TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

NGÔ THỊ HẢI YẾN
HOÀN THIỆN KẾ TOÁN TIÊU THỤ SẢN PHẨM
TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN GANG THÉP
THÁI NGUYÊN
Chuyên ngành: Kế toán, Kiểm toán và Phân tích
LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH DOANH VÀ QUẢN LÝ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. TRẦN VĂN THUẬN
HÀ NỘI, NĂM 2011
MỤC LỤC
DANH MỤC BẢNG BIỂU VÀ SƠ ĐỒ
NGÔ THỊ HẢI YẾN 1
TS. TRẦN VĂN THUẬN 1
NGÔ THỊ HẢI YẾN 4
NGÔ THỊ HẢI YẾN i
TS. TRẦN VĂN THUẬN i
DANH MỤC BẢNG BIỂU VÀ SƠ ĐỒ
BẢNG
Bảng 2.1 Một số chỉ tiêu phản ánh hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần
Gang thép Thái Nguyên Error: Reference source not found
Bảng 2.2 Một số chỉ tiêu phản ánh tình hình tăng trưởng và phát triển của Công
ty Cổ phần Gang thép Thái Nguyên Error: Reference source not found
Bảng 2.3 Kế hoạch sản xuất của Công ty từ năm 2009 – 2011 Error: Reference
source not found
Bảng 2.4 Các kênh phân phối sản phẩm Error: Reference source not found
Bảng 3.1 Kế hoạch sản lượng 2011 - 2015 Error: Reference source not found
Bảng 3.2 Bảng kế hoạch sản xuất sản phẩm Error: Reference source not found
Bảng 3.3 Sản lượng tiêu thụ dự kiến của các kênh phân phối từ 2011 – 2015

nay tại Công ty. Ngoài phân mở đầu và kết luận, luận văn được chia thành 3 chương
với những nội dung cơ bản sau:
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN TIÊU THỤ SẢN
PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
1.1. Vai trò và nhiệm vụ của kế toán tiêu thụ sản phẩm trong doanh
nghiệp sản xuất
- Tác giả trình bày những khái quát chung về tiêu thụ sản phẩm, yêu cầu
quản lý tiêu thụ, các phương thức tiêu thụ, vai trò và nhiệm vụ của kế toán tiêu thụ
sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất.
1.2. Kế toán tiêu thụ sản phẩm tại các doanh nghiệp sản xuất
Tìm hiểu về công tác kế toán tiêu thụ sản phẩm tại các doanh nghiệp sản xuất
trên các chỉ tiêu:
1.2.1. Kế toán giá vốn sản phẩm tiêu thụ
Giá vốn hàng bán là toàn bộ trị giá vốn của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đã
bán trong kỳ.
1.2.1.1. Phương pháp xác định giá vốn sản phẩm xuất kho
* Phương pháp bình quân gia quyền
* Phương pháp Nhập trước - xuất trước (FIFO):
* Phương pháp Nhập sau - xuất trước (LIFO):
* Phương pháp giá thực tế đích danh
1.2.1.2. Tài khoản sử dụng và phương pháp kế toán
* Tài khoản sử dụng:
Để hạch toán giá vốn sản phẩm tiêu thụ, kế toán sử dụng tài khoản 632 –
“Giá vốn hàng bán”
* Phương pháp kế toán
- Kế toán giá vốn hàng bán theo phương pháp kê khai thường xuyên
- Kế toán giá vốn hàng bán theo phương pháp kiểm kê định kỳ
1.2.2. Kế toán doanh thu bán hàng
1.2.2.1. Khái niệm doanh thu bán hàng
Theo chuẩn mực kế toán số 14 – “Doanh thu và thu nhập khác” ban hành

136
TK 333
TK 521, 531,
532
TK 911 TK 33311
Thuế xuất khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt
phải nộp NSNN, thuế GTGT phải nộp
(đơn vị áp dụng ph ơng pháp trực tiếp)
Cuối kỳ, K/c chiết khấu th ơng mại,
doanh thu hàng bán trả lại, giảm giá
hàng bán phát sinh trong kỳ
Doanh
thu bán
hàng và
cung
cấp dịch
vụ phát
sinh
Đơn vị áp dụng ph ơng
pháp trực tiệp (tổng giá
thanh toán)
Đơn vị áp dụng ph
ơng pháp khấu trừ
(Giá ch a có thuế
GTGT)
Cuối kỳ, kết chuyển
doanh thu thuần
Thuế GTGT
đầu ra
Chiết khấu th ơng mại, doanh thu hàng bán trả lại, hoặc giảm giá hành bán phát sinh trong kỳ

- TK 531 – “Hàng bán bị trả lại”
* Phương pháp kế toán
Kế toán chiết khấu thương mại
* K toỏn hng bỏn b tr li
* K toỏn gim giỏ hng bỏn
TK 111, 112,
131
TK 33311
TK 511TK 521
Doanh thu không
có thuế GTGT
Thuế GTGT đầu
ra (nếu có)
Số tiền chiết khấu th ơng
mại cho ng ời mua
TK 111, 112,
131
TK 531 TK 511, 512
Doanh thu hàng bán bị trả lại (có cả
thuế GTGT) của đơn vị áp dụng ph
ơng pháp trực tiếp
Cuối kỳ, kết chuyển doanh thu của
hàng bán bị trả lại phát sinh trong kỳ
Hàng bán bị trả
lại (đơn vị áp
dụng ph ơng
pháp khấu trừ)
Doanh thu hàng
bán bị trả lại
(không có thuế

* Chi phí vật liệu, bao bì
* Chi phí dụng cụ, đồ dùng: bao gồm chi phí về công cụ, dụng cụ phục vụ
cho quá trình tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa như dụng cụ đo lường, phương tiện tính
toán, phương tiện làm việc…
* Chi phí khấu hao tài sản cố định
* Chi phí bảo hành
* Chi phí dịch vụ mua ngoài
* Chi phí bằng tiền khác
1.2.4.2. Tài khoản sử dụng và phương pháp kế toán
Tài khoản sử dụng
Để hạch toán chi phí bán hàng, kế toán sử dụng tài khoản 641 – “Chi phí bán hàng”.
Phương pháp hạch toán
1.3. K toỏn tiờu th sn phm theo chun mc k toỏn quc t v kinh
nghim mt s nc
1.3.1. K toỏn tiờu th sn phm theo chun mc quc t
Chun mc k toỏn quc t IAS 18 DOANH THU quy nh vic hch toỏn
doanh thu cú c t: bỏn hng; cung cp dch v; cho ngi khỏc s dng ti sn
ca doanh nghip mang li lói, tin bn quyn v c tc
Theo IAS18, doanh thu l lung thu gp cỏc li ớch kinh t trong k, phỏt
sinh trong quỏ trỡnh hot ng thụng thng, lm tng vn ch s hu ch khụng
phi phn úng gúp ca nhng ngi tham gia gúp vn c phn.
Doanh thu loi tr nhng khon thu cho bờn th ba, vớ d nh VAT
1.3.2. K toỏn tiờu th sn phm theo k toỏn M
Theo k toỏn M, giỏ vn hng bỏn l giỏ tr hng húa tiờu th trong k.
Hng húa tiờu th trong k c xỏc nh cn c vo hng tn kho u k cng vi
tr giỏ hng mua vo trong k bng giỏ tr hng ch bỏn sau ú tr cho hng húa tn
kho cui k
TK 641
TK 111, 112,
152, 153

* Kế toán doanh thu bán hàng
Để phản ánh doanh thu bán hàng, kế toán sử dụng tài khoản “Doanh thu bán
hàng”. Tài khoản này được mở chi tiết cho từng loại sản phẩm.
Ngoài ra kế toán còn sử dụng tài khoản “Phải thu khách hàng” để phản ánh
các khoản tiền mà khách hàng còn nợ. Tài khoản này được mở chi tiết cho từng
khách hàng
* Kế toán chiết khấu bán hàng: có hai loại chiết khấu:
- Chiết khấu thương mại
- Chiết khấu thanh toán:
* Kế toán doanh thu hàng bán bị trả lại và giảm giá hàng bán: doanh thu
hàng bán bị trả lại và giảm giá hàng bán có thể ghi giảm trực tiếp trên tài khoản
“Doanh thu bán hàng”. Tuy nhiên, chúng thường được theo dõi riêng trên tài khoản
“Doanh thu hàng bán bị trả lại và giảm giá hàng bán” nhằm cung cấp thông tin cho
bộ phận quản lý về số hàng bị trả lại và giảm giá.
1.3.3. Kế toán tiêu thụ sản phẩm theo kế toán Pháp
Thu nhập từ sản xuất kinh doanh là số tiền doanh nghiệp đã thu hoặc sẽ thu
được do bán hàng, sản phẩm, cung cấp các công trình, lao vụ, dịch vụ mà doanh
nghiệp đã thực hiện.
Kế toán sử dụng tài khoản 70 – Bán sản phẩm chế tạo, cung cấp lao vụ, hàng
hóa – theo dõi thu nhập từ bán hàng
Nợ: Phản ánh các khoản giảm doanh thu, bao gồm giá trị hàng bán bị trả lại,
các khoản giảm giá, bớt giá, hồi khấu
Kết chuyển thu nhập từ bán hàng vào tài khoản xác định kết quả
Có: Tập hợp giá trị hàng bán trong kỳ
1.3.4. Bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam
Sau khi nghiên cứu chuẩn mực kế toán quốc tế IAS 18 về doanh thu và kinh
nghiệm kế toán thành phẩm của một số nước trên thế giới, tác giả rút ra một số bài
học kinh nghiệm áp dụng đối với các doanh nghiệp Việt Nam.
- Doanh thu tiêu thụ sản phẩm cần phải được hạch toán chi tiết theo từng loại
sản phẩm và ghi nhận đúng thời điểm. Các khoản chi phí sản xuất cần phải được

2.1.2.2. Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý
Bộ máy quản lý của Công ty được tổ chức theo quan hệ trực tuyến người
đứng đầu cao nhất là Tổng giám đốc Công ty Gang thép Thái Nguyên. Bốn Phó
tổng giám đốc giúp việc cho Tổng giám đốc. Các phòng ban chức năng của Công ty
có trách nhiệm tham mưu, giúp ban Giám đốc trong việc điều hành và quản lý thống
nhất từng mặt hoạt động của toàn Công ty. Hiện Công ty gang thép Thái Nguyên có
16 đơn vị thành viên, 5 chi nhánh tiêu thụ thép tại các vùng kinh tế trọng điểm: Hà
Nội, Quảng Ninh, Thanh Hoá, Nghệ An, Đà Nẵng.
2.1.3. Đặc điểm tổ chức bộ máy và công tác kế toán của Công ty
2.1.3.1. Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán
Về tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty Gang thép Thái Nguyên được chức
theo hình thức kế toán tập trung.
2.1.3.2. Đặc điểm tổ chức công tác kế toán
Công ty áp dụng chế độ kế toán Việt Nam ban hành theo Quyết định số
15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 và các Chuẩn mực kế toán Việt Nam do Bộ Tài
chính ban hành và các văn bản sửa đổi, bổ sung, hướng dẫn thực hiện kèm theo.
Công ty Gang thép Thái Nguyên áp dụng hình thức sổ kế toán nhật ký chung. Phù
hợp với việc sử dụng phần mềm kế toán trong công tác kế toán tại Công ty .
2.1. Thực trạng kế toán tiêu thụ sản phẩm tại Công ty Cổ phần Gang
thép Thái Nguyên
2.2.1. Đặc điểm tiêu thụ sản phẩm và quản lý tiêu thụ sản phẩm tại Công ty
Cổ phần Gang thép Thái Nguyên
TISCO là đơn vị sản xuất đa dạng nhất các chủng loại sản phẩm từ thép
cuộn, thép thanh trơn và vằn, thép hình các loại với tương đối đầy đủ các mác thép.
Cơ cấu sản phẩm tương đối đầy đủ là một lợi thế riêng so với các nhà sản xuất khác
đặc biệt là các loại thép hình cỡ trung như thép chữ C180 , thép chữ I160, thép góc
L130 hiện có nhu cầu tương đối lớn.
Sản phẩm thép của Công ty cổ phần Gang thép Thái Nguyên bao gồm:
Thép dây (cuộn): Ф5,5 ÷ Ф12
Thép thanh tròn trơn: Ф18 ÷ Ф60

* Tài khoản kế toán
Để hạch toán giá vốn hàng bán trong kỳ, Công ty sử dụng các tài khoản: tài
khoản 155, tài khoản 632, … và một số tài khoản khác có liên quan.
Tài khoản 155 được chi tiết thành 2 tài khoản cấp 2:
TK 155.1: Sản phẩm sản xuất chính
TK 155.2: Sản phẩm sản xuất phụ
* Kế toán giá vốn hàng bán
Tại kho thủ kho căn cứ vào phiếu xuất kho sẽ tiến hành hạch toán chi tiết việc
xuất kho sản phẩm trên Thẻ kho và ghi số lượng thực xuất vào chứng từ xuất. Thẻ
kho được mở riêng cho từng loại sản phẩm, thủ kho thực hiện việc ghi chép tình hình
biến động của sản phẩm theo chỉ tiêu số lượng. Vào cuối ngày, thủ kho lập Báo cáo
Nhập - Xuất - Tồn gửi lên phòng Kế hoạch thị trường để theo dõi tình hình hiện có
của sản phẩm. Sau đó thủ kho chuyển các chứng từ này lên phòng kế toán để đối
chiếu vào cuối tháng số lượng thực tế trong kho và số liệu ghi trên sổ sách.
Tại phòng kế toán, căn cứ vào phiếu nhập kho và phiếu xuất kho sản phẩm
do thủ kho chuyển lên theo định kỳ 3 hoặc 5 ngày, kế toán theo dõi chi tiết quá trình
Nhập - Xuất - Tồn cho từng loại sản phẩm hàng tháng thông qua Sổ chi tiết thành
phẩm. Mỗi loại thành phẩm ghi trên một số trang sổ riêng, ghi rõ tên, quy cách, đơn
vị tính, đồng thời kế toán vào Sổ Nhật ký chung
Cuối tháng kế toán cộng phát sinh trong tháng và tính ra số cuối tháng cả về
số lượng và giá trị. Từ Sổ chi tiết thành phẩm cho từng loại thành phẩm, kế toán
tiến hành vào Bảng tổng hợp chi tiết thành phẩm để theo dõi toàn bộ thành phẩm.
Mỗi loại thành phẩm được ghi trên một dòng theo cả hai chỉ tiêu số lượng và giá trị.
Cuối kỳ, kế toán thành phẩm tính giá thực tế của mỗi loại thành phẩm xuất
kho để làm căn cứ xác định giá vốn thành phẩm xuất kho rồi phản ánh vào sổ cái tài
khoản 632 – Giá vốn hàng bán.
2.2.4. Kế toán doanh thu bán hàng tại Công ty
2.2.4.1. Chứng từ kế toán
Căn cứ để hạch toán doanh thu bán hàng là hóa đơn GTGT Công ty xuất khi
có khách hàng đến mua hàng. Đồng thời với việc viết phiếu xuất kho, nhân viên

Các khoản giảm trừ doanh thu bán hàng phát sinh trong quá trình tiêu thụ tại
Công ty Cổ phần Gang thép Thái Nguyên chủ yếu là chiết khấu thương mại. Khách
hàng mua hàng với số lượng lớn sẽ được chiết khấu trên giá trị lô hàng
Kế toán sử dụng tài khoản 521 – “Chiết khấu bán hàng” để hạch toán và theo
dõi các khoản chiết khấu thương mai.
Ngoài chiết khấu thương mại, tại Công ty Cổ phần Gang thép Thái Nguyên
còn có 1 số trường hợp khác làm giảm doanh thu như: giảm giá hàng bán, hàng bán
bị trả lại.
Công ty theo dõi giá trị hàng bán bị trả lại trên tài khoản 531 – “Hàng bán bị
trả lại”.
Công ty hạch toán khoản giảm giá hàng bán trên tài khoản 532 – “Giảm giá
hàng bán”
Cuối kỳ, kế toán kết chuyển ghi giảm doanh thu bán hàng của các khoản
giảm trừ doanh thu trong kỳ trên sổ kế toán.
2.2.6. Kế toán chi phí bán hàng tại Công ty
2.3. Đánh giá thực trạng kế toán tiêu thụ sản phẩm tại Công ty Cổ phần
Gang thép Thái nguyên
Sau khi trình bày về thực trạng công tác kế toán tiêu thụ sản phẩm tại Công
ty, tác giả đã đánh giá thực trạng công tác kế toán tiêu thụ sản phẩm tại Công ty Cổ
phần Gang thép Thái Nguyên.
Chương 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KẾ TOÁN TIÊU THỤ
SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN GANG THÉP
THÁI NGUYÊN
3.1. Phương hướng phát triển của Công ty Cổ phần Gang thép Thái
Nguyên
Trong bối cảnh hiện nay, ngành Thép Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều
khó khăn và thử thách. Tuy nhiên, với những quyết sách đúng đắn, Công ty đã vững
vàng vượt qua thử thách, ổn định sản xuất, góp phần vào việc bình ổn giá thép trên
thị trường, đồng thời vẫn tiếp tục khẳng định thương hiệu “TISCO” trên thị trường
trong nước và quốc tế.

hạn, trong đó quy định rõ thời hạn tín dụng.
3.3.3. Trích lập dự phòng phải thu khó đòi
Công ty Cổ phần Gang thép Thái Nguyên cần trích lập dự phòng các khoản
phải thu khó đòi.
3.3.3. Hoàn thiện luân chuyển chứng từ kế toán
Để đảm bảo cho số liệu kế toán được ghi chép chính xác, kịp thời và đầy đủ,
phục vụ tốt cho việc quản lý, điều hành hoạt động kinh tế tài chính của Công ty,
Công ty cần phải xây dựng kế hoạch luân chuyển chứng từ một cách hợp lý, khoa
học phù hợp với đặc điểm sản xuất kinh doanh.
3.3.5. Hoàn thiện kế toán chi tiết sản phẩm
Việc tổ chức hạch toán chi tiết sản phẩm tại Công ty Cổ phần Gang thép
Thái Nguyên cần tổ chức lập danh điểm sản phẩm chi tiết đến từng nhóm sản phẩm.
3.3.6. Hoàn thiện kế toán dự phòng giảm giá hàng tồn kho
Đặc thù của ngành thép là giá thành nguyên liệu đóng góp tỷ trọng rất lớn
(trên 90%) trong tổng giá vốn hàng bán. Đặc thù này dẫn đến rủi ro đáng kể do biến
động giá nguyên liệu đối với kết quả sản xuất kinh doanh của Công ty. Chính vì vậy
Công ty cần trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho
Dựa trên tình hình thực tế về công tác phân tích BCTC tại Công ty Cổ phần
Gang thép Thái Nguyên và xu hướng phát triển từ nay đến năm 2020, luận văn đã
đưa ra các giải pháp, phương hướng hoàn thiện công tác kế toán tiêu thụ sản phẩm
tại Công ty Cổ phần Gang thép Thái Nguyên. Để thực hiện được các giải pháp hoàn
thiện kế toán tiêu thụ sản phẩm tại Công ty, luận văn đã đưa ra một số kiến nghị
với Nhà nước và đối với Công ty Cổ phần Gang thép Thái Nguyên.
Tác giả hy vọng rằng đây là cơ sở giúp Công ty Gang thép Thái Nguyên
có thể thực hiện tốt hơn công tác kế toán tiêu thụ sản phẩm, nhằm nâng cao hiệu
quả sản xuất kinh doanh trong điều kiện Việt Nam đang từng bước hội nhập kinh
tế quốc tế.
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

NGÔ THỊ HẢI YẾN

Từ đó đưa ra các quyết định quản lý phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh
doanh của doanh nghiệp.
Hòa mình với sự phát triển năng động của nền kinh tế đất nước đồng thời
đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường trong và ngoài nước, loại hình doanh
nghiệp sản xuất và kinh doanh sắt thép ngày càng phát triển.
Công ty cổ phần Gang thép Thái Nguyên, tiền thân là Công ty Gang thép
Thái Nguyên đã không ngừng tìm tòi, sáng tạo, tìm hướng đi riêng cho mình trong
1
môi trường cạnh tranh ngày càng gay gắt. Với bề dày kinh nghiệm trong lĩnh vực
sản xuất và kinh doanh sắt thép, Công ty Cổ phần Gang thép Thái Nguyên đã có
những đóng góp tích cực vào tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Do
đặc điểm của Công ty Cổ phần Gang thép Thái Nguyên là bao gồm nhiều công ty
thành viên, mỗi công ty thực hiện một nhiệm vụ sản xuất tạo thành một dây chuyền
khép kín hoàn chỉnh từ khi mua nguyên vật liệu đầu vào cho đến khi tạo ra thép
thành phẩm. Chính vì vậy nhiệm vụ hạch toán tiêu thụ sản phẩm tại Công ty Cổ
phần Gang thép Thái Nguyên là tương đối phức tạp.
Xuất phát từ yêu cầu trên, Luận văn đã đi vào nghiên cứu đề tài “HOÀN
THIỆN KẾ TOÁN TIÊU THỤ SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN GANG
THÉP THÁI NGUYÊN”.
2. Mục đích và ý nghĩa nghiên cứu của đề tài
Đề tài tập trung vào các nội dung sau:
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về kế toán tiêu thụ sản phẩm trong doanh nghiệp
sản xuất.
- Phân tích thực trạng kế toán tiêu thụ sản phẩm tại Công ty Cổ phần Gang
thép Thái Nguyên theo quan điểm kế toán tài chính
- Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện kế toán tiêu thụ sản phẩm tại Công ty
Cổ phần Gang thép Thái Nguyên
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng của đề tài: thực trạng kế toán tiêu thụ sản phẩm tại Công ty Cổ phần
Gang thép Thái Nguyên dưới góc độ kế toán tài chính