Những hư hỏng, nguyên
nhân và tác hại của các chi
tiết phận trong cơ cấu
Bởi:
Khoa CNTT ĐHSP KT Hưng Yên
Những hư hỏng, nguyên nhân và tác hại của các chi tiết phận trong cơ cấu:
A- Nắp máy
Nắp máy làm việc trong điều kiện chịu nhiệt độ cao, áp suất lớn, lại phân bố không đều.
Do đó thường bị những hư hỏng như cong vênh, rạn nứt vùng buồng đốt bị cháy rỗ bám
muội than, khoang chứa nước bị ăn mòn do trong nước có lẫn nhiều tạp chất ăn mòn.
Các mối ghép ren bị hỏng do tháo lắp không đúng quy trình và kỹ thuật. Các đệm bị
hỏng do làm việc lâu ngày.
Tất cả các hư hỏng trên gây nên hiện tượng dò hơi, lọt nước, chảy dầu và làm giảm tỷ
số nén của động cơ. Nước lọt vào buồng đốt gây vỡ piston, sự cố cho cơ cấu trục khuỷu
_ thanh truyền. Muội than bám trên buồng đốt sẽ gây nên kích nổ, muội than rơi xuống
còn làm cào xước xilanh_ piston, kẹt xécmăng. Như vậy đông cơ giảm công suất, nếu
nặng thì động cơ có thể không làm việc được.
B – Thân máy
- Thân máy bị nứt, vỡ do sự cố của piston thanh truyền, hoặc do đổ nước lạnh vào khi
động cơ còn nóng . Làm giảm công suất của động cơ hoặc động cơ sẽ không làm việc
được.
- Đường ống dẫn nước, vùng chứa nước thường bị ăn mòn hóa học. Gây tắc hoặc làm
thủng đường ống dẫn nước làm mát, dẫn đến thiếu hoặc không có nước làm mát khi
động cơ làm việc làm động cơ nóng lên nhanh chóng, giảm công suất của động cơ, tuổi
thọ của động cơ giảm.
- Các đường dẫn dầu bôi trơn bị bẩn, tắc do làm việc lâu ngày.
Những hư hỏng, nguyên nhân và tác hại của các chi tiết phận trong cơ cấu
1/6
Gây thiếu dầu bôi trơn hoặc không có dầu bôi trơn đến các bề mặt làm việc làm các chi
tiết đó nhanh bị mòn, hỏng dẫn tới công suất động cơ giảm. Tuổi thọ động cơ giảm.
- Các lỗ bắt ren bị hỏng do tháo, lắp không đúng kỹ thuật. Gây khó khăn cho việc sữa

dầu lọt, hơi công suất của động cơ giảm.
- Trong một bộ thì xéc măng trên cùng bị mòn nhiều nhất, làm khe hở xécmăng tăng
làm giảm độ kín khít gây va đập xéc măng và rãnh gây xục dầu, lọt hơi làm giảm công
suất của động cơ.
- Xéc măng đôi khi bị bó kẹt, gãy do nhiệt độ cao, thiếu dầu bôi trơn. Xéc măng gẫy có
thể gây nên cào xước xy lanh.
E –Piston
+ Phần thân piston:
Bị mòn do ma sát với thành xy lanh, piston bị mòn và giảm đường kính thay đổi độ côn
và độ ô van, khe hở giữa piston và xy lanh tăng, piston chuyển động không vững chắc
trong xy lanh gây ra va đập khi làm việc.
+ Rãnh lắp xéc măng: Bị mòn do va đập với xéc măng trong đó rãnh trên cùng mòn
nhiều nhất, trong cùng một rãnh thì mặt dưới bị mòn nhiều hơn.
+ Lỗ bệ chốt: Bị mòn côn hoặc ô van do va đập với chốt piston.
+ Đỉnh piston:Thông thường đỉnh piston bị cháy rỗ, ăn mòn hoá học do tiếp xúc với khí
cháy ngoài ra thân piston con bị cháy rỗ cào xước trong dầu có cặn bẩn, đôi khi piston
còn bị nứt vỡ do sự cố của động cơ hoặc do kích nổ.
F- Chốt piston
Chốt piston bị mòn ở vị trí lắp với đầu nhỏ thanh truyền, tạo lên độ côn và độ ô van.
Chốt bị mòn làm tăng khe hở với bạc lót gây va đập khi động cơ làm việc (gọi là gõ ắc)
nguyên nhân gây mòn là do ma sát khi làm việc và làm việc trong điều kiện năng nề, bôi
trơn không hoàn thiện.
G - Thanh truyền:
Thanh truyền là chi tiết làm việc trong điều kiện chịu lực phức tạp luôn thay đổi về
phương chiều và trị số nên thường có những hư hỏng sau:
* Thanh truyền bị cong:
Những hư hỏng, nguyên nhân và tác hại của các chi tiết phận trong cơ cấu
3/6
Thanh truyền bị cong lam cho piston đâm lệch về một phía piston và xéc măng bị
nghiêng làm giảm độ kín khít cum piston xéc măng và xy lanh mòn nhanh.

ôvan.
- Do ma sát giữa bạc và cổ trục Chất
lượng dầu bôi trơn kém, trong dầu có
chứa nhiều tạp chất Do bạc bị mòn
Do lực khí cháy thay đổi theo chu kỳ
Do làm việc lâu ngày.
- Làm tăng khe hở lắp
ghép sinh ra va đập trong
quá trình làm việc Làm
tăng khe hở giữa cổ trục và
cổ biên dẫn tới giảm áp
suất dầu bôi trơn.
3
Bề mặt
làm việc
của bạc
bị cháy
xám, tróc
rỗ.
- Do thiếu dầu bôi trơn, chất lượng dầu
bôi trơn kém trong dầu có chứa nhiều
tạp chất Do khe hở của bạc và trục quá
nhỏ Do đường dầu bị tắc dẫn tới hiện
tượng thiếu dầu bôi trơn.
Làm các chi tiết bị mài
mòn nhanh.
4
Trục bị
bó cháy
lớp kim

cặn bẩn Do các đường dầu lâu ngày
không được thông rửa.
- Làm cho các vị trí cổ
trục, cổ biên bị mòn nhanh
do thiếu dầu bôi trơn Nếu
thiếu dầu lớn có thể gây
hiện tượng cháy, bó bạc.
7
Trục bị
nứt, gãy.
- Do hiện tượng kích nổ Do sự cố
piston thanh truyền gây ra Do hiện
tượng lọt nước vào buồng đốt Do nỗi
của nhà chế tạo hoặc do vật liệu chế tạo
không đảm bảo yêu cầu Do tháo lắp
không đúng kỹ thuật.
- Làm phá hỏng trục
khuỷu Phá hỏng động cơ.
K - Bạc lót thanh truyền và bạc lót trục khuỷu
TT Hư hỏng Nguyên nhân Tác hại
1
Bề mặt làm
việc của bạc
bị cào xước
thành những
đường tròn.
Do trong dầu có nhiều cặn bẩn, nếu vết
xước sâu có thể do cát hoặc kim loại.
Làm cho bạc và các ổ
trục bị mài mòn nhanh

- Do khe hở lắp ghép giữa bạc và trục
quá nhỏ Do thiếu dầu bôi trơn Do
Làm xước, gẫy trục.
Những hư hỏng, nguyên nhân và tác hại của các chi tiết phận trong cơ cấu
5/6
kim ở trên bề
mặt làm việc
của bạc.
tắc đường dẫn dầu Do chất lượng chế
tạo bạc không đảm bảo.
5
Bạc bị xoay
lưng
- Do không đảm bảo độ găng Do lắp
ghép không đúng chiều.
Làm bịt lỗ dầu bôi trơn
gây nên hiện tượng
phát.
Những hư hỏng, nguyên nhân và tác hại của các chi tiết phận trong cơ cấu
6/6