BÀI 3:
CƠ CHẾ GIẢI QUYẾT
TRANH CHẤP WTO
+
NỘI DUNG CHÍNH
!  Cơ chế giải quyết tranh chấp GATT 1947/ WTO
!  Các cơ quan;
!  Mục tiêu, ý nghĩa;
!  Phương thức giải quyết tranh chấp;
!  Thẩm quyền tài phán;
!  Tham gia Cơ chế Giải quyết Tranh chấp.
+
GATT 1947
(Điều XXII và XXIII)

" Thực hiện tham vấn theo phương thức ngoại giao
để giải quyết “những bất đồng”;
" Nếu việc tham vấn thất bại, Nhóm công tác
(Working parties) sẽ được thành lập để điều tra và
soạn thảo các khuyến nghị:
" Gồm đại diện từ nhiều quốc gia;
" 1955 bắt đầu sử dụng cơ chế Ban hội thẩm –
những chuyên gia hoạt động độc lập theo nguyên
tắc Ad hoc;
" Những quyết định của Ban hội thẩm chỉ có giá trị
ràng buộc khi được thông quan bởi Đại hội đồng
theo nguyên tắc đồng thuận.
+
GATT 1947
(Điều XXII và XXIII)


CÁC CƠ QUAN GIẢI QUYẾT TRANH
CHẤP

BAN HỘI THẨM (Panel):
-  Là cơ quan giải quyết tranh chấp cấp sơ thẩm;
-  Được thành lâp theo yêu cầu của thành viên khiếu nại
(ad hoc);
-  Bao gồm 3-5 thành viên và những chuyên gia độc lập
không phải là công dân của quốc gia thành viên có liên
quan đến vụ tranh chấp;
-  ‘Bản án’ của Ban hội thẩm thể hiện dưới dạng các Báo
cáo.
+
CÁC CƠ QUAN GIẢI QUYẾT TRANH
CHẤP

CƠ QUAN PHÚC THẨM (Appellate Body):
-  Là cơ quan giải quyết tranh chấp cấp phúc thẩm;
-  Là cơ quan thường trực của WTO (có sau vòng
Uruguay), được DSB bổ nhiệm với 7 thành viên, nhiệm
kì 4 năm và được tái cử 1 lần;
-  Cơ quan phúc thẩm chỉ xem xét về khía cạnh pháp lý,
giải thích các quy định trong Báo cáo của Ban hội
thẩm.
+
PHƯƠNG THỨC GIẢI QUYẾT TRANH
CHẤP

THAM VẤN: (Điều 4)
-  Thủ tục bắt buộc trước khi tiến hành Tranh tụng;

Điều 3.2 của DSU:
“Hệ thống giải quyết tranh chấp của
WTO là một nhân tố trung tâm trong
việc tạo ra sự an toàn và khả năng dự
đoán trước cho hệ thống thương mại
đa phương …”
+
MỤC TIÊU
Điều 3.2 của DSU:
“… và nhằm diễn giải những điều khoản
hiện hành của những hiệp định liên
quan…”
Điều 19.2 của DSU:
“… trong các kết luận và khuyến nghị
của mình, Ban hội thẩm và Cơ quan
Phúc thẩm không thể thêm vào hay giảm
bớt đi các quyền và nghĩa vụ được quy
định trong các hiệp định có liên quan.”
+
MỤC TIÊU
Điều 3.7 của DSU:
“… Mục đích của cơ chế giải quyết tranh
chấp là để đảm bảo có được một giải pháp
tích cực đối với vụ tranh chấp. Một giải
pháp mà các bên tranh chấp có thể chấp
nhận được và phù hợp với các hiệp định
có liên quan thì rõ ràng cần được ưu
tiên…”
Thủ tục giải quyết tranh chấp của WTO luôn
bắt đầu bằng quá trình Tham vấn

Thành viên khiếu nại bắt buộc phải đưa những
tranh chấp phát sinh từ các hiệp định liên quan đến
Cơ chế Giải quyết Tranh chấp của WTO (Điều 6.1,
Điều 23.1):
-  Không được phép đơn phương giải quyết tranh chấp;
-  Thành viên bị khiếu nại buộc phải chấp nhận thẩm
quyền xét xử của WTO;
-  Các bên không phải thoả thuận về thẩm quyền tài phán
khi có tranh chấp phát sinh.
+
THAM GIA CƠ CHẾ GIẢI QUYẾT
TRANH CHẤP

QUYỀN KHIẾU NẠI
-  Là cơ chế giải quyết tranh chấp giữa các quốc gia
thành viên - chỉ có các quốc gia thành viên mới có
quyền khiếu nại.
-  Lợi ích pháp lý ?
#  DSU không có quy định cụ thể yêu cầu một
quốc gia thành viên phải có Lợi ích pháp lý
để được quyền khởi kiện;
#  EC – Banana III, Mexico – Corn Syrup.
+
THAM GIA CƠ CHẾ GIẢI QUYẾT
TRANH CHẤP

Phân loại Khiếu nại:
-  Khiếu nại vi phạm (Điều 3.8): khiếu nại về việc vi
phạm các nghĩa vụ quy định trong các hiệp định liên
quan;

#  Thực hiện trên nguyên tắc tự nguyện;
#  Khoản bồi thường dựa trên thiệt hại có thể có trong
tương lai;
#  Phù hợp với hiệp định liên quan.
-  Trả đũa (Điều 22.3)
#  Khi hết thời hạn hợp lý và không thể thống nhất mức
bồi thường;
#  Thành viên bị thiệt hại yêu cầu chấp thuận từ DSB;
#  Hoãn thi hành các nhân nhượng thuế quan và các nghĩa
vụ khác.
+
THỦ TỤC GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP
(SƠ ĐỒ)