B GIÁO DC ÀO TO B NÔNG NGHIP VÀ PTNT
VIN KHOA HC NÔNG NGHIP VIT NAM
NGUYN TRNG AN
NGHIÊN CU XÁC NH CÁC TIU VÙNG
VÀ CÁC BIN PHÁP K THUT TRNG CÂY CAO SU
TI TNH LAI CHÂU

Chuyên ngành : Khoa hc cây trng
Mã s : 62 62 01 10 TÓM TT LUN ÁN TIN S NÔNG NGHIP
HÀ NI – 2013
Công trình hoàn thành ti:
VIN KHOA HC NÔNG NGHIP VIT NAM


ng ca mt s ging cao su trng trong điu kin tnh Lai Châu”, Tp chí
Khoa hc và công ngh Nông nghip Vit Nam, s 4 nm 2010, trang 106 -
111.
2. Lê Q
uc Doanh, àm Quang Minh, Nguyn Doãn Hùng, Nguyn Trng An
(2010), “Nghiên cu tuyn chn mt s cây trng xen trong nng đi cao su
giai đon kin thit c bn ti các tnh Tây Bc”, Tp chí Nông nghip và
Phát trin nông thôn, tháng 12 nm
2010, trang 71 – 76.
3. Lê Q
uc Doanh, àm Quang Minh, Lê Vn Thanh, Lò Th Ngc Minh, Phùng
Quc Tun Anh, Nguyn Doãn Hùng, Nguyn Trng An (2012), “Nghiên
cu xác đnh c cu cây trng ngn ngày phù hp trng xen cao su giai đon
kin thit c bn ti các tnh Tây Bc”, Tp chí Khoa hc và công ngh Nông
nghip Vit Nam, s 4 nm 2012, trang 83 – 91.
4. Nguyn Trng An, Lê Quc Doa
nh (2012), “Nghiên cu đánh giá tính thích ng
ca cây cao su ti tnh Lai Châu”, Tp c
hí Nông nghip và Phát trin nông
thôn, s 24 nm 2012, trang 11 – 18.

1
M U

1. Tính cp thit ca đ tài
Cây cao su là cây trng đa mc đích có giá tr kinh t cao hin đang đc trng
vi quy mô ln ti nhiu ni trên th gii, trong đó có Vit Nam. M cao su là nguyên

u ti các tnh
Tây Bc nói chung và Lai Châu nói riêng còn rt hn ch. c bit là vic xác đnh s
thích hp v điu kin t nhiên ca mt s tiu vùng sinh thái, k thut canh tác (làm
đt, trng, thi v, k thut trng mi, bón phân chm sóc, bo v thc vt ) và ging
đi vi phát trin cao su bn vng trong vùng.
T thc t trên chúng tôi thc hin đ tài: "Nghiên cu xác đnh cá
c tiu vùng
và các bin pháp k thut trng cây cao su ti tnh Lai Châu”.
 tài có ý ngha thit thc và cp thit, góp phn thc hin ch trng chuyn
đi c cu kinh t, c cu cây trng gn vi vic b trí, sp xp li dân c, đc b
it đi
vi vùng tái đnh c các công trình thy đin ln trên đa bàn tnh Lai Châu.
2. Mc đích yêu cu ca đ tài
2.1. Mc đích
Nghiên cu xác đnh các tiu vùng và các bin pháp k thut phù hp nhm phát
trin cao su bn vng ti tnh Lai Châu.

2
2.2. Yêu cu
- ánh giá nh hng ca khí hu, đt đai đn sinh trng và phát trin ca cây
cao su trên mt s tiu vùng sinh thái ca tnh Lai Châu.
- Xác đnh đc 2 - 3 ging cao su có kh nng thích nghi tt ti mt s tiu vùng
sinh thái tnh Lai Châu.
-  xut mt s bin pháp k thut canh tác cao su thi k kin thit c bn thích
hp trong điu kin c th ca tnh.
3. Ý n
gha khoa hc và thc tin ca đ tài
3.1. Ý ngha khoa hc
- ánh giá s thích nghi ca cây cao su trên vùng đt mi ngoài các vùng trng
cao su truyn thng.

riêng và các tnh Tây Bc nói chung. Kt qu nghiên cu ca đ tài đã xác đnh đc các
tiu vùng c
ó kh nng phát trin cao su ca tnh và mt s bin pháp k thut nh (ging
chu lnh, k thut chm sóc cao su thi k kin thit c bn ) phù hp vi đa phng,
đng thi cung cp ngun t liu có c s khoa hc góp phn phát trin cao su bn vng
trên vùng đt mi Lai Châu và các vùng khác có điu kin sinh thái
tng t.

CHNG I. TNG QUAN TÀI LIU NGHIÊN CU
 vit chng tng quan tài liu chúng tôi đã tham kho hn 100 tài liu  trong
và ngoài nc v các vn đ:

3
1.1. Cây cao su ngun gc và các yêu cu sinh thái.
1.2. Vai trò ca cây cao su.
1.3. Tình hình nghiên cu v cây cao su  trong và ngoài nc, t các vn đ trên cho
phép chúng tôi hình thành mt ni dung và phng pháp nghiên cu đ thc hin đ tài.

CHNG II. VT LIU, NI DUNG VÀ PHNG PHÁP NGHIÊN CU
2.1. Vt liu nghiên cu
2.1.
1. Ging
2.1.
1.1. Ging cây trng chính
- Ging cao su: 31 dòng/ging do Vin Nghiên cu Cao su Vit Nam cung ng.
-
Mt s ging cao su nhp ni t Trung Quc nm 2008 là Vân Nghiên 77-2 và
Vân Nghiên 77-4.
2.1.
1.2. Ging cây trng xen

2.3. Phng pháp nghiên cu
2.3.
1. Thu thp các s liu th cp
- S liu khí tng  các Trm q
uan sát có đ cao t 250 m đn 1.500 m so vi
mc nc bin.
- S liu sng mui và nhit đ thp.
- S liu đt và h thng s dng đt.
- S liu v kinh t xã hi.
- Tình hình phát trin cây cao su trên đa bà
n tnh trong nhng nm qua.
2.3.2. iu tra trên đi nng ni có trng cây cao su
- Môi trng ni trng.
- Tình hình sinh trng.
- Tình hình thit hi do nhit đ thp.

4
- Ly mu phân tích đánh giá mt s ch tiêu hóa tính và lý tính đt.
2.3.
3. B trí thí nghim trên đng rung
- La chn dòng/ging cao su trên vn s tuyn.
- Nghiên cu xác đnh thi v trng và loi tum ging đem trng hp lý.
- Nghiên cu bón l
ót phân chung và phân hu c vi sinh phù hp cho cao su
trng mi.
- Nghiên cu trng xe
n cây lúa cn, ngô, đu tng, lc trong thi k cao su kin
thit c bn.
- Nghiên cu nh hng ca khi lng tàn d thc vt ch
e t gc đn t l thit

đá, sông sui. Cn c vào yêu cu v đt trng cao su và li th so sánh thì  Lai Châu
ch nên trng cao su trên đt Feralit đ vàng.
Nhóm đt đ vàng vùng nghiên cu có 9 loi đt vi din tích 415.481,0 ha, chim
t l 50,44% din tích t nhiên, nm  đ cao di 900 m
so vi mc nc bin, trong đó
có vùng thung lng núi thp dc theo trin sông à, sông Nm Na, sông Nm M và sông
Nm Mu … (ven h thy đin Sn La, Lai Châu, Bn Chát, Hui Qung …).

Hình 3.2. Bn đ phân b đt Feralit đ vàng tnh Lai Châu
Trên c s k tha kt qu phân loi đt ca Vin Quy hoch và Thit k Nông
nghip, nm
2009 đ tài tin hành ly mu đt ti 10 đim (mi xã mt đim) thuc vùng
có kh nng phát trin cao su, ti các xã Ma Quai, Nm Cui, Chn Na, Pa Tn ca
huyn Sìn H; xã Hui Luông, Nm Xe ca huyn P
hong Th; xã Nm Hàng, Can H
ca huyn Mng Tè; xã Nm S ca huyn Tân Uyên và xã Mng Kim thuc huyn
Than Uyên. Kt qu phân tích tính cht hóa hc và vt lý ca đt cho thy: trong 10
đim kho sát có 7 đim là loi đt đ vàng phát trin trên đá phin thch sét và đá bin
cht, chim 70%; đt đ vàng phát trin trên đá mácma axit có 1 đim, chim 10% và đt
nâu đ phát trin trên đá vôi có 2 đim, ch
im 20%.
Kt qu phân tích tính cht hóa hc và vt lý mu đt đ vàng phát trin trên đá
phin thch sét và đá bin cht ti bng 3.
1 cho thy: đây là nhóm đt đc trng ca
nhiu vùng min núi phía Bc nói chung và vùng Lai Châu nói riêng, ph bin trên hu

6
ht các huyn ca vùng nghiên cu. Kt qu phân tích đt ti 7 đim khác nhau ca vùng
nghiên cu cho thy chúng có đc đim chung là: thành phn c gii tht trung bình, cu
trúc khá tt, đt khá chua (pH

3
N tng s (%)
0,152 0,025 0,107 0,024
4
P
2
O
5
tng s (%)
0,108 0,046 0,091 0,034
5
K
2
O tng s (%)
0,779 0,101 0,831 0,099
6
P
2
O
5
d tiêu (mg/100g đt)
4,59 1,19 3,98 1,05
7
K
2
O d tiêu (mg/100g đt)
6,3 0,65 4,4 0,37
8
Ca
++

i vi đt nâu đ phát trin trên đá vôi, loi đt quý ca vùng Tây Bc nói chung
và vùng Lai Châu nói riêng, trng cây cao su trên đt này s gim chi phí đu t phân
bón, chm sóc mà vn đm bo cho cây cao su sinh trng tt. iu cn đáng
lu ý là
hin ti đng bào dân tc đang u tiên trng cây lng thc trên loi đt này;
Tt c các loi đt trên đu là đt đi núi, có đ dc ln vì vy cn quan tâm các
gii pháp chng xói mòn, bo v đt và chng hn cho cây cao su.
3.1.
2. V đa hình, đa mo và đc đim khí hu
a) a hình, đa mo ca tnh rt phc tp và
chia ct mnh trên 40% din tích đt
có đ cao trên 1.000 m so vi mc nc bin, gn 90% din tích có đ dc >25
0
. Có cu
trúc ch yu là núi đt, xen k là các dãy núi đá vôi có dng đa cht cast (to nên các
hang đng và sông sui ngm), trong đó chim phn ln din tích t nhiên ca tnh là đa
hình núi cao và núi cao trung bình. Ngoài ra còn có nhng bán bình nguyên rng ln vi
chiu dài hàng trm km, dng đa hình thung lng, sông, sui, thm bãi bi, sn tích,
hang đng caster.
Nhìn chung đa hình ca tnh có xu th thp dn t Bc xung Nam và ông sang
Tây (đi din là khu vc huyn Sìn H và huyn Phong Th), vùng Mng Tè b chi
phi đa hì
nh lòng máng Vit - Trung chy dài và h thp dn đ cao theo hng Tây
Bc - ông Nam. Vùng Sìn H - Phong Th có dãy Hoàng Liên Sn án ng phía ông
Bc có th phân chia đa hình ca tnh thành các vùng nh sau:
a hình di 500 m so vi mc nc bin (cao trình) nm
xen k gia nhng
dãy núi cao, gm các thung lng sâu, hp hình ch V và mt s thung lng có đa h
ình
tng đi bng phng nh Noong Ho (huyn Sìn H), Mng So (huyn Phong Th),

nóng đêm lnh ít chu nh hng ca bão và gió mùa ông Bc. Khí hu trong nm chia
làm hai mùa rõ rt: mùa ma t tháng 4 đn tháng 10 có nhit đ và đ m cao; mùa khô
t tháng 11 đn tháng 3 nm sau, khí hu lnh, đ m và lng ma thp (tháng 4 và
tháng 10 là thi gian chuyn giao gia 2 mùa).
Kt qu thng kê thi tit, khí hu bình quân qua nhiu nm (
t nm 2001 đn
nm 2011) ca Lai Châu th hin ti bng 3.2.
Bng 3.2. c đim khí hu, thi tit các huyn trong tnh Lai Châu qua các nm (t
nm 2001-2011)
Nhit đ
0
C
Stt a đim
Ttb TmTb Tm
Utb
(%)
R
(mm)
S
(gi)
Cao
trình (m)
1 Mng Tè 22,7 19,4 16,4 84,9 2.456,7 1.769,2 311
2 Sìn H 16,4 13,5 9,5 83,8 2.613,3 1.785,6 1.500
3 Tam ng 19,7 16,5 12,9 83,3 2.292,7 1.876,2 960
4 Than Uyên 21,4 17,9 13,8 81,1 1.869,3 1.657,0 600
Trung bình 20,1 16,9 13,2 83,3 2.308 1.772
Ghi chú:
Ttb: Nhit đ trung bình;
Tmtb: Nhit đ ti thp trung bình;

-30
0
C. Kt qu nghiên cu cng cho thy ch đ nhit ca vùng núi thp  Lai Châu
cng ít n đnh hn.
Nhng vùng có đ cao trên 900 m so vi mc nc bin c
ó khí hu mát trong mùa hè
vi nhit đ bình quân ngày/nm <20
0
C, v mùa đông nhit đ xung rt thp (nhit đ bình
quân ti thp tuyt đi ngày/nm <10
0
C, đây là vùng không th trng đc cây cao su.
Các tiu vùng khí hu thung lng núi t
hp bao gm các thung lng sông à, sông
Nm Na, Nm Mu và sông Nm M … và các kiu bn đa, thung lng khác có đ cao
không quá 600 m so vi mc nc bin. Vùng khí hu này mùa đông không lnh lm
(nhit đ bình quân ti thp tuyt đi ngày/nm >13,8
0
C), mùa hè nóng (nhit đ bình
quân ngày/nm ≥ 22
0
C), sng mui có kh nng xy ra nhng rt ít, vùng này có th
phát trin cây cao su đc.
Bng 3.3. Tc đ gió trung bìn
h và ln nht (m/s) tháng và nm tnh Lai Châu
(t nm 2001 – 2010)
Tc đ gió m/s
Tam ng
M. Tè Sìn H
Than

12
12 5,4 8 2,8 12 6,5 10 3,7
TB nm 5,9 3,0 6,8 3,9
Max 26 20 16 16
Tng hp t ngun Vin Khí tng Thy vn và Môi trng
Ghi chú: Tc đ gió trung bình (TB);
Tc đ gió ln nht (Max).
Bng 3.
3 cho thy: tc đ gió ca tnh Lai Châu có s bin đng theo đ cao  nhng
vùng có đ cao trên 900 m so vi mc nc bin (Tam ng và vùng cao Sìn H) tc đ
gió bình quân ln lt là 5,9 m/s và 6,8 m/s, tc đ gió ln nht ln lt là 26 m/s và 16
m/s. Nhng vùng có đ cao di 600 m so vi mc nc bin (Than Uyên và Mng Tè)
tc đ gió bình quân ln lt là 3,9 m
/s và 3,0 m/s, tc đ gió ln nht ln lt là 20 m/s
và 16 m/s.
Nhìn chung vi tc đ gió trung bình  nhng vùng có đ cao di 600 m
so vi

10
mc nc bin v c bn phù hp cho cây cao su sinh trng còn tc đ gió ln nht 
vùng này cng cha gây nh hng ln đn vn cao su.
Hin tng thi tit bt thng: mc dù ít b nh hng ca bão, song Lai Châu
li thng chu tác đng ca mt s hin tng thi tit bt thng nh gió ln (giông),
ma đá và sng mui:
Giông (s ngày giông trung bình 45 - 60 ngày/nm, tp trung trong tháng 4 đn
tháng 8), kt qu tng hp s liu trong thi gian (t 2001 – 2010) cho thy:
trên đa
bàn tnh Lai Châu qua 10 nm ch ghi nhn 1 cn giông có tc đ gió 26 m/s ti trm
Tam ng vào tháng 3 nm 2005 đng thi cng ghi nhn 2 trn gió ln có tc đ lên
ti 20 m/s vào tháng 4 nm 2005 ti trm Tam ng và tháng 5 nm 2002 ti trm

(km
2
)
Din tích
b nh
hng
nh
(km
2
)
Din tích
b nh
hng
trung bình
(km
2
)
Din tích
b nh
hng
nng
(km
2
)
Din tích
b nh
hng rt
nng
(km
2

hng, nh hng nh và b nh hng trung bình đi vi sng mui và nhit đ thp
đ trng và phát trin cao su, sau khi loi tr din tích đt sn xut nông nghip, đt phi
nông nghip, đt mt nc, sông s
ui.
Xác đnh các tiu vùng nm  đ cao di 600 m so vi mc nc bin:

Hình 3.5. Bn đ vùng thung lng núi thp có đ cao di 600 m
so vi mc nc bin tnh Lai Châu

12
Theo hng dn ca c quan chuyên môn, đ tài s dng bn đ đa hình xác đnh
các tiu vùng nm  đ cao di 600 m so vi mc nc bin ca tnh Lai Châu. Kt qu
th hin ti hình 3.5 cho thy: các tiu vùng có đ cao di 600 m so vi mc nc bin là
các vùng thung lng, núi thp dc theo trin sông à, sông Nm Na, Nm M và sông Nm
Mu … (ven h thy đin Sn La, Lai Châu, Bn C
hát, Hui Qung …) và các kiu bn đa,
thung lng khác nm trên đa bàn 62 xã (xã, th trn) thuc 6 huyn Tam ng, Sìn H,
Phong Th, Mng Tè, Tân Uyên và Than Uyên. Tuy nhiên có 5 xã thuc huyn Tam
ng do din tích nh l, phân tán nên đ tài không đa vào vùng nghiên cu.
Vi tng din tích  đ cao di 600 m
so vi mc nc bin khong 228.391,7
ha, chim t l 25,18 % din tích t nhiên toàn tnh; trong đó huyn Mng Tè có
75.979,8 ha, huyn Phong Th có 13.357,9 ha, huyn Sì
n H có 85,039.8 ha, huyn Tân
Uyên có 21.974,9 ha và huyn Than Uyên có 30.175,6 ha.
Bng 3.5. So sánh đc đim khí hu vùng t
rng cao su  Lai Châu vi mt s vùng
trng cao su truyn thng  Vit Nam
Stt Ch tiêu so sánh
Lai

Ghi chú: 18
0
C*, là nhit đ gii hn cho quá trình sinh trng bình thng;
15
0
C* là nhit đ gii hn cho quá trình phân hóa mô cây; nhit đ xung ti 5
0
C kéo dài
cây có th b cht.
Kt qu s
o sánh  bng 3.5 cho thy: bình quân nhit đ ngày/nm ca vùng
thung lng núi thp là 22,4
0
C, thp hn so vi yêu cu sinh thái ca cây cao su theo quy
trình là 2,6
0
C; nhit đ ti thp tuyt đi bình quân ngày/nm là 15,6
0
C đáp ng yêu cu
v nhit đ gii hn cho quá trình phân hóa mô cây. Tuy nhiên nu so sánh vi vùng Tây
Nguyên thì s sai khác đó không ln ch chênh lch nhau 1,5
0
C v nhit đ trung bình và
2,8
0
C v ch tiêu nhit đ ti thp tuyt đi. iu đó cho thy ch đ nhit ti vùng thung
lng núi thp dc theo trin sông à, sông Nm Na, Nm M và sông Nm Mu … tnh
Lai Châu c bn đáp ng các yêu cu v nhit đ cho cây cao su sinh trng phát trin.
Vùng trng cao su an toàn  Lai Châu có 2 tn ti chính là: nhit đ trung bình tng đi
thp hn các tnh trng cao su truyn thng  Vit Nam

3.1.
3.1. Kt qu kho sát vn cao su 16 nm tui (trng nm 1993) ti xã Hoang Thèn
huyn Phong th và xã Mng Than huyn Than Uyên
Kt qu kho sát tình hình sinh trng ca vn cây ti bng 3.6.
Bng 3.6. Kt qu kho sát vanh thân vn cao su ti xã Mng Than
và xã Khng Lào
Vanh thân cm/1,5 m
Stt
Mng Than, Than Uyên Hoang Thèn, Phong Th
1 45 63,8
2 55 78,5
3 43 71
4 78 87,6
5 59 93
6 64 105
7 44 82,5
8 42 79
9 47 110
10 46 97
S liu ti bng 3.6 cho thy: mc đ sinh trng ca hai vn cao su là hoàn
toàn khác nhau vi cùng thi gian trng nhng vanh thân cây ln nht ti Phong Th là
110 cm còn ti Than Uyên là 78 cm, trong điu kin c hai vn cây đu b b hoang
không đc chm sóc, li b cnh tranh bi cây trng xen nhng chúng vn sinh trng
phát trin bình thng, mt s cây phát trin khá và tt.
Kt qu theo dõi qua hai ln gp rét đm, rét hi cui nm
2007 đu nm 2008 và
đu nm 2011 cho thy vn cây b nh hng vi mc không ln, sau s c khong 4
tháng (đn tháng 5) vn cây phc hi và sinh trng tr li bình thng.
iu đó chng t s thích ng v sinh trng và phát trin ca cây cao su trong
điu kin đt đai, khí hu ca Lai Châu.


Xã Hoang Thèn 2009 RRIM 712 2,5±0,09 8,6±0,28 12,3±0,30
Xã Hoang Thèn 2009 RRIV 1 2,6±0,09 9,9±0,21 14,5±0,26
Nh vy, mc đ sinh trng ca 6 ging cao su trng ti các tiu vùng đu phát
trin khá ngay t nm th nht vi s tng lá >2 tng lá, vanh thân nm th hai đt >7
cm và vanh thân nm th ba đt ≥12 cm. Nh vy mc đ sinh trng ca các ging cao
su đu đt và vt so vi quy trình đi vi đt hng III, trong đó 2 ging Vân Nghiên 77-
2 và Vân Nghiên 77-4 có mc tng trng cao nht; trong đt rét đm, rét hi cui nm
2010 đu nm
2011 cây cao su b nh hng không đáng k (ch yu vàng xon lá và
cht ngn) sang đn tháng 5 cây phc hi và sinh trng bình thng.
iu đó chng t đt đai, khí hu vùng đc la chn phù hp cho cây cao su
sinh trng và phát trin.
3.1.4. Xác đnh các tiu vùng trng cao su thích hp  Lai Châu
Cn c bn đ đt và kt qu phân tích đt, bn đ đa hình, bn đ phâ
n vùng an
toàn sng mui và nhit đ thp đi vi cây cao su tnh Lai Châu, cn c yêu cu sinh
thái ca cây cao su và tng hp phân tích s liu khí hu ca các trm khí tng trong
vùng qua nhiu nm; kt qu điu tra kho sát thc đa, phng vn ngi dân và hng
dn ca các c quan chuyên môn. Kt qu chng xp bn đ cho phép đ tài xác đnh
cây cao su có kh nng thích hp trên đa bà
n 49 xã thuc các tiu vùng thung lng núi
thp dc theo sông à, sông Nm Na, Nm M, Nm Mu … và các kiu bn đa, thung
lng khác  đ cao di 600 m so vi mc nc bin, thuc 5 huyn là Sìn H, Phong

16
Th, Mng Tè, Tân Uyên và Than Uyên tnh Lai Châu th hin ti hình 3.8.

Hình 3.8. Bn đ phân hng vùng đt đai, khí hu phù hp vi cây cao su
ti tnh Lai Châu

thích
hp
Cng
t
nng

ry
Rng
tái
sinh
Rng trng

các cây
khác
Rng

cao su
Cha s
dng
S2
6.497
3.651 1.270 77 980 519
S3
29.004
9.479 3.288 1.978 8.505 5.754
N1
34.924
6.511 4.819 321 23.273
N2
30.683

Tiu
vùng V

Din tích t
nhiên
101.108 29.509 19.109 4.884 25.987 21.619
1
Din tích có
kh nng
trng cao su
35.500
12.500 7.000 2.000 8.000 6.000
2
Mc đ thích
hp ca đt đai S2
6.497
4.987 514 397 599
S3
29.004
7.512 6.486 2.000 7.603 5.402
N1
34.924
13.092 4.247 1.769 8.092 7.725
N2
30.683
3.917 7.862 1.115 9.895 7.893
Và đc chia thành 5 tiu vùng (theo đa gii hành chính) nh sau:

cao hn có ý ngha so vi dòng đi chng GT 1 (s theo ký hiu là 21) t 3,
3% đn 16,7%,
trong đó đáng chú ý các dòng Vân Nghiên 77-4 cao hn đi chng 16,7%, dòng Vân
Nghiên 77-2 cao hn dòng đi chng là 10,0% và dòng 27 cao hn đi chng là 6,7%.
Sau đt rét đm, rét hi tháng 2 nm 2011 (cao su 2,5 nm tui), kt qu điu tra
cho thy: các dòng vô tính có ký hiu Vân Nghiên 77-2, Vân Nghiên 77-4, 27, 30, 33 và
40 là các ging b thit hi ít nht, không có cây nào b hi  cp 3 và cp 4. Các
dòng/ging 23, 34, 45 và 48 là các ging b thit hi ln nht. Các dòng/ging còn li có
mc đ kháng rét trung bình vi mc đ thit hi  cp 1 bin thiên t 23,3 đn 36,
7%.
 đánh giá mc đ phc hi ca cao su sau rét đm, kt qu điu tra vn cây
vào đu tháng 5 nm 2008 cho thy: các dòng/ging Vân Nghiên 72-4, Vân Nghiên 72-
2, 21, 27, 30 và 55 có kh nng phc hi tt vi t l cây phc hi  cp 5 t 90 - 100%;
các dòng/ging 34, 45, 48, 51 và 58 có kh nng phc hi kém vi t l cây phc hi 
cp 5 bin thiên t 0 - 3,3%.
T 3 cn c đánh giá trên cho thy: có 2 dòng/
ging Vân Nghiên 77-2, Vân
Nghiên 77-4 và dòng vô tính s 27 sinh trng khe, chu rét đm và kh nng phc hi
sau rét đm cao.

19
3.3. Nghiên cu mt s bin pháp k thut trng cao su ti Lai Châu
3.3.
1. Thí nghim xác đnh thi v và loi stump ging trng mi
Thi v là yu t nh hng rt ln đn t l sng và kh nng sinh trng ca
cây sau trng. Mt khác, đi vi cy cao su kh nng sinh trng ca cây cao su sau
trng không ch ph thuc và
o thi v mà còn ph thuc và
o loi stump ging trng. Kt
qu theo dõi nh hng ca thi v và loi stump ging liu trng đn t l sng ca

- Tháng 7/ Stump bu 91,7
ab
- Tháng 5/ Stump trn 88,3
ab
- Tháng 8 / Stump bu 86,6
b
- Tháng 7/ Stump trn 75,0
c
- Tháng8 / Stump trn 66,7
c
> 0,05
5,4
Kt qu phân tích phng sai nh hng ca loi stump và thi v trng khác
nhau nh hng đn t l sng sau trng mt tháng ca ging GT 1 cho thy: s tng
tác gia loi stump trng mi và thi v trng có ý ngha không cao (P > 0,05). Nhng
so sánh tng cp vn tìm đc cp tng tác có ý ngha: stump bu trng tháng 6 cho t
l sng cao nht (98,3%); trng stump trn sm trong tháng 5 và tháng 6 có t l sng
tng đng vi t l sng ca stum
p bu trong các tháng 5, 7 và 8.  thy đc tác
đng c th hn ca tng yu t thí nghim đn t l sng ta phân tích tác đng riêng r
ca tng yu t:
i vi loi stump trng: loi stump trng khác nhau có nh hng khác nhau
đn t l sng sau trng ca ging GT 1  mc đ tin cy 95%. St
ump bu có tng lá có
t l sng sau trng cao hn 12,5% so vi stump trn;
i vi thi v trng: thi v trng khác nhau có nh hng khác nhau đn t lê
sng sau trng ca ging GT 1  mc đ tin cy 99%; hai thi v trng tháng 5 và tháng

20
6 có t l sng sau trng tng đng nhau và cao hn t l sng trng tháng 7 và tháng

0,11 1,3 1,48
Ghi chú:
CT1: 10kg phân chung + 300g supe lân/h (đ/c)
CT2: 10kg phân chung + 300g supe lân + 2 kg phân hu c vi sinh/h
CT3: 10kg phân hu c vi sinh + 300g supe lân/h
CT4: 5kg phân chung + 5kg phân hu c vi sinh + 300g supe lân/h
Kt qu nghiên cu nh hng ca phân bón lót đn sinh trng ca cao su cho
thy: ngay t nm th nht công thc bón 5kg phân chung + 5kg phân hu c vi sinh +
300g supe lân/h có s tng lá đt cao nht so vi các công thc khác, ch tiêu vanh thân
 nm th 2 đt 8,6 cm, nm th 3 đt 13,8 cm, cao hn đi chng ln lt là 1,6 cm
(nm th 2) và 1,
8 cm (nm th 3), đng thi cao hn khá rõ so vi các công thc bón
phân còn li và vt so vi quy trình.
Kt qu này trùng vi kt qu nghiên cu ca Lê Quc Doanh và cng s trong đ
tài cp nhà nc “Nghiên cu kh nng phát trin cao su vùng trung du min núi phía Bc”
nm 2011.

21
Nh vy, t hp phân bón lót thích hp cho cao su là CT4 s dng: 5kg phân
chung + 5kg phân hu c vi sinh + 0,3kg (300g) supe lân/h.
3.3.3. Nghiên cu trng xen cây lúa cn, ngô, đu tng, lc trong thi k cao su kin
thit c bn
Cao su là cây trng lâu nm, thi gian kin thit c bn kéo dài sau trng 7 - 9 nm
mi cho thu hoch m. Chính vì vy nên tin hành trng xen các loi cây trng ngn ngày
khác va có tác dng đem li hiu qu kinh t t vic thu hoch cây trng xen cho ngi
dân, bên cnh đó trng xen còn có tác dng gi m, g
i đt, gim lng đt b xói mòn to
điu kin cho cây cao su sinh trng và phát trin, lng cht xanh hàng nm cây đ li
giúp ci thin đt trng cao su đáng k.
Bng 3.12. Nng sut và kh nng hn ch xói mòn ca các loi cây trng xen

10,44 0 0
2
CT2
(xen ngô)
7,83 25,03 38,43 11.662,6 9.193,3 2.469,2
3
CT3
(xen lúa)
7,03 32,63 13,04 8.161,5 6.798,7 1.362,6
4
CT4
(xen lc)
6,71 35,76 10,83 12.960,7 10.113,8 2.576,8
5
CT5
(xen đu
tng)
6,53 37,48 10,62 11.210,1 8.158,7 3.051,5

CV
%
1,2 3,6

LSD
0,05
0,2 1,3

Nh vy, các loi cây trng xen khác nhau cho nng sut thu hoch khác nhau:
ngô là cây trng xen cho nng sut bình quân cao nht là 38,43 t/ha/v; tip đn là lúa
nng nng sut bình quân đt 13,04 t/ha/v; nng sut bình quân lc và đu tng đt