Lời nói đầu
Sự vận hành của nền kinh tế thi trờng đòi hỏi phải có những hình
thức và phơng pháp quản lý phù hợp để khắc phục những mặt trái của nó.
Kiểm toán ra đời là một trong những xu hớng rất quan trọng để khắc phục
nnhững mặt trái đó.
Trong nền kinh tế thị trờng Kiểm toán là một nhu cầu không thể
thiếu đợc đối với các chủ thể kinh tế, đó là một trong những yếu tố góp
phần đảm bảo, duy trì tính kinh tế, tính hiệu quả và tính hiệu lực trong các
hoạt động kinh tế của các đơn vị, các doanh nghiệp thuộc các ngành ở các
lĩnh vực khác nhau trong xã hội.
Kiểm toán có một lịch sử phát triển lâu dài và ngày càng đợc hoàn
thiện cùng với sự phát triên của công tác kế toán. Sự ra đời và phát triển
ngày càng mạnh mẽ của hệ thống kiểm toán đã và đang khẳng định vai trò
cần thiết của mình trong nền kinh tế thị trờng, đặc biệt là trong lĩnh vực
quản lý kinh tế. Kiểm toán đã giúp cho các nhà quản lý có đợc những
thông tin chính xác, trung thực và kịp thời, phục vụ tốt cho công tác quản
lý và hoạch định chính sách, hạn chế rủi ro. ở Việt Nam, Kiểm toán cũng
đã có một quá trình phát triển, mặc dù là lĩnh vực còn mới mẻ song thực tế
cho thấy công tác này cũng đã có những tác động tích cực, đã và đang làm
cho công tác quản lý ngày càng hoàn thiện hơn. Tuy nhiên, những mặt đạt
đợc còn rất hạn chế, cha thực sự thể hiện hết tác dụng của Kiểm toán, vẫn
còn tồn tại nhiều hạn chế về nội dung cũng nh chất lợng công tác kiểm toán.
Đi sâu tìm hiểu công tác kiểm toán, thấy đợc những nguyên nhân và từ đó
đề ra đợc những phơng hớng phát triển cho công tác kiểm toán trong thời
gian tới để công tác kiểm toán ngày càng đợc hoàn thiện hơn là điều cần
thiết. Nhận thức đợc vai trò của công tác kiểm toán cũng nh thấy đợc sự
cần thiết đó, là sinh viên chuyên ngành kinh tế, đang theo học lớp bồi dỡng
Kế toán trởng tại trờng Đại học Kinh tế Quốc dân, đợc các thầy cô trang bị
cho những kiến thức cơ bản nhất em đã mạnh dạn đi sâu nghiên cứu đề
tài : Một số ý kiến về phơng hớng phát triển công tác kiểm toán ở nớc ta
làm đề tài cho chuyên đề cuối khoá của mình.

tính điện tử, hiệu suất của các hoạt động chế tạo sản phẩm của các doanh
nghiệp...Và so sánh với các chuẩn mực cho việc đánh giá thông tin. Những chuẩn
mực đợc thiết lập thờng là những nguyên tắc kế toán đợc chấp nhận chung hoặc
nguyên tắc về thuế theo luật thuế, hoặc theo sự thống nhất về những sai phạm
không cố ý trong quá trình thu thập thông tin giữa kiểm toán viên và khách hàng
của mình trớc khi bắt đầu hoạt động kiểm toán.
Sau khi kiểm toán viên lập kế hoạch kiểm toán, kiểm toán viên tiến hành thu
thập và đánh giá bằng chứng. Bằng chứng đợc định nghĩa là bất kỳ một thông tin
2
nào đợc kiểm toán viên sử dụng để xác định rõ ràng thông tin kiểm toán có đợc
công bố phù hợp với các chuẩn mực đã đợc thiết lập hay không. Đó là những
thông tin chủ yếu về tổ chức công tác kế toán, luân chuyển chứng từ kế toán, tổ
chức hệ thống ghi sổ, sử dụng tài khoản, lời khai của khách hàng.
Kết thúc công việc kiểm toán là kiểm toán viên phải lập báo cáo kiểm toán và
hoàn chỉnh hồ sơ kiểm toán. Các báo cáo kiểm toán trong các trờng hợp khác nhau
là khác nhau nhng các báo cáo kiểm toán phải thông tin cho ngời đọc mức độ phù
hợp giữa thông tin và chuẩn mực đợc tuân theo trong quá trình kiển toán cũng nh ý
kiến nhận xét của kiểm toán viên.
Các báo cáo kiểm toán cũng khác nhau về hình thức và có thể thay đổi từ loại
báo cáo có trình độ kỹ thuật cao (gắn liền với báo cáo tài chính) đến loại báo cáo
đơn giản (kiểm toán bộ phận)
1.3. Vai trò của kiển toán.
Trong nền kinh tế thị trờng sản xuất và lu thông hàng hoá phát triển thì kiểm
toán càng khẳng định đợc vai trò to lớn của mình. Vai trò đó đợc thể hiện trên
những vấn đề sau:
Thứ nhất
, hoạt động kiểm toán là một trong những nhân tố duy trì tính kinh
tế, hiệu quả và tính hiệu lực trong họat động kinh tế của doanh nghiệp. Bởi vì ta
biết rằng, thông tin do doanh nghiệp cung cấp dù vô tình hay hữu ý đều bị "khúc
xạ" theo chiều hớng có lợi cho doanh nghiệp. Do đó căn cứ vào những quy định

2. Phân loại kiểm toán:
2.1. Phân loại kiểm toán theo chức năng:
2.1.1. Kiểm toán hoạt động:
Kiểm toán hoạt động là loại kiểm toán đánh giá tính hiệu quả và hiệu lực
trong hoạt động của một đơn vị.
Tính hiệu lực là khả năng hoàn thành các nhiệm vụ và mục tiêu đã đề ra của
đơn vị.
Tính hiệu quả là việc đạt đợc kết quả cao nhất với chi phí thấp nhất nói về
khía cạnh tài chính.
Kiển toán hoạt động giúp cho ngời quản lý có đợc quyết định, điều chỉnh kịp
thời về các hoạt động cho đúng.
2.1.2. Kiểm toán tuân thủ:
Kiểm toán tuân thủ là việc kiểm toán để xem xét đơn vị đợc kiểm toán có
tuân thủ theo các quy tắc, chế độ, cơ chế quản lý mà các cơ quan có thẩm quyền
hoặc cơ quan quản lý cấp trên đã đề ra hay không. Vì vậy, kiểm toán tuân thủ còn
có thể gọi là kiểm toán qui tắc. Tính độc lập và thẩm quyền của kiểm toán viên đ-
ợc thể hiện trong thẩm quyền của kiểm toán này.
4
2.1.3. Kiểm toán báo cáo tài chính:
Kiểm toán báo cáo tài chính là nghiệp vụ kiểm tra và xác định tính trung thực
và hợp lý của các báo cáo tài chính cũng nh việc xem xét các báo cáo tài chính của
đơn vị có phù hợp với các nguyên tắc chuẩn mực kế toán và các yêu cầu của pháp
luật hay không.
Ngời làm kiểm toán chủ yếu làm Kiểm toán báo cáo tài chính. Các báo cáo
tài chính thờng đợc kiểm toán nhiều nhất là bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả
hoạt động kinh doanh, báo cáo lu chuyển tiền tệ, các bản ghi chú bổ sung báo cáo
tài chính.
2.2. Phân loại kiểm toán theo chủ thể kiểm toán:
2.2.1 Kiểm toán nội bộ:
Kiểm toán nội bộ là loại Kiểm toán do các Kiểm toán viên nội bộ của đơn vị

Nhà nớc cấp vốn, cấp kinh phí hoạt động, các tổ chức quần chúng xã hội đựơc Nhà
nớc cấp kinh phí.
Các cuộc Kiểm toán nhà nớc đựơc tiến hành theo lệnh của Thủ tớng Chính
phủ hoặc cơ quan đợc Thủ tớng Chính phủ uỷ quyền, đơn vị đợc kiểm toán phải
chấp hành nghiêm chỉnh lệnh kiểm toán tạo điều kiện thuận lợi cho Kiểm toán
Nhà nớc thi hành công vụ.
Chức năng chủ yếu của Kiểm toán Nhà nớc là Kiểm toán tuân thủ.
Về tổ chức: Cơ quan Kiểm toán nhà nớc là một tổ chức thuộc Quốc hội hoặc
Chính phủ, có vai trò hết sức quan trọng kiểm soát nguồn lực tài chính công, giúp
Quốc hội và Chính phủ điều hành nền kinh tế có hiệu quả.
2.2.3. Kiểm toán độc lập
Kiểm toán độc lập là loại Kiểm toán do các Kiểm toán viên độc lập thuộc các
tổ chức Kiểm toán chuyên nghiệp tiến hành. Kiểm toán độc lập là một hoạt động
dịch vụ, các cuộc kiểm toán độc lập tiến hành theo lời mời của đơn vị đợc kiểm
toán và phải có hợp đồng kinh tế giữa đơn vị đợc kiểm toán và công ty kiểm toán.
Kết thúc Kiểm toán, đơn vị đợc Kiểm toán và công ty Kiểm toán phải thanh toán
tiền, chi phí cho hoạt động kiểm toán.
Về chức năng: Kiểm toán độc lập đẩy mạnh trọng tâm vào Kiểm toán báo
cáo tài chính
Về phạm vi: phạm vi của kiểm toán độc lập là mọi hoạch định tổ chức thuộc
mọi lĩnh vực và mọi hình thức sở hữu trong nền kinh tế.
6
Về Kiểm toán viên: Kiểm toán viên độc lập bắt buộc phải có bằng chuyên gia
kế toán kiểm toán và phải có giấy phép hành nghề.
Về tổ chức: tổ chức Kiểm toán độc lập hình thành và hoạt động dới dạng
công tyvà phòng kiểm toán hớng theo mục đích lợi nhuận.
3. Phơng pháp kiểm toán:
Phơng pháp kiểm toán bao gồm nhiều phơng pháp khác nhau, mỗi phơng
pháp cụ thể đợc áp dụng trong một trờng hợp cụ thể nhng các phơng pháp có quan
hệ chặt chẽ với nhau, hỗ trợ lẫn nhau vì chúng có cùng mục đích.

Phần II: Một số ý kiến nhằm hoàn thiện
công tác Kiểm toán ở nớc ta
1. Thực trạng Kiểm toán ở nớc ta hiện nay
1.1. Đặc điểm của hoạt động Kiểm toán ở nớc ta
1.1.1 Kiểm toán nhà nớc
Kiểm toán nhà nớc đợc thành lập theo Nghị định số 70/CP ngày 11/7/1994
của Thủ tớng Chính phủ. Đây là cơ quan trực thuộc Chính phủ và có chức năng
"kiểm tra, xác nhận tính đúng đắn, hợp pháp của tài liệu và số liệu kế toán, báo
cáo quyết toán của các cơ quan nhà nớc, các đơn vị sự nghiệp, đơn vị kinh tế nhà
nớc và các đoàn thể quần chúng, các tổ chức xã hội sử dụng kinh phí do ngân sách
nhà nớc cấp".
Kiểm toán nhà nớc đóng vai trò quan trọng trong kiểm tra việc chấp hành
Luật ngân sách và có nhiệm vụ xây dựng kế hoạch Kiểm toán hàng năm.
Cơ cấu tổ chức của Kiểm toán nhà nớc: Đứng đầu là Tổng kiểm toán nhà n-
ớc. Giúp Tổng Kiểm toán nhà nớc phụ trách từng lĩnh vực công tác của Kiểm toán
nhà nớc là Phó Tổng kiểm toán nhà nớc. Tổng kiểm toán, các Phó tổng Kiểm toán
nhà nớc do Thủ tớng Chính Phủ bổ nhiệm và miễn nhiệm. Tổng kiểm toán nhà nớc
chịu trách nhiệm trớc Thủ tớng Chính phủ về toàn bộ công tác của Kiểm toán nhà
nớc. Các Phó tổng Kiểm toán nhà nớc chịu trách nhiệm trớc Tổng Kiểm toán nhà
nớc về nhiệm vụ đợc phân công. Công tác tổ chức kiểm toán chuyên ngành thuộc
Kiểm toán nhà nớc giúp Tổng Kiểm toán nhà nớc thực hiện nhiệm vụ:
- Kiểm toán ngân sách nhà nớc
- Kiểm toán đầu t xây dựng cơ bản và các chơng trình dự án vay nợ viện trợ
của Chính phủ.
- Kiểm toán doanh nghiệp nhà nớc
- Kiểm toán các chơng trình đặc biệt
Đứng đầu các tổ chức Kiểm toán chuyên ngành trên là Kiểm toán trởng, giúp
việc cho các Kiểm toán trởng là các Phó Kiểm toán trởng.
9