PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO QUẬN CẦU GIẤY
TRƯỜNG MẦM NON HOẠ MY

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ THÍ NGHIỆM KHOA HỌC
GIÚP TRẺ MẪU GIÁO LỚN KHÁM PHÁ THẾ GIỚI XUNG QUANH
Giáo viên : Đỗ Thị Hương
Lớp : Mẫu giáo lớn
Năm học: 2006 - 2007
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1

Trẻ mầm non rất thích tìm hiểu và khám phá môi trường xung quanh. Trẻ
rất vui sướng khi tự tay mình được làm các thí nghiệm rồi tự rút ra kết luận bằng
những nguyên liệu và đồ vật thật. Từ những thí nghiệm nhỏ này sẽ hình thành ở
trẻ những biểu tượng về môi trường tự nhiên: Cây cỏ, hoa lá, các hiện tượng tự
nhiên… Cách học trắc nghiệm trực tiếp này rất thích hợp với trẻ lứa tuổi mầm
non và là một trong những nhiệm vụ của công tác đổi mới giáo dục mầm non
hiện nay.
Thông qua việc cho trẻ làm các thí nghiệm, đòi hỏi trẻ phải sử dụng tích
cực các giác quan. Chính vì vậy sẽ phát triển ở trẻ năng lực quan sát, khả năng
phân tích, so sánh, tổng hợp, nhờ vậy khả năng cảm nhận của trẻ nhanh nhạy
chính xác, những biểu tượng kết quả trẻ thu nhận được trở nên cụ thể và sinh
động hẫp dẫn hơn.
Khi quan sát trẻ hoạt động tôi thấy những biểu hiện ở trẻ rất tích cực, trẻ
rất thích thú khi được quan sát hoặc thử nghiệm những hoạt động khám phá. Vì
vậy, chúng ta những giáo viên mầm non có nhiệm vụ khuyến khích tạo điều kiện
giúp trẻ được khám phá trải nghiệm.
Tuy nhiên, nội dung và đối tượng cho trẻ làm quen cần được chọn lọc, nội
dung cho trẻ khám phá thử nghiệm đảm bảo cung cấp cho trẻ những kiến thức
đơn giản, gần gũi và đặc biệt là phải an toàn về quy trình thực hiện. Với những

Ví dụ 3: Để trẻ biết sự cần thiết của đất, nước, ánh sáng đối với sự phát
triển của cây tôi cho trẻ tham gia thí nghiệm: “Cây cần gì để lớn”
Ví dụ 4: Để khám phá về sự chìm nổi của các vật tôi cho trẻ thí nghiệm
thả 1 số vật có chất liệu khác nhau: Sắt, nhựa, gỗ, giấy
2.2 Lập kế hoạch cho trẻ hoạt động khám phá theo chủ điểm:
TT Chủ điểm Các thí nghiệm
1 Trường MN - Khám phá đồ chơi chìm nổi.
- Khám phá thông khí: Vì sao nến cháy được?
2 Gia đình - Pha màu.
- Vì sao bột giặt tẩy được vết dầu.
3 Nghề nghiệp - Nam châm.
4 Giao thông - Khám phá đồ chơi chìm nổi, thả thuyền.
- Pha màu, nam châm.
5 Động vật - Khám phá tốc độ ánh sáng.
- Đo vết chân các con vật.
6 Tết và Mùa xuân - Cây cần gì để lớn.
- Sự nảy mầm của hạt.
7 Thực vật Sự nảy mầm của hạt.
- Xà lách, cầu vồng.
- Tập đo, đếm.
8 Quê hương – Bác Hồ
– Trường tiểu học
- Ao nào cạn trước.
- Khám phá về nước: các lớp chất lỏng.
3
2.3. Phối kết hợp cùng phụ huynh để tổ chức các hoạt động khám phá khoa
học.
Hiện nay trong trường mầm non, kinh phí dành cho hoạt động này chưa
có. Việc cho trẻ thực hiện các thí nghiệm lại phải sử dụng nhiều nguyên liệu
khác nhau như: Dầu ăn, trứng, đường, muối, Sirô…Vì vậy khi thực hiện đề tài

* Các lớp chất lỏng:
Quy ước với trẻ: Thẻ vàng tương ứng với dầu ăn
Thẻ đỏ tương ứng với sirô
Thẻ trắng tương ứng với nước.
Mỗi nhóm 1 bảng và 3 thẻ màu có gắn dấp dính cho trẻ gắn kết quả sau
khi thực hành .
1. Thẻ vàng
2. Thẻ trắng
3. Thẻ đỏ
* Vì sao bột giặt tẩy được vết dầu ăn.
Giáo viên làm sẵn các miếng bìa và quy ước.
: Nước sạch
: Dầu ăn
Cho trẻ gắn vào bảng sau:

5
Omo
Dầu
Nước
+
+ Omo+
Tan hết
xà phòng
Cách 1: Đánh dấu các vạch trên bình nước
Cho trẻ QS trực tiếp mực nước cạn sau những ngày
Cách 2: Sau 5-7 ngày lại đổ nước ở bình vào 2 chai lavi bằng nhau → Trẻ theo
dõi và vẽ lại kết quả vào bảng sau theo từng nhóm.
* Thí nghiệm các vật chìm nổi.
* Quy ước với trẻ: Thẻ O : vật nổi
Thẻ X: vật chìm

nước.
- Đất trồng cây
- Hạt giống đậu (hoặc hoa)
- Bao giấy
- Bình tưới
* Tiến hành:
7
Không
có đất
Không
có nước
Có đất, ánh
sáng, nước
(1)
Không có
ánh sáng
(2) (3) (4)
Thẻ vàng
Thẻ đỏ
Thẻ cam
Thẻ lam
Thẻ đỏ Thẻ tím
Thẻ vàng
Thẻ lam
Thẻ xanh cây
6
5
4
1 lít
- Bước 1: Hướng dẫn trẻ dán nhãn lên các cốc theo thứ tự ở phần chuẩn

đỏ
Màu
tím
(1) (2) (3) (4)
- Bước 4: Để chừng 2-3 tiếng đồng hồ và quan sát điều gì xảy ra với các
cành lá này.
- Bước 5: Lấy 1 cành ra khỏi nước màu và dùng dao cắt ngang thân cành,
dùng kính lúp cho trẻ xem mặt cắt này có gì khác với mặt cắt của 1 cành không
căm vào nước pha màu.
- Kết luận: Chỉ ra những đường dẫn nước lên lá trong mỗi thân cành.
3.3.Khám phá về nước - các lớp chất lỏng:
* Mục đích:

- Biết phân biệt các lớp chất lỏng khác nhau: Dầu, nước, sirô.
- Biết lớp sirô nặng nên chìm dưới cùng, lớp dầu nhẹ nhất nên ở trên
cùng, lớp nước ở giữa.
* Chuẩn bị: Dầu ăn, nước lọc, sizo
Ba cốc thuỷ tinh trong, ba thẻ gắn có ba mầu tương ứng với mầu của ba
nguyên liệu trên.
* Tiến hành:
- Bước 1: Gọi tên ba chất lỏng.
- Bước 2: Giới thiệu ba miếng nhựa tương ứng với ba mầu của ba chất:
Vàng - Dầu ăn.
Trắng - Nước
Đỏ – Sirô
- Bước 3: Chọn một chất đổ vào ly, chọn miếng nhựa tương ứng gắn lên
bảng. Chọn chất thứ hai đổ vào ly và quan sát vị trí  gắn miếng nhựa theo thứ tự.
Tương tự với chất thứ ba cũng làm như vậy.
- Bước 4: Quan sát và rút ra kết luận: Lớp sirô nặng nhất nên ở dưới cùng,
lớp dầu ăn nhẹ nhất nên ở trên cùng và lớp nước ở giữa.

1 lít
Nước
Dầu
Nước
Dầu
Nước
Cho dầu ăn Lắc
Xà
phòng
Dầu
Nước
Tan đều
Lắc
cho xà phòng
* Tiến hành:
- Bước 1: Lấy nước đầy chai thuỷ tinh. Rót hết nước vào chậu (đây là ao
rộng và nông).
- Bước 2: Lấy nước đầy chai thuỷ tinh lại rót hết vào chậu khác sâu hơn
(đây là ao nhỏ và sâu).
- Bước 3: Đặt hai chậu cạnh nhau và quan sát trong nhiều ngày xem ao
nào cạn trước? Vì sao?
- Bước 4: Kết luận: Ao rộng và nông sẽ cạn nước trước vì ao rộng có bề
mặt nước tiếp xúc với không khí và ánh sáng nhiều hơn.
3.6. Khám phá vật chìm nổi:
* Mục đích: Trẻ biết vật nào chìm, nổi trong nước với các chất liệu khác
nhau.
* Chuẩn bị: Chậu nước sạch, đinh sắt, khối xốp to, đồ chơi bằng nhựa, gỗ.
* Tiến hành:
- Bước 1: Cho trẻ tự thả từng vật vào nước.
- Bước 2: quan sát các vật khi thả vào nước.

gì?
- Bước 2: Đặt đĩa nến cháy lên bàn.
- Bước 3: Lấy chậu thuỷ tinh úp kín vào đĩa nến, quan sát ngọn nến
từ từ tắt.
- Bước 4: Kết luận: Khi nến cháy là nhờ có khi oxi. Khi úp lọ thuỷ
tinh lên oxi hết nên ngọn nến tắt.
3.10. Khám phá về ánh sáng: Thả cá vào chậu (thả chim vào lồng, khỉ trên
cây).
* Mục đích: Nhận biết với tốc độ nhanh của ánh sáng có thể làm ta không
nhận rõ các vật.
* Chuẩn bị: Vẽ một con cá lên bìa. Vẽ một cái chậu lên mặt bìa bên kia.
Một que, băng dính.
* Tiến hành:
- Bước 1: Dính cây que vào miếng bìa hai mặt.
- Bước 2: Kẹp que vào lòng bàn tay xoay thật nhanh.
- Bước 3: Quan sát sẽ thấy cá trong chậu (chim ở trong lồng, khỉ ở trên
cây).
12
III. KẾT LUẬN
Sau khi thực hiện cho trẻ khám phá bằng các thí nghiệm ở lớp, tôi thấy
khả năng nhận thức của trẻ tiến bộ rõ rệt. Trẻ đã hiểu rõ bản chất một số hiện
tượng về nước, không khí, ánh sáng và chuyển động. Hơn nữa qua quá trình
khám phá trải nghiệm đã phát triển được ở trẻ khả năng tập trung chú ý, sự khéo
léo của đôi bàn tay, óc suy đoán, tưởng tượng khi đoán xem kết quả các thí
nghiệm như thế nào.
Nói tóm lại, cho trẻ khám phá, tìm hiểu bản chất các hiện tượng thiên
nhiên bằng các thí nghiệm là rất cần thiết đối với trẻ mầm non.
IV. BÀI HỌC KINH NGHIỆM.
Thực hiện đề tài này tôi đã rút ra được những bài học kinh nghiệm sau:
- Tích cực cho trẻ tìm hiểu các hiện tượng tự nhiên thông qua các thí