I. Yếu tố ảnh hưởng đến quá trình ra quyết định:
Có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến quá trình ra quyết định. Chúng ta
chia nó thành các yếu tố bên trong và bên ngoài.
1.Yếu tố bên ngoài:
-Điển hình là những biến động của thị trường.Bao gồm lạm phát, tăng
trưởng hay do thiếu hiểu biết về các thông tin quan trọng….
Chúng ta xem một vài hình ảnh về lạm phát và tăng trưởng.
Lạm phát: là sự tăng lên theo thời gian của mức giá chung của nền kinh
tế. Trong một nền kinh tế, lạm phát là sự mất giá trị thị trường hay
giảm sức mua của đồng tiền.
Do thông tin:
Trong quá trình ra quyết định thông tin được coi là nguyên liệu vô cùng
quan trọng, nó chi phối đến hiệu quả và tính chất của việc ra quyết định.
Do đó thông tin càng phong phú, đầy đủ, được thu thập từ nhiều là nhân
tố tốt, nhưng nếu nguồn thông tin có chất lượng, bảo đảm độ tin cậy cao,
xác đáng thì sẽ tốt hơn rất nhiều và sẽ giúp người ra quyết định có những
quyết sách đúng đắn, phù hợp. Tuy vậy, chúng ta cần thấy rằng việc thu
thập nhiều thông tin có thể sẽ mất nhiều thời gian, chi phí cao và có thể
làm nhiễu thông tin, hệ quả xảy ra là việc ra quyết định chậm trễ, mất cơ
hội kinh doanh, không phù hợp thực tiễn.

VD1: Cách đây 1500 năm, lụa là mặt hàng độc quyền của Trung
Quốc, giá cả tơ lụa trên thị trường thế giới do Trung Quốc khống chế.
Công nghệ nuôi tằm lấy tơ dệt lụa là một bí mật quốc gia được người
Trung Quốc cất giữ trong nhiều thế kỷ. Sau sự kiện công chúa Trung
Hoa giấu con tằm giống trong khăn trùm đầu vượt qua biên giới Trung
Quốc sangẤn Độ, công nghệ tơ lụa bắt đầu phát triển ở mảnh đất Nam Á
này.
Để lấy được bí mật công nghệ sản xuất tơ lụa, Hoàng Đế Đế chế đông la
mã đã cho mời các Giáo sỹ đang truyền giáo ở Ấn Độ tới gặp để nhằm

nghiệp phải có hệ thống kiểm soát khoa học, khen thưởng và kỷ luật phải
được thực hiện nghiêm túc, chặt chẽ, cơ chế bổ nhiệm, miễn bãi chức vụ
rõ ràng, dân chủ và đặc biệt thiết lập môi trường làm việc văn minh.
• Bản lĩnh của người ra quyết định:
Quyết định được đưa ra phụ thuộc vào việc có dám chấp nhận rủi ro để
vượt qua mọi trở ngại trong khi ra quyết định.
• Đạo đức:
+ Khái niệm đạo đức trong kinh doanh hiện nay được nhiều nhà khoa
học hiểu với quan điếm khác nhau. Nhưng dù làm gì, ở lĩnh vực nào thì
mỗi cá nhân chúng ta luôn cần có đạo đức, điều đó đối với nhà quản trị
thì càng quan trọng. Bởi kinh doanh suy cho cùng thì cũng là đem lại lợi
ích cho cá nhân ông chủ, nếu đòi hỏi nhu cầu cá nhân của mình mà quên
lợi ích của người khác hay trà đạp lên lợi ích của người khác thì tất yếu
cần loại bỏ. Vấn đề này quan trọng với mỗi ngưới ra quyết định vì mỗi
quyết định của nhà quản trị liên quan đến quyền lợi của nhiều người, của
tập thể và rộng hơn là cả xã hội.
Chúng ta cần lên án và loại bỏ những hành vi thiếu đạo đức kinh doanh
của một số chủ thể, chẳng hạn như việc bán sữa giả, kém chất lượng gây
ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.
+ Ý thức trách nhiệm:
Nhà quản trị là người có nhiều quyền lợi trong doanh nghiệp. Được thể
chế công ty hay pháp luật thừa nhận một số quyền hạn nhất định tuỳ
thuộc cấp độ quản trị, bên cạnh quyền lợi thì nhà quản trị có trách nhiệm
và nghĩa vụ cao hơn so với người khác. Vì thế nếu nhà quản trị không
quan tâm đến trách nhiệm của mình với công việc với quyết định thì thật
không lường hết hậu quả để lại.Nhà quản trị có trách nhiệm sẵn sàng hi
sinh lợi ích cá nhân phục vụ cho tập thể, huy động mọi nguồn lực của bản
thân để phục vụ lợi ích chung.
• Tài năng, kỹ năng:
+Khả năng tư duy:

+ Kiến thức:
Yếu tố này được coi là nền tảng cơ bản nhất đối với nhà quản trị. Kiến
thức nhân loại là vô tận nhà quản trị càng học rộng hiểu nhiều thì ra
quyết định sẽ có rất tốt, hiệu quả. Kiến thức của nhà quản trị là sự tổng
hợp từ nhiều lĩnh vực của đời sống được trau dồi từ nhiều hình thức: học
nhà trường, học ngoài xã hội, học từ thực tế, những kiến thức này được
kết tinh tạo ra kiến thức rất riêng biệt.Trong thực tế chúng ta đã chứng
kiến nhiều nhà quản trị rất thành đạt khi trình độ học vấn thấp, nhưng
cũng có nhiều nhà quản trị bằng cấp rất cao nhưng khả năng quản trị yếu
(chúng ta loại trừ yếu tố mua bằng cấp, học rởm.v.v). Nhà quản trị có
kiến thức đã tốt nhưng biết huy động, sử dụng kiến thức là quan trọng
hơn, bên cạnh đó luôn học hỏi, tìm hiểu từ thực tiễn để nâng cao trình độ
của mình.
• Kinh nghiệm thực tế:
Một nhà quản trị cũng đòi hỏi có nhiều kinh nghiệm, từng trải thì khi ban
hành quyết định sẽ hiệu quả, phù hợp, hay lường trước rủi ro và có biện
pháp đề phòng. Ngược lại với nhà quản trị chưa có kinh nghiệm nhưng
có kiến thức thì cần rèn luyện nhiều trong môi trường công việc để va
chạm những tình huống trong kinh doanh để không bị bỡ ngỡ.
• Ngoài ra còn có
- Sức khoẻ:
Nhà quản trị thường lao động trí óc rất nhiều, do đó,tiêu hao nhiều năng
lượng và có thể ảnh hưởng đến vấn đề tinh thần. Muốn có tinh thần tốt thì
điều cốt lõi phải có sức khoẻ tốt, hai yếu tố này bổ trợ cho nhau và rất
cần thiết đối với nhà quản trị.
- Triết lý kinh doanh và chiến lược công ty.
Vấn đề đặt ra của nahf kinh doanh là làm sao đạt mục tiêu, muốn vậy thì
huy động tổng hợp sức lực trí tuệ của tập thể công nhân viên trong đơn vị
cùng thực hiện. Nhưng làm thế nào để có được sức lực tổng lực đó thì
những nhà quản trị phải thiết lập cho doanh nghiệp của mình một triết lý