i
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
__________________________________
NGUYỄN THỊ PHƢƠNG LOAN
NGHIÊN CỨU CÁC GIẢI PHÁP NHẰM
HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC
CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƢ ĐỂ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
BẰNG NGUỒN NGÂN SÁCH TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN ĐỊNH HOÁ TỈNH THÁI NGUYÊN
LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ
NGHIÊN CỨU CÁC GIẢI PHÁP NHẰM
HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC
CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƢ ĐỂ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
BẰNG NGUỒN NGÂN SÁCH TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN ĐỊNH HOÁ TỈNH THÁI NGUYÊN
Chuyên ngành:
Mã số: 60.31.10 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: T.S. Lê Quang Dực Thái Nguyên - 2012
S ha bi Trung tm Hc liu – i hc Thi Nguyn http://www.lrc-tnu.edu.vn
ii
LỜI CAM ĐOAN
Tiến sỹ Lê Quang Dực đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo cho tôi trong suốt thời
gian thực hiện luận văn.
Tôi xin chân thành cám ơn tới Ban giám hiệu Nhà trường cùng các
thầy, cô giáo trong khoa Kinh tế, khoa Sau Đại học trường Đại học Kinh
tế&Quản trị Kinh doanh Thái Nguyên đã giúp đỡ, dạy bảo tôi trong quá trình
học tập.
Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ và tạo điều kiện của các đồng chí
lãnh đạo và chuyên viên Cục Thống kê; sở Kế hoạch và Đầu tư; sở Tài chính;
sở Nông nghiệp và PTNT; Văn phòng HĐND & UBND huyện Định Hoá,
Phòng Tài chính- Kế hoạch; Phòng Nông Nghiệp và PTNT, Phòng Thống kê,
Phòng Kinh tế hạ tầng huyện Định Hoá đã góp ý và giúp đỡ tôi hoàn thành
luận văn này.
Cuối cùng tôi xin cảm ơn gia đình, các đồng nghiệp và bạn bè đã cổ vũ
động viên và tạo điều kiện để tôi hoàn thành tốt đề tài luận văn này.
Tôi xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, năm 2012
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Nguyễn Thị Phƣơng Loan
S ha bi Trung tm Hc liu – i hc Thi Nguyn http://www.lrc-tnu.edu.vn
iv
MỤC LỤC
Trang phụ bìa i
Lời cam đoan ii
Lời cảm ơn iii
Mục lục iv
1.1.2.4. Sự cần thiết của quản lý nhà nước đối với các dự án đầu tư
bằng nguồn ngân sách nhà nước 18
1.1.2.5. Các phương pháp quản lý dự án đầu tư 21
1.1.2.6. Các công cụ quản lý nhà nước để quản lý dự án đầu tư 24
1.1.2.7. Phân cấp quản lý nhà nước về đầu tư 28
1.1.2.8. Một số tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước
các dự án đầu tư bằng nguồn ngân sách 37
1.1.2.9. Một số quan điểm của Đảng và nhà nước ta về đầu tư cho phát
triển nông nghiệp, nông thôn trong giai đoạn hiện nay 41
1.2. Phương pháp nghiên cứu 43
1.2.1. Chọn địa điểm nghiên cứu 43
1.2.2. Phương pháp thu thập tài liệu 44
1.2.2.1. Số liệu thứ cấp 44
1.2.2.2. Số liệu sơ cấp 44
1.2.3. Thể hiện thông tin 45
1.2.4. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu 45
1.2.5. Hệ thống chỉ tiêu được sử dụng trong nghiên cứu 46
Kết luận Chương I 47
Chƣơng 2. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC
CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƢ ĐỂ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
BẰNG NGUỒN NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC TRÊN ĐỊA
BÀN HUYỆN ĐỊNH HOÁ TỈNH THÁI NGUYÊN GIAI
ĐOẠN 2008 - 2010 48
2.1. Khái quát về tình hình đầu tư bằng nguồn ngân sách trên địa
bàn huyện Định Hoá 48
S ha bi Trung tm Hc liu – i hc Thi Nguyn http://www.lrc-tnu.edu.vn
vi
2.1.1. Các yếu tố tiềm năng và nguồn lực phát triển trên địa bàn
huyện Định Hoá 48
vii
2.4.4.5. Công tác thanh, quyết toán vốn đầu tư 83
2.4.4.6. Bộ máy, trình độ năng lực, trang thiết bị của cán bộ, công chức
làm nhiệm vụ quản lý nhà nước các dự án đầu tư bằng nguồn
ngân sách 85
2.5. Kết quả và hiệu quả quản lý nhà nước các dự án đầu tư bằng
nguồn ngân sách để phát triển nông thôn trên địa bàn huyện Định
Hoá trong thời gian qua 86
2.5.1. Những kết quả đã đạt được 89
2.5.1.1. Công tác quản lý nhà nước các dự án đầu tư để phát triển nông
thôn đã đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trên
địa bàn huyện 89
2.5.1.2. Quản lý nhà nước các dự án đầu tư đã có những chuyển biến
tích cực trong công tác chống thất thoát lãng phí trong đầu tư 91
2.5.2. Các mặt hạn chế 91
2.5.3. Những nguyên nhân của các hạn chế 93
Chƣơng 3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP CƠ BẢN NHẰM HOÀN THIỆN
CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC CÁC DỰ ÁN PHÁT
TRIỂN NÔNG THÔN ĐẦU TƢ BẰNG NGUỒN NGÂN
SÁCH TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐỊNH HOÁ TỈNH THÁI
NGUYÊN 95
3.1. Quan điểm, định hướng, mục tiêu phát triển kinh tế xã hội trên
địa bàn huyện Định Hoá giai đoạn 2011 - 2015 95
3.1.1. Quan điểm phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Thái Nguyên 95
3.1.2. Định hướng phát triển kinh tế xã hội của huyện Định Hoá đến
2015 và quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội huyện đến
năm 2020 99
3.1.3. Mục tiêu cơ bản phát triển kinh tế - xã hội huyện Định Hoá
giai đoạn 2011 - 2015 và giai đoạn 2015 - 2020 100
S ha bi Trung tm Hc liu – i hc Thi Nguyn http://www.lrc-tnu.edu.vn
CHỮ VIẾT ĐẦY ĐỦ
QLNN
Quản lý Nhà nước
NSNN
Ngân sách nhà nước
UBND
Uỷ ban Nhân Dân
KT-XH
Kinh tế - xã hội S ha bi Trung tm Hc liu – i hc Thi Nguyn http://www.lrc-tnu.edu.vn
x
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1. Kết quả lựa chọn đối tượng điều tra, phỏng vấn 45
Bảng 2.1: Đơn vị hành chính, diện tích, dân số huyện Định Hoá tỉnh
Thái Nguyên (Thời điểm 31/12/2010) 50
Bảng 2.2: Một số chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu đạt được của huyện
Định Hoá giai đoạn 2008 - 2010 52
Hình 2.2: Cơ cấu kinh tế huyện Định Hoá giai đoạn 2008 - 2010 54
Bảng 2.3: Kết quả huy động các nguồn vốn đầu tư trên địa bàn huyện
Định Hóa giai đoạn 2008 - 2010 64
Bảng 2.4: Tình hình đầu tư bằng nguồn ngân sách do huyện Định Hóa
quản lý giai đoạn 2008 - 2010 65
Bảng 2.5: Tổng hợp kết quả điều tra công tác phân bổ kế hoạch vốn
Trên cơ sở thực trạng hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội nước ta
hiện nay, đặc biệt là mục tiêu phát triển kinh tế đến năm 2020 đã được Nghị
quyết Đại hội XI nêu ra là: "Phấn đấu đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành
nước công nghiệp theo hướng hiện đại"; các quan điểm phát triển, đặc biệt là
quan điểm: "Phát triển nhanh gắn liền với phát triển bền vững", Nghị quyết
Trung ương 4 nêu mục tiêu tổng quát: "Tập trung huy động mọi nguồn lực để
đầu tư giải quyết cơ bản những tắc nghẽn, quá tải, bức xúc và từng bước hình
thành hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội tương đối đồng bộ với một số
công trình hiện đại, đảm bảo cho phát triển nhanh và bền vững, tăng cường
hội nhập quốc tế, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, xây dựng
nông thôn mới, thu hẹp khoảng cách vùng miền và nâng cao đời sống nhân
dân, bảo đảm quốc phòng, an ninh và giữ vững độc lập chủ quyền quốc gia,
đáp ứng yêu cầu nước ta cơ bản được quy mô và trình độ của nước công
nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020".
Hàng năm nguồn vốn nhà nước dành cho đầu tư ngày càng tăng và
chiếm tỷ trọng rất lớn trong NSNN, trong GDP, là nguồn lực quan trọng trong
quá trình phát triển kinh tế của đất nước. Qui mô đầu tư, hiệu quả đầu tư tác
động đến sự phát triển bền vững, hiệu quả kinh tế và đời sống con người.
Sau hơn 25 năm đổi mới, năng lực của nền kinh tế và hệ thống kết cấu
hạ tầng được tăng cường, các cân đối vĩ mô như thu chi ngân sách, tín dụng,
tiền tệ đang diễn biến theo chiều hướng tích cực, các chính sách về kiềm chế
lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô bước đầu phát huy hiệu quả là những thuận
lợi cơ bản. Đó là những điều kiện rất quan trọng để tạo xu thế phát triển trong
các năm tiếp theo.
S ha bi Trung tm Hc liu – i hc Thi Nguyn http://www.lrc-tnu.edu.vn
2
Đối với tỉnh Thái Nguyên - một tỉnh thuộc vùng trung du miền núi Bắc
Bộ - sau 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVIII,
tiềm lực của nền kinh tế được tăng cường, các lĩnh vực văn hoá - xã hội có
huyện Định Hoá cần phải tiến hành đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó hoàn
thiện công tác quản lý nhà nước các dự án đầu tư nói chung và các dự án đầu
tư để phát triển nông thôn bằng nguồn NSNN nói riêng là một nội dung quan
trọng, tạo điều kiện thuận lợi để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Là cán bộ đã có thời gian công tác tại huyện Định Hoá hiện đang theo
học lớp cao học kinh tế chuyên ngành kinh tế nông nghiệp khoá VI tại trường
Đại học kinh tế và QTKD Thái Nguyên, với mong muốn được vận dụng các
kiến thức đã học để đi sâu nghiên cứu, góp phần vào việc thực hiện mục tiêu
phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn huyện, tôi chọn đề tài luận văn: "Nghiên
cứu các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý nhà nước các dự án đầu tư để
phát triển nông thôn bằng nguồn ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện
Định Hoá tỉnh Thái Nguyên” làm đề tài nghiên cứu luận văn thạc sỹ.
2. Mục tiêu nghiên cứu
2.1. Mục tiêu tổng quát
Góp phần làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của công tác QLNN các dự
án đầu tư để phát triển nông thôn bằng nguồn NSNN, đề xuất những giải pháp
nhằm hoàn thiện công tác QLNN các dự án đầu tư để phát triển nông thôn
bằng nguồn NSNN trên địa bàn huyện Định Hoá tỉnh Thái Nguyên.
2.2. Mục tiêu cụ thể
- Hệ thống hoá một số cơ sở lý luận và thực tiễn về QLNN các dự án
đầu tư để phát triển nông thôn bằng nguồn NSNN.
- Đánh giá thực trạng công tác QLNN các dự án đầu tư để phát triển
nông thôn bằng nguồn NSNN trên địa bàn huyện Định Hoá tỉnh Thái Nguyên
giai đoạn 2008 - 2010.
- Phân tích nguyên nhân và những vấn đề mới nảy sinh trong công tác
QLNN các dự án đầu tư để phát triển nông thôn bằng nguồn NSNN trên địa
bàn huyện Định Hoá tỉnh Thái Nguyên.
S ha bi Trung tm Hc liu – i hc Thi Nguyn http://www.lrc-tnu.edu.vn
4
dự án đầu tư bằng nguồn NSNN.
- Phân tích thực trạng công tác QLNN các dự án đầu tư để phát triển
nông thôn đầu tư bằng nguồn ngân sách trên địa bàn huyện Định Hoá trong
thời gian qua. Từ đó đưa ra những nhận xét chung về kết quả đạt được, những
hạn chế, yếu kém, tồn tại và nguyên nhân.
- Đưa ra một số quan điểm, phương hướng, mục tiêu và những giải
pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện công tác QLNN các dự án đầu tư để phát triển
nông thôn đầu tư bằng nguồn NSNN.
5. Bố cục và kết cầu của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, Luận văn gồm 3 chương:
Chƣơng I: Cơ sở khoa học và phương pháp nghiên cứu.
Chƣơng II: Thực trạng QLNN các dự án đầu tư để phát triển nông thôn
bằng nguồn NSNN trên địa bàn huyện Định Hoá giai đoạn 2008 - 2010
Chƣơng III: Một số giải pháp cơ bản nhằm hoàn thiện công tác QLNN
các dự án đầu tư để phát triển nông thôn bằng nguồn ngân sách trên địa bàn
huyện Định Hoá.
S ha bi Trung tm Hc liu – i hc Thi Nguyn http://www.lrc-tnu.edu.vn
6
Chƣơng 1
CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1.1. Cơ sở khoa học về quản lý nhà nƣớc các dự án đầu tƣ để phát triển
nông thôn bằng nguồn ngân sách
1.1.1. Vai trò của kinh tế nông thôn trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã
hội ở nước ta
Kinh tế nông thôn là một phức hợp những nhân tố cấu thành của lực
lượng sản xuất và quan hệ sản xuất trong nông - lâm - ngư nghiệp, cùng các
ngành thủ công nghiệp truyền thống, các ngành tiểu thủ công nghiệp, công
nghiệp chế biến và phục vụ nông nghiệp, các ngành thương nghiệp và dịch
vụ tất cả có mối quan hệ hữu cơ với nhau trong kinh tế vùng, lãnh thổ và
nông thôn bằng nguồn ngân sách
1.1.2.1. Quản lý nhà nước các dự án đầu tư để phát triển nông thôn bằng
nguồn ngân sách
* Khái niệm
Quản lý, theo nghĩa chung là sự tác động có mục đích của chủ thể vào
các đối tượng quản lý nhằm đạt được các mục tiêu đã đề ra.
Quản lý dự án đầu tư: là sự tác động liên tục, có tổ chức, có định hướng
vào dự án đầu tư (bao gồm công tác chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư và vận
hành kết quả đầu tư) bằng một hệ thống đồng bộ các biện pháp kinh tế, xã
hội, tổ chức kỹ thuật và các biện pháp khác nhằm đạt được kết quả, hiệu quả
đầu tư và hiệu quả KT - XH cao nhất, trong điều kiện xác định và trên cơ sở
vận dụng sáng tạo những quy luật khách quan và quy luật đặc thù của đầu tư.
* Nội dung quản lý dự án đầu tư:
Nội dung quản lý nhà nước về đầu tư bao gồm:
- Xây dựng và chỉ đạo thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chính
sách về đầu tư phát triển để huy động và điều tiết các nguồn lực cho đầu tư
phát triển.
S ha bi Trung tm Hc liu – i hc Thi Nguyn http://www.lrc-tnu.edu.vn
8
- Ban hành, phổ biến, hướng dẫn và tổ chức thực hiện các chính sách,
pháp luật, xây dựng các tiêu chuẩn quy phạm kỹ thuật và giám sát việc ban
hành các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến hoạt động đầu tư; tổng
hợp, kiến nghị hoặc huỷ bỏ các văn bản pháp luật không còn phù hợp hoặc do
các cấp ban hành không đúng thẩm quyền hoặc có nội dung không phù hợp.
- Thực hiện QLNN về hợp tác quốc tế, đàm phán, ký kết các điều ước
quốc tế liên quan đến hoạt động đầu tư theo quy định pháp luật về điều ước
quốc tế.
- Quản lý nhà nước về hoạt động xúc tiến đầu tư; xây dựng hệ thống
thông tin quốc gia phục vụ hoạt động đầu tư.
- Đánh giá tác động và hiệu quả kinh tế vĩ mô của hoạt động đầu tư.
- Phối hợp giữa các cơ quan QLNN các cấp trong quản lý hoạt động đầu tư.
- Đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ tăng cường năng lực quản lý đầu tư
cho hệ thống cơ quan QLNN về đầu tư các cấp.
- Giải quyết khiếu nại, tố cáo của các tổ chức, cá nhân liên quan đến
hoạt động đầu tư theo thẩm quyền. Khen thưởng các tổ chức, cá nhân có
thành tích trong hoạt động đầu tư hoặc xử lý vi phạm đối với các tổ chức, cá
nhân có hành vi vi phạm pháp luật.
1.1.2.2. Biện pháp quản lý nhà nước đối với các dự án đầu tư
Sự cần thiết của quản lý nhà nước đối với đầu tư và dự án đầu tư
+ Sự cần thiết của QLNN đối với các dự án đầu tư: Nhà nước phải quản
lý các dự án đầu tư vì các dự án được thực hiện sẽ có ảnh hưởng đến lợi ích
cộng đồng, lợi ích nhà nước nên cần phải quản lý xem xét kỹ trước khi cho
phép đầu tư
+ Sự cần thiết khách quan của QLNN đối với các dự án quốc gia
vì các dự án quốc gia là vốn của nhà nước bỏ ra hoặc vốn tín dụng của nhà
nước, hoặc vốn viện trợ do nhà nước đứng ra tiếp nhận và sử dụng.
S ha bi Trung tm Hc liu – i hc Thi Nguyn http://www.lrc-tnu.edu.vn
10
Chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước đối với các dự án đầu tư
+ Đối với các loại dự án nói chung, QLNN có chức năng:
- Ngăn ngừa các ảnh hưởng tiêu cực gây ra bởi đầu ra của các dự án.
- Ngăn ngừa các ảnh hưởng tiêu cực do việc sử dụng đầu vào của các
chủ dự án không đứng trên lợi ích toàn diện, lâu dài của đất nước.
- Ngăn ngừa các ảnh hưởng tiêu cực khác mà có thể gây ra như các
công trình xây dựng được tạo ra bởi dự án như cảnh quan, thuần phong, mỹ
tục, an ninh quốc gia.
+ Riêng đối với các dự án nhà nước, QLNN có thêm chức năng sau:
- Hỗ trợ các ban QLDA thực hiện đúng vai trò, chức năng, nhiệm vụ
Sở dĩ Nhà nước quy định bắt buộc đấu thầu nhằm mục đích tuyển chọn
được nhà thầu có trình độ, năng lực công nghệ tốt nhất để xây dựng công
trình đạt chất lượng và tiết kiệm vốn đầu tư, chống lãng phí thất thoát vốn của
Nhà nước.
Theo quy định của Luật Đấu thầu 2005, có 3 hình thức đấu thầu để
tuyển chọn nhà thầu:
- Đấu thầu rộng rãi là hình thức đấu thầu không hạn chế số lượng nhà
thầu tham dự.
- Đấu thầu hạn chế là hình thức đấu thầu mà chủ đầu tư chỉ mời một số
nhà thầu có đủ khả năng lực và kinh nghiệm tham gia đấu thầu (tối thiểu 5
nhà thầu).
- Chỉ định thầu là hình thức lựa chọn trực tiếp nhà thầu để tiến hành thi
công xây dựng công trình. Chỉ định thầu chỉ được phép áp dụng trong những
trường hợp đặc biệt như sự cố do thiên tai, địch hoạ cần chỉ định nhà thầu để
khắc phục ngay; gói thầu thuộc bí mật quốc gia; hay những gói thầu xây lắp
có giá trị dưới 1 tỷ đồng.
Đối với mỗi gói thầu chỉ được tiến hành đấu thầu 1 lần.
S ha bi Trung tm Hc liu – i hc Thi Nguyn http://www.lrc-tnu.edu.vn
12
1.1.2.3. Các nguyên tắc cơ bản trong quản lý nhà nước dự án đầu tư
Các nguyên tắc QLNN dự án đầu tư là các quy tắc chỉ đạo, các tiêu
chuẩn hành vi mà các cơ quan QLNN phải tuân thủ trong quá trình quản lý dự
án đầu tư.
Các nguyên tắc quản lý do con người đặt ra nhưng không phải do ý
muốn chủ quan mà phải dựa trên các yêu cầu khách quan của các quy luật chi
phối quá trình quản lý kinh tế. Đồng thời các nguyên tắc này phải phù hợp với
các mục tiêu của quản lý: Phải đảm bảo tính hệ thống, tính nhất quán và phải
được bảo đảm bằng pháp luật.
Nguyên tắc tập trung dân chủ
chuyên quyền độc đoán của Nhà nước đến mức vi phạm nhân quyền hoặc dân
chủ quá trớn trong hoạt động kinh tế đều trái với nguyên tắc tập trung dân
chủ. Khuynh hướng phân tán tự do vô tổ chức của nền sản xuất nhỏ đang là
cản trở nguy hại và phổ biến hiện nay.
Kết hợp quản lý theo ngành và quản lý theo lãnh thổ
* Quản lý nhà nước theo ngành: QLNN theo ngành là việc quản lý
về mặt kỹ thuật, về nghiệp vụ chuyên môn của Bộ quản lý ngành ở Trung
ương đối với tất cả các đơn vị sản xuất kinh doanh thuộc ngành trong phạm
vi cả nước.
QLNN theo ngành bao gồm các nội dung sau đây:
- Xây dựng và triển khai thực hiện pháp luật, chủ trương chính sách
phát triển kinh tế toàn ngành.
- Xây dựng và triển khai thực hiện các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch
và các dự án phát triển kinh tế toàn ngành.
- Xây dựng và triển khai thực hiện các chính sách, biện pháp phát triển
nguồn nhân lực, nguồn vốn, nguồn nguyên liệu và khoa học công nghệ cho
toàn ngành.
S ha bi Trung tm Hc liu – i hc Thi Nguyn http://www.lrc-tnu.edu.vn
Copyright: Tài liệu đại học ©