CƠ SỞ CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO MÁY
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
V T LI U CH T O D NG C C TẬ Ệ Ế Ạ Ụ Ụ Ắ
Nhóm: AUTO TECH
Gồm các thành viên sau:

Lê Duy Thông MSSV: 09112085

Nguyễn Đức Độ MSSV 09112025

Hoàng Thái Bảo MSSV: 09112003
CƠ SỞ CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO MÁY
NỘI DUNG:
I) Sơ lược những yêu cầu đối với dụng cụ cắt
)
Độ cứng
)
Độ bền cơ học
)
Độ chịu nhiệt
)
Độ chịu mài mòn
)
Tính công nghệ
)
Tính kinh tế
II) Các loại vật liệu chế tạo dụng cụ cắt:
)
Thép cacbon dụng cụ
)

dễ vỡ, mẻ…). Ngoài ra còn chịu rung động do hệ thống công
nghệ không đủ cứng vững, làm cho lực cắt không ổn định, dễ
gãy và hỏng dao. Muốn làm việc lâu dài, dao cần phải có độ bề
cơ học cao như sức bền và độ dẻo cao.
CƠ SỞ CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO MÁY
Độ chịu nhiệt: là tính năng rất quan trọng của vật liệu làm dụng
cụ cắt gọt.Vật liệu khi bị nung nóng thì độ cứng của nó bị giảm đi,
tuy nhiên nếu trong qúa trình nung nóng đó vật liệu không bị biến
đổi về tổ chức thì sau khi làm nguội, độ cứng của vật liệu sẽ được
phục hồi. Độ chịu nhiệt là khả năng giữ được độ cứng cao và các
tính chất khác ở nhiệt độ cao (không có chuyển biến về tổ chức)
trong một thời gian dài. Cùng với độ chịu nhiệt, vật liệu làm dao
có tính dẫn điện càng cao càng tốt, ví như vậy sẽ giảm nhiệt độ
sinh ra ở khu vực cắt làm cho dao lâu bị mòn.
CƠ SỞ CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO MÁY
Độ chịu mài mòn: Trong qúa trình cắt, trên mặt trước của dao
chịu ma sát của phoi khi thoát ra, còn mặt sau tiếp xúc với mặt
đang gia công, nên dao chóng mòn. Ngoài ra nguyên nhân chủ
yếu làm cho dao chóng mòn là do hiện tượng chảy dính giữa vật
liệu gia công và vật liệu làm dao. Tính dính được đặc trưng bằng
nhiệt độ chảy dính giữ hai vật liệu tiếp xúc nhau. Do đó yêu cầu
vật liệu chế tạo dụng cụ cắt gọt phải có nhiệt độ chảy dính cao.
Tính công nghệ: Vật liệu làm dụng cụ cắt phải dễ rèn, dễ dập, dễ
cắt gọt, hay nói cách khác chúng phải được tạo dáng một cách dễ
dàng, để thuận tiện cho công việc chế tạo và phục hồi tính năng
của dụng cụ cắt trong sản xuất.
CƠ SỞ CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO MÁY
Tính kinh tế: Giá cả phải phù hợp, chủng loại phải đa dạng …
Ngoài những yêu cầu cơ bản trên, vật liệu chế tạo dụng cụ cắt
cần có những tính năng hợp lý khác như độ dẫn điện, dẫn nhiệt
CƠ SỞ CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO MÁY
Phân loại thép Cacbon:
Theo độ sạch của tạp chất có hại
- Chất lượng thường: P, S = 0,05%: Thép cacbon
- Chất lượng tốt: P, S = 0,04%;
- Chất lượng cao: P, S = 0,03%; Thép hợp kim
- Chất lượng rất cao: P, S = 0,02%.
Theo phương pháp khử Oxy
- Thép sôi: Khiđúc thép FeO + C → Fe + CO;
- Thép lặng;
- Thép nửa lặng.
Theo công dụng
- Thép xây dựng– chất lượng thường;
- Thép kết cấu– chất lượng tốt;
- Thép dụng cụ– chất lượng tốt và cao
CƠ SỞ CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO MÁY
Nhược điểm:
+ Độ thấm tôi thấp (chỉ tôi thấu các tiết diện trên dưới 10mm). Với
các dao lớn hơn, lớp tôi mỏng, sau thời gian làm việc khi mài lại
không còn đủ độ cứng nên phải tôi lại, do đó không thuận tiện khi
sử dụng.
+ Tính cứng nóng thấp do mactenxit không được hợp kim hóa, có
tính chống ram kém. Tính cứng nóng không vượt quá 200 -
250oC, do đó chỉ đạt năng suất thấp, tốc độ cắt không quá
5m/min. Chính điều này đã hạn chế sử dụng.
CƠ SỞ CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO MÁY
Phạm vi sử dụng:
Do những nhược điểm kể trên nên rất ít dùng thép cacbon làm

2 - 4 lần, tuổi bền nâng cao từ 8 - 15 lần so với thép cacbon và
thép hợp kim dụng cụ. Người ta còn thêm Vanadi và Coban để
nâng cao độ chịu nhiệt và dùng gia công các loại thép hợp kim có
độ cứng cao.
CƠ SỞ CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO MÁY
Ưu nhược điểm: tính chịu nóng rất cao và độ cứng lớn, loại thép
này bao gồm các mác thép hợp kim hóa cao, được dùng chủ yếu
để làm các dụng cụ cắt gọt. Thép gió có đặc tính đặc biệt đó là có
thể tôi (nhiệt luyện) trong gió, đây cũng có lẽ nguyên nhân của từ
thép gió. Ở đa số các quốc gia khác thép gió được gọi là "thép cắt
nhanh" vì thép này khi làm dụng cụ cắt gọt cho phép làm việc với
tốc độ rất cao mà không giảm độ cứng của dụng cụ cắt gọt.
CƠ SỞ CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO MÁY
Tôi thép gió: Tôi là nguyên công quyết định độ cứng của thép gió
với đặc điểm là tôi ở nhiệt độ rất cao (gần 1300°C) với khoảng
giao động hẹp (10°C).
Ram thép gió: Ram thép gió nhằm làm mất ứng suất bên trong,
khử bỏ austenit dư, tăng độ cứng (độ cứng tăng 2÷3 HRC, hiện
tượng này gọi là độ cứng thứ hai). Thép gió được ram 2-4 lần ở
550C-570°C mỗi lần trong vòng 1 giờ.
CƠ SỞ CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO MÁY
Độ cứng ở trạng thái tôi: 60 - 70 HRC.
Thép gió có thể cắt ở tốc độ: từ 25 - 35 m/phút.
Độ bề nhiệt: 400 -600oC.
Nhiệt độ làm việc: 400 – 6000
Tốc độ cắt: 25 – 35m/ph
Mác thép gió tiêu chuẩn Nga (roct 19265-73): P9, P18,
P95….P9K5, P9K10,
P10K55….
Mác thép gió theo tiâu chuẩn Mỹ (Hệ thống ký hiệu AISI): M1,

Nhóm BK dẻo hơn cả nên chịu va đập tốt hơn, chịu nhiệt thấp
nên thường dùng gia
công gang, các loại thép cứng (thép đã tôi, thép không rỉ, thép
chịu nóng) và kim loại màu.
CƠ SỞ CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO MÁY
-
Nhóm 2 Cacbit:
-
Tổ chức: WC + TiC +Co
Ký hiệu:
TK (con số sau chữ T chỉ lượng TiC, con số sau chữ K chỉ
lượng Coban, còn lại là lượng WC).
Ví dụ: T15K6 (có 15% TiC, 6% Co, 79%WC).
Nhóm TK có độ cứng và tính chịu nhiệt tốt hơn, đồng thời ở nhiệt
độ cao thì hệ số ma
sát giảm. Thường dùng gia công thép.
-
Nhóm 3
-
Tổ chức: Cacbit: WC + TiC + TaC + Co
Ký hiệu:TTK (con số sau chữ TT chỉ lượng TiC+TaC, con số sau
chữ K chỉ lượng Coban, còn lại là lượng WC).
Ví dụ: TT7K12 (có7% TiC+TaC, 12%Co, 81%WC).
CƠ SỞ CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO MÁY
Nhược điểm: Khuyết điểm chính của hợp kim cứng là sức bền
uốn kém nên khi làm việc có va đập dễ bị mẻ.
Một số hình ảnh thể hiện ứng dụng của hợp kim cứng: