bộ môn ĐỊA SINH THÁI Bài tiểu luận môn ĐỘC HỌC
MỤC LỤC BÀI TIỂU LUẬN
PHẦN 1: MỞ ĐẦU

PHẦN 2: NỘI DUNG
I. TỔNG QUAN VỀ DIOXIN :
I,1. ĐỊNH NGHĨA
I,2. CÔNG THỨC

II. NGUỒNG GỐC CỦA DÊOXIN.
II.1, NGUỒN TỰ NHIÊN
II.2, NGUỒN NHÂN TẠO
III.TÍNH CHẤT CHỦ DIOXIN.
IV. LAN TRUYEN DIOXIN TRONG MÔI TRƯỜNG.
IV.1, TRONG MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
IV.2, TRONG MÔI TRƯỜNG NƯỚC .
IV.3, TRONG MÔI TRƯỜNG ĐẤT.
V. PHƯƠNG THỨC XÂM NHẬP CỦA DIOXIN.
V.1, KHẢ NĂNG HẤP PHỤ.
V.2, KHẢ NĂNG PHÂN BỐ CỦA DIOXIN.
V.3, KHẢ NĂNG CHUYỂN HOÁ.
V.4, KHẢ NĂNG TÍCH TỤ VÀ ĐÀO THẢI.
VI. KHẢ NĂNG TÁC ĐỘNG LÊN CƠ THỂ CON NGƯỜI V À MÔI TRƯỜNG
VI.1, TÁC ĐỘNG CỦA DIOXIN LÊN CƠ THỂ
VI.2, TÁC ĐỘNG LÊN MÔI TRƯỜNG.
VII.CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA VÀ XỬ LÝ KHI BI NHIÊM DIOXIN.
VIII. HIỆN TRẠNG Ô NHIỄM DIOXIN TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM.
VIII,1. TRÊN THẾ GIỚI.
VIII,2. Ở VIỆT NAM.
PHẦN 3 : KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN CÁO
PHẦN 4 : TÀI LIỆU THAM KHẢO

Dioxin là tên gọi chung của một nhóm hàng trăm các hợp chất hóa học tồn tại
bền vững trong môi trường cũng như trong cơ thể con người và các sinh vật
khác. Chúng là các hợp chất thơm polychlorin có đặc tính vật lý, hoá học và cấu
trúc tương tự
Dioxin hiện được dùng để chỉ hàng trăm chất hóa học có mặt trong môi trường.
I.2, Cấu trúc của dioxin :
Công thức phân tử C12H4O2Cl4 đọc tên là 2,3,7,8 tetrachlorodibenzo-p-
dioxin. Các hợp chất xếp trong lớp các chất tương tự dioxin (dioxin-like
compounds) có 30 hợp chất. và được xếp vào ba nhóm: nhóm 1 bao gồm các
polychlorinated dibenzo-p-dioxin (PCDDs) Trong nhóm hóa học đó, thành phần
độc nhất là TCDD (2,3,7,8-tetrachlorodibenzo-p-dioxin).
Một số chất trong nhóm PCDD
Nhóm 2 gồm các polychlorinated dibenzofuran (PCCDs) và nhóm 3 gồm các
polychlorinated biphenyls (PCBs) Để so sánh mức độ gây độc của các chất, tổ
chức Y tế thế giới (WHO) dùng chỉ số TEFs (toxic equivalance factors) để đánh
giá. Hiện tại 2,3,7,8-tetrachlorodibenzo-p-dioxin (tên gọi tắt là TCCD) được
đánh giá có mức độ gây độc cao nhất trong tất cả các chất trên.
Sinh viên:NGUYỄN THANH LIÊM Lớp: ĐỊA SINH THAI K49
3
bộ môn ĐỊA SINH THÁI Bài tiểu luận môn ĐỘC HỌC
2,3,7,8-tetrachlorodibenzo-p-dioxin
II. nguồn gốc của dioxin và furan:
Dioxin là một tạp chất siêu độc, có nguồn gốc rất đa dạng và có thể tổng
quan như sau:Nhóm 1 và 2 thường là sản phẩm biến đổi các chất khi con người
đốt chất thải công nghiệp hay nông nghiệp, cháy rừng, sử dụng khí đốt Trong
khi nhóm 3 (các PCB và các PCB giống dioxin) lại thường được sản xuất có chủ
định, sử dụng vào nhiều mục đích khác nhau
II.1, nguồn gốc tự nhiên:
Từ những hiện tượng như núi lửa phun, cháy rừng
II.2, nguồn gốc nhân tạo:

(theo sách hoá môi trường, trường đại học mỏ địa chất ,trang 43).
ở việt nam: Chiến tranh hoá học ở viêt nam từ năm 1961 đến năm 1971 là
170kg dioxin.ở nước ta, ngoài các nguồn sản sinh ra dioxin ở trên còn có một
nguồng lớn dioxin do chiến tranh hoá học ở miền nam viêt nam (1961-1971)gây
ra. Trong cuộc chiến tranh xâm lược việt nam, ngoài các vĩ khí thông thường,
quân đội hoa kỳ đã sử dụng một lượng lớn các chấtc độc hoá học đê rải xuông
viêt nam, đặc biệt là các chất độc màu da cam có chứa một tạp chất rất độcvà rất
bền vững, đó là dioxin. Đioxin là một thành phần rất nhỏ, một tạp chất xuấn hiện
không theo ý muốn,trong quá trình sản xuất chất Tricloro –phenoxi – acetic acid
(kí hiệu là 2,4,5-T)của chất da cam và một vài chất diệt cỏ khác có chứa 2,4,5-T
dùng trong chiến tranh ở viêt nam.
Tuy dioxin có nhiều nguồn gốc khác nhau,song vùng trọng điểm của tây
nguyên trong chiến tranh vẫn là mục tiêu rải chất độc hoá học của quân đội hoa
kỳ để phat quang rừng rậm và ngăn chặn dự tiến công của quân ta lên việc làm
sang tỏ nguốn gốc và tác hại của chất độc hoá học (trong dó có dioxin ) đối với
môi trướng do chiến tranh lá hết sức quan trọng. cho đến nay , gần 30 năm sau
kêt thúc chiến tranh, có thể nói rắng các chất diêt cỏ hầu như đã bị phân huỷ hết
xong dioxin vẫn còn tồn tại trong thiên nhiên và trong cơ thể con người. điều đó
chứng tỏ rằng,dioxin lá bằng chứng của chất da cam dùng trong chiến tranh ở
miền nam việt nam. Từ năm 1961 đến năm 1971 quân đội hoa kỳ đã sửa dụng
với số lượng lớn các chất diệt cỏ rải ở miền nam việt nam: 72.354.000lít trên
tổng diện tích là 1.709.000 ha
III. tính chất của dioxin:
Dioxin là hợp chất có số lượng đồng phân rất lớn nên nó có những đặc tính
hóa lý rất rõ rãng.Tính chất lý học của dioxin phụ thuộc chủ yếu vào số lượng và
vị trí nguyên tử halogen trong phân tử. vì vậy ,dioxin không những là một hệ
phúc tạp mà còn là hệ luôn thay đổi theo không gian và thời gian làm ô nhiễm
môi trường sống và không sống. đặc tính của dioxin cũng luôn thay đổi theo các
biến đổi hoá học của phân tử theo cả hai hướng tăng lên và giảm di với số lượng
halogen và thay đôi vi tri cuả no trong phân tử trên cơ sở nghiên cứu các hợp

Dioxin là chất độc rắn, rất bền vững trong môi trường, ít bị phân huỷ do các yếu
tố bên ngoài như nhiệt độ, độ ẩm, tia cực tím và các hoá chất.
Dioxin hoàn toàn không bị phân huỷ bởi sinh học do các vi sinh vật thông
thường.
Chu kỳ bán phân huỷ của Dioxin từ 3-5 năm và có khả năng lên tới 12
nămDiôxin là hợp chất hữu cơ không mùi, không màu, chứa cácbon, hyđrô, ôxy
và chlorin. Trong số 210 hợp chất điôxin khác nhau, chỉ có 17 hợp chất là độc.
Dạng điôxin độc hại nhất và được nghiên cứu rộng nhất là điôxin 2,3,7,8 - tetra-
chlorodibenzo-p-điôxin, viết tắt là 2,3,7,8-TCDD, được đo bằng phần nghìn tỉ
(ppt). chất PCBs có độc tính tương tự điôxin và do đó thường gọi là PCBs
"giống điôxin".
IV. Lan truyền độc chất trong môi trường:

Sơ đồ lan truyền dioxin trong môi trường
Sinh viên:NGUYỄN THANH LIÊM Lớp: ĐỊA SINH THAI K49
6
bộ môn ĐỊA SINH THÁI Bài tiểu luận môn ĐỘC HỌC
IV.1, Lan truyền độc chất trong môi trường không khí:
Dioxin do các sản phẩm trong các lò đốt chất thải bằng nhựa dẻo chứa
clo,gỗ khí thải từ các phưong tiện giao thông vận tải, nhà máy giấy lan truyền
nhờ gió, theo những hạt bụi nhỏ lan truyền ra xa nguồn phát thải, bám vào các
thảm thực vật.rồi theo mưa đi vào sông suối rồi xuông đất tiếp đó qua cac chuỗi
thức ăn đi vào cơ thể sống.
IV.2, lan tryền trong môi trường nước:
Chủ yếu do quá trình rửa trôi trong đất và không khí đi vào các nguồn tiếp
nhận, như sông, xuối, ao, hồ do không tan trong nước lên dioxin được tích tụ
lại và đi vào chuỗi thức ăn , đi vào cơ thể người.
Điôxin không hoà tan trong nước nhưng hoà tan trong chất béo chúng gắn với
chất hữu cơ và chất cặn trong môi trường và hấp thụ vào mô mỡ động vật hoặc
người. Ngoài ra, do không bị vi khuẩn làm thối rữa nên chúng tồn lưu và tích tụ

Sự nguy hiểm của dioxin không những là độc tính cao mà tác hại hơn là tác
động tích luỹ và hậu quả lâu dài của chúng đối với con người và thiên nhiên.
Ngoài ra dioxin còn là chất ái mỡ,có khả năng tác động độc rộng ở cấp độ tế bào
và gen khi xâm nhập vào cơ thể.
V.1, Xâm nhập vào cơ thể qua con đường hấp thụ:
Những thuộc tính độc hại của nó được tăng cường bởi thực tế là nó có thể xâm
nhập vào thân thể xuyên qua da, phổi, hoặc qua miệng. Một khi đã vào trong cơ
thể, dioxin nhanh chóng gắn với những phân tử Protein trong màng tế bào được
gọi là thụ thể (hấp thụ): công việc của những thụ thể này là chuyển tải các chất
vào trong tế bào. Sau khi kết nối với những thụ thể này, dioxin nhanh chóng
được di chuyển vào trong bào tương và nhân tế bào, tại đó nó gây ra tàn phá
trong nhiều năm tiếp theo
Dioxin hấp thụ theo đường tiêu hoá đi cào cơ thể là 90%.
Thực phẩm miệng dạ dày máu theo máu đi đến các cơ
quan chức năng, các bộ phận khác trong cơ thể.
Dioxin đi vào trong cơ thể qua con đường hô hấp.
Chủ yếu do hít bụi và khói chứa dioxin từ các nhà máy từ các nhà máy
nhiệt điện, chế biến gỗ,từ các lò đốt rác thải
Tiếp xúc qua da:
Dioxin xâm nhập qua da thường ít bị ngộ độc hơn, do đioxin dễ tan trong mỡ.
Dioxin, da, mô, biểu bì, mỡ
Dioxin gây nhiễm độc qua đường hô hấp, tiêu hóa với các triệu chứng: da và
niêm mạc mắt bị kích thích, nhức đầu, nôn mửa, tổn thương gan, phổi, hệ tim
mạch, cơ thể suy nhược; trên những người bị nhiễm độc phát hiện thấy các biến
loạn thể hiễm sắc, tăng tỉ lệ ung thư gan nguyên phát và dị tật ở con cái, đẻ non,
sẩy thai
Tùy theo ước tính của từng cơ quan hay quốc gia, định mức chấp nhận hấp thụ
hàng ngày (tolerable daily intake – TDI) của dioxins được thay đổi và được ước
tính bằng pg (hay 10
-12

Chúng thường hiện diện trong môi trường, và thường hay tích lũy trong hệ
sinh vật và thực phẩm, đặc biệt là trong những thực phẩm có nhiều chất béo (như
mỡ chẳng hạn) và sữa bò. Do đó, có thể tìm thấy dioxins ở mọi tầng sinh quyển,
kể cả mô (tissues) của con người
Tích tụ nhiều và chủ yếu ở các mô mỡ, đặc biệt là gan
Mức tích tụ Dioxin trong thực phẩm thường được đo lường bằng Hệ số độc hại
tương đương (toxic equivalents, hay Teq). Hệ số này được tính toán bằng cách
lấy hàm lượng Dioxin nhân với một thừa số tương đương, để so sánh với mức độ
độc hại của TCDD. (TCDD là loại Dioxin độc hại nhất trong các loại dioxins)
vidụ: Giáo sư Arnold Schecter thuộc Trường Đại học Texas, một người chuyên
nghiên cứu tác hại của chất màu da cam, đã đo lường đột tích tụ Dioxin trong
100 cư dân ở Hà Nội (nơi không bị rải chất màu da cam trong thời chiến tranh)
và 100 cư dân ở Biên Hoà (từng bị rải chất màu da cam nhiều nhất). Giáo sư
Schecter kết luận rằng mức độ tích tụ Dioxin trong cư dân Biên Hòa cao hơn
mức độ Dioxin trong người Hà Nội đến 135 lần.
Cách đây khoảng 8 năm, Giáo sư Schecter [12] và đồng nghiệp ở Việt Nam từng
công bố một nghiên cứu mà trong đó họ đo độ tích tụ Dioxin ở các tỉnh và thành
phố như Quảng Ninh, Hà Nội, Thanh Hóa, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên,
Đà Nẵng, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Đồng Nai, Biên Hòa, Sông Bé,
Tây Ninh, Bến Tre, Sài Gòn, Hậu Giang, An Giang, Kiêng Giang, v.v. Kết quả
cho thấy mức độ tích tụ Dioxin trong cư dân (khoảng 900 người) cư ngụ trong
các vùng bị rải chất màu da cam đều cao từ 7 lần đến 70 lần so với nhóm cư dân
không bị ảnh hưởng Dioxin trong thời chiến tranh
Sinh viên:NGUYỄN THANH LIÊM Lớp: ĐỊA SINH THAI K49
9
bộ môn ĐỊA SINH THÁI Bài tiểu luận môn ĐỘC HỌC
Ở các tỉnh miền Bắc, mức độ tích tụ dioxin trung bình chỉ khỏang 2.2 ppt, miền
Trung là 13.2 ppt, và miền Nam là 12.9 ppt. Tuy nhiên, mức độ không phải đồng
đều như thế, có vài nơi cao hơn, và có nơi thấp hơn, trung bình. Ở miền Trung,
các tỉnh như Đà Nẵng có mức độ tích tụ cao nhất (khoảng 19 ppt). Riêng ở miền

gan, thận
- nhiễm độc mãn tính: đây là dạng nhiễm độc thường được biết đến với những
hình ảnh khủng khiếp của thế hệ sau. Dioxin có ái tính với các receptor của
enzym tham gia - kiểm soát quá trình sao chép vật liệu di truyền (ADN). Sự rối
loạn xảy ra ở đây sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng của tế bào sinh dục
(trứng và tinh trùng) dẫn đến sản phẩm thụ thai bị biến dạng nghiêm trọng vì vật
liệu di truyền đã bị biến đổi
Sinh viên:NGUYỄN THANH LIÊM Lớp: ĐỊA SINH THAI K49
10
bộ môn ĐỊA SINH THÁI Bài tiểu luận môn ĐỘC HỌC
- độc tính cấp và độc tính mãn. độc tính của dioxin và các hợp chất tương tự
dioxin được thể hiện theo thứ tự như sau:
Dibenzo-p-dioxin > dibenzofuran>>biphinul> naphtanel
Trong thực tế ít gặp trường hợp bị nhiễm độc cấp do dioxin vì nó chỉ tồn tại ở
dạng tạp chất và hàm lượng rất thấp. độc thĩnh mãn của dioxin thể hiện ở chỗ là
tích luỹ tác động và gây hậu qủa nguy hiểm lâu dài với liều rất nhỏ. liều độc tích
luỹ tối thiểu đối với cơ thể con người la 0.1ppb.
nồng độ ngưỡng cho phep của dioxin là một khái niệm tương đối khi nghiên cứu
về tính độc hại của dioxin, người ta thường sưa dung đại lượng” đương lượng
độc hại” viết tắt là TEQ, nghĩa là toxic Equivalént, hay còn gọi là độ độc tương
đương dioxin, viết tắt là TEF, nghĩa là Toxxicity Equivaléncy Factors, đó là một
hệ thống được dùng để mô tả tính độc hại của các vật chất chứa trong hỗn hợp
tương tự dioxin.các chất dioxin khác nhau có nguy cơ độc hại khác nhau. họp
chất 2,3,7,8-tetra-clorodibenzo-p-dioxin (ki hiệu là2,3,7,8-TCDD ) được hiểu
biết tôt nhât trong số tương tự các dioxin lên được dùng làm hợp chất chuẩn để
mô tả tác dụng độc hại của các hợp chất tương tự dioxin khac
Dioxin và furan là các hóa chất độc nhất được biết đến hiện nay trong khoa
học. Trong bản báo cáo sơ thảo của Cục Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA) năm
1994 đã miêu tả dioxin như là một mối tác nhân đe doạ nguy hiểm đối với sức
khoẻ cộng đồng. Cũng theo EPA, dường như không có mức độ phơi nhiễm

- Khi mẹ bị nhiễm, dioxin sẽ có mặt trong sữu
Trong một đánh giá về rủi ro và nghiên cứu các vấn đề chính sách được đưa ra
trong Hội nghị Quốc tế về Dioxin tổ chức tại Berlin, 2004, nhóm tác giả đến từ
Cục Môi trường Liên bang Đức (Federal environmental agency) đã đưa ra kiến
nghị không có mức phơi nhiễm Dioxin tối thiểu nào có độ an toàn cho phép [2]
(theo WHO 2002 thì mức phơi nhiễm Dioxin cho phép qua thức ăn của mỗi
người là 1-10 pg đương lượng độc (TEQ)/ngày).
Việt Nam, cách đây gần 10 năm, vấn đề "chất độc màu da cam" trong chiến
tranh đã được nghiên cứu bước đầu về mặt bệnh lý và có khá nhiều bằng chứng
nêu rõ ảnh hưởng của Dioxin (2, 3, 7, 8 TCDD) từ các hóa chất diệt cỏ 2, 4, 5-T
và 2-4-D gây u Lymphoma ác tính, dị dạng và quái thai khác thường, trong đó
nổi bật nhất là công trình nghiên cứu của GS Tôn Thất Tùng, người nêu lên tác
hại của Dioxin vào hệ di truyền và nhiễm sắc thể khi xét nghiệm những nạn nhân
bị nhiễm độc. Tuy nhiên, do việc định lượng hàm lượng độc tố trong máu hay
trong các tuyến bài tiết hormone rất khó khăn và tốn kém, phải đo ở mức 1 phần
tỷ (nanogram hay PPB - 10
-9
gram) hay 1 phần 1000 tỷ gram (picogram hay PPT
- 10
-12
gram), lúc bấy giờ các nhà khoa học chưa giải thích được cơ chế và cấu
trúc tác hại của Dioxin trong cơ thể. Nhưng về mặt thống kê thì BS Nguyễn Thị
Ngọc Phượng (BV Từ Dũ) đã có nhiều công trình xác minh hậu quả của Dioxin
(sẩy thai, sinh non, dị dạng, mất khả năng sinh đẻ, trẻ con đần độn ) trên một
vùng dân cư ở TPHCM, mặc dù điều đó đã bị một số nhà khoa học phương Tây
(đặc biệt là Mỹ) cố tình tránh né hay phủ nhận Theo thống kê, đã có ít nhất 2,2
triệu và nhiều nhất 4,8 triệu người dân nước tabị nhiễm chất độc hoá học Dioxin
Tại Nhật Bản, các nhà nghiên cứu về độc tố học (Toxicology) gần đây cũng đã
lần lượt đưa ra nhiều kết quả điều tra, trong đó xác nhận ảnh hưởng của Dioxin
đi từ các lò đốt rác đô thị không những đã gây ô nhiễm không khí trong môi

Dioxin và chất độc hoá học. Với những loại rừng bị rải 1 lần đã làm cho 10%
cây bị chết, còn bị rải từ 3 lần trở lên thì từ 30 - 90% cây rừng chết. Theo ước
tính của Viện quy hoạch rừng, chất Dioxin và chất độc hoá học đã làm nước ta
thiệt hại khoảng hơn 60 triệu m
3
gỗ và làm suy giảm đa dạng sinh học. Thực
trạng ở những khu vừng bị rải nhiều chất độc hoá học như A Lưới thì đa dạng
sinh học giảm rất nhiều, chỉ còn tồn tại 22 loài chim và 5 loài có vú. Trong khi
đó ở những khu rừng bên cạnh không bị rải thì có tới 145 loài chim và hơn 50
loài có vú. Dioxin là chất độc nhất trong số các chất độc mà con người đã tìm ra.
Chỉ với liều lượng một phần tỷ gam đã có thể gây ra tai biến sinh sản như chửa
trứng, thai chết lưu, con bị dị tật bẩm sinh và ung thư ở động vật thực nghiệm.
TS Sơn cho biết, mặc dù nồng độ Dioxin trong môi trường và trong cơ thể đang
giảm dần nhưng nồng độ này trong môi trường đất, động thực vật và con người
ở những vùng "nóng" vẫn còn rất cao. Việc xử lý chất này và khắc phục hậu quả
của nó với con người, động thực vật và môi trường sinh thái hết sức khó khăn,
tốn kém. Một lượng lớn Dioxin vẫn còn lắng đọng trong bùn ao, tác động đến
các vật sống ở tầng đáy của một số ao hồ.
Diện tích bị ảnh hưởng hóa chất khai hoang trong thời gian 1961-1971
Số lần rải
Dioxin
Diện tích (ha) bị ảnh
hưởng do hóa chất
Diện tích (ha) bị ảnh
hưởng do Dioxin
1 368.556 343.426
2 369.844 332.249
3 361.862 275.770
4 341.037 236.232
5 272.709 153.192

- Vào năm 2020 sẽ loại bỏ việc sử dụng PCB trong các thiết bị, máy móc; giảm
thiểu liên tục lượng phát thải các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy hình thành
không chủ định (hóa chất Dioxins và Furans).
- Cần đẩy mạnh công tác điều tra, nghiên cứu và áp dụng các giải pháp khoa
học công nghệ tiên tiến, hiện đại trong quản lý an toàn, giảm thiểu, tiêu hủy và
loại bỏ các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy. Trong đó, xây dựng và thực hiện
chương trình quốc gia, ngành về quản lý an toàn hóa chất và thay thế dầu chứa
PCB, các thiết bị và sản phẩm công nghiệp chứa PCB, trong đó tập trung vào
ngành điện. (Theo Tiền Phong)
- Hội thảo cũng đã đưa ra bàn luận và nêu các biện pháp khắc phục hậu quả
chất độc hóa học Dioxin do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam trong thời
gian tới như: Tiếp tục hỗ trợ, chăm sóc, chữa trị cho các nạn nhân bao gồm các
hình thức khuyến cáo nhân dân những vùng nhiễm độc biết cách đề phòng ảnh
hưởng của chất độc hóa học mà đặc biệt là chất độc Da cam Dioxin; mở rộng
các tổ chức và tăng cường hoạt động của Hội Nạn nhân chất độc Da cam/ Dioxin
Sinh viên:NGUYỄN THANH LIÊM Lớp: ĐỊA SINH THAI K49
14
bộ môn ĐỊA SINH THÁI Bài tiểu luận môn ĐỘC HỌC
Việt Nam; điều tra xác định các khu vực bị nhiễm độc nặng, tiến hành các biện
pháp tẩy độc, khôi phục lại môi trường; tiếp tục nghiên cứu khoa học và xây
dựng tiềm lực nghiên cứu về tác hại của chất độc Da cam/ Dioxin đối với con
người và môi trường; tiếp tục đấu tranh đòi Mỹ phải có trách nhiệm trong việc
khắc phục hậu quả chất độc hóa học đã sử dụng trong chiến tranh Việt Nam; mở
đợt tuyên truyền sâu rộng trên các phương tiện thông tin đại chúng về thực chất
cuộc chiến tranh hóa học ở Việt Nam, nỗi khổ phải gánh chịu của các nạn nhân,
qua đó kêu gọi sự ủng hộ, giúp đỡ của nhân dân trong và ngoài nước đối với các
nạn nhân
-Chưa có phác đồ điều trị hiệu quả cho các bệnh nhân nhiễm Dioxin, nhiễm
phóng xạ, nhiễm độc kim loại Nhưng chương trình thanh lọc độc tố dành cho
các nạn nhân Chernobyl, các công nhân cứu nạn, lính cứu hỏa tại Trung tâm

bentonite, một loại khoáng phố biến ở Việt Nam. Lớp phủ bentonite này, với khả
Sinh viên:NGUYỄN THANH LIÊM Lớp: ĐỊA SINH THAI K49
15
bộ môn ĐỊA SINH THÁI Bài tiểu luận môn ĐỘC HỌC
năng trương nở khi gặp nước và tính chất như đất sét, không cho phép chất độc
thẩm thấu ra ngoài môi trường trong khi vẫn tạo điều kiện cho quá trình sinh hóa
phân hủy chất độc diễn ra bên trong.Việc cần làm trước tiên là phải cô lập được
các điểm nóng. Đầu tiên cần phải khoanh vùng chính xác các khu vực bị nhiễm
Dioxin, di dời nhân dân (nếu có) ra khỏi các vùng bị nhiễm độc.Tiếp theo, cần
phải đào mương, xây tường bao quanh hạn chế sự lan tỏa của chất độc Dioxin
sang các vùng lân cận. Bên cạnh cô lập, tẩy độc vùng nóng, cũng cần nhanh
chóng xây dựng tiêu chuẩn cho phép hàm lượng Dioxin trong đất.
VIII. Hiện trạng ô nhiễm dioxin trên thế giới và việt nam:
VIII.1, hiện trạng và tình hình ngiên cứu ở trên thế giới:
từ đầu thế kỹ 20, kể từù khi công ty Dow Chemical Midland ở Hoa kỳ thành
công trong việc sản xuất hàng loạt khí chlor sau khi tách rời được dung dịch
muối ăn (sodium chloride – NaCl). Kễ từ đó, chlor được dùng để chế biến đủ các
loại thuốc trừ sâu rầy, diệt cỏ dại, và các hợp chất dẽo (plastic) nhất là chất
polyvinyl chloride hay PVC mà chất sau cùng nầy đã được xem như là một cuộc
cách mạng khoa học kỹ thuật thời bấy giờ vì đã mang lại nhiều ứng dụng trong
kỹ nghệ cho thế giới. Và dioxins từ những bước đầu tiên của công nghệ chlor, đã
trở thành một danh từ đầu môi trong hầu hết các quy trình sản xuất các sản phẩm
chứa chlor. Đây là một phó sản không nằm trong dự tính của con người, và
chính con người cũng chưa tìm được phương cách để loại trừ hóa chất nầy trong
sản xuất. Trong thuốc diệt cỏ dại và khai quang 2,4,5-T (trichloro-phenoxyacetic
acid), dioxin được tìm thấy nhiều nhất, ước tính vào độ 2 ppm (phần triệu).
tại vùng Seveso (Ý) bị cháy, nổ tung, và thải ra môi trường chung quanh khoảng
30 kí lô Dioxin
Đức quốc, trong việc sản xuất thức ăn gia súc đã dùng kaolinite, một loại
phấn để làm trơn các ống chuyển vận thành phẩm. Thức ăn gia súc đó đã

là các căn cứ quân sự và sân bay của Mỹ, các kho chứa hay là nơi chuẩn bị đi
phun rải vẫn còn ô nhiễm ở mức nghiêm trọng được gọi là các “điểm nóng”.
Theo các tiêu chuẩn quốc tế thì mức ô nhiễm Dioxin này cần phải được tẩy độc.
Đây chính là nguồn gây ô nhiễm ra môi trường và có nguy cơ ảnh hưởng đến
sức khoẻ con người. Hiện nay đã xác định được ba điểm ô nhiễm Dioxin nghiêm
trọng (điểm nóng) ở sân bay Biên Hoà, Đà Nẵng và Phù Cát. Đây cũng chính là
các địa bàn trọng tâm của dự án.
Ở miền Nam Việt Nam, chất độc màu da cam và các loại thuốc diệt cỏ khác bắt
đầu được thử nghiệm bởi quân đội Hoa Kỳ vào năm 1961 và được sử dụng rộng
rãi với hàm lượng cao trong chiến tranh vào các năm 1967– 1968, rồi giảm
xuống và ngừng sử dụng năm 1971. Các loại hợp chất này được trộn vào dầu
hỏa hoặc nhiên liệu diezen rồi rải bằng máy bay hoặc các phương tiện khác.
Theo công bố của một nhóm tác giả trên tạp chí Nature thì có thể nói chiến dịch
dùng hóa chất ở Việt Nam là một cuộc chiến tranh hóa học lớn nhất thế giới .
trong thời gian 10 năm đó, quân đội Mỹ và quân đội Nam Việt Nam đã rải 76,9
triệu lít hóa chất xuống rừng núi và đồng ruộng Việt Nam. trong số này có 64%
là chất độc màu da cam, 26,7% là chất màu trắng, 8,7% chất màu xanh và 0,6%
chất màu tím. rải khoảng 170 kg (theo con số ước tính từ) lượng chất độc khai
quang, diệt cỏ của Mỹ hay có thể lên đến 550kg
- Chất màu tím 495.190 lít (chiếm 0,6%)
- Chất màu xanh lá cây (Green) 1.892.773 lít (2,5%)
- Chất màu xanh (Blue) 4.741.381 lít (6,2%) chất này tác động lên thực vật
bằng cách rút nước của lá cây, gây héo úa mạnh đối với cây cối. Lá cây gặp chất
độc bị khử nước, cuộn tròn lại và rụng trong vòng từ 2-4 ngày. Để triệt phá toàn
bộ sự sinh trưởng, quân đội Mỹ đã phun dải nhiều lần với liều lượng 8kg/ha. Đối
với cây lúa nước, chất xanh gây ảnh hưởng xấu đến quá trình tạo hạt, cây vẫn có
vẻ phát triển bình thường, liều lượng để sử dụng diệt cây lúa nước từ 3-4kg/ha
- Chất màu trắng (White) 20.556.525 lít (26,7%) một chất diệt cây có tác dụng
làm khô kiệt đất đai, diệt cỏ và có khả năng tồn tại lâu trong đất. Kết quả thí
nghiệm của trường Đại học Yale (Mỹ) cho thấy: sau 467 ngày hàm lượng chất

tổng hợp được biết từ trước đến nay, sản phẩm phụ hình thành trong quá trình
điều chế chất da cam.
Theo tính toán các nhà khoa học Liên Xô trước đây, chỉ cần 1gr Dioxin cũng đủ
giết chết 8 triệu người.Thế nhưng chất da cam rải xuống đồng ruộng, làng mạc
Việt Nam chiếm tới 64% tổng khối lượng chất độc diệt cây mà quân Mỹ sử
dụng, với hàm lượng 170kg chất điôxin (có tài liệu 400 - 600kg), trung bình
163mg/ha, cao gấp nhiều (hàng chục, hàng trăm lần) quy định dùng trong nông
nghiệp
Theo tài liệu của Viện Khoa học quốc gia Hoa Kỳ và Cục Quân sự Hoa Kỳ, tổng
số vụ rải chất độc của Mỹ lên tới 8.532 vụ và 25.585 thôn, ấp bị chọn để phun
rải (con số này có thể còn thấp hơn thực tế). Có 10 vùng bị ảnh hưởng chất độc
hóa học nặng nhất là: Phước Long (704 vụ), Thừa Thiên (606 vụ), Bình Định
(558), Long Khánh (502), Tây Ninh (473), Quảng Nam (737), Biên Hòa
(366),Bình Dương (357), Quảng Trị (347), Kon Tum (311).
Về phân bố số lượng, riêng 10 vùng này chiếm tới 47% lượng chất độc mà quân
Mỹ đã phun rải trên toàn miền Nam. Một số lưu vực sông cũng bị ảnh hưởng
nặng nề là:
Sinh viên:NGUYỄN THANH LIÊM Lớp: ĐỊA SINH THAI K49
18
bộ môn ĐỊA SINH THÁI Bài tiểu luận môn ĐỘC HỌC
lưu vực sông vùng Đông Nam Bộ (41% lưu vực), sông Hương(39%),sông Thạch
Hãn(33%).
Vì thế, người dân ăn phải các loài cá trên sông bị nhiễm Dioxin đã gián
tiếp bị
nhiễm độc.Kết quả của những cuộc rải thảm chất độc hóa học mà quân Mỹ tiến
hành, đã làm trên 2 triệu người Việt Nam, chủ yếu người già và trẻ em và hơn
60.000 lính Mỹ và chư hầu bị nhiễm độc: hủy hoại thiên nhiên Việt Nam với
3.340.000 ha đất đai bị nhiễm độc (có 2 triệu ha rừng), 44% đất canh tác trở nên
hoang mạc.Những khảo sát của các nhà khoa học 20 năm sau chiến tranh cho
thấy, vẫn còn 22% rừng tự nhiên và 31% đất trồng vẫn thuộc vùng bị nhiễm chất

không chỉ dẫn cách dùng, và chỉ biết qua kinh nghiệm như thuốc màu nâu,
xanh, màu sữa Ở Việt Nam, nếu nhìn vấn đề Dioxin /dioxins như là một
Sinh viên:NGUYỄN THANH LIÊM Lớp: ĐỊA SINH THAI K49
19
bộ môn ĐỊA SINH THÁI Bài tiểu luận môn ĐỘC HỌC
cảnh báo để hướng dẫn dư luận, giáo dục quần chúng, để mọi người đề cao
cảnh giác khi xử dụng những hóa chất như thuốc diệt cỏ dại, thuốc sát trùng
đúng cách. Việc hướng dẫn và giúp đở người dân, việc triệt để ngăn cấm xử
dụng hóa chất không có xuất xứ rõ rệt chính là việc cần làm trong giai đoạn
hiện tại. Xách động và thổi phồng những hậu quả của Dioxin mà không đủ
luận cứ chứng minh, không có xác tín khoa học hầu mong đánh động lương
tâm thế giới chỉ làm cho đất nước càng bị cô lập hơn, và sẽ được thế giới
nhìn vào dưới cặp mắt không thiện cảm hơn nữa.Các vấn nạn ô nhiễm hóa
chất đang đe dọa trầm trọng và xảy ra hầu hết ở khắp mọi nơi trên đất nước
Việt Nam. Tăng gia sản xuất nông nghiệp mà không hiểu rõ cách dùng phân
bón đúng cách đã và đang là một hiểm họa cho việc ô nhiễm nguồn nước.
Xử dụng thuốc diệt trùng, diệt cỏ dại bừa bãi sẽ làm các thế hệ sau phải nhận
lảnh hậu quả tai hại sau đó. Đã có chỉ dấu cho thấy ĐBSCL đã bị ô nhiễm
nitrate và DDT (cũng là một Dioxin tương đương). Trong một cuộc hội thảo
tại Hà Nội do Bộ Lương thực và Nông nghiệp VN phối hợp cùng với Viện
Nghiên cứu Lúa gạo Quốc tế (International Rice Research Institute-IRRI)
vào tháng 5/1994, IRRI có khuyến cáo rằng việc xử dụng thuốc trừ sâu rầy
của nông dân là kghông hợp lý và không hữu hiệu, lý do là nông dân có
khuynh hướng xử dụng quá đà đối với các loài sâu bọ không phá hại mùa
màng (innocuous). Thêm nữa ví thiếu kiến thức khoa học và thiếu chỉ dẫn
cho nên nông dân Việt Nam không thích dùng các phương pháp thiên nhiên
để giải quyết vấn đề sâu bọ. Cơ quan Lương nông Quốc tế (FAO) nhấn mạnh
rằng tỷ lệ xử dụng thuốc trừ sâu rầy rất cao ở miến Nam Việt Nam rất cao,
trung bình là đạt chỉ số 5,3, trong lúc đó chỉ số trên ở Trung quốc là 3,5,
Miến Bắc VN , 1,0, Phi luật Tân, 2,0, và Ấn độ là 2,4.Hơn nữa, với việc khai

/> Trung tâm thông tin – Bộ TNMT
/>p=show_page&cid=5&parent=74&sid=97&iid=1857
Sinh viên:NGUYỄN THANH LIÊM Lớp: ĐỊA SINH THAI K49
21