October 28, 2014
October 28, 20141
1
CÁCH KHÁM VÀ
CÁCH KHÁM VÀ
GIẢI PHẪU SIÊU ÂM BỤNG
GIẢI PHẪU SIÊU ÂM BỤNG
BS.NGUYỄN QUÝ KHOÁNG
BS.NGUYỄN QUÝ KHOÁNG
BS.NGUYỄN QUANG TRỌNG
BS.NGUYỄN QUANG TRỌNG
KHOA CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH
BỆNH VIỆN AN BÌNH -TP.HCM
October 28, 2014

2
DÀN BÀI
DÀN BÀI
PHẦN I
PHẦN I

Đại cương:
–
Hỏi bệnh sử và khám lâm sàng.
Hỏi bệnh sử và khám lâm sàng.
–
Qui ước quốc tế về hình siêu âm.
Qui ước quốc tế về hình siêu âm.

Mặt cắt trên đường trung đòn (P).
–
Mặt cắt vai phải-rốn.
Mặt cắt vai phải-rốn.
–
Các mặt cắt dọc & ngang thận (bệnh
Các mặt cắt dọc & ngang thận (bệnh
nhân nằm sấp).
nhân nằm sấp).
–
Mặt cắt cận giữa (T) và (P).
Mặt cắt cận giữa (T) và (P).
–
Các mặt cắt vùng hạ vị Nam.
Các mặt cắt vùng hạ vị Nam.
–
Các mặt cắt vùng hạ vị Nữ.
Các mặt cắt vùng hạ vị Nữ.
–
Các mặt cắt ngang vùng bụng hai bên.
Các mặt cắt ngang vùng bụng hai bên.
–
Biện luận và kết luận.
Biện luận và kết luận.
October 28, 2014

3
DÀN BÀI
DÀN BÀI
PHẦN I

–
Mặt cắt số IV.
Mặt cắt số IV.
–
Mặt cắt liên sườn (P).
Mặt cắt liên sườn (P).
–
Mặt cắt liên sườn (T).
Mặt cắt liên sườn (T).
–
Mặt cắt trên đường trung đòn (P).
Mặt cắt trên đường trung đòn (P).
–
Mặt cắt vai phải-rốn.
Mặt cắt vai phải-rốn.
–
Các mặt cắt dọc & ngang thận (bệnh
Các mặt cắt dọc & ngang thận (bệnh
nhân nằm sấp).
nhân nằm sấp).
–
Mặt cắt cận giữa (T) và (P).
Mặt cắt cận giữa (T) và (P).
–
Các mặt cắt vùng hạ vị Nam.
Các mặt cắt vùng hạ vị Nam.
–
Các mặt cắt vùng hạ vị Nữ.
Các mặt cắt vùng hạ vị Nữ.
–

trứng có khi cần phải mổ bụng, trong khi ứ máu trong âm đạo ta chỉ cần rạch tạo lỗ
thông là đã giải quyết được bệnh).
October 28, 2014

6
ĐẠI CƯƠNG
ĐẠI CƯƠNG
HỎI BỆNH SỬ VÀ KHÁM LÂM SÀNG
HỎI BỆNH SỬ VÀ KHÁM LÂM SÀNG

Phản ứng thành bụng điển hình khiến cho BS siêu âm phải đi tìm kỹ các dấu hiệu
của bụng ngoại khoa.

Ấn đau tại điểm Murphy cùng với hình ảnh phù nề vách túi mật trên siêu âm có thể
góp phần chẩn đoán Viêm túi mật.

Ấn đau và đè ép không xẹp ruột thừa giúp chẩn đoán Viêm ruột thừa cấp…
October 28, 2014

7
DÀN BÀI
DÀN BÀI
PHẦN I
PHẦN I

Đại cương:
–
Hỏi bệnh sử và khám lâm sàng.
Hỏi bệnh sử và khám lâm sàng.
–

Mặt cắt liên sườn (T).
Mặt cắt liên sườn (T).
–
Mặt cắt trên đường trung đòn (P).
Mặt cắt trên đường trung đòn (P).
–
Mặt cắt vai phải-rốn.
Mặt cắt vai phải-rốn.
–
Các mặt cắt dọc & ngang thận (bệnh
Các mặt cắt dọc & ngang thận (bệnh
nhân nằm sấp).
nhân nằm sấp).
–
Mặt cắt cận giữa (T) và (P).
Mặt cắt cận giữa (T) và (P).
–
Các mặt cắt vùng hạ vị Nam.
Các mặt cắt vùng hạ vị Nam.
–
Các mặt cắt vùng hạ vị Nữ.
Các mặt cắt vùng hạ vị Nữ.
–
Các mặt cắt ngang vùng bụng hai bên.
Các mặt cắt ngang vùng bụng hai bên.
–
Biện luận và kết luận.
Biện luận và kết luận.
October 28, 2014


-Phía trên của màn hình là phía trước của
bệnh nhân còn phía dưới của màn hình là
phía sau của bệnh nhân.
October 28, 2014

10
DÀN BÀI
DÀN BÀI
PHẦN I
PHẦN I

Đại cương:
–
Hỏi bệnh sử và khám lâm sàng.
Hỏi bệnh sử và khám lâm sàng.
–
Qui ước quốc tế về hình siêu âm.
Qui ước quốc tế về hình siêu âm.
–
Các mốc mạch máu và hệ mật dùng
Các mốc mạch máu và hệ mật dùng
cho các mặt cắt vùng bụng trên.
cho các mặt cắt vùng bụng trên.

Cách khám siêu âm bụng:
–
Cách đặt và xoay đầu dò.
Cách đặt và xoay đầu dò.
–
Mặt cắt số I.

–
Các mặt cắt vùng hạ vị Nam.
Các mặt cắt vùng hạ vị Nam.
–
Các mặt cắt vùng hạ vị Nữ.
Các mặt cắt vùng hạ vị Nữ.
–
Các mặt cắt ngang vùng bụng hai bên.
Các mặt cắt ngang vùng bụng hai bên.
–
Biện luận và kết luận.
Biện luận và kết luận.
October 28, 2014

11
ĐẠI CƯƠNG
ĐẠI CƯƠNGCÁC MỐC MẠCH MÁU VÀ HỆ MẬT DÙNG CHO CÁC
CÁC MỐC MẠCH MÁU VÀ HỆ MẬT DÙNG CHO CÁC
MẶT CẮT VÙNG BỤNG TRÊN
MẶT CẮT VÙNG BỤNG TRÊN
TM chủ dưới
các TM trên gan
Động mạch chủ bụng
TM thận (T)
Động mạch vành vị
Động mạch thân tạng
Động mạch gan chung

Qui ước quốc tế về hình siêu âm.
–
Các mốc mạch máu và hệ mật dùng
Các mốc mạch máu và hệ mật dùng
cho các mặt cắt vùng bụng trên.
cho các mặt cắt vùng bụng trên.

Cách khám siêu âm bụng:
–
Cách đặt và xoay đầu dò.
Cách đặt và xoay đầu dò.
–
Mặt cắt số I.
Mặt cắt số I.
–
Mặt cắt số II.
Mặt cắt số II.
–
Mặt cắt số III.
Mặt cắt số III.
–
Mặt cắt số IV.
Mặt cắt số IV.
–
Mặt cắt liên sườn (P).
Mặt cắt liên sườn (P).
–
Mặt cắt liên sườn (T).
Mặt cắt liên sườn (T).
–
CÁCH ĐẶT VÀ XOAY ĐẦU DÒ
CÁCH ĐẶT VÀ XOAY ĐẦU DÒ

Bôi gel lên đầu dò.

Đặt đầu dò ở vùng thượng vị, song song với bẹ sườn (P). Bảo bệnh nhân phình
bụng, nín thở.

Tiến hành cắt các mặt cắt số I,II,III.

Để lấy mặt cắt số IV ta đặt đầu dò ở vùng thượng vị, chếch lên trên 15
0
hướng về
bên (T) so với đường ngang bụng.
October 28, 2014

15
CÁCH KHÁM SIÊU ÂM BỤNG
CÁCH KHÁM SIÊU ÂM BỤNGCÁCH ĐẶT VÀ XOAY ĐẦU DÒ
CÁCH ĐẶT VÀ XOAY ĐẦU DÒ
Matthias Hofer et al. Ultrasound Teaching Manual.Thieme.1999.
October 28, 2014

16
CÁCH KHÁM SIÊU ÂM BỤNG

Cách đặt và xoay đầu dò.
–
Mặt cắt số I
Mặt cắt số I
.
.
–
Mặt cắt số II.
Mặt cắt số II.
–
Mặt cắt số III.
Mặt cắt số III.
–
Mặt cắt số IV.
Mặt cắt số IV.
–
Mặt cắt liên sườn (P).
Mặt cắt liên sườn (P).
–
Mặt cắt liên sườn (T).
Mặt cắt liên sườn (T).
–
Mặt cắt trên đường trung đòn (P).
Mặt cắt trên đường trung đòn (P).
–
Mặt cắt vai phải-rốn.
Mặt cắt vai phải-rốn.
–
Các mặt cắt dọc & ngang thận (bệnh
Các mặt cắt dọc & ngang thận (bệnh

19
DÀN BÀI
DÀN BÀI
PHẦN I
PHẦN I

Đại cương:
–
Hỏi bệnh sử và khám lâm sàng.
Hỏi bệnh sử và khám lâm sàng.
–
Qui ước quốc tế về hình siêu âm.
Qui ước quốc tế về hình siêu âm.
–
Các mốc mạch máu và hệ mật dùng
Các mốc mạch máu và hệ mật dùng
cho các mặt cắt vùng bụng trên.
cho các mặt cắt vùng bụng trên.

Cách khám siêu âm bụng:
–
Cách đặt và xoay đầu dò.
Cách đặt và xoay đầu dò.
–
Mặt cắt số I.
Mặt cắt số I.
–
Mặt cắt số II.
Mặt cắt số II.
–

Các mặt cắt vùng hạ vị Nữ.
–
Các mặt cắt ngang vùng bụng hai bên.
Các mặt cắt ngang vùng bụng hai bên.
–
Biện luận và kết luận.
Biện luận và kết luận.
October 28, 2014

20
CÁCH KHÁM SIÊU ÂM BỤNG
CÁCH KHÁM SIÊU ÂM BỤNGMẶT CẮT SỐ II
MẶT CẮT SỐ II
Rumack CM. Diagnostic Ultrasound. 2nd ed. 1998.
Rumack CM. Diagnostic Ultrasound. 2nd ed. 1998.
October 28, 2014

21
DÀN BÀI
DÀN BÀI
PHẦN I
PHẦN I

Đại cương:
–
Hỏi bệnh sử và khám lâm sàng.
Hỏi bệnh sử và khám lâm sàng.

Mặt cắt liên sườn (T).
–
Mặt cắt trên đường trung đòn (P).
Mặt cắt trên đường trung đòn (P).
–
Mặt cắt vai phải-rốn.
Mặt cắt vai phải-rốn.
–
Các mặt cắt dọc & ngang thận (bệnh
Các mặt cắt dọc & ngang thận (bệnh
nhân nằm sấp).
nhân nằm sấp).
–
Mặt cắt cận giữa (T) và (P).
Mặt cắt cận giữa (T) và (P).
–
Các mặt cắt vùng hạ vị Nam.
Các mặt cắt vùng hạ vị Nam.
–
Các mặt cắt vùng hạ vị Nữ.
Các mặt cắt vùng hạ vị Nữ.
–
Các mặt cắt ngang vùng bụng hai bên.
Các mặt cắt ngang vùng bụng hai bên.
–
Biện luận và kết luận.
Biện luận và kết luận.
October 28, 2014

22

–
Cách đặt và xoay đầu dò.
Cách đặt và xoay đầu dò.
–
Mặt cắt số I.
Mặt cắt số I.
–
Mặt cắt số II.
Mặt cắt số II.
–
Mặt cắt số III.
Mặt cắt số III.
–
Mặt cắt số IV.
Mặt cắt số IV.
–
Mặt cắt liên sườn (P).
Mặt cắt liên sườn (P).
–
Mặt cắt liên sườn (T).
Mặt cắt liên sườn (T).
–
Mặt cắt trên đường trung đòn (P).
Mặt cắt trên đường trung đòn (P).
–
Mặt cắt vai phải-rốn.
Mặt cắt vai phải-rốn.
–
Các mặt cắt dọc & ngang thận (bệnh
Các mặt cắt dọc & ngang thận (bệnh

CÁCH KHÁM SIÊU ÂM BỤNG

Bảo bệnh nhân nằm nghiêng qua (T)(bên (P) cao) để cắt mặt cắt liên sườn (P).

Bảo bệnh nhân nằm nghiêng qua (P)(bên (T) cao) để cắt mặt cắt liên sườn (T).

Để đo chiều cao gan ta đặt đầu dò dọc theo đường trung đòn (P).

Khi cần khảo sát OMC thì ta đặt đầu dò theo hướng vai (P)-rốn.

Trích đoạn TÚI MẬTTÚI MẬT ĐƯỜNG MẬTĐƯỜNG MẬT CÁCH ĐO KÍCH THƯỚC ỐNG MẬT CHỦCÁCH ĐO KÍCH THƯỚC ỐNG MẬT CHỦ GIẢI PHẪU SIÊU ÂM THẬN CÁCH ĐO THỂ TÍCH TIỀN LIỆT TUYẾNCÁCH ĐO THỂ TÍCH TIỀN LIỆT TUYẾN

---