Trờng Đại học KINH Tế QuốC DÂN

nguyễn hồng nhung
HOàN THIệN CÔNG TáC PHÂN TíCH TàI CHíNH
TạI TổNG CÔNG TY XUấT NHậP KHẩU Và XÂY DựNG
VIệT NAM - vinaCONEX
Hµ néi, n¨m 2011
2
Trờng Đại học KINH Tế QuốC DÂN

nguyễn hồng nhung
HOàN THIệN CÔNG TáC PHÂN TíCH TàI CHíNH
TạI TổNG CÔNG TY XUấT NHậP KHẩU Và XÂY DựNG
VIệT NAM - vinaCONEX
CHUYấN NGNH: K TON (K TON, KIM TON V PHN TCH)
Ngời hớng dẫn khoa học:
pgs.ts. trần quý liên
Hµ néi, n¨m 2011
4
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn thạc sỹ này là do tôi nghiên cứu và thực hiện,
chưa từng được công bố trên các công trình nghiên cứu nào khác. Các số liệu được
sử dụng trong luận văn có nguồn gốc đáng tin cậy. Luận văn được nghiên cứu dựa
trên nền tảng cơ sở lý luận khoa học và trên cơ sở tác nghiệp thực tiễn tại Tổng
công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam -VINACONEX.
HỌC VIÊN
Nguyễn Hồng Nhung
Mã HV: 170096
MỤC LỤC
nguyÔn hång nhung 1
nguyÔn hång nhung 3

nguyÔn hång nhung 3
CHUYÊN NGÀNH: KẾ TOÁN (KẾ TOÁN, KIỂM TOÁN VÀ PHÂN
TÍCH) 3
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT 2
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT 2
nguyÔn hång nhung 5
CHUYÊN NGÀNH: KẾ TOÁN (KẾ TOÁN, KIỂM TOÁN VÀ PHÂN
TÍCH) 5
CHƯƠNG 1 ii
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TRONG
CÁC DOANH NGHIỆP ii
CHƯƠNG 2 viii
nguyÔn hång nhung 17
CHUYÊN NGÀNH: KẾ TOÁN (KẾ TOÁN, KIỂM TOÁN VÀ PHÂN
TÍCH) 17
CHƯƠNG 1 3
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH
TRONG CÁC DOANH NGHIỆP 3
CHƯƠNG 2 38
105
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 106
Trờng Đại học KINH Tế QuốC DÂN

nguyễn hồng nhung
HOàN THIệN CÔNG TáC PHÂN TíCH TàI CHíNH
TạI TổNG CÔNG TY XUấT NHậP KHẩU Và XÂY DựNG
VIệT NAM - vinaCONEX
CHUYấN NGNH: K TON (K TON, KIM TON V PHN TCH)
Hµ néi, n¨m 2011
6

tại Tổng công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam - VINACONEX.
i
CHƯƠNG 1
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH
TRONG CÁC DOANH NGHIỆP
1.1. Vai trò của phân tích tài chính trong hoạt động của các doanh nghiệp
1.1.1. Khái quát về tài chính doanh nghiệp
Tài chính doanh nghiệp là các quan hệ kinh tế phát sinh gắn liền với quá
trình tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ trong quá trình hoạt động kinh doanh.
Các quan hệ tài chính doanh nghiệp chủ yếu bao gồm: Quan hệ giữa doanh
nghiệp với Nhà nước, quan hệ giữa doanh nghiệp với thị trường tài chính, quan hệ
giữa doanh nghiệp với các thị trường khác, quan hệ trong nội bộ doanh nghiệp.
1.1.2. Ý nghĩa của phân tích tài chính doanh nghiệp
Phân tích tài chính là một khâu quan trọng trong quản lý doanh nghiệp.
Phân tích tài chính là tổng thể các phương pháp được sử dụng để đánh giá
tình hình tài chính của một doanh nghiệp, đánh giá rủi ro, mức độ và chất lượng
hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, từ đó giúp cho những đối tượng quan tâm đi
tới những quyết định chính xác về mặt tài chính đối với doanh nghiệp. Phân tích tài
chính là mối quan tâm của nhiều đối tượng khác nhau, các đối tượng sử dụng thông
tin tài chính khác nhau sẽ đưa ra các quyết định với mục đích khác nhau.
1.1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến phân tích tài chính doanh nghiệp
1.1.3.1. Nhân tố bên trong doanh nghiệp
- Nhận thức của lãnh đạo doanh nghiệp
Khi lãnh đạo doanh nghiệp nhận thức được tầm quan trọng của công tác
phân tích tài chính và sử dụng kết quả của công tác này để phục vụ cho việc ra
quyết định tài chính thì lãnh đạo sẽ rất chú trọng đến công tác này
- Chất lượng thông tin
Đây là yếu tố quan trọng hàng đầu quyết định chất lượng công tác phân tích
tài chính bởi nếu thông tin sử dụng không chính xác, không phù hợp thì kết quả mà
công tác phân tích tài chính mang lại sẽ không hiệu quả.

và bên ngoài, các luồng dịch chuyển và biến đổi tài chính, các chỉ tiêu tài chính
tổng hợp và chi tiết, nhằm đánh giá tình hình tài chính doanh nghiệp.
iii
Trong quá trình phân tích tài chính, có rất nhiều phương pháp để phân tích,
nhà phân tích thường dùng các phương pháp phân tích cơ bản sau:
1.2.1. Phương pháp so sánh
Phương pháp so sánh là phương pháp xem xét các chỉ tiêu phân tích bằng
cách dựa trên việc so sánh số liệu với một chỉ tiêu gốc.
Những phương thức so sánh: So sánh chỉ tiêu thực hiện với chỉ tiêu kế hoạch
của một kỳ kinh doanh, so sánh chỉ tiêu thực hiện kỳ phân tích với chỉ tiêu thực
hiện các kỳ kinh doanh đã qua, so sánh các chỉ tiêu của các doanh nghiệp tiêu biểu
cùng ngành hoặc chỉ tiêu bình quân của ngành.
1.2.2. Phương pháp tỷ số
Phương pháp tỷ số là phương pháp trong đó các tỷ số được sử dụng để phân
tích, đó là các tỷ số đơn được thiết lập bởi chỉ tiêu này so với chỉ tiêu khác. Việc áp
dụng công nghệ tin học cho phép tích luỹ dữ liệu và thúc đẩy nhanh quá trình tính
toán các tỷ số, hệ thống được hàng loạt các tỷ số theo chuỗi thời gian liên tục. Các
tỷ số này được phân thành các nhóm tỷ số đặc trưng, phản ánh những nội dung cơ
bản theo các mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp. Bao gồm nhóm chỉ tiêu về khả
năng thanh toán, nhóm chỉ tiêu về cơ cấu vốn, nhóm chỉ tiêu về năng lực hoạt động
và nhóm chỉ tiêu về khả năng sinh lời. Mỗi nhóm tỷ số lại bao gồm nhiều tỷ số phản
ánh riêng lẻ từng bộ phận hoạt động tài chính trong mỗi trường hợp khác nhau, tuỳ
theo giác độ phân tích, người phân tích lựa chọn các nhóm chỉ tiêu khác nhau để
phục vụ mục tiêu phân tích của mình.
1.2.3. Phương pháp loại trừ
0
Phương pháp loại trừ là phương pháp nhằm xác định mức độ ảnh hưởng
lần lượt của từng nhân tố độc lập đến chỉ tiêu phân tích. Khi thực hiện phương pháp
này người phân tích chỉ nghiên cứu mức độ ảnh hưởng của nhân tố đang xem xét,
loại trừ ảnh hưởng của các nhân tố còn lại.

ích của những người sử dụng trong việc đưa ra quyết định về tài chính. Hệ thống
báo cáo tài chính của doanh nghiệp bao gồm: Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả
hoạt động kinh doanh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, Thuyết minh báo cáo tài chính.
1.4. Tổ chức phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp
v
Tổ chức phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp là việc thiết lập trình tự
cần bước cần thực hiện trong quá trình phân tích tài chính doanh nghiệp, vận dụng
các phương pháp phân tích để đánh giá tình hình tài chính doanh nghiệp, chỉ ra
những thiếu sót và đưa ra các biện pháp khắc phục. Tổ chức phân tích tình hình tài
chính doanh nghiệp thường bao gồm 3 giai đoạn:
1.4.1. Lập kế hoạch phân tích
Công tác lập kế hoạch phân tích cần xác định rõ nội dung, phạm vi và thời
gian ấn định chương trình phân tích, xây dựng hệ thống phân tích, lựa chọn phương
pháp phân tích.
1.4.2. Tổ chức phân tích
Trên cơ sở xác định nội dung phân tích, nhà phân tích sẽ tiến hành thu thập
thông tin. Sau khi đã thu thập được đầy đủ thông tin, nhà phân tích tính toán, phân
tích và dự đoán. Nhà phân tích vận dụng các phương pháp phân tích phù hợp, xác
định sự ảnh hưởng và mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến chỉ tiêu cần phân
tích chỉ ra các nguyên nhân. Trên cơ sở những kết quả đã phân tích, nhà phân tích
rút ra nhận xét, đánh giá, chỉ ra những thành tích đạt được và những hạn chế cần
khắc phục trong hoạt động tài chính doanh nghiệp.
1.4.3. Lập báo cáo
Báo cáo phân tích khái quát toàn bộ nội dung của quá trình phân tích, đánh
giá cùng những số liệu minh họa cần nêu rõ cả thực trạng và tiềm năng, từ đó nêu rõ
phương hướng và mục tiêu phấn đấu trong thời gian tới.
1.5. Nội dung phân tích tài chính doanh nghiệp
1.5.1. Phân tích khái quát tình hình tài chính
Phân tích khái quát tình hình tài chính chủ yếu thông qua bảng cân đối kế
toán để xác định sự biến động của tài sản và nguồn vốn. Nội dung phân tích khái quát:

Chương 1 đã trình bày những vấn đề lý luận cơ bản về phân tích tài chính
doanh nghiệp bao gồm vài trò của phân tích tài chính trong các doanh nghiệp,
phương pháp phân tích, nguồn thông tin sử dụng trong phân tích, đặc biệt luận văn
vii
đưa ra nội dung phân tích tài chính doanh nghiệp.
Cơ sở lý luận trình bày trong chương 1 là nền tảng cho việc đánh giá thực
trạng công tác phân tích tài chính của các doanh nghiệp cũng như cơ sở để đề ra các
giải pháp hoàn thiện công tác phân tích tài chính trong các doanh nghiệp.
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH
TẠI TỔNG CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU VÀ
XÂY DỰNG VIỆT NAM - VINACONEX
2.1. Tổng quan về Tổng công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng
Việt Nam - VINACONEX
2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
Tổng công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam được thành
lập từ năm 1988 với tên là Công ty Dịch vụ và Xây dựng nước ngoài với chức năng
quản lý hơn 13.000 cán bộ, công nhân ngành xây dựng làm việc ở các nước
Bungary, Tiệp Khắc, Liên Xô cũ, Iraq. Năm 1991 đổi tên là Tổng công ty Xuất
nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (VINACONEX) hoạt động trong lĩnh vực xuất
nhập khẩu và xuất khẩu lao động. Đến năm 1995, Tổng công ty Xuất nhập khẩu và
Xây dựng Việt Nam hoạt động đa doanh trong các lĩnh vực như xây lắp (gồm xây
lắp các công trình dân dụng, công nghiệp, cơ sở hạ tầng, cấp thoát nước và môi
trường,…); xuất nhập khẩu máy móc, thiết bị, vật tư phục vụ ngành xây dựng và
các ngành kinh tế khác; đưa lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài; đầu tư
vào các lĩnh vực sản xuất xây dựng và các ngành kinh tế khác. Đến năm 2006,
Tổng công ty Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam tiến hành cổ phần hóa,
đổi tên thành Tổng công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam.
Đến năm 2008: Cổ phiếu của Tổng công ty VINACONEX (mã VCG) chính
thức niêm yết trên Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội.

tiêu, qua đó thấy được xu hướng vận động của các chỉ tiêu tài chính.
ix
2.2.3. Nội dung phân tích tài chính
2.2.3.1. Phân tích khái quát tình hình tài chính
Các chuyên viên phân tích tài chính của VINACONEX phân tích khái quát
tình hình tài chính thông qua BCĐKT, phân tích tình hình biến động của tài sản,
nguồn vốn về tốc độ tăng trưởng giữa các năm, so sánh tỷ trọng các khoản mục
trong tổng tài sản, nguồn vốn.
2.2.3.2. Phân tích cấu trúc tài chính và tình đảm bảo nguồn vốn cho hoạt động
kinh doanh
Qua phân tích cơ cấu tài sản và cơ cấu nguồn vốn, đánh giá tình hình huy
động và sử dụng vốn, mức độ, mức độ đầu tư trang bị cơ sở vật chất kỹ thuật, mức
độ tự chủ vè tài chính của VINACONEX.
2.2.3.3. Phân tích tình hình công nợ và khả năng thanh toán
Phân tích tình hình công nợ:
Phân tình hình công nợ được chuyên viên phân tích của VINACONEX tiến
hành thông qua việc phân tích tình hình phải thu của khách hàng, phân tích tình hình
phải trả người bán, tỷ lệ nợ để đánh giá tình hình thu hồi nợ, hình hình nợ, hiệu quả sử
dụng vốn.
Phân tích khả năng thanh toán:
Phân tích khả năng thanh toán qua các chỉ tiêu: hệ số khả năng thanh toán tổng
quát, hệ số thanh toán hiện hành, hệ số thanh toán nhanh, hệ số thanh toán tức thời
qua các năm, qua đó đánh giá được tình hình thanh toán của Tổng công ty.
2.2.3.4. Phân tích hiệu quả kinh doanh
Tổng công ty cho rằng doanh thu, chi phí và kết quả hoạt động sản xuất kinh
doanh là chỉ tiêu phản ánh khái quát nhất kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.
Doanh nghiệp có kinh doanh tốt, làm ăn có lãi hay không đều được thể hiện qua chỉ
tiêu này. Vì vậy khi phân tích hiệu quả kinh doanh, Tổng công ty đi sâu vào phân
tích tình hình doanh thu, chi phí và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh.
Thực tế Tổng công ty chỉ xem xét các chỉ tiêu tài chính thuộc BCKQKD

- Thứ tư, tổ chức phân tích tài chính chưa hợp lý.
- Thứ năm, việc sử dụng kết quả phân tích còn hạn chế.
xi
2.3.2.2. Nguyên nhân
• Nguyên nhân khách quan:
- Các văn bản pháp lý quy định về hoạt động tài chính, kế toán và các văn
bản pháp lý điều chỉnh hoạt động của các doanh nghiệp nói chung, các doanh
nghiệp trong lĩnh vực xây dựng nói riêng ở nước ta còn đang trong giai đoạn hoàn
thiện.
- Thị trường chứng khoán của nước ta chưa phát triển, thông tin chưa thực sự
minh bạch khiến công tác phân tích tài chính chưa được quan tâm đúng mức.
- Hiện nay ở nước ta chưa có số liệu thống kê về hệ thống chỉ tiêu trung bình ngành.
- Thiếu thông tin về tình hình của các đơn vị khác cùng ngành.
• Nguyên nhân chủ quan
- Tổng Công ty VINACONEX chưa có một đội ngũ cán bộ chuyên trách độc
lập tương đối với đội ngũ kế toán mà vẫn do ban Tài chính - Kế hoạch kiêm nhiệm
- Quy chế tổ chức phân tích tài chính chưa cụ thể.
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
Trong chương 2 đã trình bày thực trạng công tác phân tích tài chính tại Tổng
công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam - VINACONEX, qua đó
nhận thấy hệ thống phân tích tài chính còn nhiều hạn chế. Tổng công ty cổ phần
VINACONEX sẽ cần phải có nhiều nỗ lực để ngày càng từng bước triển khai và
phát triển mạnh mảng phân tích tài chính.
Trong chương 3 tiếp theo, luận văn đưa ra định hướng phát triển đến năm
2015 và giải pháp cụ thể để hoàn thiện công tác phân tích tài chính của Tổng công
ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam - VINACONEX.
xii
CHƯƠNG 3
ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC
PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI TỔNG CÔNG TY CỔ PHẦN

3.2. Một số giải pháp hoàn thiện phân tích tài chính tại Tổng công ty cổ
phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam - VINACONEX
3.2.1. Hoàn thiện tổ chức hoạt động phân tích tài chính
Công tác tổ chức phân tích chính cần được hoàn thiện trước hết là thiết lập đội
ngũ nhân sự đủ chất lượng và ban hành quy trình quy định cụ thể các bước tiến hành
công việc, quy định quy trình phân tích. Thực tế hiện nay tại Tổng công ty
VINACONEX, công tác phân tích tài chính còn sơ sài, chưa có một hệ thống quy củ về
quy trình công việc, quy trình lưu trữ - hệ thống lưu trữ, chưa có những văn bản chi tiết
hướng dẫn các công ty con, công ty mẹ cách thực hiện phân tích báo cáo quản trị. Do
vậy, công tác phân tích tài chính diễn ra không đồng bộ thống nhất giữa các công ty
trong hệ thống, làm giảm chất lượng báo cáo và gây ra tình trạng thông tin không đồng
nhất. Cùng với việc xây dựng quy trình phân tích tài chính đã nêu ở trên, Tổng công ty
VINACONEX nên có sự chuẩn bị kỹ càng và duy trì một quy trình phân tích hợp lý.
3.2.2. Hoàn thiện phương pháp phân tích tài chính
Hiện nay, Tổng công ty VINACONEX mới chỉ áp dụng phương pháp tỷ số,
phương pháp so sánh và phương pháp đồ thị để phân tích tài chính của Tổng công
ty qua các năm. Những phương pháp này rất hiệu quả nhưng chỉ cho thấy sự biến
động của các chỉ tiêu qua các năm, tỷ trọng của các chỉ tiêu, chưa cho thấy nguyên
nhân làm thay đổi chỉ tiêu. Tổng công ty nên áp dụng phương pháp Dupont và
phương pháp loại trừ để khắc phục hạn chế này.
3.2.3. Hoàn thiện nội dung phân tích
- Hoàn thiện phân tích khái quát tình hình tài chính.
- Bổ sung chỉ tiêu trong phân tích khả năng thanh toán: chỉ tiêu khả năng trả
lãi vay, phân tích báo cáo lưu chuyển tiền tệ.
xiv
- Hoàn thiện phân tích hiệu quả kinh doanh.
3.3. Điều kiện thực hiện giải pháp hoàn thiện công tác phân tích tài chính
tại Tổng công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam -
VINACONEX
3.3.1. Các điều kiện về phía Nhà nước