I-LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI :
Trong thời đại công nghệ thông tin hiện nay, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào các
lĩnh vực trong đời sống không còn xa lạ nữa. Và ngành giáo dục cũng từng bước tiếp cận với
công nghệ hiện đại.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong nhà trường như một công cụ lao động giúp
Ban giám hiệu nhà trường nâng cao chất lượng quản lí, giúp các thầy cô giáo nâng cao chất
lượng dạy học, trang bị cho học sinh kiến thức về công nghệ thông tin, học sinh sử dụng các
thiết bị kĩ thuật số như một công cụ học tập, góp phần rèn luyện cho học sinh một số phẩm chất
cần thiết của người lao động trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
Để thực hiện tốt đổi mới giáo dục phổ thông đạt kết quả, việc ứng dụng công nghệ thông
tin vào giảng dạy và học tập có một vai trò tích cực. Công nghệ thông tin mở ra triển vọng to
lớn trong việc đổi mới phương pháp dạy và phương pháp học.
Năm học 2008 - 2009 được chọn là "Năm học đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin
trong giáo dục” . Năm học 2009 – 2010 tiếp tục chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin để đổi
mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá và ứng dụng trong công tác quản lý
chuyên môn. Tập thể cán bộ, giáo viên nhà trường đã nhận thức được rằng: ứng dụng công
nghệ thông tin để đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá và ứng dụng trong
công tác quản lý chuyên môn là một trong những hướng tích cực nhất, hiệu quả nhất. Song để
ứng dụng công nghệ thông tin hiệu quả trong giảng dạy thì công việc đầu tiên và quan trọng đối
với người giáo viên là phải biết soạn giáo án điện tử.
Chính vì vậy, ngay từ đầu năm học 2009 – 2010, được sự chỉ đạo của Ban Giám hiệu
Trường trung học phổ thông, tôi đã mạnh dạn đi sâu nghiên cứu chuyên đề "Ứng dụng công
nghệ thông vào giảng dạy môn Lịch sử".
II-CƠ SỞ LÍ LUẬN:
Thực hiện giáo án điện tử hay bài giảng điện tử giáo viên cần có sự hỗ trợ của máy tính.
Toàn bộ kế hoạch lên lớp của giáo viên phải được lập trình sẵn. Các hoạt động dạy và học
được thiết kế hợp lý trong một cấu trúc chặt chẽ, sử dụng các công cụ đa phương tiện bao gồm:
các văn bản hình ảnh, âm thanh, phim minh hoạ để chuyển tải tri thức và điều khiển người học.
Khi lên lớp bằng giáo án điện tử, giáo viên phải thực hiện một bài giảng điện tử với toàn
bộ hoạt động giảng dạy đã được chương trình hóa một cách sinh động nhờ sự hỗ trợ của các
công cụ đa phương tiện đã được thiết kế trong giáo án điện tử.

Phần mềm Powerpoint có thể đáp ứng tốt nhiều yêu cầu khác nhau trong dạy học lịch sử
ở trường phổ thông: từ việc xây dựng bài giảng điện tử của bài nghiên cứu kiến thức mới, cho
đến khâu củng cố, ôn tập, sơ kết, tổng kết, kiểm tra đánh giá và cả hoạt động ngoại khóa.
Khởi động phần mềm PowerPoint:
1. Nhấp vào nút Start trên thanh tác vụ
2. Trỏ vào Progame
3. Trỏ vào Microsoft Office
4. Nhấp vào Microsoft Office PowerPoint
- 2 -
* Phần mềm này có thể giúp giáo viên:
Dễ dàng chèn nội dung văn bản (Text), hình ảnh, video clip, âm thanh (Insert Picture/
Movie? Sound) làm cho các kênh thông tin về sự kiện lịch sử trở nên đa dạng, phong phú, sinh
động. Qua đó, góp phần tạo biểu tượng lịch sử một cách rõ nét, giúp học sinh cảm nhận và
“xích lại” gần với hiện thực qúa khứ, tránh nhận thức sai lầm, hiện đại hóa lịch sử và hiểu lịch
sử đầy đủ, sâu sắc hơn. Đồng thời tạo hứng thú, hình thành trong học sinh tình cảm, thái độ
đúng đắn đối với lịch sử cũng như việc học tập bộ môn lịch sử.
Ví dụ: khi giảng bài Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII, giáo viên có thể giới thiệu
cho học sinh hình ảnh vua Luix XVI, bức tranh biếm họa người nông dân Pháp… từ đó giúp học
sinh có được biểu tượng rõ nét về chế độ chính trị - xã hội nước Pháp lúc bấy giờ.
CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP 1789
Chính trị Xã hội.
Pháp vẫn theo chế độ quân chủ chuyên chế.
Vua Louis XVI (1774-1792)
có quyền lực Tuyệt đối và vô hạn
- 3 -
Tạo các biểu đồ, đồ thị, sơ đồ (Insert Chart), niên biểu, bảng so sánh (Insert Table)… với
nhiều màu sắc, độ chính xác cao, có hiệu ứng hoạt hình và được trình chiếu theo trình tự nội
dung vấn đề, theo xu hướng phát triển… giúp học sinh hiểu được bản chất, các mối liên hệ, vận
động, phát triển của các sự kiện, hiện tượng lịch sử, hay hệ thống, khái quát những kiến thức
đã học, hay làm rõ những điểm giống và khác nhau của các sự kiện, hiện tượng lịch sử….

không phân biệt giai cấp .
- Thành lập Mặt trận nhân dân phản
đế Đông Dương ( tháng 3 – 1938 đổi
thành Mặt trận dân chủ thống nhất
Đông Dương ) .
Hoặc:
Giữa hai chiến lược Chiến tranh đặc biệt và Chiến tranh cục bộ, có điểm gì giống
nhau và khác nhau
* Giống nhau : Đều là chiến tranh xâm lược thực dân mới của Mỹ, nhằm chống lại cách
mạng, biến miền Nam thành thuộc địa kiểu mới.
* Khác nhau :
Chiến tranh đặc biệt Chiến tranh cục bộ
Âm mưu
Được tiến hành bằng quân đội tay
sai, dưới sự chỉ huy của cố vấn quân
sự Mỹ, dựa vào vũ khí, trang bị kỹ
thuật, phương tiện chiến tranh của
Mỹ, âm mưu cơ bản là : “ Dùng
người Việt đánh người Việt”, coi Ấp
chiến lược là quốc sách.
Được tiến hành bằng quân viễn
chinh Mỹ + chư hầu và quân ngụy tay
sai, trong đó quân Mỹ giữ vai trò quan
trọng.Tiến hành hàng loạt cuộc hành
quân “ tìm diệt ” và “ bình định ” vào “
Đất thánh Việt cộng” .
Phạm vi Được tiến hành chỉ ở miền Nam
Không chỉ tiến hành ở miền Nam, mà
còn mở rộng chiến tranh phá hoại miền
Bắc.

Hội đồng bảo
an
Hội đồng KT
- XH
Hàng không
ICAO
Hàng hải
IMO
Hội đồng tài
chính IFC
Lao động
quốc tế ILO
Giáo dục,
khao học,
văn hoá
UNESCO
Bưu chính
IPU
L thực, n.nghiệp
FAO
Quỹ tiền tệ quốc
tế IMF
Y tế thế giới
WHO
Sở hữu tri thức
thế giới WIDO
Tòa án
quốc tế
Ban thư ký
LHQ

cấu bài giảng (cách trình bày bảng đen truyền thống thường bảo đảm được yêu cầu này cho
đến khi kết thúc tiết học), nội dung trình bày trên các slide gần như độc lập nên khi trình chiếu
sang một đề mục mới thì các đề mục trước đó hầu như không còn xuất hiện nữa khiến cho
nhận thức lịch sử của học sinh dễ rơi vào sự tản mạn thiếu tính hệ thống
Các dạng thông tin trình bày trên slide của một số bài giảng điện tử còn nghèo nàn, chủ
yếu là trình bày một văn bản để trình chiếu trên màn hình thay cho việc ghi chép, mà chưa chú ý
đến kiến thức cơ bản, trọng tâm hay sơ đồ hóa các nội dung văn bản. Ngược lại nhiều giáo viên
ôm đồm, muốn đưa nhiều dạng thông tin phương tiện để trình chiếu cùng một lúc trên các slide
khiến cho bố cục trình bày rối rắm và các thông tin đến với học sinh bị nhiễu loạn, khó nhận ra
đâu là kiến thức cơ bản, trọng tâm. Từ đó, những kiến thức còn đọng lại nơi học sinh sau giờ
học không rõ ràng, thiếu tính hệ thống và không bền vững.
Nhiều bài giảng điện tử do giáo viên lạm dụng về thời gian trình chiếu đã không đảm bảo
về chất lượng giờ học, không bao quát được tình hình lớp học, tình trạng học sinh ghi chép bài
không kịp hoặc không ghi chép nội dung bài học vẫn xảy ra.
2. QUY TRÌNH XÂY DỰNG MỘT BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ.
*Để đạt được một bài học lịch sử hiệu qủa, giáo viên cần tuân thủ quy trình xây
dựng bài giảng điện tử gồm các bước sau:
Xây dựng giáo án: bao gồm chuẩn bị nội dung, sưu tập tư liệu điện tử.
Thiết kế bài giảng điện tử: sử dụng phần mềm Powerpoint để thiết kế bài giảng.
Kiểm định sự hoàn thiện của bài giảng điện tử: trình chiếu thử, phát hiện lỗi.
Xây dựng giáo án.
+ Xác định rõ mục đích yêu cầu của bài học
- 8 -
+ Xác định những kiến thức cơ bản, trọng tâm mà học sinh cần nắm vững trong
tiết học.
+ Sưu tầm, chọn lọc các nguồn tư liệu viết, tranh ảnh, phim tư liệu, băng ghi âm có
liên quan đến những kiến thức cơ bản đã được xác định. Xử lý, các tư liệu đã chọn lọc sau đó
đóng gói vào trong một Folder và đặt file name phù hợp (Ví dụ: Data bài 15 ) để dễ tìm và nhớ
đưa kèm theo khi ghi bài giảng điện tử vào USB.
Thiết kế bài giảng:

tổng khối lượng thông tin được in thành sách của loài người kể từ khi phát minh ra chữ viết cho
đến năm 1990. Khối lượng đó lại được tăng lên với tốc độ chóng mặt hàng năm.
b. Về khả năng truy cập: Internet có ưu thế tuyệt đối, trừ một số ít thông tin được bảo vệ
nhằm mục đích thương mại hoặc bí mật, mỗi người sử dụng Internet đều có thể truy cập bất kỳ
một thông tin nào trên Internet dù thông tin đó được đặt ở Mĩ, Nga, Châu Âu, Châu Phi, Nhật
Bản hay Việt Nam mà không phải rời khỏi bàn làm việc của mình. Đó là điều không thể mơ ước
đối với các nguồn tin khác như thư viện, các bộ sưu tập hay thậm chí cả báo chí.
c. Về loại hình: Internet cung cấp thông tin ở dạng văn bản, hình ảnh, âm thanh hay
thậm chí là cả dạng phim tư liệu hay video. Khả năng này cho phép khai thác và bổ sung những
tư liệu một cách phong phú hơn rất nhiều so với thông tin được in trên giấy thuần túy bằng văn
bản.
d. Về nội dung: tính đa dạng, phong phú và dễ truy cập tạo cơ hội cho người giáo viên
có thể chọn lọc những tư liệu thích hợp, cô đọng và phù hợp nhất với nội dung, mục đích của
từng bài giảng mà không bị lắp lại hay nhàm chán. Vấn đề chọn lọc tư liệu phù hợp sẽ được đề
cập sâu hơn trong mục tiếp theo.
3.2 Lựa chọn tư liệu như thế nào cho phù hợp với nội dung bài giảng.
a.Khi tìm kiếm: lựa chọn tư liệu cho bài học điều quan trọng nhất là tính phù hợp. Tư
liệu phù hợp là tư liệu liên quan đến nội dung bài giảng; có nội dung, hình thức đa dạng (thông
tin, hình ảnh, ) và được chọn lọc; lượng thông tin bổ sung vừa đủ không ít quá, cũng không
nhiều quá làm loãng nội dung.
b.Về nội dung: tư liệu phải liên quan đến nội dung bài giảng một cách trực tiếp hoặc gián
tiếp nhằm hướng tư duy học sinh đến các nhận định, bài học, nhân vật, sự kiện, địa danh, hiện
vật hay ý nghĩa lịch sử. Ví dụ, một bức ảnh chân dung của Nguyên soái Liên Xô Zucôp hay ảnh
tư liệu về thành phố Xtalingrat trong những ngày hè nóng bỏng năm 1942 sẽ là tư liệu phù hợp
cho bài giảng về cuộc chiến tranh giữ nước vĩ đại của nhân dân Xô Viết.
c.Về hình thức: nếu đã có một tư liệu là văn bản hay kiến thức thì tư liệu khác nên được
cung cấp dưới dạng ảnh. Vì tư liệu là thông tin bổ sung nên những tư liệu ảnh là rất thích hợp vì
nó thường mới (chưa được biết trước), truyền đạt nhanh thông qua việc quan sát chứ không
phải đọc hay giảng phù hợp với mục đích là tư liệu bổ sung.
d.Về dung lượng: hiển nhiên thông tin và tư liệu chỉ được chiếm một tỷ lệ vừa đủ cả về

giảng dạy giáo án điện tử. Cách giảng dạy theo hướng đổi mới sử dụng tích hợp các phương
tiện.
Mặc dù hiện đang có sự thay đổi hết sức lớn lao trong việc đổi mới phương pháp dạy
học lịch sử qua một tiết dạy bằng giáo án điện tử, do áp dụng những công nghệ tiên tiến, đặc
biệt là công nghệ thông tin. Tuy nhiên quá trình giáo dục con người không thể công nghệ hóa
hoàn toàn được, có nhiều mặt giáo dục không thể quy trình hóa được, máy tính hóa được như
việc giáo dục nhân cách, đạo đức, thẫm mĩ, lòng yêu quê hương Tổ quốc … Vai trò của giáo
viên, học sinh, nhà trường, gia đình, xã hội … đều vẫn hết sức quan trọng và nếu có sự hỗ trợ
thêm công nghệ thông tin tiên tiến thì hiệu quả của chất lượng dạy học sẽ cao hơn.
Môn tin học được đưa vào giảng dạy trong nhà trường từ phổ thông trở lên không những
để học sinh dùng nó như một công cụ học tập, giáo viên dùng nó như một công cụ sư phạm mà
- 13 -
còn chuẩn bị cho học sinh sẽ có một kỹ năng làm việc trong xã hội ngày càng dựa trên công
nghệ thông tin, cũng như trong kỹ năng hoạt động trong đời sống hàng ngày ở gia đình và ngoài
xã hội, là những môi trường áp dụng những thành tựu của tin học ngày càng nhiều.
Ưu điểm đối với giáo viên khi sử dụng giáo án điện tử là : cá nhân hóa quá trình dạy,
thích ứng việc dạy với khả năng từng người học, cải tiến hoặc thay thế những phương pháp
truyền thống về dạy học và kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh, có những kỹ năng
sư phạm mới, có triển vọng áp dụng công nghệ thông tin có tính sư phạm. Tuy nhiên còn nhiều
giáo viên rất ngại phải làm chủ kỹ thuật phức tạp của máy tính, sự ngần ngại nầy có thể khắc
phục, nếu giáo viên biết rõ là không cần thiết tất cả mọi giáo viên phải nắm vững những kỹ năng
điện tử phức tạp khi sử dụng giáo án điện tử, sử dụng phần mềm soạn đề kiểm tra, cộng điểm
đánh giá xếp loại học sinh.
Ứng dụng công nghệ thông tin để đổi mới phương pháp dạy học lịch sử trong trường
THPT hiện nay cho phù hợp với “xã hội thông tin” là xu hướng tất yếu ngày nay. Một số trường
và giáo viên đã mạnh dạn đi tiên phong trong việc soạn giáo án điện tử, phần mềm dạy học,
giảng dạy bằng máy chiếu … song do nặng tính tự phát nên thiếu chiều sâu và bề rộng. Thực tế
cho thấy các buổi học bằng giáo án điện tử sinh động, thu hút, tạo điều kiện thuận lợi hơn trong
việc trao đổi, thảo luận giữa thầy – trò, trò – trò.
Việc ứng dụng các phương tiện thông tin điện tử hiện đại trong dạy và học đã làm xuất