HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
KHOA CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC
*****
LƯU VIẾT LONG
QUAN NIỆM CƠ BẢN VỀ NỀN VĂN HÓA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA.
NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA CHIẾN LƯỢC XÂY DỰNG NỀN VĂN
HÓA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM HIỆN NAY.
TIỂU LUẬN HỌC PHẦN MÔN: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HOC.
HÀ NỘI – THÁNG 12/2011
HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
KHOA CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC
*****
QUAN NIỆM CƠ BẢN VỀ NỀN VĂN HÓA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA.
NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA CHIẾN LƯỢC XÂY DỰNG NỀN VĂN
HÓA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM HIỆN NAY.
TIỂU LUẬN HỌC PHẦN MÔN: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC.
Người thực hiện Giáo viên hướng dẫn:
Lưu viết long Th.S . Nguyễn Thị Thu Hường
Lớp CNXH KH – K30
HÀ NỘI – THÁNG 12/2011
MỞ ĐẦU
1.Lý do tính cấp thiết của đề tài:
Hiện nay toàn Đảng toàn dân ta đang ra sức phát huy sức mạnh toàn dân
tộc đẩy mạnh quá trình phát triển kinh tế đất nước ,xây dựng và bảo vững vệ
vững chắc tổ quốc xã hội chủ nghĩa .Trong quá trình này Đảng và nhà nước
hết sức chú trọng xây dựng và phát triển văn hóa xây dựng con người coi đó
là nền tảng tinh thần là những yếu tố cơ bản để phát triển xã hội , để phát
triển kinh tế mạnh và bền vững, bên cạnh những thành tựu đã đat được thì
vẫn tồn tại rất nhiều những hạn chế và những vướng mắc trong việc đổi mới
tư duy về môt nền văn hóa mới trong môt xã hội mới hay nói cách khác đây
là nền văn hóa xã hội chủ nghĩa.

kiến giải mới về vị trí vai trò ngày càng quan trọng của văn hóa trong đời
sống xã hội và trong sự nghiệp công nghiêp hóa hiện đai hóa đất nước những
thành tựu xây dựng văn hóa và đặc biệt những vấn đề lí luận thưc tiễn đặt ra
trong quá trình phát triển văn hóa thời kỳ đổi mới như văn hóa với kinh tế ,
kinh tế với văn hóa văn hóa với con người, văn hóa và phát triển, bảo vệ và
phát huy phát triển sâu sắc văn hóa dân tôc trong quá trình hội nhập quốc tế
và nhiều lĩnh vưc cụ thể của văn hóa. Được chú trọng khảo sát đánh giá
trong nhiều công trình nghiên cứu hiên nay. Trước hết phải kể đến các công
trình như :
- GS.TSKH. Huỳnh Khái Vinh, phát triển văn hóa, phát triển con nguời,
Nxb. Văn hóa, Hà Nội,2000
- Nguyễn Khoa Điềm (chủ biên),Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt
Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, Nxb .Chính trị quốc gia, Hà Nội,
2001.
- GS. VS. Phạm Minh Hạc – Nguyễn Khoa Điềm, về phát triển văn hóa
và xây dựng con người thời kỳ công nghiệp, hóa hiện đại hóa. Nxb chính trị
quốc gia 2002
- GS. TS. Đinh Xuân Dũng, phát triển văn hóa trong thời kỳ đổi mới.
Nxb thời đại Hà Nội -2010.
Trong các công trình naỳ đề cập đến rất nhiều khía cạnh của văn hóa và
đăc biệt hơn đó là những đường lối và chiền lươc phát triển nền văn hóa
trong công cuộc đổi mới đất nước, xây dựng và phát triển nền văn hóa xã hội
chủ nghĩa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc.
Chính vì thế tác giả sẽ đi sâu vào vào nghiên cưú những quan niệm cơ bản
của nền văn hóa xã hội chủ nghĩa, đường lối chiến lược của đảng trong xây
dựng nền văn hóa mới hiện nay.
4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài :
Mục đích nghiên cứu của đề tài nhằm làm rõ quan niệm về nền văn hóa
xã hội chủ nghĩa và những chủ trương chiến lược xây dựng nền văn hóa xã
hội chủ nghĩa. Để thực hiện mục tiêu này tác giả đưa ra một số nhiệm vụ

các thời kỳ lịch sử khái niệm văn hóa được bổ sung thêm các nội dung mới
cho đến nay khái niệm văn hóa đươc coi là một trong những khái niệm phức
tạp và khó xác định. Tình hình đó đòi hỏi chúng ta không tiếp cận văn hóa
theo lối duy danh định nghĩa mà phải bằng phương pháp cấu trúc và chức
năng.
Nói tới văn hóa là nói tới con người là nói đến việc phát huy những năng
lực bản chất của con người nhằm hoàn thiện con người hoàn thiện xã hội do
đó khái niệm văn hóa chứa đựng tính chất nhân văn. Cơ sở của mọi hoạt
động văn hóa khát vọng hướng tới cái chân cái thiện cái mỹ có thể coi đó là
ba trụ cột vĩnh hằng của sự phát triển văn hóa nhân loại. Vì vậy chừng nào
cái chân cái thiện cái mỹ bị coi nhẹ hay lãng quyên chừng đó văn hóa sẽ
xuống dốc sự xuất hiện các trường phái suy đồi, lối sống ích kỷ tàn bạo, cổ
vũ chiến tranh xâm lược, việc tuyên truyền chủ nghĩa thưc dụng v.v điều
đó thể hiện sự suy thoái của văn hóa.
Cũng như mọi sinh thể khác trong vũ trụ con người là một bộ phận của
đại tự nhiên, chịu sự quy định của đại tự nhiên. Nhưng khác với mọi sinh vật
khác con người có một “khoảng trời riêng” một thiên nhên thứ hai thiên
nhiên đó do con người tạo ra bằng lao động và tri thức của mình. Thiên
nhiên thứ hai đó là văn hóa. Nếu tự nhiên là cái nôi đầu tiên nuôi sống con
người, thì văn hóa là cái nôi thứ hai, ở đó toàn bộ đời sống tinh thần của con
người được hình thành, nuôi dưỡng và phát triển. Con người không thể tồn
tại nếu tách rời đại tự nhiên, cũng như con người không thể thực sự là con
người nếu tách rời môi trường văn hóa.
Chủ nghĩa duy vật lịch sử cho rằng nền tảng của lịch sử là hoạt động, lao
động thực tiễn của con người. Qúa trình con người sáng tạo ra lịch sử, cũng
là quá trình con người sáng tạo ra văn hóa. Qua lao động con người cải thiện
tự nhiên đồng thời bản chất con người được hoàn thiện và bộc lộ ra.
Để tìm hiểu cội nguồn của văn hóa phải đặt nó trong quá trình hình
thành lòai người. Toàn bộ ý kiến Ph. Ăngghen về nguồn gốc của loài người
được trình bày trong bài tác dụng của lao động trong quá trình chuyển biến

nhà triết học Đức, Herder(1744- 1803) cho rằng, văn hóa là sự hình thành
thứ hai của con người, nghĩa là lần thứ nhất, con người xuất hiện với tư
cách một thực thể sinh vật tự nhiên, đến lần thứ hai, con người hình thành và
phát triển với tư cách là một thực thể xã hội, tức là một nhân cách văn hóa
Năm 1871, E.B Tylor người góp phần khẳng định ngành văn hóa như một
nghành khoa học, đã đưa ra định nghĩa: văn hóa là một thực thể bao gồm
kiến thức, tín ngưỡng, nghệ thuật, đạo đức, luật pháp, tập quán và mọi khả
năng, thói quen mà con người với tư cách là một thành viên xã hội đạt được.
Sau nhiều năm tìm tòi theo các hướng khác nhau. Đến những năm 70 của
thế kỷ XX cách hiểu phổ biến nhất là việc coi văn hóa bao gồm tất cả những
gì làm cho dân tộc này khác dân tộc khác, từ những sản phẩm tinh vi, hiện
6
đại nhất , đến tín ngưỡng, phong tục tập quán, lối sống và lao động . Năm
1982, tại Mêhicô, hội nghị thế giới về chính sách văn hóa đã cho rằng: ”
Theo nghĩa rộng, ngày nay văn hóa có thể được coi là toàn bộ các đặc tính
đặc biệt về tâm hồn, vật chất, trí tuệ và tình cảm đặc trưng cho một xã hội
hay một nhóm xã hội. Nó không chỉ bao gồm nghệ thuật và văn học, mà còn
cả lối sống, các quyền cơ bản của nhân loại, các hệ thống giá trị, truyền
thống và tín ngưỡng”.
Như vậy, vừa theo nghĩa rộng , vừa bản chất của nó, văn hóa là toàn bộ
hoạt động tinh thần, sáng tạo, tác động vào tự nhiên xã hội và con người
nhằm tạo ra các giá trị vật chất và tinh thần ngày càng cao hơn để vươn tới
sự hoàn thiện theo khát vọng chân, thiên, mỹ và góp phần thúc đẩy sự tiến
bộ, phát triển không ngừng của đời sống xã hội. Chủ tịch Hồ Chí Minh cho
rằng: “vỉ lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng
tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn
giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hằng ngày về mặc,
ăn, ở và các phương thức sử dụng. Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó
tức là văn hóa”.
Phạm vi của văn hóa hết sức rộng lớn có mặt trong toàn bộ hoạt động của

chủ nghĩa xã hội khoa học nghiên cứu văn hóa xã hội chủ nghĩa chủ yếu với
tính cách là các giá trị văn hóa tinh thần.
1.1.2 Quan niệm cơ bản về nền văn hóa:

- Định nghĩa về văn hóa:
Nếu văn hóa là những giá trị được sáng tạo bởi con người đáp ứng nhu
cầu về tiêu dùng về vật chất, và tinh thần của con người thì nền văn hóa lại
là một tập hợp các thiết chế xã hội và một tập hợp cơ chế, phương tiện cách
thức được con người sử dụng để sáng tạo ra, để hưởng thụ các giá trị văn
hóa.
Xét về tổng thể một nền văn hóa bao giờ cũng được hình thành trên cơ sở
kinh tế và chịu sự quyết định của kinh tế, sự khác nhau giữa lý luận Mác xít
với lý luận tư sản cũng là ở chỗ đó.
Với ý nghĩa ấy có thể khẳng định mỗi thời đại khác nhau con người sáng
tạo hưởng thụ các giá trị văn hóa theo cách thức phương tiện cơ chế khác
nhau. Văn hóa trong xã hội có giai cấp bao giờ cũng mang tính giai cấp,
trong khi nền văn hóa không thể không mang tính nhân loại trong quan hệ
gắn chặt với tính chất dân tộc, tính kế thừa, theo LêNin, “ Không thể chỉ
nhìn thấy tính giai cấp mà bỏ qua tính nhân loại trong văn hóa”.
Mối quan hệ giữa tính giai cấp, tính dân tộc và tính nhân loại trong văn
hóa đang nổi lên như một vấn đề lý luận lớn trong lĩnh vưc văn hóa ở thời
đại chúng ta. Những tính chất này của nền văn hóa đan xen vào nhau tạo nên
một phức thể các tính chất đa dạng của nền văn hóa.
- tính chất nền văn hóa:
Văn hóa mang tính nhân loại phổ biến, văn hóa là của con người phục vụ
lợi ích và nội dung nhân đạo giá trị nhân văn và dân chủ. Do đó việc giao
lưu văn hóa giữa các dân tộc trở thành một quy luật trong sự phát triển văn
hóa của mỗi dân tộc.
8
Tính giai cấp của các nền văn hóa, V.L. Lê nin đã nêu nguyên lý về hai

mới xã hội chủ nghĩa đã bắt đầu xuất hiện như vậy xét vào tổng thể nền văn
hóa xã hội bao giờ cũng được hình thành trên cơ sở kinh tế chịu sự quyết
định của cơ sở kinh tế.
9
1.2.2 Đặc điểm nền văn hóa xã hội chủ nghĩa:
Một là, văn hóa xã hội chủ nghĩa lấy chủ nghĩa Mác-Lênin làm nền tảng
tư tưởng. Đảng cộng sản là người lãnh đạo sự nghiệp văn hóa. Sự nghiệp
văn hóa là một bộ phận hữu cơ của công tác tổ chức có kế hoạch của đảng
cộng sản và nhà nước xã hội chủ nghĩa.
Hai là, Văn hóa xã hội mang tính giai cấp và dân tộc. nó là một lĩnh vực
trong sự nghiệp chung của giai cấp công nhân và cả dân tộc. Phát triển văn
hóa phải gắn liền và phục vụ sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, phát triển
con người vì lợi ích của nhân dân lao động. Nó phản ánh, bảo vệ và thống
nhất biện chứng với nền kinh tế và nền dân chủ xã hội chủ nghĩa.
Ba là, Nền văn hóa xã hội chủ nghĩa là nền văn hóa của dân, do dân, vì
dân. Trong chủ nghĩa xã hội nhân dân lao động không chỉ lả người chủ tập
thể của mọi giá trị văn hóa, mà còn là người chủ chân chính sáng tạo ra mọi
giá trị tinh thần, những giá trị đó nhằm mục đích hoàn thiên nhân cách con
người, thúc đẩy họ vươn tới chân- thiện- mỹ.
Bốn là, Trong sự nghiệp văn hóa phải đảm bảo phạm vi hết sức rộng lớn
cho sáng tạo cá nhân, cho tư tưởng và sức tưởng tượng, cho hình thưc và nội
dung phong phú và đa dạng…Đồng thời kiên quyết đấu tranh chống lại các
quan điểm lạc hậu phá hoại hệ tư tưởng giai cấp công nhân và sự nghiệp xây
dựng chủ nghĩa xã hội .Sự hình thành một kiểu nhân cách xã hội chủ nghĩa
(có thể lực tốt, tư tưởng tình cảm lành mạnh, đạo đức trong sáng, trí tuệ cao
và sáng tạo) là mục tiêu quan trọng nhất của văn hóa, cũng là muc tiêu quan
trọng nhấtcủa sự phát triển.

1.2.3 Chức năng của nền văn hóa:
- Chức năng nhận thức phản ánh hiện thực một cách đa dạng. Văn hóa

trong văn hóa xã hội chủ nghĩa, vừa là điều kiện để nhân dân lao động trở
thành người chủ của quá trình sáng tạo, bảo vệ, phân phối và tiêu dùng các
sản phẩm văn hóa.
+ Nội dung tiên tiến của nền văn hóa xã hội chủ nghĩa:
Nền văn hóa xã hội chủ nghĩa có một hệ tư tưởng tiên tiến của thời đại
là chủ nghĩa Mác-Lênin, nó ra đời trên cơ sở thống nhất và biện chứng với
nền kinh tế tiên tiến xã hội chủ nghĩa phù hợp với quy luật lịch sử, với lợi
ích cơ bản của con người.
Nền văn hóa tiên tiến là nền văn hóa yêu nước, tiến bộ, phản ánh sâu sắc
lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, là trình độ dân trí, khoa học kỹ
thuật tiên tiến , tư tưởng đạo đức, lối sống , cao đẹp, hoạt động sáng tạo
của con người kết hợp hài hòa truyền thống với hiện đại, cái bản sắc với cái
nhân loại…

1.3 Đặc trưng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa:
1.3.1 Văn hoá xã hội chủ nghĩa là mục tiêu, yếu tố điều tiết sự phát triển.
Là mục tiêu của sự phát triển, văn hóa thể hiện trình độ vun trồng ngày
càng đầy đủ, toàn diện cho con người cả về thể lực, trí lực và nhân cách,
11
hướng tới cái đúng, cái tốt, cái đẹp ngày càng cao, làm cho mỗi cá nhân và
cộng đồng ngày một tiến bộ văn minh. Văn hóa nâng cao chất lượng sống
của con người kết hợp hài hòa giữa điều kiện vật chất và điều kiện tinh thần,
giữa mức sống cao và cách sống đẹp, vừa an toàn vừa bền vững.
Là hệ điều tiết của sự phát triển, văn hóa phát huy mặt tích cực, hạn chế
mặt tiêu cực của các nhân tố khách quan và chủ quan, các điều kiện bên
trong và bên ngoài. Văn hóa đóng vai trò điều tiết tinh thần cho sự phát triển
nền kinh tế. Do đó nó đảm bảo cho phát triển kinh tế dược hài hòa cân đối
bền vững. Văn hóa làm cho nhân dân các dân tộc hiểu biết và gần gũi nhau
hơn, góp phần mở rộng giao lưu, hợp tác nhiều mặt trên cơ sở bình đẳng và
cùng có lợi. văn hóa góp phần bảo vệ môi trường sinh thái, cổ vũ xây dựng

nghĩa xã hội” và được cụ thể trong chiến lược kinh tế - xã hội “ Nâng cao
đời sống văn hóa và tinh thần của nhân dân, xây dựng nền văn hóa mới, lối
sống mới, con người mới, bắt đầu từ mỗi gia đình”.
- trước tiên trên tinh thần của cương lĩnh để tiến hành cách mạng xã hội chủ
nghĩa trên lĩnh vực tư tưởng và văn hóa làm cho thế giới quan Mác – Lênin
và tư tưởng Hồ Chí Minh giữ vị trí chủ đạo trong đời sống tinh thần xã hội.
làm được như vậy là cả một vấn đề nếu không muốn nói là cả một chặng
đường dài. Nhưng khó không có nghĩa là không thể thực hiện. Trứơc tiên
theo tôi cần phải: Tổ chức bồi dưỡng tuyên truyển chủ nghĩa Mác – Lênin
tư tưởng Hồ Chí Minh thấm sâu vào quần chúng nhân dân làm cho nó trở
thành một hệ tư tưởng chủ đạo trong xã hội. việc trước tiên phải làm là bồi
dưỡng hệ tư tưởng cho cán bộ đảng viên những người lãnh đạo. Viêc thứ
hai là đưa vào viêc giảng dạy trong các trường đại học cao đẳng để trang bị
được hệ tư tưởng vững vàng cho lớp thanh niên trẻ trong xã hội, Thứ ba
thường xuyên tổ chức các buổi tập huấn cho quần chúng nhân dân hiểu rõ
hơn ý thức hệ của mình đó là những việc cần thiết cần làm để đưa thế giới
quan chủ nghĩa Mác- Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh trở thành nền tảng tinh
thần của xã hội.

- Cần kế thừa và phát huy những truyên thống văn hóa của tất cả các
dân tộc trong nước, tiếp thu những tinh hoa văn hóa nhân loại, để làm được
điều này chùng ta cần hiểu kề thừa những gì và phát huy những gì? Thứ nhất
nói đến kế thừa. Sự nghiệp xây dựng nền văn hóa mới xã hội chủ nghĩa đòi
hỏi phải biết tiếp thu, kế thừa tất nhiên có chon lọc tất cả những gì văn hóa
nhân loại đạt được, chứng minh bản than chủ nghĩa Mác đã nói lên điều đó,
Lênin nói “chủ nghĩa Mác sở dĩ giành được ý nghĩa lịch sử trên toàn thế giới
về mặt hệ tư tưởng của giai cấp vô sản cách mạng, là vì chủ nghĩa Mác
không những đã không vứt bỏ những thành tựu hết sức quý báu của thời đại
tư sản, mà trái lại, còn tiếp thu và cải tạo tất cả những gì là quý báu trong
hơn 2000 năm phát triển của tư tưởng văn hóa nhân loại…” nền văn hóa xã

phụ nữ.
Khuyến khích tự do sáng tạo các giá trị văn hóa, vun đắp các tài năng. Giữ
gìn và nâng cao các loại hình văn hóa, nghệ thuật truyền thống, bảo vệ và
tân tạo các di tích văn hóa, lịch sử nhà nước đầu tư thích đáng và có cơ chế
quản lý thích hợp với các hoạt động văn hóa, nghệ thuật.
Tăng cường và hiện đại hóa công tác thong tin đại chúng, nâng cao chất
lượng, nội dung phù hợp với các loại đối tượng, các dân tộc và mở rộng tới
các vùng xa xôi hẻo lánh…
Phát triển các hình thức hoạt động văn hóa của cả nhà nước, tập thể và tư
nhân. Khắc phục tình trạng hành chính hóa các đơn vị hoạt động văn hóa,
nghệ thuật và xu hướng thương mại hóa đơn thuần trong lĩnh vực này.
14
Chương 3 Nội dung cơ bản trong chiến lược xây dựng nền văn hóa xã
hội chủ nghĩa ở việt nam hiện nay:

Suy cho cùng, hai vấn đề quan trọng nhất của một quốc gia là kinh tế và
văn hóa. Không ai có thể phủ nhận chỗ đứng của văn hóa trong đời sống con
người, song nhận thức sâu sắc và toàn diện về vai trò của nó đối với sự phát
triển kinh tế - xã hội của một quốc gia thì phải đến cuối thập niên 70 của thế
kỷ XX trở lại đây, tư duy nhân loại mới đạt tới tầm đó. Khẳn định “văn hóa
là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy sự
phát triển kinh tế - xã hội” thể hiên tầm nhận thức mới của Đảng Cộng Sản
Việt Nam về văn hóa. Điều này làm tiền đề cho những chiến lược xây dựng
nền văn hóa xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiên nay. Bao gồm những nội
dung sau.
3.1 Về giáo dục đào tạo – y tế:
Giáo dục: Tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đổi mới nội
dung phương pháp dạy và học, hệ thống trường lớp và hệ thống quản lý giáo
dục. Thực hiện “chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa”. Phát huy tư duy khoa
học và sáng tạo, năng lực tự nhiên nghiên cứu của học sinh và sinh viên, đề

khám chữa bệnh miễn phí và giảm phí đối với người có công với nước,
người nghèo, người sống ở vùng có điều kiện kinh tế khó khăn và đồng bào
các dân tộc thiểu số. Sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân là trách nhệm
của mỗi cá nhân, mỗi gia đình, mỗi cộng đồng, là trách nhiệm của các cấp
ủy đảng, chính quyền của các ngành, đoàn thể và các tổ chức xã hội, trong
đó nghành y tế giữ vai trò nòng cốt. Thực hiện phương châm “ nhà nước và
nhân dân cùng làm” đa dạng hóa các hình thức chăm sóc sức khỏe( nhà
nước, tư nhân, tập thể), trong đó y tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, tận dụng
mọi tiềm năng sẵn có trong nước và mở rộng hợp tác quốc tế cho sự nghiệp
y tế và chăm sóc sức khỏe nhân dân.
3.2 Về khoa học công nghệ:

Phát triển khoa học xã hội nhân văn hướng vào việc giải đáp các vấn đề lý
luận và thực tiễn, dự báo các xu thế phát triển, cung cấp luận cứ khoa học
cho việc hoạch định đường lối, chủ trương chính sách phát triển kinh tế xã
hội, xây dựng con người. Khoa học tự nhiên hướng vào việc giải quyết các
vấn đề thực tiễn, xây dựng cơ sở khoa học của sự phát triển các lĩnh vực
công nghệ trọng điểm, Và khai thác các nguồn tài nguyên thiên nhiên, bảo
vệ môi trường, dự báo phòng chống thiên tai. Khoa học công nghệ hướng
vào việc nâng cao năng xuất lao động, đổi mới sản phẩm, nâng cao năng lực
cạnh tranh của hàng hóa trên thị trường xây dựng năng lực công nghệ quốc
gia. Tạo thị trường cho khoa học công nghệ, đổi mới cơ chế tài chính nhằm
khuyến khích sáng tạo và gắn ứng dụng khoa học và công nghệ với sản xuất,
kinh doanh, quản lý dịch vụ. Coi trọng việc nghiên cứu cơ bản trong các
nghành khoa học. Tăng đầu tư ngân sách và huy động các nguồn lực khác
cho khoa học và công nghệ. Hoàn thành xây dựng khu công nghệ cao và hệ
thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia. Sắp xếp lại và đổi mới hệ
thống nghiên cứu khoa học, phối hợp chặt chẽ việc nghiên cứu khoa học tự
nhiên, khoa học kỹ thuật với khoa học xã hội và nhân văn, đẩy mạnh
16

người là trung tâm của đời sống xã hội, luôn đặt ra trong lịch sử nhân loại
nhưng chỉ đến chủ nghĩa xã hội mới thực sự được quan tâm đầy đủ và tạo
điều kiện cơ bản để thực hiện trong cương lĩnh xây dựng đất nước thời kỳ
quá độ lên chủ nghĩa xã hội, Đảng cộng sản Việt Nam xác định: xã hội chủ
nghĩa mà nhân dân ta xây dựng là một xã hội con người được giải phóng,
nhân dân lao động làm chủ đất nước, có nền kinh tế phát triển cao và nền
văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, mọi người có cuộc sống ấm no, tự
do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện cá nhân, công bằng xã hội
và dân chủ bảo đảm. 17
Như vậy Đảng ta đã xác định con người là trung tâm của mọi sự nghiệp
xây dựng xã hội mới, là mục tiêu của chủ nghĩa xã hội, xét đến cùng sự phát
triển đời sống nhân loại là hướng tới sự phát triển con người, mang lại hạnh
phúc cho con người.
Xây dựng con người là mục tiêu của sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại
hóa đất nước nên nó phải là kết quả tổng hợp của tất cả những hoạt động
kinh tế, chính trị, xã hội và văn hóa của chúng ta. Song đây, chúng ta chỉ bàn
đến những nhiệm vụ cơ bản trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa tác động đến sự
hình thành con người đó là: Xây dựng tư tưởng đạo đức lối sống là hệ tư
tưởng cốt lõi của văn hóa là định hướng cơ bản cho đời sống tinh thần xã
hội. Theo quan điểm của đảng cộng sản Việt Nam, đó là tư tưởng. Độc lập
dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội dựa trên nền tảng chủ nghĩa Mác –
Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, nhằm mục tiếu tất cả vì con người, vì hạnh
phúc và sự phát triển phong phú, tự do, toàn diện của con người.

3.5 Vai trò lãnh đạo của Đảng trong cách mạng tư tưởng văn hoá:
Văn hóa chính trị có vai trò rất quan trọng đối với việc nâng cao phẩm
chất và năng lực của đội ngũ cán bộ chính trị. Trong đời sống chính trị hiện
đại, đặc biệt là chủ nghĩa xã hội văn hóa chính trị vừa là mục tiêu vừa là
động lực đồng thời là phương thức của quyền lực chính trị. Nhận thức đúng
đắn và thực hành sáng tạo văn hóa chính trị là một trong những điều kiện vô

đấu cho một mục tiêu chung, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng dân
chủ văn minh. Khẳng định vai trò làm chủ của nhân dân trên mọi lĩnh vực
của cuộc sống xã hội.
Tóm lại, xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay là
một sự nghiệp khó khăn, lâu dài, phải có sự lãnh đạo của đảng cộng sản, sự
quản lý của nhà nước xã hội chủ nghĩa và sự tham gia tích cực của nhân dân.
4. Giải pháp.
Trước hết cần nâng cao nhận thức của cấp ủy Đảng, chính quyền đoàn thể
và toàn thể quần chúng nhân dân về vị trí vai trò tầm quan trọng của sự
nghiệp văn hóa làm nền tảng phát triển kinh tế xã hội, đồng hành với việc
đẩy mạnh phong trào “toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”.
Ủy ban nhân dân huyện, phòng văn hóa thông tin căn cứ vào nghị quyết
của Đảng bộ huyện về xây dựng các phong trào văn hóa truyền thống, tổ
chức các lễ hội theo mùa, theo định kỳ phù hợp với tập quán sản xuất nhân
dân làm cho đời sống tinh thần của nhân dân ngày càng phong phú, tin vào
đường lối chính sách của Đảng, pháp luật nhà nước. Tăng cường công tác
kiểm tra các hoạt động lễ hội của nhân dân nhằm mục đích ngăn chặn và
phát hiện kịp thời các hoạt động lợi dụng văn hóa hành nghề mê tín dị đoan,
lôi kéo nhân dân, làm sống các phong tục cổ hủ lạc hậu không đứng và định
hướng của Đảng.
Hàng năm tổng kết thực tiễn nắm bắt các diễn biến trong các hoạt động văn
hóa, kể cả hoạt động truyền thống của các dân tộc thiểu số. Trên cơ sở đó
đưa ra các nhiệm vụ cụ thể đó là thường xuyên kiểm tra các dịch vụ hoạt
động văn hóa, vận động mọi người hăng xay xây dựng cuộc sống mới.
Tuyển chon các cá nhân điển hìnhg để đào tạo phát triển thành lực lượng
nòng cốt duy trì các hoạt động văn hóa.
Mặt trận tổ quốc là hạt nhân nòng cốt đoàn kết các dân tộc, các tôn giáo,
19
thông qua mở rộng các cuộc vận động xây dựng dờid sống mới ở khu dân
cư, xây dựng gia đình văn hóa. Vận động nhân dân phát triển kinh tế xóa đói

xã hội. Xây dựng và hoàn thiện giá trị, nhân cách con người Việt Nam, bảo
vệ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện
đại hóa hội nhập kinh tế Quốc tế”.
Thông qua đề tài nghiên cứu trên, tác giả hy vọng chúng ta hiểu thêm một
cách đầy đủ hơn về vấn đề văn hóa xã hội chủ nghĩa và con đường phát triển
văn hóa theo con đường chủ nghĩa xã hội ở nước ta. Từ việc nhận thức đó
chúng ta sẽ có giải pháp đối với thực tiễn đất nước. Chủ nghĩa Mác – Lênin
là nền tảng tư tưởng của nền văn hóa xã hội chủ nghĩa. Nên hơn bao giờ hết
chúng ta phải tích cực hơn nữa trong việc học tập, nghiên cứu lý luận chủ
nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, bảo vệ sự tiến bộ, cách mạng
khoa học trong lý luận của các bậc tiền bối. Học tập vận dụng sáng tạo trong
hoàn cảnh thực tiễn bởi hơn bao giơ hết tình hình thế giới đang thay đổi từng
ngày, từng giờ.
Tổ quốc Việt Nam có giàu đẹp hay không còn tùy thuộc vào nhận thức
được vai trò, tầm quan trọng của việc xây dựng đời sống văn hóa. Từ đó
thực hiện tốt công tác này là một động lực to lớn thúc đẩy phát triển nhanh
nền kinh tế là một trong những nhân tố quan trọng góp phần thắng lợi trên
bước đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và chúng ta càng vững
tin hơn dưới sự lãnh đạo của đảng, quản lý nhà nước và sự quyết tâm chung
sức chung lòng của toàn thể nhân dân nhất định chúng ta sẽ vượt qua mọi
khó khăn, đưa sự nghiệp xây dựng đời sống văn hóa của đất nước đi đến
những thắng lợi cuối cùng.
21
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. C.Mác, Ph.Ăngghen, V.I.Lênin, J.Stalin, Về xây dựng con người mới xã
hội chủ nghĩa, nhà xuất bản, Sự thật, Hà Nội, 1976.
2. C. Mác và Ph.Ăngghen, Toàn tập, nhà xuất bản, chính trị quốc gia, Hà
Nội, 1995.
3. Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về văn hóa (nhà xuất bản chính trị
quốc gia 2008).

1.1.2 - Quan niệm cơ bản về nền văn hóa…………… ……………… 8
1.2 – Quan niệm cơ bản về nền văn hóa xã hội chủ nghĩa……… …… 9
1.2.1 - Định nghĩa nền văn hóa xã hội chủ nghĩa……… …………… 9
1.2.2 - Đặc điểm nền văn hóa xã hội chủ nghĩa………… ………… 10
1.2.3 - Chức năng của nền văn hóa xã hội chủ nghĩa……… ………. 10
1.2.4 - Nội dung nền văn hóa xã hội chủ nghĩa………… ………… 11
1.3 – Đặc trưng của nền văn hóa xã hội chủ nghĩa……….……………. 11
1.3.1 - Văn hóa xã hội chủ nghĩa, là mục tiêu, yếu tố điều tiết sự
Phát triển …………………………………………….……………… 11
1.3.2 - Văn hóa xã hội chủ nghĩa là động lực cho sự phát triển…… 12
Chương 2: Những vấn đề xây dựng nền văn hóa Việt Nam trong
Thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội………………………………… 12

Chương 3: Nội dung cơ bản trong chiến lược xây dựng nền văn hóa
Xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiên nay……………………………… 15
3.1 – Về giáo dục đào tạo, y tế…………… ………………………… 15
3.2 – Về khoa học công nghệ………… ………………………………. 16
3.3 – Về xây dựng nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc…… ……… 17
3.4 – Về xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa………….……… 17
3.5 – Về vai trò lãnh đạo của Đảng tronh cách mạng tư tưởng
văn hóa…………………………………………………………… 18
Kết luận……………………………………………….…………………. 20
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO……………….………………. 21
1