Bài 3- Tài chính công 1
Bài 3
HỆ THỐNG THUẾ NHÀ NƯỚC
Bài 3- Tài chính công 2
“Nghệ thuật đánh thuế giống như vặt lông ngỗng
sao cho thu được nhiều lông nhất nhưng gây ra ít
tiếng kêu nhất”
Trong đời có hai thứ mà bạn không thể tránh: chết
và thuế. Có những người cho rằng thuế còn tệ hơn
chết. Tại sao chúng ta phải đóng thuế?
"Thuế là cái giá ta phải trả cho một xã hội văn
minh".
Bài 3- Tài chính công 3
Khái niệm - đặc điểm thuế
 Khái niệm
- Là khoản đóng góp mang tính bắt buộc theo quy
định của pháp luật nhằm hình thành ngân sách
nhà nước.
- Là khoản hình thành trong quá trình phân phối
và phân phối lại sản phẩm xã hội, thu nhập quốc
dân.
 Đặc điểm
- Mang tính bắt buộc, có tính pháp lý cao
- Không được hoàn trả trực tiếp
Bài 3- Tài chính công 4
Vai trò của thuế
 Nguồn thu chủ yếu của ngân sách
nhà nước
 Điều tiết vĩ mô nền kinh tế
 Tham gia thiết lập sự công bằng xã
hội (dọc, ngang)

 Luỹ tiến từng phần
là thuế suất luỹ tiến nhưng điều tiết trên
từng phần (bậc) tăng thêm của cơ sở thuế
 Luỹ tiến toàn phần
là thuế suất luỹ tiến, được áp dụng một
mức thuế suất duy nhất trên toàn bộ cơ sở
thuế
Bài 3- Tài chính công 9
Thuế suất thuế TNCN
Bậc
thuế
Thu nhập chịu
thuế (triệu
đồng)
Thuế
suất %
1
2
3
4
5
6
7
>0-5
>5-10
>10-18
>18-32
>32-52
>52-80
>80

Phân loại thuế
 Thuế trực thu: TNDN, TNCN, thuế nhà
đất…
 Thuế gián thu: VAT, TTĐB, XK-NK…
 Các cách phân chia khác (thuế suất,
phạm vi áp dụng….)
 Tỷ trọng thuế gián thu của Việt nam
luôn lớn hơn tỷ trọng thuế trực thu so
với tổng thu. Tại sao?
Bài 3- Tài chính công 11
Nguyên tắc, căn cứ đánh thuế
 Nguyên tắc lợi ích
 Nguyên tắc khả năng đóng góp
→ Chọn cấu trúc thuế suất
 Căn cứ vào nguồn phát sinh thu nhập
 Căn cứ vào nơi cư trú
→ Hiệp định tránh đánh thuế hai lần
Bài 3- Tài chính công 12
Tính chất hệ thống thuế tối ưu
 Tính hiệu quả kinh tế
 Tính đơn giản
 Tính công bằng
 Tính linh hoạt
 Tính trách nhiệm
Bài 3- Tài chính công 13
Tác động của thuế
Thuế
Trực thu - Gián thu
Tuyệt đối - Tương đối
Cạnh tranh - Độc quyền

thế giới giá =10 cung vô hạn thì
giá trong nớc sẽ hạ xuống =10
cung trong nớc chỉ còn 20, nhà 20 E
nớc đánh thuế NK 60% giá 16 i h st
tăng =16 SX trong nứơc =50
thuế nhà nớc thu = ixyh . . . . . .10 k x y m sw
(giải thích chi tiết)
O 20 50 70 90 120 q
Bài 3- Tài chính công 18
Khái quát hệ thống thuế Việt nam
 Hệ thống văn bản pháp luật (10 loại)
 Cơ quan quản lý (3 cấp)
 Cải cách thuế
 Lịch sử hình thành
- Trước 1990: Ko có luật, có 3 cơ quan
thu độc lập.
- Cải cách bước 1 (90-95)
- Cải cách bước 2 (96-nay)
Bài 3- Tài chính công 19
Thuế tiêu dùng
 Thuế tiêu dùng là gì?
 Đặc điểm thuế tiêu dùng
- Là thuế gián thu
- Tác động nhay cảm đến giá
- Mang tính luỹ thoái
- Có nguồn thu ổn định
 Phương pháp đánh thuế
- Theo tính chất (thuế thông thường, đặc biệt)
- Theo giai đoạn (một giai đoạn, nhiều giai đoạn)
Bài 3- Tài chính công 20

 Đặc điểm
- Thuế suất cao
- Danh mục hàng chịu thuế không nhiều
- Giảm tính luỹ thoái của thuế tiêu dùng
- Chỉ đánh vào một công đoạn
- Doanh thu đã bao gồm thuế TTĐB
- Không khuyến khích tiêu dùng, sản xuất
nhập khẩu
. Nội dung thuế TTĐB
Bài 3- Tài chính công 23
Thu nhập là gì?
 Thu nhập? Tổng giá trị mà chủ thể nào đó nhận
được thông qua quá trình phân phối, trong một
khoảng thời gian nhất định.
 Yếu tố chi phối thu nhập
- Mức độ phát triển kinh tế quốc gia
- Cơ chế phân phối
- Yếu tố xã hội, yếu tố khác
 Tiệu thức phân chia thu nhập (chủ thể, lao
động, tài sản, kãnh thổ…)
Bài 3- Tài chính công 24
Thuế thu nhập
 Khái niệm
 Tại sao cần thuế thu nhập
- Tái phân phối, đảm bảo công bằng
- Nhu cầu tài chính nhà nước
- Điều tiết hoạt động kinh tế
- Giảm tính luỹ thoái của thuế tiêu dùng
 Nguyên tắc đánh thuế
- Trên cơ sở thu nhập chịu thuế (các nguồn?)