Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Lời mở đầu.
Con người là nguồn lực quan trọng nhất đối với bất cứ một tổ chức nào.
Sự thành công của bất kỳ một doanh nghiệp lớn hay nhỏ, phụ thuộc chủ yếu
vào năng lực và hiệu suất làm việc của những người lao động. Mặt khác, khi
một công nhân không đủ trình độ được thuê một cách thiếu thận trọng vì lựa
chọn kém thì anh ta trở thành một gánh nặng cho doanh nghiệp. Vì vậy, muốn
có được một đội ngũ lao động tốt trong mỗi doanh nghiệp, để có thể đưa
doanh nghiệp đi đến thành công thì công tác tuyển dụng luôn là vấn đề quan
trọng.
Để hiểu biết rõ thêm về tầm quan trọng của công tác tuyển dụng lao
động trong doanh nghiệp, nên em đã chọn đề tài nghiên cứu là “Tuyển dụng
nhân lực tốt là một trong yếu tố quan trọng đảm bảo chất lượng nguồn
nhân lực của tổ chức”.
Em chân thành cảm ơn thầy giáo Nguyễn Ngọc Quân đã giúp đỡ em rất
nhiều để em có thể hoàn thành đề tài môn học này. Tuy đã rất cố gắng nhưng
chắc chắn vẫn còn nhiều thiếu sót, tôi mong sự góp ý của tất cả mọi người có
quan tâm đến đề tài này.
1
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Chương I: Những lý luận chung về tuyển dụng.
I- Các khái niệm.
I.1- Khái niệm về tuyển dụng.
- Khái niệm: tuyển dụng là quá trình tìm kiếm và lựa chọn đúng người
để thoả mãn các nhu cầu lao động và bổ sung cho lực lượng lao động hiện có.
- Mục tiêu của quá trình tuyển dụng là tuyển được nhân viên mới có
kiến thức, kỹ năng, năng lực và động cơ phù hợp với các đòi hỏi của công
việc và các mục tiêu dài hạn của công ty.
I.2- Khái niệm về tuyển mộ.
- Khái niệm: Tuyển mộ là quá trình thu hút những người xin việc có
trình độ từ lực lượng lao động có trình độ từ lực lượng lao động xã hội và lực

ứng được các yêu cầu sau:
- Tuyển dụng phải xuất phát từ kế hoạch sản xuất kinh doanh và kế
hoạch nguồn nhân lực.
- Tuyển dụng những người có trình độ chuyên môn cần thiết phù hợp
với công việc cần tuyển dụng, có thể làm việc đạt được với năng suất lao
động cao, hiệu suất công tác tốt.
- Tuyển dụng những người có kỷ luật, trung thực, gắn bó với công việc
với tổ chức.
- Tuyển dụng những người có sức khỏe, làm việc lâu dài trong doanh
nghiệp với nhiệm vụ mình được giao.
Nếu tuyển không kĩ, tuyển sai, tuyển theo cảm tính hoặc theo một sức
ép nào đó sẽ dẫn đến tuyển không đúng ngừơi và có thể sẽ gây thiệt hại lớn
cho Doanh Nghiệp cũng như cho xã hội.
II.2- Các nguyên tắc của tuyển dụng.
Tuyển dụng được tiến hành theo nguyên tắc sau:
- Căn cứ vào đơn xin việc, lý lịch, bằng cấp, chứng chỉ về trình độ
chuyên môn của người xin việc để làm căn cứ tuyển dụng.
3
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
- Căn cứ vào hệ thống các câu hỏi và trả lời để tìm hiểu ngừơi xin việc,
các câu hỏi thường do doanh nghiệp đề ra.
- Căn cứ vào tiếp xúc, gặp gỡ giữa doanh nghiệp (phòng quản trị nhân
lực) và người xin việc.
- Căn cứ vào kiểm tra sức khỏe, thử tay nghề, thử trình độ và khả năng
chuyên môn.
Do đó việc xem xét lại nguồn nhân lực hàng năm sẽ làm cho tổ chức
thấy rõ chất lượng nguồn nhân lực, chuẩn bị cho nhu cầu trong hiện tại cũng
như trong tương lai.
Khi lập kế hoạch tuyển dụng và bố trí, bộ phận quản lý phải làm rõ
những mục tiêu chung. Phải có những cách khác nhau để giải thích dõ các

Một chương trình tuyển dụng thành công gắn với việc thuê đúng người
với thời gian chờ đợi tối thiểu. Có nhiều nguồn tuyển dụng tiềm năng, một số
nguồn có chi phí cao hơn các nguồn khác. Điều quan trọng là phải xem xét
loại hình vị trí cần tuyển cũng như thời gian sẵn có để lựa chọn biện pháp tìm
kiếm/tuyển dụng. Một số biện pháp tìm kiếm phổ biến là: Thông báo tuyển
dụng nội bộ, do nhân viên giới thiệu, quảng cáo, internet…
Bước 3: Sơ tuyển.
Mục tiêu của sơ tuyển là loại bỏ các ứng viên không đáp ứng được các
yêu cầu cơ bản của doanh nghiệp. Khâu này đặc biệt quan trọng khi doanh
nghiệp có một số lượng lớn các ứng viên dự tuyển. Sơ tuyển có thể bao gồm:
- Xem xét và nghiên cứu lý lịch: Không phải tất cả các bản lý lịch đều
trình bày các thông tin chính xác. Bên cạnh các bản lý lịch chính xác, hãy
chuẩn bị tinh thần tiếp nhận một số bản lý lịch được phóng đại thiếu chính
xác và thậm chí gian lận. Cũng đề cập tới vấn đề này báo điện tử ra ngày 12
tháng 10 năm 2007 đã trích lời của chị Thiên Trang, phó giám đốc công ty
NetViet, một doanh nghiệp chuyên về tuyển dụng đã đưa ra những lời khuyên
về một bộ hồ sơ chuyên nghiệp mà người tuyển dụng nên làm. Theo chị, “các
ứng viên nên tự viết đơn xin việc và sơ yếu lý lịch, nó sẽ nêu được phong
cách của bạn trước nhà tuyển dụng. Trong đơn xin việc các ứng viên phải nêu
5
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
được điểm mạnh điểm yếu cụ thể, mục tiêu phấn đấu của mình thật rõ ràng và
ngắn gọn. Riêng trong phần sơ yếu lý lịch, ngoài những thông tin cá nhân,
trình độ học vấn, hãy liệt kê tất cả các hoạt động mà bạn từng tham gia, kể cả
những công việc làm thêm khi còn là sinh viên. Những điều này sẽ giúp các
nhà tuyển dụng phần nào hình dung được bạn là người năng động”. Đó là
những chú ý đối với ứng viên còn đối với nhà tuyển dụng thì khi đọc bản lý
lịch, hãy tìm xem nhưng bản lý lịch không rõ hay không nhất quán để xem xét
kĩ hơn. Những điểm cần xem xét là: Lịch sử làm việc không rõ ràng, Các
khoảng trống lớn trong công việc, thay đổi công việc liên tục, thay đổi liên tục

khâu tổ chức cho chu đáo, tiến hành theo đúng trình tự, phải chuẩn bị kĩ về
nghiệp vụ phỏng vấn. Sau phỏng vấn là lập hồ sơ.
Bước 5: Tuyển chọn.
Sử dụng một quy trình và các tiêu chuẩn thống nhất cho phép bạn so
sánh các ưu điểm của các ứng viên khác nhau và với các đòi hỏi của vị trí cần
tuyển. Bạn có thể dùng nhiều người phỏng vấn để hỏi các ứng viên của một vị
trí cần tuyển và bạn so sánh các ứng viên trong khoảng thời gian kéo dài.
Ngai khi chỉ có một hoặc hai ứng viên thì cũng nên làm như vậy. Thông tin về
ứng viên được lựa chọn sẽ giúp bạn lập kế hoạch đào tạo và phát triển họ
trong tương lai.
Trước khi phỏng vấn, bạn phải lập phiếu cho điểm ứng viên đối với vị
trí cần tuyển. Sử dụng bản mô tả công việc và bản yêu cầu công việc, nêu ra
các đắc điểm và kĩ năng mà bạn cho là cần thiết cho vị trí cần tuyển. Phiếu
điểm này sẽ bao gồm các đặc điểm cụ thể mà bạn cần tìm kiếm trong các lĩnh
vực như: Trình độ học vấn, kinh nghiệm, các kỹ năng kỹ thuật hoặc thủ công,
các kỹ năng giao tiếp, cá tính, mức chịu đựng căng thẳng, khả năng học hỏi,
mức thành thạo ngôn ngữ…
Khi lập phiếu điểm, hãy chú ý tới độ tin cậy và mức độ phù hợp của các
tiêu chuẩn mà bạn đã chọn. Độ tin cậy đề cập tới sự nhất quán của việc đánh
giá, thường là theo thời gian và theo những người đánh giá khác nhau. Còn
mức độ phù hợp là mức độ tương ứng của những điểm số trong bài kiểm tra
7
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
hoặc một cuộc phỏng vấn với kết quả công việc thực tế. Chưa có những
nghiên cứu cụ thể về mức độ phù hợp của các kĩ thuật tuyển chọn mà các
doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam áp dụng để tìm xem những phương pháp
tuyển chọn nào có trình độ phù hợp cao hơn. Tuy nhiên, trên phạm vi chung,
nghiên cứu chỉ ra rằng kinh nghiệm làm việc, kỹ năng giao tiếp cá nhân và
trình độ học vấn có thể báo trước hiệu suất làm việc một cách tương đối chính
xác. Các doanh gnhiệp lớn có thể tự nghiên cứu về mức độ phù hợp, nhưng

qua kỳ khám sức khỏe của doanh nghiệp.
Thư này phải có cả lời chúc mừng và thể hiện niềm vui của doanh
nghiệp về mối quan hệ mới. Ngoài ra, điều quan trọng là phải thông báo cho
các ứng viên không thành công. Hãy chuẩn bị thư theo mẫu chuẩn cho các
ứng viên không được vào vòng phỏng vấn và chuẩn bị thư có tính cá nhân
hơn cho các ứng viên đã được dự phỏng vấn nhưng không được chọn. Sau
này, bạn có thể xem xét những người này cho các vị trí khác trong doanh
nghiệp. Tuy nhiên, hiện nay một số doanh nghiệp chỉ thông báo kết quả tuyển
dụng cho nhứng người đã được tuyển chọn còn những người không trúng
tuyển thì thường phải chủ động tìm tới công ty để xem kết quả.
Bước 7: Hoàn thành các thủ tục tuyển dụng.
Đối với nhân viên mới, mỗi tổ chức khác nhau sẽ có các quy trình thủ
tục riêng cho mình. Tuy nhiên, các tổ chức đều có thể phải hoàn thành bốn
quy trình chung sau đây:
- Yêu cầu khám sức khỏe. Đa số các công ty yêu cầu các nhân viên
phải trải qua kỳ khám sức khỏe như một điều kiện tuyển dụng.
- Hoàn tất hồ sơ nhân viên. Để đảm bảo thủ tục quản lý của doanh
nghiệp, bạn cần có một hồ sơ từ một nhân viên mới. Hồ sơ này có thể bao
gồm:
+ Các yêu cầu cơ bản: Lý lịch, Các điều kiện chứng minh thông tin cá
nhân.
+ Các giấy tờ khác: Y bạ/giấy khám sức khỏe, bản sao hộ khẩu thường
trú, bản sao giấy đăng ký kết hôn (nếu đã kết hôn), bản sao giấy khai sinh,
9
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
bản sao học bạ, bằng cấp và các chứng chỉ đào tạo khác, giấy xác nhận xếp
hạng và thứ bậc chuyên môn (nếu quy định phải có giấy phép), xác nhận thời
gian làm việc của cơ quan trước đây, báo cáo thuế thu nhập, mã số thuế, số
bảo hiểm xã hội, giấy phép của công an, ảnh.
- Chuẩn bị hồ sơ từ phía doanh nghiệp. Chuẩn bị tất cả hồ sơ cần thiết

mình ở đâu trong cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp.
+ Một cuốn sổ tay đơn giản, viết khúc triết, có thể tiết kiệm được khá
nhiều thời gian trả lời các câu hỏi chung của nhân viên.
+ Hãy cung cấp cho nhân viên bản Mô tả công việc của họ và cho họ
cơ hội để đặt các câu hỏi về những nhiệm vụ và trách nhiệm phải làm.
Nói tóm lại quá trình định hướng giúp các nhân viên mới hiểu rõ các
mục tiêu của doanh nghiệp, gặp gỡ đồng nghiệp và biết được người ta kỳ
vọng gì ở họ trong các vị trí công việc mới.
IV- Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác tuyển dụng.
IV.1- Môi trường bên trong.
- Chính sách tuyển dụng nhân viên của công ty. Các chính sách này tùy
thuộc chiến lược dùng người của công ty. Ví dụ như một chính sách ưu tiên
nhằm phát triển thị trường của công ty thì những ứng viên có học về các
ngành Marketing, năng động trong công việc, có khả năng ngoại giao tốt sẽ
được ưu tiên hơn.
- Phẩm chất luôn là yếu tố quan trọng. Yếu tố phẩm chất có thể chia ra
làm nhiều phạm trù, nó phụ thuộc vào nhà quản trị cần loại phẩm chất gì ở
người tuyển dụng, việc tuyển lựa nhân viên là lựa chọn những người phù hợp
với tính chất của từng loại công việc. Những người bị loại không có nghĩa là
phẩm chất họ xấu, không sử dụng được, mà bởi vì họ không thích hợp với
tính chất cũng như đòi hỏi của công việc mà doanh nghiệp đang cần. Khả
năng của con người chỉ có thể phát huy tốt nếu bố trí họ làm những công việc
thích hợp với họ.
11
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
- Bầu không khí văn hóa của công ty. Một công ty có bầu không khí
làm việc năng động…chắc chắn sẽ tuyển chọn những người có đầu óc thông
minh, có tham vọng, và nhất là năng động và có sáng kiến.
- Công đoàn. Việc tuyển dụng còn chịu những phản ứng của công đoàn,
phản ứng đó chỉ xảy ra nếu cấp quản trị tuyển dụng không bình đẳng, phân

đó nhu cầu về lao động là rất lớn. Tuy nhiên, lao động nước ta thiếu trình độ,
kỹ năng. Tình trạng này cũng dẫn đến phụ nữ đi làm ngày càng đông (lực
lượng lao động nữ chiếm 52% lực lượng lao động xã hội).
- Luật pháp nhà nước cũng có ảnh hưởng đến quá trình tuyển dụng của
công ty. Chẳng hạn nhà nước yêu cầu phải ưu tiên tuyển chọn thanh niên xuất
ngũ. Trong trường hợp này công ty phải ưu tiên tuyển chọn các thanh niên
xuất ngũ nếu họ có cùng trình độ, và hội tụ các điều kiện bằng các ứng viên
khác.
- Đối thủ cạnh tranh. Nếu thị trường hiện nay đang khan hiếm một loại
chuyên viên kỹ thuật nào đó, một đằng công ty không thể áp dụng kỹ thuật
tuyển chọn như khi áp dụng đối với các ứng viên theo thông lệ, công ty phải
“chụp lấy” cơ hội tuyển chọn này ngay nếu không đối thủ cạnh tranh sẽ có thể
tuyển dụng mất và do đó sẽ không có được chuyên viên như ý muốn.
V- Nguồn tuyển dụng.
V.1- Trong nội bộ.
Nguồn nhân lực bên trong tổ chức, bao gồm những người đang làm
việc cho tổ chức đó. Đối với những người đnag làm việc trong tổ chức, khi ta
tuyển dụng những người này vào làm tại các vị trí cao hơn vị trí mà họ đnag
đảm nhận là ta đã tạ ra được những động cơ tốt cho tất cả những người làm
việc trong tổ chức. Vì khi họ biết họ biết sẽ có cơ hôi được đề bạt họ sẽ làm
việc với động lực mới và họ sẽ thúc đầy quá trình làm việc tốt hơn, sẽ làm
tăng sự thoả mãn đối với công việc, sẽ tăng được tình cảm, sự trung thành của
mọi người đối với tổ chức.
Khi yếu tố thời gian là yếu tố nổi bật, nghĩa là công ty cần tuyển gấp
một người nào đó mà không có thời gian thì cách tốt nhất là dán thông báo
13
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
trong nội bộ công ty. Nó nhằm cho công nhân viên trong toàn công ty biết
rằng hiện đang cần tuyển người cho một công việc nào đó. Cũng có thể tuyển
dụng qua sự giới thiệu của nhà quản lý vì họ sẽ hiểu nhân viên của mình, biết