,
có thể khẳng định vấn đề ATTT phải bắt đầu từ các chính sách trong đó con
người là mắt xích quan trọng nhất.
an toàn bảo mật là bảo vệ các thông tin và tài nguyên theo các yêu cầu sau:
• Tính tin cậy(Confidentiality): Thông tin không thể bị truy nhập trái phép
bởi những người không có thẩm quyền.
• Tính nguyên vẹn(Integrity): Thông tin không thể bị sửa đổi, bị làm giả bởi
những người không có thẩm quyền.
• Tính sẵn sàng(Availability): Thông tin luôn sẵn sàng để đáp ứng sử dụng
cho người có thẩm quyền.
• Tính không thể từ chối (Non-repudiation): Thông tin được cam kết về mặt
pháp luật của người cung cấp.
Nhóm 10 LUẬT VÀ CHÍNH SÁCH AN TOÀN THÔNG TIN
May 4, 2009
Trang 3
Viện tiêu chuẩn của Anh đã công bố một danh sách gồm 10 điều kiện cần
để kiểm tra việc triển khai các biện pháp an ninh cơ bản của một hệ thống
như sau:
1. Tài liệu về chính sách an ninh thông tin.
2. Việc phân bổ các trách nhiệm về an ninh hệ thống.
3. Các chương trình giáo dục và huấn luyện về sự an ninh thông tin.
4. Các báo cáo về các biến cố liên quan đến an ninh thông tin.
5. Các biện pháp kiểm soát Virus.
6. Tiến trình liên tục lập kế hoạch về kinh doanh.
7. Các hình thức kiểm soát việc sao chép các thông tin thuộc sở hữu của tổ
chức.
8. Việc bảo vệ các hồ sơ về tổ chức.
Symantec đã phát hiện được 499.811 mã độc nguy hiểm, tăng 136% so với 6
tháng đầu năm ngoái, đưa tổng số mẫu virus có trong sản phẩm của hãng này
lên tới 1.122.311 mẫu. Giới tin tặc đang có xu hướng dùng trojan như là “chìa
khoá” để truy cập máy tính người dùng, sau đó download và tải rất nhiều
chương trình độc hại.
Theo thống kê của APACS, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2008, trên toàn thế giới
đã có tới 20.000 vụ lừa đảo trực tuyến xảy ra gây thiệt hại tới 37 triệu USD,
trong khi đó năm 2007 chỉ có khoảng 7.000 vụ. Hacker đã tấn công hàng ngàn
trang web game online, không “tha” cả website bán vé Euro 2008, 18 máy chủ
của ngân hàng thế giới WorldBank đã bị tấn công. Đặc biệt, rất nhiều dữ liệu
của cá nhân đã bị tấn công, đánh cắp. Theo thống kê của Trung tâm tài nguyên
và mất cắp danh tính ITRC, tính từ đầu năm tới nay, chỉ riêng tại Mỹ đã có tới
512 vụ trộm cắp danh tính làm ảnh hưởng tới khoảng 30 triệu người dùng.
Và Việt Nam cũng là một quốc gia không tránh khỏi những hệ luỵ này. Chỉ
trong năm 2008, đã có 52 website của Việt Nam bị các hacker trong nước tấn
công và có tới 109 website Việt bị các hacker nước ngoài “dòm” tới. Trung
tâm an ninh mạng BKIS đã từng cảnh báo 30 website Việt có lỗ hổng nghiêm
trọng. 27.046.000 lượt máy tính Việt bị nhiễm bởi 6269 loại virus khác nhau
trong đó có 8 virus có “xuất xứ” Việt Nam.
Nhóm 10 LUẬT VÀ CHÍNH SÁCH AN TOÀN THÔNG TIN
May 4, 2009
Trang 5 Nhiều website Việt bị tấn công trong đó có cả những website có uy tín. Ngày
25/7/2008, website của ngân hàng Techcombank bị hacker xâm nhập và để lại
lời cảnh báo về lỗi bảo mật. Ngày 27/7/2008, một số tên miền quan trọng của
bộ tiêu chuẩn về chính sách an ninh mạng, an toàn thông tin để đưa ra được
những giải pháp tổng thể bảo đảm an ninh, an toàn thông tin.
Trong khi đó, năm 2009 lại được các chuyên gia an ninh mạng dự báo sẽ tiếp
tục là năm xuất hiện nhiều biến thể virus mới, tội phạm mạng sẽ chuyên
nghiệp hơn, tinh vi hơn, mạng xã hội trở thành đích ngắm của hacker, các vụ
việc đánh cắp thông tin dữ liệu về người dùng sẽ phức tạp hơn…
Con người – khâu yếu nhất trong toàn bộ quá trình đảm bảo an toàn thông tin .
Hầu như phần lớn các phương thức tấn công được hacker sử dụng là khai thác
các điểm yếu của hệ thống thông tin và đa phần các điểm yếu đó rất tiếc lại do
con người tạo ra. Việc nhận thức kém và không tuân thủ các chính sách về
ATTT là nguyên nhân chính gây ra tình trạng trên. Đơn cử là vấn đề sử dụng
mật khẩu đã được quy định rất rõ trong các chính sách về ATTT song việc
tuân thủ các quy định lại không được thực hiện chặt chẽ. Việc đặt một mật
khẩu kém chất lượng, không thay đổi mật khẩu định kỳ, quản lý mật khẩu
lỏng lẻo là những khâu yếu nhất mà hacker có thể lợi dụng để xâm nhập và
tấn công.
Ra mắt Hiệp hội An toàn thông tin VN phía Nam
Hiệp hội An toàn thông tin Việt Nam (VNISA) vừa được thành lập và tổ chức
lễ ra mắt chi hội an toàn thông tin phía Nam. Sự kiện này đánh dấu bước phát
triển mới trong lĩnh vực an toàn thông tin, nhất là tại TP.HCM nơi mà lĩnh
vực công nghệ thông tin phát triển năng động nhất. Ông Võ Đỗ Thắng, ủy
viên ban điều hành chi hội, cho biết: “Chi hội an toàn thông tin phía Nam ra
đời nhằm tạo điều kiện giúp các hội viên, các tổ chức, doanh nghiệp phía nam
nâng cao kiến thức trong lĩnh vực an toàn thông tin. Đồng thời đây là nơi chia
Nhóm 10 LUẬT VÀ CHÍNH SÁCH AN TOÀN THÔNG TIN
May 4, 2009
dàng tiêu huỷ.
Nhóm 10 LUẬT VÀ CHÍNH SÁCH AN TOÀN THÔNG TIN
May 4, 2009
Trang 8 Tội phạm công nghệ cao được chia làm hai nhóm: nhóm tội phạm với mục
tiêu tấn công là các loại thiết bị kỹ thuật số, mạng máy tính và nhóm thứ hai là
tội phạm sử dụng máy tính làm công cụ phạm tội.
1. Lừa đảo mạng ATM
“ Một khi bọn tội phạm lấy được dữ liệu trên các dải từ tính cùng với số PIN,
chúng hoàn toàn có thể tạo ra các thẻ giả , và chính những thẻ này sẽ là được
dùng để rút tiền”. Vấn đề khác đối với các tổ chức là khả năng thực hiện quản
lý rủi ro của họ ít hơn nhiều so với các giao dịch trực tuyến trên ATM. “ Đó là
vì máy ATM cung ứng hàng hóa cho khách hàng của mình ngay lập tức, chính
xác như ý muốn của bọn lừa đảo – đó là tiền mặt chứ không phải là một loại
vé, giấy có giá mà sau đó phải cất trữ hoặc bán lại
2. Tiếp tục các tấn công dạng Phishing
Năm 2008, ngành dịch vụ tài chính quan sát thấy có sự tăng trưởng vể số
lượng các cuộc tấn công phishing và được trông chờ tiếp tục vào năm 2009,
gồm có spear phishing phức tạp và các tấn công Rock Phish. Nhóm công tác
chống phishing (Anti-Phishing Working Group) báo cáo rằng lĩnh vực dịch vụ
tài chính là lĩnh vực chịu nhiều tấn công phishing nhất, Với khoảng hơn 90%
các cuộc tấn công nhắm trực tiếp các dịch vụ tài chính.
Theo Terry Gudaitis, PhD, giám đốc Cyber Interligence , một công ty tình báo
Các tổ chức cần phải hướng dẫn và cảnh báo khách hàng và nhân viên khi
online phải cẩn trọng với những trang Web giả mạo (look-alikes) và bị nhiễm
độc, Tom Wills, Javelin Strategy Research's Senior Analyst for Security &
Fraud nói. “Các tấn công Drive-by lén lút phân phối Trojans trộm bàn phím
(keylogger) vào các máy tính của khách hàng và trở thành vũ khí trộm danh
tính tự nguyện.” Các máy sẽ bị nhiễm khi người dùng viếng các trang web giả
mạo do bị chuyển tới thông qua phishing emails hoặc như xu hướng đang gia
tăng hiện nay là thông qua các trang web hợp lệ nhưng đã bị hack, ông nhận
xét.
Javelin's Wills cũng tiên đoán sẽ có sự gia tăng về số lượng các hackers và tội
phạm “nghiệp dư"(amateur), tìm cách ăn trộm tiền hay thông tin cá nhân
Nhóm 10 LUẬT VÀ CHÍNH SÁCH AN TOÀN THÔNG TIN
May 4, 2009
Trang 10 khách hàng của các tổ chức, chủ yếu do kinh tế suy thoái. “ Các tổ chức cần
nhận thấy có sự tăng cường lừa đảo không chyên. Những „tội phạm có cơ hội‟
sẽ xuất hiện giữa các khách hàng và nhân viên do ngày càng nhiều người bị
tress về tài chính bởi hậu quả kinh tế suy thoái.” Will nhận xét.
5. Mạng xã hội không còn là mục tiêu mới
Với sự phát triển mạnh của mạng xã hội, theo Sophos, đây sẽ trở thành mục
tiêu mới của tin tặc. Báo cáo của hãng nghiên cứu này cho thấy, vào tháng 8
vừa rồi ước tính có tới 1800 tài khoản Facebook đã bị thay đổi thông tin cá
nhân do tin tặc cài Trojan vào trong hình động để tấn công người dùng.
Trojan Koobface tấn công MySpace và cả Facebook rồi biến máy tính nạn
nhân thành mạng botnet cũng là sự kiện an ninh đáng lưu ý trong năm qua, và
chưa mắc phải những cuộc tấn công từ tin tặc, nhưng sau chỉ một ngày G1
được bán ra thị trường, giới an ninh đã phát hiện ra một lỗ hổng nghiêm
trọng.
Theo dự đoán của Sophos, càng có nhiều người sở hữu smartphone thì dòng
thiết bị này sẽ trở nên hấp dẫn hơn với tin tặc.
Đối phó thế nào đây?
Hiện thế giới coi Việt Nam như một thị trường an toàn, có tiềm năng về thương
mại điện tử và đầu tư. Điều này phụ thuộc rất nhiều vào bức tranh an ninh mạng
Việt Nam. Nếu vấn đề an ninh mạng không được giải quyết kịp thời, hợp lý, lĩnh
vực thương mại điện tử vốn đã non trẻ của Việt Nam có thể sẽ rơi vào tình trạng
trì trệ, trở thành “một rào cản đối với Việt Nam hậu WTO”.
Việc đảm bảo an ninh trật tự trong “thế giới ảo” hiện là một trọng trách nặng nề
của lực lượng công an nói chung và cảnh sát phòng chống tội phạm công nghệ
cao nói riêng trong tình hình mới. Với kinh nghiệm điều tra, lần theo dấu vết, đã
“điểm mặt, chỉ tên” được nhiều vụ án cụ thể, theo Tiễn sĩ Trần Văn Hoà, việc
phát hiện kịp thời, truy tìm dấu vết đối tượng của những vụ án công nghệ cao
thường đòi hỏi phải có sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan điều tra trong và
ngoài nước tránh bị ngắt quãng, mất dấu vết.
Nhóm 10 LUẬT VÀ CHÍNH SÁCH AN TOÀN THÔNG TIN
May 4, 2009
Trang 12 Nhìn về xu hướng bảo mật, Việt Nam đã từng có thời điểm được xếp vào danh
sách 1 trong 10 quốc gia có lượng spam email lớn nhất thế giới. Song, trong số
Trang 13 Xây dựng hệ thống bảo đảm an toàn thông tin như thế nào?
Việc xây dựng một hệ thống bảo đảm an toàn thông tin không chỉ đơn giản gói
gọn vào trách nhiệm của bộ phận CNTT, hệ thống mạng với một số giải pháp
thuần túy kỹ thuật. Một hệ thống thông tin an toàn đúng nghĩa phải gắn kết và
tích hợp chặt chẽ với hoạt động của toàn tổ chức trong đó con người đóng vai trò
quan trọng.
Có nhiều cách thức và quan điểm để thiết lập một hệ thống an toàn thông tin. Tuy
nhiên, thông thường người ta dựa vào các tiêu chuẩn, trong số đó hai tiêu chuẩn
ISO 27001 và ISO/IEC 17799 thường được nhắc đến nhiều nhất, bởi tính hệ
thống, tính thông dụng và tính quốc tế của chúng.
Khi xây dựng một hệ thống an toàn thông tin, người ta thường tham khảo cả hai
như là một cặp không thể tách rời. Khi áp dụng, tiêu chuẩn ISO 27001 mang tính
bắt buộc, quy định các yêu cầu của một hệ thống an toàn thông tin, trong khi
chuẩn ISO/IEC 17799 cung cấp các kinh nghiệm để có thể thiết kế một hệ thống
cụ thể, mang tính tham khảo và không bắt buộc.
Về cơ bản, một hệ thống an toàn
thông tin phải được xây dựng tích hợp chặt chẽ vào hệ thống vận hành của một tổ
chức, có cấu trúc chặt chẽ, gồm nhiều tác vụ liên thông và hỗ trợ lẫn nhau. Một
Nhóm 10 LUẬT VÀ CHÍNH SÁCH AN TOÀN THÔNG TIN
May 4, 2009
Trang 14 hệ thống theo chuẩn ISO/IEC 17799 nhất thiết phải bao gồm các nhóm yêu cầu
Trang 15 Nhóm tác vụ Mô tả và ý nghĩa
Chính sách Các chính sách ở các cấp độ khác nhau (công ty, phòng,
ban) về an toàn thông, các quy trình, quy định, hướng dẫn
thực hiện, báo cáo, xử lý sự cố, kỷ luật…
Tổ chức và thực
hiện
Quy định trách nhiệm của các bộ phận và cách thức thực
hiện các công việc về an toàn thông tin của tổ chức.
Kiểm soát tài sản Phân loại tài sản và rủi ro có thể xảy ra để định nghĩa các
yêu cầu về an toàn thông tin một cách phù hợp.
Kiểm soát việc truy
cập
Kiểm soát việc truy xuất hoặc truy cập đến các tài sản
hoặc đối tượng chứa thông tin, hoặc có khả năng gây rỏ rỉ
thông tin.
An toàn về con
người
Chú trọng bảo đảm an toàn thông tin về mặt con người,
huấn luyện và quy định vai trò, nghĩa vụ của từng người
trong tổ chức về an toàn thông tin.
An toàn về vật chất
và môi trường
Các khía cạnh an toàn thông tin liên quan đến môi trường
vật chất, chẳng hạn chống cháy nổ, khu vực cách ly
người lạ, chống nghe lén…
Phát triển và bảo trì
hệ thống