BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

CÙ THỊ THÚY NGA NGHIÊN CỨU SỬ DỤNG MULTI - ENZYME
VÀ PROBIOTIC TRONG NUÔI DƢỠNG
LỢN CON SAU CAI SỮA

Chuyên ngành: Chăn nuôi
Mã số: 62.62.01.05

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ NÔNG NGHIỆP

Có thể tìm hiểu Luận án tại:
- Thư viện Quốc gia Hà Nội
- Thư viện Đại học Thái Nguyên
- Thư viện Trường Đại học Nông Lâm

1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong chăn nuôi lợn, một số chế phẩm sinh học như kháng sinh,
hocmon đã và đang được sử dụng ở những quy mô, mức độ khác nhau
và mang lại những hiệu quả nhất định. Tuy nhiên, các chất bổ sung
này thường gây hiện tượng kháng thuốc của vi khuẩn, để lại tồn dư
trong sản phẩm gây ảnh hưởng xấu tới sức khỏe con người. Để khắc
phục những hạn chế này, khoa học đã hướng tới nghiên cứu và sản
xuất những chất thay thế nhằm đáp ứng đòi hỏi cấp thiết của thực tế
sản xuất (Cromwel, 2002). Những chất bổ sung được quan tâm nghiên
cứu và sử dụng nhiều là các enzyme tiêu hóa và probiotic, các chất này
không chỉ làm tăng hiệu quả chăn nuôi mà còn tạo ra các sản phẩm an
toàn với sức khỏe con người và môi trường, cải thiện sự cân bằng của
hệ vi sinh vật trong đường ruột (Jans, 2005; Fuller, 1989).
Khi sử dụng enzyme và probiotic cho lợn con sau cai sữa có tác
dụng làm tăng tỷ lệ tiêu hoá thức ăn và sinh trưởng là do những chất
này kết hợp với enzyme nội sinh phân giải các hợp chất thành những
chất dễ hấp thu và làm giảm được độ nhớt sinh ra trong quá trình tiêu
hoá thức ăn, đặc biệt là các khẩu phần chứa nhiều polysaccarit không
phải tinh bột (non- starch polysaccarit - NSP). Nên người ta thường bổ

tiêu hóa protein, tinh bột và chất xơ của lợn con giai đoạn sau cai sữa
khi được nuôi bằng khẩu phần có mức protein khác nhau và khẩu phần
có mức xơ thô khác nhau có bổ sung multi - enzyme.
Cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng công thức thức ăn
hỗn hợp có mức protein và mức xơ thô hợp lý trên cơ sở sử dụng multi
- enzyme và probiotic cho lợn con giai đoạn sau cai sữa, nhằm tận
dụng nguồn thức ăn địa phương, nâng cao hiệu quả chăn nuôi và giảm
thiểu ô nhiễm môi trường.
3.2. Ý nghĩa thực tiễn
Trên cơ sở các kết quả nghiên cứu, đưa ra được khuyến cáo về việc
sử dụng multi - enzyme và probiotic bổ sung vào khẩu phần cho lợn con
giai đoạn sau cai sữa nhằm cải thiện tỷ lệ tiêu hóa các chất dinh dưỡng,
hạn chế các bệnh về đường tiêu hoá của lợn con, nâng cao khả năng sinh
trưởng, năng suất và hiệu quả chăn nuôi.
Đưa ra các khẩu phần ăn có mức protein và xơ thô hợp lý có sử
dụng multi - enzyme và probiotic để áp dụng trong sản xuất nhằm sử
dụng các nguyên liệu thức ăn sẵn có tại địa phương, nâng cao hiệu quả
chăn nuôi và giảm thiểu ô nhiễm môi trường.
4. Những đóng góp mới của luận án
Kết quả nghiên cứu của đề tài luận án đã đóng góp thêm tư liệu
về ảnh hưởng việc bổ sung multi - enzyme vào khẩu phần có các mức
protein, mức xơ thô khác nhau và của hỗn hợp probiotic đến tỷ lệ tiêu
hóa protein, tinh bột, xơ thô và sinh trưởng, hệ số chuyển hóa thức ăn
của lợn con sau cai sữa giống ngoại.
5. Bố cục của luận án:
Luận án gồm 129 trang, trong đó: Phần mở đầu 04 trang,
Chương 1 - Tổng quan tài liệu 33 trang, Chương 2: Đối tượng, nội

3
dung và phương pháp nghiên cứu 17 trang, Chương 3: Kết quả và

tuổi).
2.1.2. Địa điểm nghiên cứu
- Thí nghiệm thử mức tiêu hóa được tiến hành tại Trung tâm
Thực hành Thực nghiệm trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.
- Các thí nghiệm về sinh trưởng được triển khai tại Trại giống lợn
Tân Thái, thuộc Trung tâm giống vật nuôi tỉnh Thái Nguyên.
- Phân tích thành phần hóa học của thức ăn, các chỉ tiêu protein,
tinh bột và chất xơ trong phân của lợn, được tiến hành tại Viện Khoa
học Sự sống - Đại học Thái Nguyên.

4
2.1.3.Thời gian nghiên cứu: Từ năm 2008 đến năm 2012
2.2. Nội dung và phƣơng pháp nghiên cứu
2.2.1. Nội dung 1: Nghiên cứu ảnh hưởng của multi - enzyme chứa
proteaza, amylaza đến tỷ lệ tiêu hóa protein, tinh bột, chất xơ và sinh
trưởng của lợn ngoại sau cai sữa nuôi bằng khẩu phần có mức protein
khác nhau
Nội dung này gồm 2 thí nghiệm:
2.2.1.1 Thí nghiệm 1. Nghiên cứu ảnh hưởng của multi - enzyme chứa
proteaza, amylaza đến tỷ lệ tiêu hóa protein, tinh bột và chất xơ của lợn
con sau cai sữa nuôi bằng khẩu phần có mức protein khác nhau.
Thí nghiệm được tiến hành trên cũi với từng cá thể riêng biệt.
Lợn thí nghiệm là lợn đực đã thiến ở giai đoạn sau cai sữa (Từ 21 -
56 ngày tuổi). Số lượng lợn thí nghiệm là 4 con, khối lượng bắt đầu
thí nghiệm từ 7,4 - 7,5 kg/con.
Thí nghiệm được bố trí theo kiểu ô vuông latin với 4 lần nhắc lại.
Nhắc lại theo thời gian, tức là mỗi lần nhắc lại ứng với một tuần tuổi
khác nhau. Có 4 nghiệm thức, theo thứ tự như sau: đối chứng (ĐC), 1a,
1b và 1c, ứng với mức protein tương ứng là 20 - 20 - 19 - 18 %. Các
nghiệm thức 1a, 1b và 1c được bổ sung multi - enzyme chứa proteaza và

0
C, sau đó nghiền nhỏ (kích
thước < 0,5 mm), trộn đều để phân tích.
* Thuật toán xử lý thống kê
yij = µ + Ci + Rj + Tij + eij
Trong đó: yij : Chỉ tiêu nghiên cứu
µ : Trung bình quần thể
Ci: Ảnh hưởng của cột (i = 1 → 4; gia súc)
Rj : Ảnh hưởng của hàng (j = 1 → 4; giai đoạn)
Tij : Ảnh hưởng của nghiệm thức (ij = 1 → 4; yếu tố TN)
eij : Ảnh hưởng của ngẫu nhiên
2.2.1.2 Thí nghiệm 2. Nghiên cứu ảnh hưởng của multi - enzyme chứa
proteaza, amylaza đến sinh trưởng của lợn ngoại sau cai sữa nuôi bằng
khẩu phần có mức protein khác nhau.
Thí nghiệm được bố trí theo kiểu ngẫu nhiên hoàn toàn
(Completely Randomized Design - CRD) với 4 nghiệm thức: đối
chứng (ĐC), 2a, 2b và 2c, tương ứng với mức protein là 20 - 20 - 19
- 18 %. Mỗi nghiệm thức có 10 con được nhắc lại 3 lần. Các nghiệm
thức 2a, 2b và 2c được bổ sung multi - enzyme chứa proteaza và
amylaza với liều 1 g/kg thức ăn. Nghiệm thức ĐC có 20 % protein
nhưng không bổ sung multi - enzyme. Lợn thí nghiệm được nuôi
dưỡng đảm bảo đồng đều các yếu tố như giống, tính biệt, khối lượng,
điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng. Lợn được nuôi trên chuồng sàn, thức
ăn và nước uống được cung cấp tự do qua hệ thống máng ăn và máng
uống tự động.
Thành phần và giá trị dinh dưỡng; phương pháp xác định thành
phần hóa học và chế biến thức ăn như thí nghiệm 1.
* Các chỉ tiêu theo dõi của thí nghiệm 2 bao gồm: Sinh trưởng
tích lũy của lợn thí nghiệm (kg/con); Sinh trưởng tuyệt đối của lợn
(g/con/ngày); Lượng thức ăn tiêu thụ (kg/con/ngày); Hệ số chuyển hóa

enzyme, nghiệm thức b là được bổ sung multi - enzyme chứa proteaza,
amylaza và xenlulaza với liều lượng giống nhau (1 g/kg TĂ).
Khẩu phần ăn được xây dựng bằng phần mềm Brill Formulation
(USA). Khẩu phần thức ăn thí nghiệm có cùng mức năng lượng trao đổi
(3200 Kcal/kg thức ăn), protein tổng số (19 %), mức một số axit amin
trong khẩu phần như sau (g/kg thức ăn): Lyzin 12,40, threonin 8,07;
methionin + cystin 6,83; tryptophan 2,36).
Liều lượng của multi - enzyme bổ sung vào thức ăn (tính cho 1
kg thức ăn): Proteaza: 2.000 UI, amylaza: 56 UI và xenlulaza: 1.200 UI.
Sử dụng chất Cr
2
O
3
làm chất chỉ thị, liều lượng bổ sung 40 g/kg thức ăn.
Phương pháp nuôi dưỡng, thu mẫu và phân tích thành phần hóa
học tương tự thí nghiệm 1.

7
* Các chỉ tiêu theo dõi của thí nghiệm 3 bao gồm: Tỷ lệ tiêu hóa
protein, tinh bột và chất xơ.
*Thuật toán xử lý thống kê.
Yijk = µ + Xi + Mj + (X*M)ij + eijk + Ri
Trong đó:
- Yijk: Chỉ tiêu nghiên cứu
- µ: Trung bình quần thể
- Xi: Ảnh hưởng của mức xơ thô khẩu phần; i = 1 → 3 (i
=1=3%, i=2=4,5%, i=3=6%)
- Mj: Ảnh hưởng của bổ sung enzyme, j=1 → 2 (j=1=không bổ
sung multi - enzyme, j=2=có bổ sung multi - enzyme)
- (X*M)ij: Ảnh hưởng của tương tác giữa bổ sung multi -

- βj: Ảnh hưởng của mức xơ thô khẩu phần; j = 1 →3 (j=1=3 %,
j=2=4,5 %, j=3=6 %)
- (αβ)ij : Ảnh hưởng của tương tác giữa bổ sung multi - enzyme
và mức xơ thô.
- Ri: Ảnh hưởng của khối, i = 1 → 3
- eijk: Ảnh hưởng của ngẫu nhiên.
2.2.3. Nội dung 3. Nghiên cứu ảnh hưởng của probiotic đến sinh trưởng
của lợn con sau cai sữa
Thí nghiệm 5. Nghiên cứu ảnh hưởng của probiotic đến sinh trưởng của
lợn con sau cai sữa
Thí nghiệm được bố trí theo kiểu ngẫu nhiên (Completely
Randomized Design - CRD) với 4 nghiệm thức, theo thứ tự như
sau: đối chứng (ĐC) và các nghiệm thức 5a; 5b và 5c ứng với hỗn
hợp probiotic tương ứng là probiotic 1, probiotic 2, probiotic 3.
Nghiệm thức đối chứng không bổ sung probiotic. Mỗi nghiệm thức
có 10 con, nhắc lại 3 lần. Lợn thí nghiệm được chọn đồng đều về
giống, loại lợn, khối lượng, tuổi, tình trạng sức khỏe.
Thành phần hỗn hợp vi khuẩn probiotic 1 (bao gồm
Lactobacillus acidophilus, Bacillus subtilis, Saccharomyces
cerevisiae). Hỗn hợp probiotic 2 gồm Lactobacillus axitophillus,
Lactobacillus casei và Saccharomyces cervisae và hỗn hợp
probiotic 3 gồm Lactobacillus acidophilus, Bacillus subtilis và Beta
glucana.
Khẩu phần ăn được xây dựng bằng phần mềm Brill
Formulation (USA). Khẩu phần thí nghiệm có cùng mức năng
lượng trao đổi (3200 Kcal/kg thức ăn), protein tổng số (19 %), mức
một số axit amin trong khẩu phần như sau (g/kg thức ăn): Lyzin
12,40, threonin 8,07; methionin + cystin 6,83; tryptophan 2,36).
Phương pháp chăm sóc nuôi dưỡng lợn thí nghiệm; các chỉ
tiêu nghiên cứu tương tự thí nghiệm 2.

lệ tiêu hóa protein, tinh bột và chất xơ.
Kết quả thí nghiệm 1 được trình bày ở bảng 3.1.
Bảng 3.1. Tỷ lệ tiêu hóa protein, tinh bột và chất xơ của TN 1*
Diễn giải
ĐVT
ĐC
1a
1b
1c
1. Pr ăn vào
g/con
256,92
255,37
242,61
231,05
2. Pr thải ra
g/con
33,61
30,09
29,59
29,29
3. Tỷ lệ TH
protein
%
86,92
b
± 1,16
88,22
a
± 0,78

79,03
b
±1,51
7. Xơ ăn vào
g/con
42,92
42,90
41,88
40,05
8. Xơ thải ra
g/con
34,67
34,53
33,59
31,87
9. Tỷ lệ TH
xơ
%
19,22
a
±0,41
19,51
a
±0,78
19,79
ab
±0,84
20,42
b
±0,96

(698,32 - 713,78 g/con và 713,78 - 733,72 g/con). Nhưng khi mức
protein tiếp tục giảm xuống 18 %, mặc dù vẫn được bổ sung multi -
enzyme (nghiệm thức 1c), tỷ lệ tiêu hóa tinh bột của lợn con đã bị
giảm thấp (79,03 %). Nếu so với nghiệm thức 1a (20 % protein và có
bổ sung multi - enzyme), sự sai khác này có ý nghĩa thống kê
(P<0,05).
Kết quả nghiên cứu đã xác định được tỷ lệ tiêu hóa chất xơ của
lợn con của các nghiệm thức tương ứng từ 1a, 1b và 1c là 19,51; 19,79
và 20,42 %. Điều này cho thấy, tỷ lệ tiêu hóa chất xơ của lợn con
không cao và chỉ có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê khi tỷ lệ xơ trong
khẩu phần giảm xuống 3,12 % (1c). Các nghiên cứu về tiêu hóa chất
xơ của lợn con cho thấy, lợn con không tiết enzyme nội sinh để phân
giải xơ, việc tiêu hóa chất xơ chủ yếu do hệ vi sinh vật ở ruột già
(Fernando và cs, 2004), vì vậy khả năng tiêu hóa chất xơ bị hạn chế và
phụ thuộc rất nhiều vào tỷ lệ xơ trong khẩu phần. Kết quả nghiên cứu
của chúng tôi cũng chứng minh được khi tỷ lệ chất xơ trong khẩu phần
giảm thấp hơn thì tỷ lệ tiêu hóa chất xơ của lợn con tăng lên.
Kết luận thí nghiệm 1: Việc sử dụng multi - enzyme tổng hợp có
tác dụng cải thiện tỷ lệ tiêu hóa protein và tinh bột (P<0,05), nhưng
không có tác dụng cải thiện tỷ lệ tiêu hoá chất xơ của lợn con
(P≥0,05). Khi giảm mức protein của khẩu phần xuống 19 %, tỷ lệ tiêu

11
hóa protein và tinh bột không có sự sai khác đáng kể (P≥0,05). Tiếp
tục giảm mức protein xuống 18 %, tỷ lệ tiêu hóa tinh bột sẽ giảm có ý
nghĩa thống kê (P<0,05) so với 1a, nhưng không sai khác rõ rệt so với
đối chứng. Như vậy, chúng ta có thể sử dụng multi - enzyme để bổ
sung vào khẩu phần ăn cho lợn con cũng như khả năng giảm mức
protein ở mức độ hợp lý để đảm bảo tỷ lệ tiêu hóa, vừa góp phần giải
quyết khủng hoảng của lợn con giai đoạn này, nâng cao khả năng sinh

b
±0,78
19,67
a
±0,81
19,28
ab
±0,86
18,79
b
±0,85
So sánh
%
100
103,80
101,74
99,16
3. ST tuyệt đối
g/con
332,00
352,00
340,86
327,43
So sánh
%
100
106,02
102,67
98,63
4. TTTĂ/kg KL

So sánh
%
100
94,49
93,53
91,24
7. TT lyzin/kg tăng
KL
g
17,98
16,99
17,70
18,23
So sánh
%
100
94,49
98,44
101,39
a, b
Theo hàng ngang, những số mang các mũ có chữ cái khác nhau thì sai
khác giữa chúng có ý nghĩa thống kê (P<0,05).
SE: Lúc 42 ngày tuổi = 0,2195; lúc 56 ngày tuổi = 0,1553
5% LSD: Lúc 42 ngày tuổi = 0,7158; lúc 56 ngày tuổi = 0,5065
Chi chú: * Tổng hợp từ bảng 3.4, 3.5, 3.6, 3.7, 3.8 và 3.9 trong luận án chính.
Kết quả ở bảng 3.2 cho thấy, ở các giai đoạn thí nghiệm, lợn con
được nuôi bằng khẩu phần có bổ sung multi - enzyme sinh trưởng nhanh
hơn lợn nuôi bằng khẩu phần không bổ sung multi - enzyme. Kết thúc thí

12

protein và bổ sung thêm multi - enzyme thì tiêu tốn TĂ/kg tăng khối
lượng tăng từ 3,64 - 7,29 % theo mức giảm của protein trong khẩu phần.
Cụ thể tăng từ 1,37 kg TĂ/kg tăng khối lượng ở nghiệm thức 2a lên 1,43
và 1,47 kg ở 2b và 2c. Như vậy, khi giảm mức protein trong khẩu phần,
sinh trưởng của lợn có xu hướng giảm, đồng thời làm tiêu tốn TĂ/kg tăng
khối lượng tăng lên. Nhưng mức tăng này không cao, đặc biệt ở khẩu
phần giảm 1 % mức protein, mà nguyên nhân theo chúng tôi là do hiệu
quả của việc bổ sung thêm multi - enzyme vào trong khẩu phần. Khi so

13
sánh chỉ tiêu này giữa việc cho lợn ăn khẩu phần giảm mức protein (19 và
18 % tương ứng các nghiệm thức 2b và 2c) có bổ sung thêm multi -
enzyme và lợn được sử dụng khẩu phần có mức protein cao hơn nhưng
không bổ sung multi - enzyme (ĐC), chúng tôi thấy tiêu tốn TĂ/kg tăng
khối lượng không có sự sai khác đáng kể, thậm chí khi giảm 1 % mức
protein trong khẩu phần có bổ sung multi - enzyme, chỉ tiêu này còn được
cải thiện tốt hơn (1,42 so với 1,45 kg, tương ứng với nghiệm thức 2b và
ĐC).
Lượng protein tiêu thụ/kg tăng khối lượng của lợn thí nghiệm nuôi
bằng khẩu phần có bổ sung multi - enzyme thấp hơn so với không bổ
sung (Khẩu phần cùng mức protein 20 %). Lượng protein tiêu thụ/kg tăng
khối lượng của nghiệm thức 2a là 274,03g thấp hơn 5,51 % so với ĐC
(290,02 g). Như vậy, với cùng lượng protein ăn vào tương đương nhau,
nhưng sinh trưởng của lợn ở nghiệm thức 2a (có bổ sung multi - enzyme)
cao hơn đối chứng (Không bổ sung multi - enzyme), kết quả là lượng
protein tiêu thụ/kg tăng khối lượng của lợn thí nghiệm thấp hơn. Đối với
các khẩu phần giảm mức protein và bổ sung multi - enzyme, lượng
protein tiêu thụ cho một kg tăng khối lượng giảm theo chiều giảm của
mức protein trong khẩu phần (274,03 - 271,27 và 264,61 g/kg tăng khối
lượng tương ứng nghiệm thức 2a - 2b và 2c). Mức giảm từ 1,01 - 3,44 %

đồng tương ứng với nghiệm thức 2a và ĐC). Đây là hệ quả của việc cải
thiện sinh trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn của lợn thí nghiệm với
nhân tố thí nghiệm. Khi giảm mức protein thô trong khẩu phần nhưng vẫn
đảm bảo cân đối một số axit amin thiết yếu, kết hợp bổ sung multi -
enzyme đã làm giá thức ăn tăng dần (từ 8.503 - 8.565 - 8.666 đồng/kg
thức ăn, tương ứng nghiệm thức 2a - 2b và 2c). Đây là nguyên nhân chính
làm cho chi phí thức ăn/kg tăng khối lượng của lợn con tăng lên (từ
11650,20 - 12228,80 - 12739,30 đ/kg, theo thứ tự tương ứng các nghiệm
thức 2a - 2b và 2c). Kết quả nghiên cứu của chúng tôi tương đối đồng
thuận với nhiều công trình nghiên cứu khác mà nguyên nhân chính làm
tăng giá thành khẩu phần khi giảm mức protein là do giá của các axit
amin tổng hợp còn khá cao. Tuy nhiên, các công trình này cũng đã cho
rằng, chi phí tăng lên khi sử dụng khẩu phần có cân đối các axit amin
bằng các axit amin tổng hợp được bù đắp bởi sự giảm ô nhiễm môi
trường.
Kết luận thí nghiệm 2: Việc sử dụng multi - enzyme trong
chăn nuôi lợn con sau cai sữa góp phần nâng cao sinh trưởng và hiệu
quả sử dụng thức ăn (Tăng khối lượng từ 18,95 - 19,67 kg/con lúc 56
ngày tuổi; tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lượng giảm từ 1,45 xuống 1,37
tương ứng nghiệm thức ĐC và 2a; P<0,05). Khi giảm mức protein của
khẩu phần, sinh trưởng và hệ số chuyển hóa thức ăn của lợn giảm,
nhưng sự sai khác chỉ có ý nghĩa thống kê khi mức protein giảm xuống
18 % (P<0,05).
3.2. Nội dung 2. Nghiên cứu ảnh hƣởng của multi - enzyme đến tỷ
lệ tiêu hóa và sinh trƣởng của lợn con sau cai sữa đƣợc nuôi bằng
khẩu phần có mức xơ khác nhau

15
3.2.1. Kết quả thí nghiệm 3: Nghiên cứu ảnh hưởng của multi -
enzyme đến tỷ lệ tiêu hóa một số chất dinh dưỡng của lợn con giai

47,71
47,01
3. TLTH
protein
%
86,39
a
±0,37
87,92
b
±0,46
81,84
c
±0,54
83,41
d
±0,34
75,83
e
±0,31
76,93
f
±0,32
4. Lượng tinh
bột ăn vào
g/con
713,72
712,30
656,23
677,03

7. Chất xơ ăn
vào
g/con
35,67
35,60
50,13
51,72
62,09
64,11
8. Chất xơ thải
ra
g/con
28,90
28,70
41,26
42,31
51,64
53,07
9. TLTH xơ
%
18,97
a
±0,64
19,38
b
±0,68
17,69
ce
±0,77
18,19

X*M
= 0,980; 5 % LSD=0,8990; Cv=3,3%
Chi chú: *Tổng hợp từ bảng 3.10, 3.11 và 3.12 trong luận án chính.

Qua bảng 3.3 cho thấy, không có ảnh hưởng tương tác giữa mức
xơ và việc bổ sung multi - enzyme tới tỷ lệ tiêu hóa protein và tiêu hóa xơ
của lợn con, (P
X*M
của tiêu hóa protein = 0,699 và P
X*M
của tiêu hóa xơ =
0,980; P>0,05), nhưng có ảnh hưởng tương tác đến tỷ lệ tiêu hóa tinh bột
của lợn con (P
X*M
= 0,007; P<0,01).
Kết quả xử lý thống kê cho thấy: Ở cùng mức xơ trong khẩu
phần, việc bổ sung multi - enzyme đã có tác dụng cải thiện tỷ lệ tiêu
67

16
hóa protein và tiêu hóa tinh bột của lợn con (P<0,05), còn tỷ lệ tiêu
hóa xơ chỉ được cải thiện khi mức xơ trong khẩu phần là 3,0 và 4,5 %,
khi tăng lên 6% không thấy có sự cải thiện về tỷ lệ tiêu hóa chất xơ
của lợn con (P≥0,05).
Khi tăng mức xơ trong khẩu phần từ 3,0 - 4,5 - 6,0 %, tỷ lệ tiêu
hóa protein, tinh bột và chất xơ của lợn con thí nghiệm giảm theo, kể
cả trong trường hợp có bổ sung multi - enzyme. Cụ thể, tỷ lệ tiêu hóa
protein lần lượt giảm 5,27 - 12,23 % khi so nghiệm thức 3.2a và 3.3a
với 3.1a; giảm 5,13 - 12,50 % khi so nghiệm thức 3.2b và 3.3b với
3.1b. Tỷ lệ tiêu hóa tinh bột lần lượt giảm 5,56 - 13,25 % khi so


17
bổ sung multi - enzyme chỉ có 18,97 kg/con (4.1b); cao hơn 0,91
kg/con (tương ứng cao hơn 4,80 %). Tương tự như vậy, ở mức 4,5 %
chất xơ, khối lượng lợn con đạt 18,28 kg/con (4.2a) và đạt 17,53
kg/con (4.2b), tương ứng cao hơn 4,28 %. Ở mức chất xơ 6,0 %, khối
lượng lợn con là 16,59 kg/con (4.3b) cao hơn 3,43 % (Chỉ đạt 16,04
kg/con - nghiệm thức 4.3a). Sự khác nhau giữa các nghiệm thức sử
dụng multi - enzyme và không sử dụng multi - enzyme có ý nghĩa
thống kê ở mức 99 % (P
M
= 0,002 < 0,01). Như vậy, việc bổ sung
multi - enzyme đã có tác dụng cải thiện tỷ lệ tiêu hóa protein, tinh bột
(Thí nghiệm 3), từ đó góp phần tăng sinh trưởng của lợn thí nghiệm.
Bảng 3.4. Sinh trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn của lợn TN 4*
Diễn giải
ĐVT
4.1
4.2
4.3
a
b
a
b
a
b
1. KL 21 ngày
tuổi
kg/con
7,01

d
± 0,30
16,04
e
±0,27
16,59
f
±0,29
So a với b
%
100
104,80
100
104,28
100
103,43
3. ST tuyệt đối
g/con/
ngày
341,71
367,14
299,14
319,71
256,86
271,14
So a với b
%
100
107,44
100

%
100
94,94
100
95,92
100
96,69
6.TTprotein/kg
tăng KL
g
264,51
251,13
288,68
276,90
307,31
297,13
So a với b
%
100
94,94
100
95,92
100
96,69
7. TT lyzin/kg
tăng KL
g
17,24
16,37
18,83

thống kê ở mức P < 0,05.
P
X
=0,000; P
M
= 0,002; P
X*M
= 0,680; 5 % LSD (42 ngày tuổi)= 0,6375; 5 % LSD (56 ngày tuổi)
= 0,4618.
Chi chú: *Tổng hợp từ bảng 3.13, 3.14, 3.15, 3.16, 3.17, 3.18 và 3.19 trong
luận án chính

18
Ở tất cả các mức chất xơ của khẩu phần, khi được bổ sung multi
- enzyme thì tiêu tốn thức ăn (TTTĂ)/kg tăng khối lượng đều thấp hơn
so với không bổ sung multi - enzyme. Ở mức chất xơ 3,0 %, TTTĂ/kg
tăng khối lượng của lợn thí nghiệm là 1,32 kg (Nghiệm thức 4.1b),
thấp hơn 5,04 % so với 1,39 kg (4.1a). Tương tự, ở mức 4,5 % là 1,46
kg (4.2b), thấp hơn 3,95 % so với nghiệm thức 4.2a là 1,52 kg; Ở mức
6,0 % là 1,56 kg (4.3b) thấp hơn 3,71 % so với nghiệm thức 4.2a là
1,62 kg. Điều này cho thấy, bổ sung multi - enzyme có tác dụng tốt
đến tiêu hóa và hiệu quả sử dụng thức ăn của lợn con thí nghiệm. Việc
bổ sung thêm multi - enzyme, hỗ trợ thêm cho lợn con những điểm
chưa hoàn thiện của hệ thống tiêu hóa giai đoạn này.
Tiêu tốn ME/kg tăng khối lượng của lợn con được nuôi bằng
khẩu phần có bổ sung multi - enzyme luôn thấp hơn so với các nghiệm
thức không bổ sung multi - enzyme. Đối với khẩu phần tăng mức xơ,
nhưng không bổ sung multi - enzyme, tiêu tốn ME/kg tăng khối lượng
của lợn con cũng có xu hướng tăng lên từ 9,19 - 16,24 % (Nghiệm
thức 4.2a và 4.3a so với 4.1a). Ở những nghiệm thức có bổ sung multi

những khẩu phần có mức chất xơ thấp dù có bổ sung hoặc không bổ
sung multi - enzyme (Của các nghiệm thức 4.1a ; 4.2a và 4.3a là 17,24 -
18,83 và 20,05 g, của các nghiệm thức 4.1b; 4.2b và 4.3b là 16,37 -
18,06 và 19,38 g tương ứng theo thứ tự các nghiệm thức). Tuy nhiên,
khi so giữa những nghiệm thức có mức chất xơ cao nhưng được bổ sung
multi - enzyme (4.2 b và 4.3b) và nghiệm thức có mức xơ thấp nhưng
không bổ sung multi - enzyme (4.1a), tiêu tốn lyzin/kg tăng khối lượng
có tăng, nhưng không cao bằng các trường hợp kể trên.
Chi phí thức ăn của lợn ở các nghiệm thức có bổ sung multi -
enzyme thấp hơn so với nghiệm thức không bổ sung multi - enzyme là
3,87 - 2,85 - 0,91 % ứng với các mức chất xơ trong khẩu phần 3,0 - 4,5
và 6,0 %. Ở các nghiệm thức 4.1b, 4.2b và 4.3b chi phí thức ăn/kg
tăng khối lượng trương ứng là 11.928,16; 12.841,89; 13.637,60 đ/kg
so với 12408,24; 13218,11; 13726,21 đ/kg tương ứng nghiệm thức
4.1a, 4.2a và 4.3a.
Kết luận thí nghiệm 4:
- Không có tương tác giữa mức xơ và việc sử dụng multi -
enzyme trong ảnh hưởng tới sinh trưởng của lợn ở giai đoạn kết thúc
thí nghiệm (56 ngày tuổi) (P
X*M
= 0,680 >0,05).
- Lợn con cai sữa được nuôi bằng khẩu phần thức ăn thí nghiệm
có bổ sung multi - enzyme sinh trưởng tốt hơn, hiệu quả sử dụng thức
ăn cao hơn các nghiệm thức không bổ sung multi - enzyme (Sinh
trưởng cao hơn 3,43 - 4,80 %; giảm tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối
lượng từ 3,71 đến 5,04 %; tương ứng các cặp nghiệm thức 4.1a và
4.1b; 4.2a và 4.2b; 4.3a và 4.3b) (P<0,05).
- Khi tăng mức xơ trong khẩu phần (3,0 - 4,5 - 6,0 %), sinh
trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn cũng có xu hướng giảm (P<0,01).
Sinh trưởng giảm từ 7,59 - 15,45 % trong trường hợp tăng mức xơ

± 0,05
7,17
a
± 0,06
2. KL 56 ngày tuổi
kg
18,45
a
± 0,18
20,02
b
± 0,17
19,65
ab
± 0,15
19,92
b
± 0,16
So sánh
%
100
108,51
106,50
107,97
3. ST tuyệt đối
g/con
322,57
368,57
354,86
360,86

97,13
95,69
6. TTME/kg
tăng KL
Kcal
4424,14
4073,52
4165,89
4104,03
So sánh
%
100
92,07
94,16
92,76
7. TT protein/ kg
tăng KL
g
262,84
241,99
247,48
243,81
So sánh
%
100
92,07
94,16
92,76
8. TT lyzin/kg
tăng KL

19,65 kg (tăng 6,48 %) và nghiệm thức 5c là 19,92 kg (tăng 7,95 %) so
với đối chứng (đạt 18,45 kg/con). Đối với các nghiệm thức bổ sung
các hỗn hợp probiotic khác nhau thì khẩu phần bổ sung hỗn hợp
probiotic 1 cho sinh trưởng cao hơn probiotic 2 và probiotic 3.
Sinh trưởng tuyệt đối của ĐC thấp hơn so với các nghiệm thức
thí nghiệm (322,57 g/con/ngày ở ĐC so với 368,57; 354,86 và 360,86
g/con/ngày tương ứng với nghiệm thức 5a, 5b và 5c). Mức độ chênh
lệch tương ứng với các nghiệm thức là 14,26; 10,01 và 11,87 % so với
ĐC). Điều đó đã khẳng định ảnh hưởng tốt của các chủng vi khuẩn có
trong chế phẩm probiotic đến sinh trưởng tuyệt đối của lợn con thí
nghiệm.
Tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy của nghiệm thức ĐC (Không bổ sung
probiotic) luôn cao hơn so với các nghiệm thức thí nghiệm ở tất cả các
giai đoạn (tính chung cả giai đoạn, tỷ lệ tiêu chảy ở nghiệm thức ĐC là
53,33 %, còn ở nghiệm thức 5a, 5b và 5c tương ứng là 26,67; 30,00 và
33,33 %).
Tiêu tốn và chi phí thức ăn/1kg tăng khối lượng ở các nghiệm
thức có bổ sung hỗn hợp vi khuẩn probiotic giảm hơn so với lô ĐC.
Tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lượng là 1,27 - 1,30 và 1,28 kg (tương
ứng với các nghiệm thức 5a, 5b và 5c), nghiệm thức ĐC là 1,38 kg. Sự
chênh lệch giữa các nghiệm thức thí nghiệm và ĐC là 7,97 - 5,80 và
7,25 %. Chi phí thức ăn/kg tăng khối lượng ở các nghiệm thức thí
nghiệm là 12.475,20; 12.758,10 và 12568,60 đồng, giảm tương ứng so
với ĐC là 5,03; 2,87 và 4,31 %.
Tiêu tốn ME/kg tăng khối lượng là 4.073,52; 4.165,89 và
4104,03 Kcal/kg tăng khối lượng tương ứng với nghiệm thức 5a, 5b và
5c, trong khi ĐC là 4.424,44 Kcal/kg tăng KL. Sự chênh lệch giữa các
nghiệm thức với ĐC tương ứng là 7,93 - 5,84 - 7,24 %, ứng với
nghiệm thức 5a, 5b và 5c.
Tiêu tốn protein/kg tăng KL của lợn thí nghiệm có xu hướng

Khi giảm mức protein của khẩu phần từ 20 % xuống 18 % , tỷ lệ tiêu
hóa protein giảm nhưng không có sự sai khác rõ rệt (P≥0,05), còn tỷ lệ
tiêu hóa tinh bột chỉ giảm với sự sai khác rõ rệt ở mức protein 18 %.
2. Việc sử dụng multi - enzyme trong chăn nuôi lợn con sau cai
sữa góp phần nâng cao sinh trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn (Tăng
khối lượng từ 18,95 - 19,67 kg/con lúc 56 ngày tuổi; hệ số chuyển hóa
thức ăn giảm từ 1,45 xuống 1,37; P<0,05). Khi giảm mức protein của

23
khẩu phần, sinh trưởng và hệ số chuyển hóa thức ăn của lợn giảm,
nhưng sự sai khác chỉ có ý nghĩa thống kê khi mức protein giảm xuống
18 % (P<0,05).
3. Sử dụng multi - enzyme trong khẩu phần có các mức xơ khác
nhau đã có tác dụng cải thiện tỷ lệ tiêu hóa protein, tinh bột của lợn
con (P<0,05). Riêng đối với tỷ lệ tiêu hóa chất xơ, chỉ có tác dụng khi
mức xơ trong khẩu phần 3,0 và 4,5 %. Khi tăng mức chất xơ trong
khẩu phần từ 3,0 - 4,5 - 6,0 %, tỷ lệ tiêu hóa protein, tinh bột và chất
xơ của lợn con thí nghiệm giảm, kể cả trong trường hợp có bổ sung
multi - enzyme (P<0,05).
4. Lợn con cai sữa được nuôi bằng khẩu phần có mức xơ khác
nhau kết hợp bổ sung multi - enzyme sinh trưởng tốt hơn, hiệu quả sử
dụng thức ăn cao hơn các nghiệm thức không bổ sung multi - enzyme
(Sinh trưởng cao hơn 3,43 - 4,80 %; giảm tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối
lượng từ 5,04 - 3,95 - 3,71 %; tương ứng các cặp nghiệm thức 4.1a và
4.1b; 4.2a và 4.2b; 4.3a và 4.3b) (P<0,05). Khi tăng mức xơ trong
khẩu phần (3,0 - 4,5 - 6,0 %), sinh trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn
cũng có xu hướng giảm (P<0,01).
5. Sử dụng multi - enzyme ở khẩu phần có mức xơ (4,5 %), hiệu
quả sử dụng thức ăn của lợn con sau cai sữa tương đương với khẩu
phần có mức xơ (3 %), nhưng không bổ sung multi - enzyme. Điều