MỞ ĐẦU
Chủ tịch Hồ Chí Minh - lãnh tụ vĩ đại và kính yêu của Đảng và dân tộc
Việt Nam, người chiến sĩ đấu tranh không mệt mỏi, nhà hoạt động lỗi lạc của
phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, Anh hùng giải phóng dân tộc, Nhà
văn hoá lớn, trước khi đi xa đã để lại cho dân tộc ta, đất nước ta một di sản vô
cùng quý giá - Di chúc của Người.
Di chúc đã trở thành di sản tinh thần vô cùng quý giá, kết tinh những tinh
hoa đạo đức và tâm hồn cao đẹp, những nội dung tư tưởng cốt yếu định hướng
phát triển lâu dài cho cách mạng Việt Nam. Đó là những tình cảm thắm thiết và
niềm tin vững chắc của Người đối với nhân loại tiến bộ, mà trước hết là với
Đảng ta, nhân dân ta và các thế hệ mai sau.
Di chúc là một văn kiện lịch sử phản ánh tập trung nhất tư tưởng, đạo đức và
tác phong của Người, thể hiện tinh thần trách nhiệm lớn lao, lo lắng mọi bề đến
tương lai của dân tộc ta, của chế độ xã hội chủ nghĩa và loài người. Tư tưởng trong
Di chúc thể hiện nguyện vọng, ý chí và quyết tâm đấu tranh cho sự nghiệp giải
phóng dân tộc, thống nhất nước nhà. Với ý nghĩa đặc biệt đó mà “Di chúc của
Người hiện nay cũng như sau này không những chỉ là của nhân dân Việt Nam mà
còn dành cho tất cả dân tộc, các đảng đang đấu tranh vì chủ nghĩa xã hội và chủ
nghĩa cộng sản, dù ở châu Á, châu Âu hay ở bất cứ nơi nào trên các lục địa”
1
Trong Di chúc, Người khái quát những nhiệm vụ chiến lược và những
vấn đề mấu chốt mà Đảng và nhân dân ta phải nắm vững để hoàn thành sự
nghiệp cách mạng. Hơn 40 năm đã qua kể từ khi Chủ tịch Hồ Chí Minh viết bản
1
Hồ Chí Minh - Sự hội tụ tinh hoa tư tưởng đạo đức nhân loại, Nxb Văn hóa thông tin, H. 2007, tr.595.
1
"Di chúc" căn dặn toàn Đảng, toàn dân và thế hệ trẻ những điều hệ trọng, những
việc cần phải làm vì sự nghiệp cách mạng. Những lời dặn của Người trong đó có
tư tưởng bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau vẫn giữ nguyên giá trị to lớn,
có ý nghĩa sâu sắc

nhân quốc tế trong những năm 60 là vấn đề đánh giá đế quốc Mỹ. Khuynh
hướng đánh giá quá cao sức mạnh Mỹ đã đẻ ra tư tưởng do dự, hữu khuynh, hoà
bình chủ nghĩa, sợ một xung đột nhỏ có thể gây ra chiến tranh hạt nhân. Chính
đế quốc Mỹ đã lợi dụng cuộc khủng hoảng đó trong phong trào cách mạng thế
giới để đẩy mạnh chiến tranh xâm lược Việt Nam với một số lượng bom đạn lớn
hơn nhiều lần số bom đạn được dùng trong Chiến tranh thế giới thứ hai.
Trong tình hình quốc tế phức tạp đó, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã
đánh giá sức mạnh của đế quốc Mỹ và xác định quyết tâm chiến lược giải phóng
miền Nam, thống nhất đất nước.
Từ sự phân tích khoa học và sáng suốt tình hình ta và Mỹ, Người đã thay mặt
toàn Đảng, toàn dân ta khẳng định quyết tâm chiến lược trong sự nghiệp chống Mỹ,
3
cứu nước: "Chiến tranh có thể kéo dài 5 năm, 10 năm, 20 năm hoặc lâu hơn nữa. Hà
Nội, Hải Phòng và một số thành phố, xí nghiệp có thể bị tàn phá song nhân dân Việt
Nam quyết không sợ! Không có gì quý hơn độc lập, tự do! Đến ngày thắng lợi,
nhân dân ta sẽ xây dựng lại đất nước ta đàng hoàng hơn, to đẹp hơn!"
3

“Không có gì quý hơn độc lập, tự do!” là ý chí, là nguyện vọng của toàn
dân Việt Nam, là chân lý của thời đại. Hưởng ứng lời kêu gọi vang dậy núi sông
đó của Chủ tịch Hồ Chí Minh, quân và dân ta từ Nam chí Bắc, phát huy lòng yêu
nước và chủ nghĩa anh hùng cách mạng, lại được sự giúp đỡ có hiệu quả của các
nước xã hội chủ nghĩa anh em và bè bạn trên thế giới, đã làm phá sản hai cuộc
phản công chiến lược mùa khô 1965-1966 và 1966-1967 của Mỹ - ngụy; đã tổng
tiến công và nổi dậy đồng loạt đầu xuân 1968, dồn đế quốc Mỹ ngày càng lún
sâu vào thế phòng ngự chiến lược. Quân dân miền Bắc đã đánh bại cuộc chiến
tranh phá hoại của Mỹ, bắn rơi trên 3.000 máy bay, tiêu diệt và bắt sống nhiều
giặc lái, bắn chìm và bắn bị thương hơn 150 tàu chiến của địch.
Do kết quả đấu tranh anh hùng và đầy hy sinh của nhân dân hai miền Nam
- Bắc, lại được sự đồng tình, ủng hộ của nhân dân tiến bộ Mỹ và nhân dân yêu

cảnh lịch sử đặc biệt của nước nhà, những lời căn dặn của Người không những là
ngọn đèn pha soi sáng cho cách mạng Việt Nam mà nó còn trở thành động lực to
lớn thúc đẩy toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đứng lên đấu tranh, giành thắng
lợi cuối cùng, thống nhất đất nước, đi lên chủ nghĩa xã hội.
1.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về chăm lo bồi dưỡng thế hệ cách mạng
cho đời sau
5
Trong toàn bộ bản Di chúc, Hồ Chí Minh đã di huấn lại những nội dung cơ
bản của cách mạng Việt Nam cần phải thực hiện trong giai đoạn tiếp theo trên cơ
sở đánh giá cách mạng Việt Nam và phong trào cách mạng thế giới; dự báo xu
hướng phát triển của cách mạng Việt Nam và cách mạng thế giới; để lại tình cảm
của Người trước lúc đi xa đối với dân tộc Việt Nam và nhân loại tiến bộ, yêu
chuộng hòa bình. Đặc biệt, Người rất quan tâm đến thế hệ trẻ và coi việc bồi
dưỡng thế hệ trẻ là một công việc hết sức quan trọng.
Tư tưởng bồi dưỡng thế trẻ cho cách mạng Việt Nam được thể hiện sinh
động trong toàn bộ thực tiễn hoạt động cách mạng phong phú, sinh động của
Người, gắn bó chặt chẽ giữa lý luận với thực tiễn, lời nói với việc làm. Tư tưởng
đó được thể hiện trên một số khía cạnh sau:
Một là: Vì sao phải chăm lo xây dựng, bồi dưỡng thế hệ cách mạng
cho đời sau?
Sự nghiệp đấu tranh cách mạng nhằm biến xã hội cũ xấu xa, bất công và
phi nhân tính thành một xã hội mới, tốt đẹp và công bằng cho tất cả mọi người là
một quá trình đầy cam go, thử thách. Trong tác phẩm "Nhà nước và cách mạng",
khi đề cập đến tính chất phức tạp của những nhiệm vụ cách mạng, chẳng hạn
như vấn đề chính quyền, V.I.Lênin từng nói rằng: đấu tranh giành chính quyền
đã khó, nhưng giữ được chính quyền cách mạng còn khó hơn. Chủ tịch Hồ Chí
Minh từng khẳng định: có độc lập, tự do mà nhân dân vẫn chết đói, chết rét thì
độc lập, tự do cũng chẳng có ý nghĩa gì; nhân dân chỉ hiểu rõ giá trị của độc lập,
tự do khi họ được ăn no, mặc ấm Chỉ có chủ nghĩa xã hội mới đem lại cho nhân
dân tất thảy những quyền con người hết sức tự nhiên và chân chính ấy. Nhưng,

7
niên già” với thế hệ “thanh niên tương lai”. Với tầm nhìn chiến lược, Hồ Chí
Minh đã nêu lên luận điểm nổi tiếng về việc muốn thức tỉnh một dân tộc phải bắt
đầu từ việc thức tỉnh thanh niên. Người kêu gọi: “Hỡi Đông Dương đáng thương
hại! Người sẽ chết mất, nếu đám Thanh niên già cỗi của Người không sớm hồi
sinh”
5
. Với luận điểm nổi tiếng đó, Người đã mang lại sinh khí mới, thu hút
thanh niên yêu nước hướng về, đoàn kết, thống nhất quanh Người, lập nên Hội
Thanh niên cách mạng Việt Nam (Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí
hội) – đội tiền thân của Đảng Cộng sản Việt Nam. Người đã truyền bá lý luận
cách mạng, đạo đức cách mạng cho họ và lớp thanh niên tiền bối ấy đã thật sự
xứng đáng với niềm tin của Người. Các đồng chí ấy đã trở thành những hạt
giống đỏ, những người cộng sản trung kiên lãnh đạo cách mạng trong những
ngày đầu trứng nước. Những năm 1925 - 1927 và những năm tiếp theo, Bác đã
gửi sang trường “Đại học phương Đông” của Quốc tế Cộng sản lúc bấy giờ hàng
chục thanh niên để đào tạo lực lượng lãnh đạo của Đảng, của đất nước: Trần
Phú, Lê Hồng Phong, Nguyễn Thị Minh Khai, Hà Huy Tập…Sau này, những
thanh niên ấy đều trở thành những lãnh tụ của Đảng thời dựng Đảng. Với tầm
nhìn chiến lược về công tác cán bộ, Bác đã chú trọng gửi đi đào tạo những thiếu
niên. Tiêu biểu là Lý Tự Trọng - một trong những tấm gương anh hùng của
thanh niên, dân tộc và cách mạng.
Hiểu sâu sắc quy luật tự nhiên và xã hội, Người khẳng định:“Một năm
khởi đầu từ mùa xuân. Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ. Tuổi trẻ là mùa xuân của xã
hội.”
6
và “Thanh niên sẽ làm chủ nước nhà. Phải học tập mãi, tiến bộ mãi, mới
thật là thanh niên”
5
Hồ Chí Minh, Toàn tập, NxbCTQG, Hà Nội, 1995, Tập 2, tr.133

Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb CTQG, H.1995, tập 10, tr.488
8
Hồ Chí Minh, Toàn tập, NxbCTQG, Hà Nội, 1995, Tập 4, tr.33
9
Theo Hồ Chí Minh, để đào tạo thế hệ cách mạng cho đời sau thì sự nghiệp
giáo dục, đào tạo có vai trò hết sức quan trọng. Bằng kinh nghiệm thực tiễn
phong phú của mình, kết hợp với lý luận cách mạng, từ rất sớm, Chủ tịch Hồ Chí
Minh đã nhận thức rõ rằng, một dân tộc dốt là một dân tộc yếu. Do vậy, ngay từ
những ngày đầu mới thành lập chính quyền cách mạng, Người đã coi việc xóa
mù chữ, tiêu diệt giặc dốt và nâng cao dân trí là nhiệm vụ thứ hai trong số sáu
nhiệm vụ cấp bách của đất nước lúc bấy giờ. Đặc biệt, Người đã đưa ra một quan
điểm vừa mang tính chiến lược, vừa mang giá trị nhân văn sâu sắc mà đến nay,
đã trở thành phương châm hành động của toàn xã hội nói chung, của ngành giáo
dục Việt Nam nói riêng. Trong buổi nói chuyện tại lớp học chính trị của giáo
viên cấp II, cấp III toàn miền Bắc ngày 13-9-1958, Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh:
“Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người.
Chúng ta phải đào tạo ra những công dân tốt và cán bộ tốt cho nước nhà. Nhân
dân, Đảng và Chính phủ giao các nhiệm vụ đào tạo thế hệ tương lai cho các cô,
các chú. Đó là một trách nhiệm nặng nề, nhưng rất vẻ vang. Mong mọi người
phải cố gắng làm trọn nhiệm vụ”
9
.
Bởi vậy, dù bận trăm công nghìn việc, Người vẫn thường xuyên quan tâm
và chăm lo sự nghiệp giáo dục của nước nhà, coi giáo dục xã hội chủ nghĩa là
phương thức quan trọng nhất của sự nghiệp "trồng người", là một mắt xích
không thể thiếu trong chiến lược bồi dưỡng thế hệ trẻ. Nói cách khác, trọng trách
to lớn của ngành giáo dục là đào tạo những người kế tục sự nghiệp cách mạng.
Vì vậy, theo Người, dù khó khăn đến đâu cũng phải tiếp tục thi đua dạy tốt và
học tốt; các ngành, các cấp Đảng và chính quyền địa phương phải quan tâm hơn
nữa đến sự nghiệp này, phải chăm sóc nhà trường về mọi mặt, nhằm đẩy sự

11
bị cho tương lai. Việc giáo dục thanh niên không thể tách rời mà phải liên hệ
chặt chẽ với những cuộc đấu tranh của xã hội, nhằm giúp họ tránh những cái độc
hại, tiêu cực và tiếp thu, học hỏi những cái hay, tiến bộ trong cuộc sống. Thanh
niên phải có tinh thần sẵn sàng: "đâu Đảng cần thì thanh niên có, việc gì khó thì
thanh niên làm"; phải đoàn kết chặt chẽ, kiên trì phấn đấu, vượt mọi khó khăn,
thi đua học tập và lao động sản xuất, góp sức vào sự nghiệp xây dựng một nước
Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh.
Ba là: Để thanh niên, thiếu niên và nhi đồng xứng đáng là thế hệ cách
mạng của đời sau, họ cần được bồi dưỡng những gì?
Chủ tịch Hồ Chí Minh nhiều lần khẳng định, muốn xây dựng chủ nghĩa xã
hội, trước hết phải có những con người xã hội chủ nghĩa. Muốn làm tròn trọng
trách người chủ tương lai của đất nước, thế hệ trẻ phải được giáo dục, bồi dưỡng
một cách thường xuyên và toàn diện. Có như vậy, họ mới hội đủ các phẩm chất,
năng lực cần thiết, cả về trí tuệ lẫn bản lĩnh chính trị, cả về nhân cách, đạo đức
lẫn sức khỏe, để đáp ứng những yêu cầu của công cuộc đấu tranh bảo vệ và xây
dựng chủ nghĩa xã hội. Theo đó, việc bồi dưỡng thế hệ trẻ phải tập trung vào
những nội dung cơ bản sau:
Thứ nhất, bồi dưỡng đạo đức cách mạng
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong việc bồi dưỡng thế hệ trẻ, nội dung
quan trọng hàng đầu là xây dựng đạo đức cách mạng, giáo dục tư tưởng xã hội
chủ nghĩa và gột rửa chủ nghĩa cá nhân. Không phải ngẫu nhiên mà Người đặt tư
cách đạo đức của người cách mạng là nội dung trước tiên của cuốn sách "Đường
kách mệnh". Tư tưởng của Người về đạo đức cách mạng chứa đựng nhân sinh
quan và giá trị quan hết sức sâu sắc đối với việc xác lập nhân cách, lý tưởng
cũng như chuẩn mực lối sống cho thế hệ trẻ. Đạo đức cách mạng là đạo đức mới,
12
là phẩm chất không thể thiếu và là cái gốc của con người xã hội chủ nghĩa. Bởi,
"Cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn. Cây
phải có gốc, không có gốc thì cây héo. Người cách mạng phải có đạo đức, không

học tập văn hóa, khoa học - kỹ thuật ; sử dụng những tri thức đó để xây dựng xã
hội mới. Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng, nhiệm vụ này quan trọng hơn bao giờ
hết, bởi chúng ta đi lên chủ nghĩa xã hội từ một nước nông nghiệp lạc hậu. Cụ
thể hóa mục tiêu, nội dung giáo dục phù hợp với từng cấp học, Người viết: "Đại
học thì cần kết hợp lý luận khoa học với thực hành, ra sức học tập lý luận và
khoa học tiên tiến của các nước bạn, kết hợp với thực tiễn của nước ta, để thiết
thực giúp ích cho công cuộc xây dựng nước nhà. Trung học thì cần đảm bảo cho
học trò những tri thức phổ thông chắc chắn, thiết thực, thích hợp với nhu cầu và
tiền đồ xây dựng nước nhà, bỏ những phần nào không cần thiết cho đời sống
thực tế. Tiểu học thì cần giáo dục các cháu thiếu nhi: yêu Tổ quốc, yêu nhân dân,
yêu lao động, yêu khoa học, trọng của công"
13
. Có như vậy, thế hệ trẻ mới có thể
tích lũy được những tri thức cần thiết, tạo tiền đề phát huy năng lực sáng tạo, góp
phần quan trọng vào sự nghiệp bảo vệ và xây dựng chủ nghĩa xã hội của dân tộc.
Thứ ba, bồi dưỡng thể chất
Các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác - Lênin chỉ ra rằng, tương lai của loài
người hoàn toàn tùy thuộc vào việc giáo dục thế hệ trẻ phát triển toàn diện. Chủ
tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến sự phát triển toàn diện của thanh niên,
thiếu niên và nhi đồng Việt Nam, trong đó có sự phát triển về mặt thể chất. Theo
Người, việc giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, thực hiện đời sống mới tất
thảy đều phải có sức khỏe thì mới thành công. Bởi vì, "Mỗi một người dân yếu
ớt, tức là cả nước yếu ớt, mỗi một người dân mạnh khỏe, tức là cả nước mạnh
13
Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb CTQG, H.1995, tập 8, tr.81
14
khỏe"
14
. Với tinh thần đó, Người đã tự mình nêu gương sáng về rèn luyện thể
dục, thể thao; đồng thời, kêu gọi tất cả mọi người, dù gái hay trai, già hay trẻ,

Người vẫn luôn quan tâm đến thế hệ trẻ và coi việc chăm lo, bồi dưỡng thế hệ trẻ,
nhất là thanh niên là một việc làm hết sức cần thiết. Thực hiện được những vấn đề
cơ bản về chăm lo, bồi dưỡng thế hệ trẻ theo tư tưởng Hồ Chí Minh sẽ góp phần
đào tạo được thế hệ cách mạng có đủ phẩm chất và năng lực, vừa “hồng” vừa
“chuyên”, đáp ứng với yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng trong tình hình mới.
2. Ý nghĩa của vấn đề đối với công tác xây dựng thanh niên của Đảng
Cộng sản Việt Nam hiện nay
Thấm nhuần tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, từ khi ra đời đến nay,
trong mọi giai đoạn cách mạng, Đảng ta luôn đánh giá rất cao vai trò của thế hệ
trẻ Việt Nam, nhất là lực lượng thanh niên trong thực hiện sứ mệnh lịch sử của
giai cấp công nhân. Đảng ta chỉ rõ: Thanh niên là người ít bị ảnh hưởng của quốc
gia phong kiến trói buộc họ hơn người lớn, cho nên từ khi phong trào cách mạng
nổi khắp nơi trong xứ, chúng ta thấy quần chúng thanh niên tham gia rất hăng
hái, những cuộc bãi công của công nhân và nông dân biểu tình trong năm nay tỏ
rằng thanh niên lao động đã thành một lực lượng cách mạng rất quan trọng
không thể không kể tới được.
Đảng ta luôn coi thanh niên là lực lượng cách mạng rất quan trọng trong
thực hiện nhiệm vụ chính trị của Đảng. Trước đây cũng như ngày nay, trong sự
nghiệp đổi mới đất nước do Đảng khởi xướng và lãnh đạo, thế hệ trẻ luôn được
đặc biệt quan tâm chăm sóc, đào tạo và bồi dưỡng. Nghị quyết số 04/NQ-TW
16
khẳng định: Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, cách mạng Việt Nam
có vững bước theo con đường xã hội chủ nghĩa hay không là tùy thuộc vào lực
lượng thanh niên. Điều đó cho thấy, Đảng ta luôn quán triệt sâu sắc tư tưởng của
Hồ Chí Minh về thế hệ trẻ đã được Ngươi đề cập đến ở trong Di chúc.
Có thể nói, thế hệ trẻ Việt Nam ngày nay vẫn xứng đáng với niềm tin yêu, sự
khen ngợi và kỳ vọng của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Đoàn viên và thanh niên ta nói
chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xung phong, không ngại khó khăn, có chí tiến
thủ. Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành
những người thừa kế xây dựng xã hội chủ nghĩa vừa "hồng" vừa "chuyên""

Tuy nhiên, một bộ phận thanh niên sống thiếu lý tưởng, giảm sút niềm tin,
ít quan tâm tới tình hình đất nước, thiếu ý thức chấp hành pháp luật, sống thực
dụng, xa rời truyền thống văn hóa dân tộc. Học vấn của một bộ phận thanh niên
nhất là thanh niên nông thôn, thanh niên dân tộc thiểu số còn thấp; nhiều thanh
niên thiếu kiến thức và kỹ năng trong hội nhập quốc tế. Tính độc lập, chủ động,
sáng tạo, năng lực thực hành sau đào tạo của thanh niên còn yếu, chưa đáp ứng
yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hóa. Tình trạng tội phạm và tệ nạn xã hội
trong thanh niên đang gia tăng và diễn biến ngày càng phức tạp. Tỉ lệ thanh niên
nhiễm HIV/AIDS còn cao.
Một số cấp ủy đảng chưa quan tâm đúng mức lãnh đạo công tác thanh
niên; việc đôn đốc, kiểm tra, đánh giá, rút kinh nghiệm thực hiện các chủ trương,
nghị quyết của Đảng về công tác thanh niên không thường xuyên, kịp thời; công
tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng cán bộ trẻ chưa thực sự được coi
trọng; chưa làm tốt công tác phát triển đảng trong thanh niên. Nhà nước chậm
18
thể chế hoá và triển khai thực hiện các chủ trương, nghị quyết của Đảng về công
tác thanh niên; thiếu những chính sách nhất quán, đồng bộ, lâu dài đối với thanh
niên; chưa có chính sách cụ thể để bồi dưỡng, đào tạo, sử dụng tài năng trẻ, việc
thực hiện Chiến lược phát triển thanh niên còn hạn chế. Nhiều bộ, ngành, địa
phương chưa làm tốt trách nhiệm chăm lo, bồi dưỡng, phát huy thanh niên thuộc
lĩnh vực được phân công. Việc đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam
chưa theo kịp sự phát triển của tình hình thanh niên; khả năng chi phối và ảnh
hưởng của Đoàn, Hội trong thanh niên chưa sâu rộng, tỉ lệ tập hợp thanh niên
thấp, tính tiên phong; gương mẫu của cán bộ đoàn, hội và đoàn viên, hội viên chưa
cao. Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể nhiều địa phương chưa phối hợp chặt chẽ,
chưa tạo được sức mạnh tổng hợp trong công tác thanh niên tác thanh niên sự kết
hợp giữa gia đình - nhà trường - xã hội trong giáo dục thanh niên còn hạn chế.
Những hạn chế, yếu kém nêu trên có nhiều nguyên nhân, song chủ yếu là do:
Một là, Nhận thức của một bộ phận không ít cấp ủy đảng, cán bộ, đảng viên

chiến lược bồi dưỡng, phát huy nhân tố và nguồn lực con người. Chăm lo, phát
triển thanh niên vừa là mục tiêu, vừa là động lực bảo đảm cho sự ổn định và phát
triển vững bền của đất nước. Chăm lo, bồi dưỡng, giáo dục thanh niên thành lớp
người “vừa hồng vừa chuyên” theo tư tưởng Hồ Chí Minh là trách nhiệm của cả
20
hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng, vai trò quan trọng của Đoàn thanh
niên Cộng sản Hồ Chí Minh, gia đình, nhà trường và xã hội.
Quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh về chăm lo, bồi dưỡng thế hệ trẻ cho cách
mạng trong tình hình hiện nay, cần quan tâm giải quyết một số vấn đề cơ bản sau:
Thứ nhất, quán triệt và giải quyết tốt vấn đề định hướng phát triển kinh tế
là nhiệm vụ trung tâm, xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt, phát triển văn hóa –
nền tảng tinh thần của xã hội, làm cơ sở để tạo nên sự phát triển, tiến bộ về nhận
thức chính trị và đạo đức, lối sống của đoàn viên, thanh niên; đồng thời tăng
cường giáo dục lý tưởng cách mạng, lối sống văn hóa để hình thành thế hệ thanh
niên có phẩm chất đạo đức tốt, có khí phách và quyết tâm hành động cách mạng.
Thứ hai, đổi mới toàn diện nội dung giáo dục - đào tạo, tạo cơ hội cho mọi
thanh niên được học tập, không ngừng nâng cao trình độ, tri thức khoa học.
Nâng cao chất lượng lao động trẻ, giải quyết việc làm, tăng thu nhập và cải thiện
đời sống cho thanh niên.
Thứ ba, xây dựng môi trường xã hội lành mạnh, tạo điều kiện cho thanh
niên nâng cao đời sống văn hóa tinh thần, phát triển toàn diện. Đẩy mạnh thực
hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”. Coi
trọng hơn nữa việc tuyển dụng tài năng trẻ, tạo bước chuyển có tính đột phá
trong bố trí, sử dụng cán bộ trẻ trên các lĩnh vực của đời sống xã hội.
Thứ tư, xây dựng tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh vững
mạnh, thực sự là trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên. Tăng cường vai trò
của các đoàn thể, tổ chức kinh tế - xã hội và gia đình nhằm phối hợp giáo dục,
bồi dưỡng, rèn luyện và phát huy sự nỗ lực phấn đấu của mỗi thanh niên trong
học tập, lao động và cống hiến, đóng góp cho sự phát triển của đất nước.
*Đối với việc giáo dục, bồi dưỡng thanh niên quân đội

bản về giá trị cuộc sống, họ lúng túng không biết phân biệt đâu là giá trị đích
thực, đâu là sự hư vinh giả tạo. Điều đó dẫn đến hoặc là chạy theo lối sống thực
dụng, chạy theo đồng tiền, và lối sống hưởng thụ, hoặc là buông thả, phó mặc
cho sự cuốn hút của những tệ nạn xã hội.
Tất cả những xu hướng đó đều dễ dẫn đến những nhân cách lệch lạc, tổn
hại cho chính bản thân họ và cho cả cộng đồng. Bởi vậy, trong những nội dung
giáo dục cho thanh niên, trước hết cần quan tâm trang bị cho họ những kiến thức,
những hiểu biết về đạo đức, đạo lý, về truyền thống văn hóa của dân tộc. Dù
rằng, những nội dung đó đã được trang bị cho mỗi người thanh niên từ trong các
nhà trường, trong mỗi gia đình từ thuở thơ ấu. Tuy nhiên, lứa tuổi thanh niên là
lứa tuổi mà kinh nghiệm cuộc sồng chưa nhiều, do vậy họ vẫn đang rất cần sự
quan tâm giáo dục, nâng đỡ của các thế hệ đi trước.
Trên cơ sở những kiến thức, những hiểu biết cơ bản về cái chân - thiện -
mỹ, cần phải hướng cho thanh niên biết đấu tranh để giữ gìn những giá trị văn
hóa truyền thống của dân tộc, của quê hương. Với thanh niên quân đội, chân -
thiện - mỹ phải được thể hiện trong cuộc sống hàng ngày, đó là đoàn kết, thương
yêu, chân thành, thủy chung với đồng chí, đồng đội, sống tình nghĩa và gắn bó
với nhân dân. Dám đấu tranh và biết đấu tranh với lối sống phi đạo đức, thực
dụng chủ nghĩa. Biết cùng đồng chí, đồng đội chăm lo xây dựng môi trường văn
hóa trong đơn vị thực sự trong sáng, lành mạnh.
Hai là, giáo dục cho thanh niên hiểu biết những giá trị truyền thống đấu
tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc.
23
Sinh thời, chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến giáo dục những truyền
thống tố đẹp của dân tộc cho mọi cán bộ, đảng viên, nhất là cho thế hệ trẻ. Theo
Người, việc hiểu biết đầy đủ những giá trị truyền thống trong lịch sử đấu tranh
dựng nước và giữ nước bao giờ cũng là trách nhiệm của mỗi công dân nhất là
với thế hệ trẻ.
Thế hệ trẻ hôm nay là những người được thừa hưởng những thành quả của biết
bao thế hệ cha ông để lại. Trách nhiệm của họ là phải biết tri ân công lao của cha ông,

Hơn 40 năm đã trôi qua, di huấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh về “Bồi
dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau” vẫn còn nguyên giá trị cả về lý luận và
thực tiễn. Di chúc đã phản ánh tâm hồn cao đẹp, đạo đức trong sáng - “muôn vàn
thân yêu” của lãnh tụ đối với Tổ quốc, với nhân dân, với phong trào cách mạng
thế giới, với bạn bè khắp năm châu, đặc biệt là với thanh niên, thiếu niên và nhi
đồng. Do vậy, Di chúc mãi mãi là những lời căn dặn thiết tha, là ánh sáng chỉ
đường, là sức mạnh thôi thúc hành động, không phải chỉ đối với nhân dân ta, mà
25