Sử dụng CNTT vào việc tổ chức trò chơi khi dạy Lịch sử và Địa lí lớp 4.
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lí do chọn đề tài.
II. Mục đích nghiên cứu.
III. Nhiệm vụ nghiên cứu.
IV. Phương pháp nghiên cứu.
PHẦN NỘI DUNG
1. Thế nào là trò chơi học tập.
2. Tác dụng của trò chơi học tập.
3. Những phản ứng tâm lí của học sinh khi tham gia trò chơi.
4. Tổ chức trò chơi học tập.
MỘT SỐ YẾU TỐ CƠ BẢN TRONG CHƯƠNG TRÌNH LỊCH SỬ, ĐỊA LÍ
LỚP 4
1. LỊCH SỬ:
- Các yếu tố về thời gian lịch sử.
- Các yếu tố về sự kiện lịch sử.
- Các yêu tố về nhân vật lịch sử.
- Các yếu tố về địa danh lịch sử.
2. ĐỊA LÍ:
- Đối tượng địa lí.
- Hiện tượng tự nhiên.
- Vị trí địa lí, khí hậu và con người.
3. CÁC TRÒ CHƠI:
A. Các trò chơi khi dạy địa lí:
1. Trò chơi " Ai đoán tên đúng".
2. Trò chơi " Điền đúng điền nhanh'.
GV: Nguyễn Thanh Tùng Trường TH Tịnh
Trà
1
Sử dụng CNTT vào việc tổ chức trò chơi khi dạy Lịch sử và Địa lí lớp 4.

Cùng với tất cả các môn học khác trong chiến lược phát triển toàn diện, có thể nói
rằng mọi người vẫn coi Toán và Tiếng Việt là một trong những môn học quan trọng
còn những môn học khác là môn phụ không quan trọng. Song như Chủ Tịch Hồ Chí
Minh đã từng nói:
"Dân ta phải biết sử ta
Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam".
Qua bộ môn lịch sử các em được hiểu sâu hiểu kĩ về quá trình và từng thời kì
xây dựng đấu tranh và gìn giữ đất nước. Mặt khác qua môn Địa lí các em được tìm
hiểu về các địa danh, lãnh thổ của đất nước. Có thể nói rằng học Địa lí có tác dụng rất
lớn khi học lịch sử hay nói cách khác học lịch sử là điểm tựa, là nền tảng cho môn địa
lí. Ví dụ như khi học Địa lí bài Thành Phố Hồ Chí Minh học sinh biết được đây là
thành phố lớn nhất cả nước và được lấy tên là thành phố Hồ Chí Minh năm 1975. Qua
đây học sinh nhớ lại sự kiện lịch sử vô cùng quan trọng đó là sự kiện giải phóng Miền
Nam vào 30. 4. 1975.
Trước đây các em thường chú trọng đến hai môn Toán và Tiếng Việt, không
chú ý đến Địa lí và Lịch sử. Vì vậy muốn các em học tốt môn học thì điều trước tiên
phải tạo cho các em say mê và hứng thú với môn học. Trên quan điểm đó người giáo
viên cần luạ chọn những phương pháp dạy học nào cho phù hợp để phát huy tính hiệu
quả nhất trong từng bài học đảm bảo theo những yêu cầu và kĩ năng cần thiết, nhằm
đáp ứng được những yêu cầu đổi mới chương trình môn lịch sử và địa lí.
Song phát triển trí tuệ cho học sinh thông qua hoạt động học tập, hoạt động vui
GV: Nguyễn Thanh Tùng Trường TH Tịnh
Trà
3
Sử dụng CNTT vào việc tổ chức trò chơi khi dạy Lịch sử và Địa lí lớp 4.
chơi là một quá trình bền bỉ không thể tính bằng tuần, bằng tháng. Hơn nữa còn phải
xuất phát từ trình độ nhận thức và hoàn cảnh sống của trẻ em để các em luyện tập dần
dần từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp nhằm phát huy ở trẻ một óc quan sát tinh
nhạy, trí tưởng tượng phong phú, tư duy suy luận lôgíc
Trên tinh thần " học mà chơi, chơi mà học" , "chơi vui học càng vui" nhằm thoả

việc tổ chức trò chơi khi dạy Lịch sử và Địa lí lớp 4".
II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Giúp trẻ học Lịch sử và Địa lí thông qua các trò chơi học tập là một trong
những hướng đổi mới phương pháp ở Tiểu học. Nhằm ứng dụng các kiến thức, kĩ
năng về môn Lịch sử, Địa lí vào giải quyết những tình huống thực tế trong đời sống
hàng ngày.
Tìm hiểu nội dung và phương pháp dạy học Lịch sử và Địa lí ở học sinh lớp 4
bao gồm các trò chơi có mục đích học tập rõ rệt. Nó là dấu ấn của những cuộc chơi
làm lắng đọng mãi trong tâm hồn trẻ và làm nên nguồn sức mạnh thôi thúc trẻ sống
tốt hơn, học tốt hơn và phát triển tốt hơn. Đồng thời những hoạt động trò chơi học tập
là những phương tiện dạy học và giáo dục phù hợp với đối tượng phong phú và hình
thức nhằm tránh lối học vẹt, tư duy thụ động, máy móc, dập khuôn
III. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
1. Nghiên cứu đề tài:
- Nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến Lịch sử và Địa lí.
- Nghiên cứu sách giáo khoa và sách giáo viên để tìm hiểu nội dung, phương pháp
dạy Lịch sử và Địa lí. Trên cơ sở đó lựa chọn những trò chơi phù hợp.
2. Dạy thực nghiệm.
GV: Nguyễn Thanh Tùng Trường TH Tịnh
Trà
5
Sử dụng CNTT vào việc tổ chức trò chơi khi dạy Lịch sử và Địa lí lớp 4.
IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
- Phương pháp nghiên cứu các tài liệu về môn Lịch sử và Địa lí.
- Phương pháp điều tra thực trạng. Phương pháp thực nghiệm.
GV: Nguyễn Thanh Tùng Trường TH Tịnh
Trà
6
Sử dụng CNTT vào việc tổ chức trò chơi khi dạy Lịch sử và Địa lí lớp 4.
PHẦN NỘI DUNG

+ Trò chơi nhằm dẫn dắt hình thành tri thức mới.
+ Trò chơi nhằm củng cố kiến thức, luyện tập kĩ năng.
+ Trò chơi nhằm ôn tập, rèn luyện tư duy trong ngoại khoá.
- Nếu phân loại theo các mạch kiến thức của Lịch sử ta có thể nói tới, chẳng hạn:
+ Trò chơi về trí nhớ thời gian lịch sử.
+ Trò chơi về trí nhớ sự kiện lịch sử.
+ Trò chơi về trí nhớ thời gian lịch sử.
+ Trò chơi về trí nhớ địa danh lịch sử.
- Nếu phân loại theo các mạch kiến thức của Địa lí ta có thể nói tới, chẳng hạn:
+ Vùng đồng bằng.
+ Vùng trung du.
+ Vùng núi.
2. Tác dụng của trò chơi học tập bằng giáo án điện tử:
Làm thay đổi hình thức hoạt động học tập. Học sinh tiếp thu kiến thức tự giác
và tích cực hơn trong những hoạt động đa dạng, hứng thú. Học sinh thấy vui hơn, cởi
mở hơn, thư thái dễ chịu và khoẻ mạnh hơn.
Giúp học sinh rèn luyện củng cố tiếp thu tri thức đồng thời phát triển vốn kinh
nghiệm mà các em đã được tích luỹ thông qua hoạt động chơi.
Rèn luyện kĩ năng, kĩ xảo thúc đẩy hoạt động trí tuệ. Nhờ sử dụng trò chơi học
tập mà quá trình dạy và học trở thành một hoạt động vui và hấp dẫn hơn, các cơ hội
học tập đa dạng hơn.
Đối với học sinh không có phương tiện nào giúp các em phát triển một cách tự
nhiên, có hiệu quả, rèn luyện tính tự chủ bằng trò chơi học tập.
Qua chơi, các em biết tự kiềm chế, được tham gia hoạt động tích cực. Trò chơi
không chỉ là phương tiện mà còn là phương pháp giáo dục.
GV: Nguyễn Thanh Tùng Trường TH Tịnh
Trà
8
Sử dụng CNTT vào việc tổ chức trò chơi khi dạy Lịch sử và Địa lí lớp 4.
Tóm lại, trò chơi nói chung, trò chơi học tập nói riêng giúp cho học sinh phát

học, hay hoàn thành sơ đồ
- Mỗi trò chơi phải có luật chơi, hành động chơi, trò chơi phải có tính thi đua giữa
những người chơi, tức là có thắng thua.
- Căn cứ để thiết kế trò chơi học tập môn Sử- Địa chính là sự kết hợp giữa các yếu tố
cấu thành một trò chơi phổ biến trong sinh hoạt đời sống của học sinh với nội dung
kiến thức. Học sinh sẽ được học trong từng bài, từng chương của môn Lịch sử và Địa
lí trong chương trình Tiểu học.
- Một trò chơi được viết theo cấu trúc sau đây:
+ Mục đích của trò chơi.
+ Luật chơi: chỉ rõ các quy định đối với người chơi, quy định thắng thua trong trò
chơi.
+ Đồ dùng, đồ chơi: Mô tả đồ dùng, đồ chơi được sử dụng trong khi chơi.
+ Số người tham gia chơi: chỉ rõ số người tham gia chơi, những trò chơi có thể tổ
chức một cách linh hoạt tạo nhiều trò chơi phù hợp với đối tượng học sinh, phù hợp
với khả năng và nội dung kiến thức củng cố ôn tập.
+ Xác định tác dụng của trò chơi.
b. Cách tổ chức trò chơi:
Các trò chơi được tổ chức theo nhóm ngay ở trong lớp học với thời gian từ 5
đến 10 phút.
Việc chuẩn bị các trò chơi đơn giản, dễ làm, dễ tìm( quy trình, bìa giấy cũ được dán,
mẫu dây thép, sợi dây, bông hoa giấy, thẻ chữ hoặc qua mạng Internet, giáo viên xây
dựng trên máy tính có thể sử dụng được nhiều lần, nhiều năm.
GV: Nguyễn Thanh Tùng Trường TH Tịnh
Trà
10
Sử dụng CNTT vào việc tổ chức trò chơi khi dạy Lịch sử và Địa lí lớp 4.
Giáo viên phải hướng dẫn cụ thể cách chơi rồi sau đó các nhóm tự đánh giá,
giám sát lẫn nhau. Ngoài ra, giáo viên phải có nhận xét, khích lệ, cũng không nên để
thời gian quá dài ảnh hưởng đến giờ học.
Một chương trình học tập thường tiến hành.

tiện: dụng cụ, vật liệu, câu hỏi phục vụ cho trò chơi. Phục vụ cho trò chơi phải có kế
hoạch được thể hiện ở bài soạn.
- Trò chơi phải thu hút được học sinh tham gia.
- Mọi học sinh tham gia trò chơi học tập cần có:
+ Nhiệt tình, hào hứng, tích cực
+ Nghiêm chỉnh chấp hành luật chơi.
+ Cố gắng vươn lên để thắng.
+ Luôn giữ vững tính đoàn kết thân ái dù thắng hay thua.
+ Nếu thấy học sinh thờ ơ, không tham gia trò chơi, giáo viên cần xem lại cách tổ
chức hoặc nội dung trò chơi không hấp dẫn.
- Ở đây, ưu thế của trò chơi chính là trẻ tập trung hoạt động mọi sức lực của mình một
cách hào hứng tự nguyện nên không tạo ra áp lực tâm lí, mà người chơi cảm thấy rất
tự do, khám phá và làm nảy sinh nhiều sáng kiến. Bên cạnh đó tiến hành các hoạt
động chơi là nắm lấy các phương thức hành động chung, điển hình khái quát của
những hành động thân thể hay tâm lí cụ thể. Những phương thức đó vừa là công cụ,
phương tiện giúp trẻ chinh phục thế giới xung quanh, vừa là cơ sở để trẻ học được
cách điều khiển hành vi, cách bắt hành vi tuân theo một nhiệm vụ nhất định. Tức là
rèn luyện để có tính chủ định, một trong những cấu tạo tâm lí. Nhờ vậy, được phát
huy và phát triển hết khả năng của mình. Hơn thế nữa khi say xưa và sống hết mình
cho trò chơi, trẻ sẽ tìm thấy niềm vui sướng thực sự và được sống trong thế giói của
cảm giác dào dạt dấu ấn của trò chơi
Vì vậy lắng đọng mãi trong tâm trí trẻ và làm nên nguồn sức mạnh thôi thúc trẻ
sống tốt hơn, học tốt hơn và phát triển tốt hơn. Với sức mạnh như vậy trò chơi luôn là
một phương tiện dạy học, con đường cung cấp tri thức và giáo dục phù hợp nhất với
đặc điểm mong muốn của học sinh tiểu học.
GV: Nguyễn Thanh Tùng Trường TH Tịnh
Trà
12
Sử dụng CNTT vào việc tổ chức trò chơi khi dạy Lịch sử và Địa lí lớp 4.
GV: Nguyễn Thanh Tùng Trường TH Tịnh

Văn Lang, đóng đô
Phong Châu- Phú Thọ.
- An Dương Vương,
nước Âu Lạc, đóng đô
ở Cổ Loa.
- Hình thành đất nước với phong tục, tập
quán riêng.
- Đạt được nhiều thành tựu như: đúc
đồng( trống đồng), xoay thành Cổ Loa.
Hơn
1000
năm đấu
tranh
giành
lại độc
lập
Từ năm
179
TCN
đến
năm
938
- Các triều đại Trung
Quốc thay nhau thống
trị nước ta
- Hơn 100 năm nhân dân ta anh dũng
đấu tranh.
- Có nhiều nhân vật và cuộc khởi nghĩa
tiêu biểu như: Hai Bà Trưng, Bà Triệu
- Với chiến thắng Bạch Đằng 938, Ngô

- Xây dựng đất nước thinh vượng về
nhiều mặt: kinh tế, văn hoá, giáo dục,
cuối triều đại vua quan ăn chơi xa xỉ nên
suy vong.
- Đánh tan quân xâm lược nhà Tống lầ
thứ hai.
- Nhân vật lịch sử tiêu biểu:
Lý Công Uẩn, Lý Thường Kiệt
Nước
Đại Việt
thời
Trần
1226-
1400
Triều Trần, nước đại
Việt, kinh đô Thăng
Long
- Tiếp tục xây dựng đất nước, đặc biệt
chú trọng đắp đế, phát triển nông nghiệp.
- Đánh bại cuộc xâm lược của giặc
Mông- Nguyên.
Các nhân vật lịch sử tiêu biểu: Trần
Hưng Đạo, Trần Quốc Toản
Nước
Đại Việt
buổi
đầu thời
Hậu Lê
Thế kỉ
XV

15
Sử dụng CNTT vào việc tổ chức trò chơi khi dạy Lịch sử và Địa lí lớp 4.
- Cuộc khai hoang phát triển mạnh ở
đàng Trong.
- Thành thi phát triển.
- Triều Tây Sơn Nghĩa quân Tây Sơn đánh đổ chính
quyền họ Nguyễn, học Trịnh.
- Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế, lãnh
đạo nhân dân đánh tan giặc Thanh.
- Bước đầu xây dựng đất nước.
- Các nhân vật lịch sử tiêu biểu: Quang
Trung
Buổi
đầu thời
Nguyễn
1802-
1858
Triều Nguyễn, nước
Đại Việt, kinh đô Huế.
- Họ Nguyễn thi hành nhiều chính sách
để thâu tóm quyền lực.
- Xây dựng kinh thành Huế.
GV: Nguyễn Thanh Tùng Trường TH Tịnh
Trà
16
Sử dụng CNTT vào việc tổ chức trò chơi khi dạy Lịch sử và Địa lí lớp 4.
MỘT SỐ YẾU TỐ CƠ BẢN TRONG CHƯƠNG TRÌNH
ĐỊA LÍ LỚP 4
1. Thiên nhiên và hoạt động sản xuất của con người ở miền núi và trung du:
- Dãy Hoàng Liên Sơn.

- Mục đích: Củng cố các cuộc khởi nghĩa của nhân ta chống lại ách đô hộ của các
triều đại phong kiến phương Bắc.
- Chuẩn bị: 2 tờ giấy có ghi đầy đủ các nội dung chơi, 2 bút dạ.
- Cách tiến hành:
Chọn hai đội chơi, mỗi đội có 6 học sinh.
Giáo viên bật màn hình cho cả hai đội và cả lớp cùng quan sát, sau đó giáo viên phát
cho hai nhóm, mỗi nhóm 1 tờ giấy có nội dung như trên màn hình, mỗi đội có 15 giây
đọc các thông tin trên bảng. Sau khi giáo viên hô "1, 2, 3. Bắt đầu!" và tính giờ thì
mỗi đội cử 1 em lên nối, nối xong em đó trở về đứng cuối hàng em thứ hai mới được
lên. Cứ như vậy cho đến học sinh cuối cùng. Hết giờ đội nào nối đúng nhiều hơn, thời
gian nhanh hơn, nối đẹp hơn đội đó là đội thắng cuộc.
- Nội dung trò chơi" nối nhanh tay":
Nối các ý cột A với các ý ở cốt B cho phù hợp.
A
( Thời gian)
Năm 40
Năm 248
Năm 542
Năm 550
Năm 722
Năm 766
Năm 905
Năm 931
Năm 938
GV: Nguyễn Thanh Tùng Trường TH Tịnh
Trà
18
Sử dụng CNTT vào việc tổ chức trò chơi khi dạy Lịch sử và Địa lí lớp 4.
- Tác dụng của trò chơi này: Học sinh được quan sát đáp án và nhận xét nhanh bài
của các đội.

Đại
thành
toán
pháp
Sử dụng CNTT vào việc tổ chức trò chơi khi dạy Lịch sử và Địa lí lớp 4.
3. Trò chơi " Ai nhanh ai đúng"
- Mục đích: Học sinh nhớ nhanh được các sự kiện lịch sử, thời gian và đại danh lịch
sử ngay sau khi học bài Nhà Trần và việc đắp đê.
- Chuẩn bị: Các câu hỏi liên quan trong phạm vi bài học. Các câu hỏi và đáp án đều
được chuẩn bị đủ trên giáo án điện tử.
- Cách tiến hành:
Chơi theo tổ, mỗi tổ được lựa chọn câu hỏi 3 lần, trả lời đúng 1 câu trong 10 giây
được 10 điểm, nếu đội lựa chọn không trả lời được đội kia giành quyền trả lời nếu
đúng được 10 điểm, sai bị trừ 5 điểm.( Trò chơi này có thể áp dụng cho tất cả các bài
học khi củng cố kiến thức).
1 2 3 4 5 6 7
Câu hỏi 1: Nhà Trần thay thế cho triều đại nhà nào?
Câu hỏi 2: Nhà Trần thành lập năm nào?
Câu hỏi 3: Tên một chức quan trông coi việc đắp đê.
Câu hỏi 4: Thời Trần quy định con trai từ bao nhiêu tuổi trở lên phải dành một số
ngày tham gia đắp đê?
Câu hỏi 5: Nghề chính của nhân dân ta cuối thời Trần là nghề gì?
Câu hỏi 6: Tên nước ta dưới triều Trần là gì?
Câu hỏi 7: Kinh đô dưới thời Trần ở đâu?
- Tác dụng của trò chơi này: Học sinh có thể chọn bất kỳ ô chữ nào, không nhất thiết
máy móc chọn lần lượt các ô chữ. Trò chơi này có thể tổ chức chơi cá nhân, nhóm
hoặc cũng có thể chơi cả lớp bằng cách học sinh viết câu trả lời vào bảng con.
4. Trò chơi " Ô chữ kì diệu"
GV: Nguyễn Thanh Tùng Trường TH Tịnh
Trà

Sử dụng CNTT vào việc tổ chức trò chơi khi dạy Lịch sử và Địa lí lớp 4.
GV: Nguyễn Thanh Tùng Trường TH Tịnh
Trà
22
Sử dụng CNTT vào việc tổ chức trò chơi khi dạy Lịch sử và Địa lí lớp 4.
GV: Nguyễn Thanh Tùng Trường TH Tịnh
Trà
23
Sử dụng CNTT vào việc tổ chức trò chơi khi dạy Lịch sử và Địa lí lớp 4.
GV: Nguyễn Thanh Tùng Trường TH Tịnh
Trà
24
Sử dụng CNTT vào việc tổ chức trò chơi khi dạy Lịch sử và Địa lí lớp 4.
GV: Nguyễn Thanh Tùng Trường TH Tịnh
Trà
25