Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Lời nói đầu
Công cuộc đổi mới toàn diện đất nớc ta hiện nay, vấn đề học tập, nghiên
cứu môn thơng mại đợc đặt ra một cách thiết, nhằm khắc phục tình trạng lạc
hậu về kỷ luật kinh tế góp phần hình thành t duy kinh tế mới.
Trong bộ môn thơng mại với nhiều đề tài phong phú mang những sắc
thái khác nhau, đề tài nào cũng có phần quan trọng và không thể thiếu trong
đời sống hiện nay. Song đề tài em chọn nghiên cứu môn học này là đề tài
"Dịch vụ thơng mại", vì đề tài này nó gắn liền về thị trờng hàng hoá... nó rất
hữu ích trong cuộc sống, đặc biệt từ sau khi thay đổi cơ chế cũ và áp dụng cơ
chế mới.
Đây là một đề tài rất lớn mà trình độ nhận thức của đề tài lại có hạn nhất
là trong thực tiễn. Do đó những nội dung mà em trình bầy, trong chuyên đề
này chỉ là những nhận thức thu lợm đợc, qua sách báo, tài liệu, rất long đợc
các thầy cô, giúp đỡ em để đề tài này đợc hoàn chỉnh hơn, và mang tính khoa
học hơn nữa.
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
I- Sự ra đời và phát triển của dịch vụ
Khái niệm đặc điểm của dịch vụ
1- Sự ra đời và phát triển của dịch vụ:
Dịch vụ ra đời và phát triển là một tất yếu khách quan, do sự phát triển
của phân công lao động xã hội và sản xuất hàng hoá quyết định. Thuật ngữ
dịch vụ lúc đầu xuất hiện trong các hoạt động hậu cần của quân đội trong thời
kỳ chiến tranh (nh chăm sóc sức khoẻ cho binh sỹ nuôi quân, các dịch vụ may
mặc quân trang, vận chuyển lơng thực, thực phẩm, vũ khí...). Sau này chúng đ-
ợc hình thành đa vào các lĩnh vực kinh tế, xã hội đặc biệt phát triển trong nền
kinh tế thị trờng. Dịch vụ xuất hiện ở hầu khắp các lĩnh vực của đời sống kinh
tế xã hội. Sự ra đời và phát triển của dịch vụ trong lịch sử kinh tế thế giới gắn
liền với các giai đoạn của quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế.
Dịch vụ ra đời sau nông nghiệp, công nghiệp là một bộ phận vị trí ngày

của họ là nhằm mục tiêu tối đa hoá lợi nuận trong khi chính phủ các doanh
nghiệp công ích, các tổ chức xã hội chủ yếu thực hiện các dịch vụ lợi nhuận.
Dịch vụ còn đợc hiểu là hoạt động hỗ trợ cho hoạt động chính hay là lợi
ích cung ứng do khách hàng mong đợi hoặc nhận đợc ngoài bản thân của hàng
hoá đó. Trong trờng hợp này, dịch vụ không phải là hoạt động chính nhng rất
cần thiết và quan trọng đối với cả chủ thể ngời bán và ngời mua, ngời cung cấp
và ngời sử dụng dịch vụ.
Đối với nhà cung cấp, trong trờng hợp này dịch vụ là hoạt động bổ trợ
hoặc thúc đẩy hoạt động chính nhằm mục tiêu một cách tốt nhất.
Đối với ngời tiêu dùng, dịch vụ đợc coi là lợi ích mà họ nhân đợc và thụ
hởng ngoài hàng hoá (đã mua hoặc đợc cung cấp).
Về mặt cách hiểu theo nghĩa rộng bao trùm lên cả các hoạt động kinh
doanh dịch vụ của doanh nghiệp.
b- Dịch vụ là một nhành, một lĩnh vực trong cơ cấu kinh tế quốc dân
Phân công lao động xã hội và sản xuất hàng hoá là cơ sở quyết định sự
ra đời của ngành kinh tế dich vụ. Khác với nông nghiệp và công nghiệp là
ngành trực tiếp sản xuất của cải vật chất, ngành dịch vụ không trực tiếp sản
xuất ta của cải vật chất với t cách là hàng hoá hữu hình, nhng trực tiếp tạo ra
thu nhập quốc dân. Dịch vụ là ngành kinh tế có ảnh hởng lớn, góp phần thúc
đẩy làm tăng thu nhập quốc dân do ngành sản xuất tạo ra, thông qua việc gia
tăng giá trị hàng hoá trong các ngành đơn vị sản xuất.
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Ngành dịch vụ có chức năng cung ứng các sản phẩm vô hình nhằm đáp
ứng nhu cầu của sản xuất, của lu thông của hàng hoá, của tiêu dùng xã hội.
Chức năng cung ứng của dịch vụ đợc thực hiện thông qua phơng tiện trao đổi
mua bán bằng tiền (tức là thông qua thị trờng và thơng mại).
Cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội nhiều ngành dịch vụ ra đời (nh
thơng mại, du lịch, vận tải, ngân hàng, bảo hiểm, y tế, văn hoá, giáo dục...)
phát triển thành lĩnh vực hay khu vực dịch vụ rộng lớn trong nền kinh tế quốc

Dịch vụ tồn tại dới hình thái phi vật thể. Khách hàng, ngời sử dụng các
dịch vụ không thể nhìn thấy, sờ mó, thử mùi vị... trớc khi tiêu dùng chúng. Họ
chỉ có thể cảm nhận kết quả, chất lợng hoạt động cung ứng chúng. Họ chỉ có
thể cảm nhận kết quả, chất lợng hoạt động cung ứng diễn ra quá trình tiếp nhận
đợc kết quả với quá trình tiếp nhận và tiêu dùng dịch vụ đó.
Khác với hàng hoá (hữu hình) sản phẩm dịch vụ không xác định bằng
tiêu chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lợng theo các chuẩn mực ISO... giống nh
các hàng hoá thông thờng khác. Ngời ta không thể nhìn thấy nhãn, mác... của
các dịch vụ mà nhờ các thông tin chất lợng để tiếp xúc giữa ngời cung ứng và
ngời sử dụng dịch vụ để đánh giá chất lợng của dịch vụ.
b- Chất lợng của dịch vụ rất khó đánh giá và không ổn định
Chất lợng của dịch vụ rất khó đánh giá, do tính vô hình của dịch vụ ảnh
hởng, chỉ ngời sản xuất và tiêu dùng dịch vụ mới nhận rõ đặc điểm này. Chất l-
ợng của dịch vụ phụ thuộc rất nhiều yếu tố nh bản thân ngời cung cấp và ngời
sử dụng dịch vụ (nhận thức về chất lợng, trình độ, kỹ năng và nghệ thuật của
ngời cung ứng. Thói quen sở thích của ngời tiêu dùng dịch vụ, chu kỳ năng l-
ợng của tham gia trao đổi dịch vụ...) thời gian và địa địa điểm cung ứng, tiêu
dùng dịch vụ môi trờng diễn ra sự trao đổi dịch vụ và các yếu tố khách quan
khác. Do vậy chất lợng của dịch vụ thờng giao động, không iỉn định và đánh
giá mang tính tơng đối. Khác với chất lợng của sản phẩm dịch dụ chất lợng của
hàng hoá (hữu hình) đợc xác định từ khi sản xuất trớc khi đem trao đổi hay
cung ứng cho khách hàng các sản phẩm hàng hoá này có thể đánh giá theo các
tiêu chuẩn quốc gia (khu vực hoặc quốc tế)
c- Sản xuất và tiêu dùng dịch vụ diễn ra đồng thời.
Quá trình sản xuất và tiêu dùng dịch vụ không tách rời nhau. Nghĩa là
các hoạt động tạo ra dịch vụ của ngời cung cấp diễn ra đời đồng thời với quá
trình sử dụng dịch vụ của tiêu dùng theo không gian và thời gian, khác với dịch
vụ, quá trình sản xuất và tiêu dùng hàng hoá hữu hình có thể tách rời nhau về
5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368

6