BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU Ở TỈNH KIÊN GIANG
MỤC LỤC
CƠ SỞ LÍ THUYẾT 1
NỘI DUNG 3
A. GIỚI THIỆU CHUNG 3
1. Biến đổi khí hậu là gì? 3
2. Bằng chứng có biến đổi khí hậu 5
3. Làm thế nào để nhận biết được biến đổi khí hậu? 6
4. Biến đổi khí hậu có nguy hiểm đến cuộc sống của con người không? Nó gây nguy
hiểm ra sao? 7
5. Nơi nào trên thế giới chịu ảnh hưởng nặng nhất của biến đổi khí hậu? Ở Châu Á
và tại Việt Nam? 8
6. Chúng ta có quá lo lắng về biến đổi khí hậu không? 9
7. Giới khoa học và các Chính phủ các nước đã có những động thái nào nhằm giải
quyết vấn đề biến đổi khí hậu? 9
8. Mọi người nên làm gì để hạn chế tình trạng biến đổi khí hậu? 10
B. BĐKH - XU THẾ CHUNG VÀ ẢNH HƯỞNG Ở VIỆT NAM 11
I. BĐKH VÀ XU THẾ CHUNG Ở VIỆT NAM 11
1. Việt Nam là một trong những nước chịu ảnh hưởng nặng nề của BĐKH 11
2. Biểu hiện của biến đổi khí hậu ở Việt Nam 11
3. Xu thế chung của BĐKH ở Việt Nam: 13
4. Một số phác thảo kịch bản BĐKH ở Việt Nam 13
II. ẢNH HƯỞNG TỚI VIỆT NAM 15
1. Biến đổi khí hậu đe doạ mạng sống 22 triệu người VN 15
1.1 Nguy cơ dịch bệnh và nghèo đói 15
1.2 Sông hồ sẽ tiếp tục cạn kiệt 16
2. Việt Nam sẽ mất 12% diện tích đất vào năm 2100 17
3. BĐKH sẽ làm giá lương thực tăng cao 18
4. BĐKH sẽ làm các loài động thực vật di chuyển lên cao 19
- 1 -
C. KIÊN GIANG VÀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU 20
các chiến lược, biện pháp mang tính quốc gia đơn lẻ, kể cả của các nước phát triển nhất,
không thể đối phó với thách thức này
Hội nghị thượng đỉnh toàn cầu về phát triển bền vững tại Johannesburg (Cộng hòa
Nam Phi) năm 2002 đã nhận định rằng những hậu quả của biến đổi khí hậu toàn cầu trực
tiếp tác động đến sự sinh tồn của loài người, cụ thể là đến tài nguyên nước, năng lượng,
sức khỏe con người, nông nghiệp, an ninh lương thực và đa dạng sinh học. Năm lĩnh vực
này lại có liên quan mật thiết với nhau.
Là một quốc gia nằm trên bao lơn của Biển Đông thông ra Thái Bình Dương, với
hơn 75% dân số sống dọc theo một bờ biển dài hơn 3200 km và tại hai đồng bằng sông
Hồng và sông Cửu Long, Việt Nam thuộc vào loại các nước bị uy hiếp nhiều nhất bởi sự
biến đổi khí hậu toàn cầu và mực nước biển dâng. Câu hỏi hiện nay không còn là “Liệu
các hiện tượng có ảnh hưởng đến đất nước ta hay không?”mà là “Ứng phó như thế nào để
giảm thiểu thiệt hại, bảo vệ tối đa thành quả lao động quá khứ và tiếp tục phát triển bền
vững”.
Với đề tài “Kiên Giang và biến đổi khí hậu”, em xin đề cập đến tác động của mực
nước biển dâng, hệ quả trực tiếp của biến đổi khí hậu, lên môi trường tự nhiên cũng như
ảnh hưởng của nó đến sự phát triển kinh tế-xã hội của Đồng bằng Sông Cửu Long, đặc
biệt là tỉnh Kiên Giang- một trong những nơi chịu tác động nhiều nhất của biến đổi khí
- 3 -
hậu ở Việt Nam nói chung và đồng bằng Sông Cửu Long nói riêng. Từ đó nêu lên các
nhiệm vụ cần triển khai nhằm đối phó với biến đổi khí hậu.
- 4 -
NỘI DUNG
A. GIỚI THIỆU CHUNG
- Trong mấy chục năm qua biến đổi khí hậu đã xảy ra và đã tác động đến các yếu
tố, hiện tượng tự nhiên rất nhiều.
- Năm 2007 là năm hoạt động của hiện tượng Lanina, theo các nghiên cứu khoa
học đã đánh giá trong những năm có hiện tượng Lanina các vấn đề bão, mưa lũ ở Việt
Nam cao hơn mức bình thường. Tương tự, năm 1999 có hiện tượng Lanina, hoạt động
bão lũ ở Việt Nam bao giờ cũng nhiều hơn.
nhiên và nhân tạo. Nguyên nhân chính làm biến đổi khí hậu trái đất là do sự gia tăng các
hoạt động tạo ra các chất thải khí nhà kính, các hoạt động khai thác quá mức các bể hấp
thụ và bể chứa khí nhà kính như sinh khối, rừng, các hệ sinh thái biển, ven bờ và đất liền
khác.
Các biểu hiện của sự biến đổi khí hậu trái đất gồm:
- Sự nóng lên của khí quyển và trái đất nói chung.
- Sự thay đổi thành phần và chất lượng khí quyển có hại cho môi trường sống của
con người và các sinh vật trên trái đất.
- Sự dâng cao mực nước biển do tan băng dẫn tới sự ngập úng của các vùng đất
thấp, các đảo nhỏ trên biển.
- Sự di chuyển của các đới khí hậu tồn tại hàng nghìn năm trên các vùng khác nhau
của trái đất dẫn tới nguy cơ đe doạ sự sống của các loài sinh vật, các hệ sinh thái và hoạt
động của con người.
- Sự thay đổi cường độ hoạt động của quá trình hoàn lưu khí quyển, chu trình tuần
hoàn nước trong tự nhiên và các chu trình sinh địa hoá khác.
- Sự thay đổi năng suất sinh học của các hệ sinh thái, chất lượng và thành phần của
thuỷ quyển, sinh quyển, các địa quyển. Các quốc gia trên thế giới đã họp tại New York
ngày 09/05/1992 và đã thông qua Công ước Khung về Biến đổi khí hậu của Liên Hợp
Quốc.Công ước này đặt ra mục tiêu ổn định các nồng độ khí quyển ở mức có thể ngăn
ngừa được sự can thiệp của con người đối với hệ thống khí hậu. Mức phải đạt nằm trong
một khung thời gian đủ để các hệ sinh thái thích nghi một cách tự nhiên với sự thay đổi
- 6 -
khí hậu, bảo đảm việc sản xuất lương thực không bị đe doạ và tạo khả năng cho sự phát
triển kinh tế một cách bền vững.
- Hầu hết giới khoa học đều công nhận biến đổi khí hậu là do nồng độ của khí hiệu
ứng nhà kính tăng lên trong khí quyển ở mức độ cao. Bản thân nó đã làm cho Trái đất ấm
lên, nhiệt độ bề mặt Trái đất nóng lên, nhiệt độ nóng lên này đã tạo ra các biến đổi trong
các vấn đề thời tiết hiện nay.
- Theo báo cáo mới nhất của Liên hiệp quốc, nguyên nhân của hiện tượng biến đổi
khí hậu 90% do con người gây ra, 10% là do tự nhiên.
sao năm nay mùa đông lại ngắn lại, hạn hán, mưa lũ thất thường không giống quy luật
- 8 -
Hình 2. Biểu đồ nhiệt độ trung bình trên bề mặt Trái đất đã tăng lên trong vòng 140 năm qua
mấy chục năm về trước. Cây trồng có sự thay đổi về thu hoạch, dịch bệnh nhiều hơn, bệnh
mới xuất hiện. Đặc biệt là cảm giác mùa đông và mùa hè cảm nhận được nhiệt độ của mùa
hè các đợt nóng tăng lên và kéo dài, mùa đông ngắn lại Tất những yếu tố này tác động
trực tiếp đến cuộc sống cá nhân của chúng ta.
4 . Biến đổi khí hậu có nguy hiểm đến cuộc sống của con người không? Nó gây
nguy hiểm ra sao?
- Biến đổi khí hậu là một điều cực kỳ nguy hiểm đe doạ đến vấn đề tồn tại của con
người.
- Biến đổi khí hậu gây nguy hiểm do nó làm cho Trái đất nóng lên, nước biển
dâng lên.
-Trái đất có 7 tỷ người và hiện giờ, có đến hơn một nửa số người này sống ở vùng
duyên hải của Trái đất trong phạm vi 100 km trở lại vùng bờ biển. khi nước biển dâng lên
làm ảnh hưởng đến cuộc sống của hàng tỷ người. Theo dự báo của các nhà khoa học, thủ
đô BangKok (Thái Lan) trong vòng hai mươi năm nữa sẽ bị ngập và hiện Thái Lan
không đủ thời gian để chuyển thủ đô sang nơi khác. Còn đối với Việt Nam, Đồng bằng
sống Cửu Long cũng là một trong những nơi rất "nhạy cảm" của vấn đề biến đổi khí hậu.
Hay, vấn đề triều cường của TP. HCM, bão lũ miền Trung còn nan giải hơn rất nhiều khi
tính đến yếu tố liên quan bởi hiện tượng biến đổi khí hậu.
- Đối với sự đe dọa của biến đổi khí hậu thì đây là nguy cơ chung cho đời sống
nhân loại. Trong việc giải quyết vấn đề này, tất cả mọi người trên Trái đất sẽ không có ai
thắng và cũng không có ai thua
- Nếu như ở các nước phát triển, trẻ em dưới 18 tuổi chiểm khoảng 20% dân số thì
ở những nước chịu nhiều ảnh hưởng của BĐKH - hầu hết là nước thu nhập thấp - thành
phần này lên đến gần một nửa dân số (42% ở Bangladesh, 51% ở Nigeria, 57% ở
Uganda).
- Quan trọng hơn là tỉ lệ trẻ em dưới 5 tuổi có nguy cơ ảnh hưởng bởi BĐKH rất
cao. Thành phần này chiếm từ 10 đên 20% dân số ở các nước chịu ảnh hưởng nghiêm
liệu dùng nhiên liệu hoá thạch như than đá, dầu lửa.
7 . Giới khoa học và các Chính phủ các nước đã có những động thái nào nhằm
giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu?
- 11 -
Hình 3. minh họa về hiện tượng Trái
đất nóng lên do biến đổi khí hậu
(Ảnh: http://www.lincsgas.com)
- Tại một cuộc họp hồi gần đây, Tổng thư ký Liên hiệp quốc Ban Ki-moon đã
nhận bản báo cáo của Uỷ ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu (Intergovernmental Panel
on Climate Change - IPCC) mà nội dung cho thấy, hầu hết các nhà khoa học trên thế giới
đều nhất trí bản báo cáo đã thể hiện đúng hiện trạng biến đổi khí hậu hiện trạng hiện nay.
- Giới khoa học, nói chung đã đồng lòng và nhất trí trong việc nghiên cứu và ứng
dụng các phương pháp nhằm giải quyết vấn đề này.
- Nhân loại không thiếu tiền, công nghệ, chất xám nhưng vấn đề là ở chỗ: Quyết
tâm chính trị của tất cả các nước có nhất trí để giải quyết tình trạng biến đổi khí hậu
không? Tổng thư ký Liên hiệp quốc đã kêu gọi tất cả các quốc gia hãy đồng tâm nhất trí
để giải quyết vấn đề này.
- Thực tế là, khi ký Hiệp ước Kyoto, đã có nước đứng ngoài cuộc, có nước gây
ra những cản trở này khác, có nhiều nước vẫn cố tình gây ra các chất phát thải gây hiệu
ứng nhà kính Một số nước trên thế giới còn thiếu quyết tâm chính trị và thiếu sự hợp
tác trong việc giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu.
8. Mọi người nên làm gì để hạn chế tình trạng biến đổi khí hậu?
- Có hai vấn đề cần đặt ra. Đó là làm giảm tác động biến đổi khí hậu và thứ hai là
thích ứng với biến đổi khí hậu.
- Để làm giảm tốc độ của biến đổi khí hậu có liên quan đến nhiều lĩnh vực như
nền kinh tế chúng ta phải làm. Hiện nay tất cả các nước trên thế giới đang sử dụng nguồn
nhiên liệu có nguồn gốc hóa thạch như dầu lửa, than đá Cần phải sử dụng nhiên liệu hóa
thạch một cách hợp lý để giảm khí thải nhà kính.
- Trong nông nghiệp và lâm nghiệp sử dụng nhiều phân bón hữu cơ để tránh phát
thải khí metan rất nhiều. Có rất nhiều các biện pháp liên ngành và đòi hỏi các chính sách
- Đường đi của bão có xu thế chuyển về phía Nam và mùa bão dịch chuyển vào các
tháng cuối năm
-Số ngày mưa phùn giảm đi rõ rệt
- Tần số hoạt động của không khí lạnh ở Bắc bộ giảm rõ rệt trong 3 thập kỷ qua
- Số ngày rét đậm, rét hại trung bình giảm, nhưng có năm lại xảy ra đợt rét đậm
kéo dài với cường độ mạnh kỷ lục như đầu năm 2008
- Số ngày nắng nóng trong thập kỷ 1991-2000 nhiều hơn, nhất là ở Trung bộ và
Nam bộ
- Mưa trái mùa và mưa lớn dị thường xảy ra nhiều hơn, nổi bật là các đợt mưa
tháng 11 ở Hà Nội và lân cận trong các năm 1984, 1996, 2008.
DẪN CHỨNG
-Khí hậu VN đã nóng lên 0,1-0,2
0
C trong hơn 10 năm qua. Mực nước biển
cũng đã dâng cao hơn. Dù tổng lượng mưa ít thay đổi, nhưng thời điểm mưa đã thay
đổi, mùa khô kéo dài hơn, mùa mưa nhiều mưa hơn, khiến cho hạn hán và lũ lụt đều
có chiều hướng tăng lên.
- Trong 3 tháng cuối năm 2007, lượng mưa ở Trung Bộ và Bắc Tây Nguyên
vượt từ 100%-150% so với trung bình nhiều năm đã gây ra sáu trận lụt liên tiếp chưa
từng có ở khu vực này gây thiệt hại nghiêm trọng
- 14 -
- Ở khu vực Bắc Bộ, lượng mưa lại thấp hơn 50%-80% so với mức trung bình
nhiều năm, nên lượng dòng chảy trên các dòng sông ở Bắc Bộ đang cạn kiệt nhanh.
- Mực nước hồ Hoà Bình đã xuống thấp tới mức kỷ lục so với trung bình nhiều
năm. Mực nước ngày 19.12, tại hồ Hoà Bình là 114,60m, với lưu lượng nước chảy về
hồ là 510m³/s. Trong khi đó, mực nước cùng thời kỳ năm 2006 (năm có mực nước và
lưu lượng đến hồ Hoà Bình thấp nhất trong chuỗi số liệu 100 năm) là 116,40m và lưu
lượng nước về hồ là 570m³/s.
- Theo dự báo của TTDBKTTVTƯ, lượng nước thượng nguồn các sông ở Bắc
Bộ từ Trung Quốc chảy về hầu như không có, nên tình trạng thiếu nước phát điện chắc
bày tóm tắt dưới đây.
Năm Nhiệt độ tăng
thêm(
0
C)
Mực nước biển tăng
thêm (cm)
2010 0,3-0,5 9
2050 1,1-1,8 33
2100 1,5-2,5 45
Năm Tây
Bắc
Đông
Bắc
Đồng
bằng
BB
Bắc
Trung
Bộ
Nam
Trung
Bộ
Tây
nguyên
Nam
Bộ
2050 1,41 1,66 1,44 1,68 1,13 1,01 1,21
2100 3,49 4,38 3,71 3,88 2,77 2,39 2,80
Tính trung bình của cả 6 kịch bản thì đến cuối thế kỷ 21 nhiệt đô có khả năng tăng
nhiều hệ quả nghiêm trọng. Khoảng 20-30% các loài động, thực vật có nguy cơ bị diệt
chủng nếu nhiệt độ Trái đất tăng thêm từ 1,5-2,5 độ C so với mức trung bình của 20 năm
cuối thế kỷ XX
- Điều khiến các nhà khoa học Việt Nam quan tâm hàng đầu trong bối cảnh hiện
nay, đó là nguồn nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất, đặc biệt nước ngành nông nghiệp.
Gần 60% nguồn nước của Việt Nam quá cảnh từ nước ngoài, chủ yếu qua hệ thống sông
Hồng và sông Cửu Long. Đó cũng là lý do tại sao cuối năm 2007, đầu 2008 vừa qua mực
nước sông Hồng cạn ở mức kỷ lục trong vòng 200 năm qua.
- 17 -
- Thời gian qua, Việt Nam đã bùng phát nhiều bệnh và dịch bệnh (sốt xuất huyết,
tiêu chảy, cúm,…). Ví dụ như trận lũ tháng 6/2007 tại Hương Khê (Hà Tĩnh), đã có tới
3.000 người mắc bệnh ăn chân do nấm, 600 ca tiêu chảy và trên 2.000 người bị đau mắt
hột.
1.2 Sông hồ sẽ tiếp tục cạn kiệt
- Theo nghiên cứu của FAO, hiện nay chúng ta đã sử dụng khoảng 40% lượng
nước, xấp xỉ lượng nước được sử dụng trong ngưỡng an toàn sinh thái. Trong khi đó, các
nước thượng nguồn đã đắp đập, chiếm thế thượng phong trong nguồn nước. Điều này sẽ
ảnh hưởng lớn đến Việt Nam, vì Việt Nam có 72% dân số sống bằng nông nghiệp. Sự tan
băng vùng thượng nguồn sông Hồng và Mekong cũng như sự gia tăng nhu cầu sử dụng
nước sẽ dẫn đến tranh chấp nguồn nước của 2 hệ thống sông này.
- Khuyến cáo của Chương trình Phát triển Liên hiệp quốc (UNDP), với nhiệt độ
tăng lên 2
0
C và mực nước biển dâng 1m sẽ làm cho 22 triệu người Việt Nam mất nhà cửa,
trong khi Việt Nam là nước nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản không có nước thì sống
bằng nghề khác.
- Theo Trung tâm Khí tượng Thủy văn Nông nghiệp, thời gian vừa qua, nhiều hiện
tượng thay đổi bất thường khí hậu ở Việt Nam đã được ghi nhận như nhiệt độ tăng, lượng
mưa tăng và thất thường, mực nước biển dâng, các đợt không khí lạnh giảm, số lượng bão
- 18 -
; 50,1% bị ngập
Long An: tổng diện tích 4,389km
2
; diện tích bị ngập 2,169 km
2
; 49,4% bị ngập
Trà Vinh: tổng diện tích 2,234km
2
; diện tích bị ngập 1,021km
2
; 45,7% bị ngập
Sóc Trăng: tổng diện tích 3,259km
2
; diện tích bị ngập 1,425 km
2
; 43,7% bị ngập
TP.Hồ Chí Minh:tổng diện tích 2,003km
2
; diện tích bị ngập 862km
2
; 43,0% bị
ngập
Vĩnh long: tổng diện tích 1,508km
2
; diện tích bị ngập 606km
2
; 39,7% bị ngập
Bạc Liêu: tổng diện tích 2,475km
2;
diện tích bị ngập 962km
thêm 600 triệu người ở tiểu khu vực châu Phi bị đói.
- Tại hội thảo liên quan đến vấn đề
biến đổi khí hậu do Bộ Nông nghiệp và Phát
triển Nông thôn (NN&PTNT) tổ chức, Bộ
trưởng Cao Đức Phát nhận định: 73% dân số,
chủ yếu là người nghèo (liên quan đến 6 lĩnh
vực chính trong ngành NN&PTNT là: nông
- 20 -
nghiệp, lâm nghiệp, diêm nghiệp, thuỷ sản thuỷ lợi và phát triển nông), là đối tượng chịu
ảnh hưởng của biến đổi khí hậu nhiều nhất.
- Theo báo cáo của uỷ ban Tham vấn nghiên cứu nông nghiệp quốc tế : Nước ta sẽ
xảy ra hiện tượng nước mưa bị axít hoá do lượng CO tăng dẫn đến sản lượng hải sản và
lúa gạo giảm nghiêm trọng. Các đầm hồ trong đất liền bị nhiễm mặn sẽ ảnh hưởng đến đa
dạng sinh học, nhiều loài có giá trị kinh tế hoặc ý nghĩa khoa học sẽ bị chết hoặc di cư.
- Biến đổi khí hậu tại VN ảnh hưởng lên đời sống của người dân ngày càng rõ rệt.
do biến đổi khí hậu
- Nam Phi có thể mất 30% sản lượng ngô và các cây lương thực khác vào năm
2030; khu vực Bắc Á sản lượng gạo, ngô và kê có thể giảm đến 10%. Cả thế giới đang lao
đao trong cơn đói lương thực. Tất cả đã gióng lên một hồi chuông cảnh tỉnh nhân loại
trước những hiểm họa nhãn tiền của biến đổi khí hậu.
- Liên Hiệp Quốc kêu gọi cần phải có hành động khẩn cấp ngay từ tháng 3 năm
2007 khi giá lúa mì, đậu tương đã tăng 87% và tiếp ngay sau đó là 130%. Khả năng dự trữ
lương thực toàn cầu đã ở mức thấp nhất kể từ trước tới nay. Giá các loại lương thực chủ
lực như gạo, ngô và lúa mì sẽ tiếp tục tăng do nhu cầu, đặc biệt là ở Trung Quốc và Ấn
Độ, và do việc sử dụng ngô và đậu tương cho các nguyên liệu thay thế để sản xuất nhiên
liệu sinh học. Nhưng đáng chú ý hơn cả, thông báo của IAASTD tại UNESCO vào 4/2008
vừa qua cảnh báo rằng, 35% đất canh tác bị thoái hóa trên Trái đất lại đang trong tình
trạng nguy hại trầm trọng do chính các hoạt động nông nghiệp
4. BĐKH sẽ làm các loài động thực vật di chuyển lên cao
- Thực vật và động vật rất nhạy cảm với thời tiết. Khi thời tiết biến đổi, các loài
178 m (234 ft), núi Hòn Sóc 187 (561 ft), Hòn Đất 260 (780 ft), Vân Sơn, Địa
Tạng Ngoài biển Kiên Giang có rất nhiều hòn đảo như hòn Tre, hòn Thổ Châu,
hòn Chông, hòn Rai, hòn Mấu, hòn Nam Du, Minh Hoa, Kiên Giang, hòn Dọc,
hòn Kinh Qui, hòn Ngang, hòn Heo, hòn Xưởng, hòn Vang, hòn Thơm, hòn Roi,
hòn Dừa, hòn Nhạn
Đặc biệt là đảo Phú Quốc rất lớn, diện tích 566 cây số vuông, dài 50 cây số, chỗ
rộng nhất 29 cây số, có dãy núi Tà Lơn với các ngọn cao như Hàm Rồng 365 m
(1,095 ft), núi Chúa 603 m (1,809 ft), núi Mắt Quỷ 360 m (1,080 ft).
- Kiên Giang có một khu rừng ngập nước ở phía Nam (U Minh Thượng).
Sông rạch trong tỉnh chi chít, phíc bắc có rạch Giang Thành, kinh Hà Tiên, kinh Ba
Thê, các kinh Rạch Giá đi Long Xuyên và Thất Sơn, rạch Sỏi ; phía đông nam có
kinh Cái Sắn, kinh Tân Hiệp, kinh Thốt Nốt, kinh Cán Gáo, sông Trèm Trẹm, các
sông Cái Lớn, Cái Bé đổ ra cửa vũng Rạch Giá, và một số kinh mang số từ 1 đến
10. Bờ biển Kiên Giang có hai có hai vũng lớn là vũng Cây Dương và vũng Rạch
Giá.
- Nói chung, khí hậu Kiên Giang mát mẻ, nhưng khi gió biển, gió núi hoặc
có bão đến cũng mang không khí lạnh cho tỉnh. Những liên tỉnh lộ số 8 và 12 là
- 23 -
Một góc biển Dương Đông, Phú
Quốc, KIên Giang. Ảnh:
www.kiengiang.gov.vn
những đường giao thông quan trọng, nối Kiên Giang với các tỉnh lân cận. Ba phi
trường chính đặt ở Hà Tiên, Rạch Giá và Dương Đông (thuộc đảo Phú Quốc).
-Nghề chính của tỉnh là nghề nông, nhưng nghề cá cũng rất phát triển. Biển
Kiên Giang có những bãi cá và luồng tôm rất lớn. Nhiều loại cá ngon: thu, chim,
nhám, bạc má, chép, he, thiều. Kiên Giang còn nổi tiếng về nghề làm nước mắm
2.Khí hậu
-Nhiệt độ trung bình: 27,3°C
- Số giờ nắng trong năm: Mùa khô: 7 - 8giờ/ngày; Mùa mưa: 4 - 6giờ/ ngày
- Độ ẩm tương đối trung bình: 80 - 83%
Copyright: Tài liệu đại học ©