PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CƠ CẤU TỔ CHỨC CỦA ĐẠI HỌC KINH TẾ
QUỐC DÂN HIỆN NAY
II.1 Đại học Kinh tế quốc dân 45 năm trưởng thành và phát triển
Trường Kinh tế tài chính (nay là Trường đại học Kinh tế Quốc dân) được
thành lập theo Nghị định số: 678/TTg, ngày 25-1-1956. Theo Nghị định này
Trường được đặt trong hệ thống đại học nhân dân Việt Nam trực thuộc Thủ
tướng chính phủ.
Ngay từ khi mới thành lập trường có nhiệm vụ đào tạo và bổ túc kiến
thức kinh tế cho cán bộ quản lý kinh tế tài chính kịp thời phục vụ cho công cuộc
kiến thiết đất nước đang diễn ra sôi động. Với sự nỗ lực của Nhà trường và
được sự quan tâm của Thủ tướng chính phủ, ngày 5 tháng 3 năm 1956 khoá
học đầu tiên của Trường kinh tế tài chính đã khai giảng tại khu Đấu Xảo cũ
(nay là cung văn hoá hữu nghị Việt Xô). Khi đó trường có 149 cán bộ công
nhân viên, trong đó có 30 giáo viên, 5 phiên dịch trung văn. Phương tiện học
tập, ăn ở của thầy và trò còn nhiều thiếu thốn. Song với sự nỗ lực của nhà
trường, tháng 10 năm 1958 sau 18 tháng học tập khoá học đầu tiên của
Trường kinh tế tài chính đã tốt nghiệp, đi nhận công tác.
Ngày 22 tháng 5 năm 1958 Thủ tướng chính phủ ra Nghị định số
252/TTg chuyển Trường kinh tế tài chính về Bộ Giáo dục nằm trong hệ thống
Đại học gọi là Trường Đại học kinh tế tài chính. Sau khi chuyển về Bộ Giáo dục,
với sự giúp đỡ của các chuyên gia Liên Xô và Trung Quốc Nhà trường đã tích
cực xây dựng chương trình theo chương trình của các nước bạn kết hợp với
thực tiễn Việt Nam và khẩn trương chuẩn bị điều kiện để tuyển sinh khoá mới.
Ngày 3 tháng 11 năm 1958 khoá đại học chuyên tu đầu tiên được khai giảng
với 740 học viên theo học 6 ngành. Tháng 6-1959, 2 khoá học đầu tiên của
Trường đã ra đời. Đó là: khoá Công - Nông – Mậu và khoá Thống kê - Tài chính
- Ngân hàng. Những năm đầu của thập niên 60 Trường đã chính thức khai
giảng khóa dài hạn tập trung đầu tiên, mở đầu một số ngành mới như: Ngoại
giao, ngoại thương, kinh tế vận tải (đường bộ, đường thủy và đường sắt), kế
toán...
Do nhu cầu và quy mô đào tạo cán bộ ngày càng lớn, trong những năm

trong đó hơn 500 cán bộ giảng dạy với 20 giáo sư, 58 phó giáo sư, 187 tiến sỹ
và tiến sỹ khoa học, 181 thạc sỹ, 239 giảng viên chính. Ngoài ra, trường còn có
hơn 70 giảng viên kiêm nhiệm là các giáo sư, tiến sỹ đang công tác ở các bộ,
ngành trung ương và ở địa phương. Đứng đầu trong các trường kinh tế về
chất lượng đội ngũ.
Cơ cấu tổ chức Nhà trường không ngừng phát triển, đến năm 2002
trường đã có 20 khoa (4 khoa quản lý không đào tạo chuyên ngành; 11 tổ bộ
môn, 7 trung tâm và 2 viện trực thuộc trường, 10 phòng ban. Trong đó có 10
đơn vị (khoa, trung tâm, bộ môn) trực tiếp đào tạo hơn 30 chuyên ngành của
trường.
Trong 45 năm xây dựng và trưởng thành đại học Kinh tế quốc dân đã
thực hiện khoảng 200 đề tài khoa học cấp Nhà nước, đề tài cấp bộ và nhiều đề
tài cấp cơ sở. Hoạt động nghiên cứu khoa học luôn được nhà trường coi trọng
phục vụ nâng cao chất lượng đào tạo, phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ
quốc. Đại học Kinh tế quốc dân có quan hệ hợp tác với hơn 80 trường, tổ chức
quốc tế thuộc hơn 30 quốc gia trên thế giới.
Trong suốt lịch sử xây dựng và phát triển Trường, Đảng bộ Đại học Kinh
tế quốc dân luôn giữ vững vai trò hạt nhân chính trị, lãnh đạo toàn diện sự
nghiệp phát triển của trường. Các tổ chức: Công đoàn, Đoàn TNCS HCM, Hội
sinh viên trường đã tổ chức nhiều phong trào thi đua thu hút cán bộ, giáo viên,
công nhân viên và sinh viên nhà trường tham gia rèn luyện, giảng dạy, học tập
góp phần tích cực vào sự nghiệp đào tạo toàn diện, nghiên cứu khoa học và tư
vấn của Trường. Với các nỗ lực toàn diện đó, ngày nay Đại học Kinh tế quốc
dân đã trở thành:
- Trung tâm đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế và quản trị kinh
doanh bậc cử nhân, thạc sỹ, tiến sỹ lớn ở Việt Nam.
- Trung tâm nghiên cứu khoa học kinh tế phục vụ đào tạo, hoạch định chính
sách kinh tế của Đảng và Nhà nước, các ngành, địa phương và chiến lược
kinh doanh của các doanh nghiệp.
- Trung tâm tư vấn và chuyển giao công nghệ quản lý và quản trị kinh

còn cũng đơn giản.
+ Ban giám hiệu chịu trách nhiệm trước Đảng và Nhà nước về việc lãnh
đạo, điều hành mọi hoạt động của nhà trường đào tạo nguồn nhân lực cho
công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.
+ Bộ phận chức năng tham mưu cho Ban giám hiệu gồm: Hành chính, Tổ
chức, Tài vụ, đào tạo, Quản trị... có nhiệm vụ giúp Ban giám hiệu trong công
việc quản lý, đào tạo.
+ Các bộ môn giảng dạy có 30 giáo viên chính thức và các giáo viên kiêm
nhiệm (học sáng giảng chiêù). Các giáo viên được bố trí trong 7 bộ môn là:
- Kinh tế chính trị
- Chủ nghĩa Mác- Lênin và cách mạng Việt Nam
- Tài chính
- Mậu dịch
- Quản lý công xưởng
- Thống kê và toán
- Kế hoạch kinh tế quốc dân.
Lúc này, trường có 149 cán bộ công nhân viên, trong đó có 30 giáo viên, 5
phiên dịch trung văn.
Xây dựng trường Kinh tế Tài chính là một chủ trương rất kịp thời của
Đảng và Nhà nước ta nhằm nhanh chóng xây dựng một cơ sở đào tạo, bồi
dưỡng cán bộ quản lý kinh tế phục vụ nhu cầu xây dựng và phát triển đất
nước sau chiến tranh. Ngay sau những năm đầu khi mới thành lập nhà
trường đã tạo được 568 cán bộ quản lý kinh tế đầu tiên cho đất nước từ
các sỹ quan quân đội, các cán bộ cách mạng cốt cán. Đồng thời cũng từ cán
bộ được đào tạo đầu tiên này đã lựa chọn để đào tạo tiếp trở thành cán bộ
giảng dạy đại học ngành kinh tế, quản lý đầu tiên của nước ta.
Qua nghiên cứu về cơ cấu tổ chức của giai đoạn 1956-1958 cho thấy:
+ Tổ chức bộ máy còn đang trong giai đoạn quá độ hình thành
+ Cơ cấu tổ chức còn đơn giản.
+ Các bộ môn chuyên môn được hình thành theo yêu cầu đào tạo chuyên

Bộ phận hợp đồng xây dựng trường
Sơ đồ 3: Cơ cấu tổ chức trường Kinh tế- Tài chính (thời kỳ 1960-1963)
chức và 4 khoa, 11 ngành đào tạo với 21 chuyên ngành được phản ánh qua
sơ đồ 3 dưới đây:
Cụ thể:
- Khoa Mậu – Tài– Ngân gồm 4 ngành với 6 chuyên ngành.
- Khoa Công Nông gồm 2 ngành với 2 chuyên ngành
- Khoa Quan hệ quốc tế gồm 2 ngành với 6 chuyên ngành
- Khoa Thống –Kế- Vận ( Thống kê, Kế hoạch, Vận tải) gồm 3 ngành với 7
chuyên ngành.
- Bộ phận bồi dưỡng đào tạo đại học Tại chức:
Cơ cấu tổ chức này có những thay đổi lớn nhằm đáp ứng yêu cầu đào tạo,
bồi dưỡng nguồn nhân lực cho đất nước trên các lĩnh vực mới đang phát triển:
Nông nghiệp, công nghiệp, giao thông vận tải, quan hệ quốc tế…
Sự biến đổi cơ cấu tổ chức nhà trường phù hợp với đòi hỏi khách quan của
giai đoạn phát triển của đất nước.
BAN GIÁM HIỆU
Sơ đồ 4: Cơ cấu tổ chức nhà trường Kinh tế- Tài chính (thời kỳ 1963-1965)
Thời kỳ này nhằm đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực cho đất nước,
một số trường đại học khối kinh tế được thành lập trên cơ sở hạt nhân là một
số khoa chuyên ngành của trường đại học Kinh tế- Tài chính như: Quan hệ
quốc tế…
II.2.4. Giai đoạn 1963-1965
Năm 1964 cơ cấu tổ chức của trường đại học Kinh tế Tài chính được
phác thảo theo sơ đồ 4 như sau:
Về mặt tổ chức giai đoạn này trường đã thành lập thêm một số bộ môn
cơ bản, cơ sở trực thuộc trường nhằm hỗ trợ cho các chuyên ngành đào tạo.
Sự ghép mối của một số khoa chuyên ngành cho thấy những trở ngại
không nhỏ trong việc quản lý, đào tạo, sinh hoạt khoa học trong các khoa.
II.2.5. Giai đoạn 1965-1975.

ngành mà trường có truyền thống như Ngân hàng- Tài chính, Thương mại…
hình thành một số chuyên ngành mới như Kế toán, Du lịch… cùng với thành
lập các Bộ môn trong khoa là biểu hiện sự đa dạng, lớn mạnh của tổ chức bộ
máy đại học Kinh tế Quốc dân trong giai đoạn này.
Tuy nhiên, giáo dục và đào tạo phải đi trước một bước nhằm tạo nguồn
nhân lực cho xây dựng và phát triển kinh tế đất nước trong điều kiện nền kinh
tế thị trường. Điều này là nhân tố thúc đẩy cho sự thay đổi cơ bản về đào tạo
cũng như cơ cấu tổ chức trong giai đoạn tiếp theo.
II.2.7 Giai đoạn từ 1990 đến nay.
Sau một thời kỳ quá độ, kinh tế Việt Nam thực sự được vận hành theo
một cơ chế thị trường mới. Trước sự phát triển nhanh chóng về sản xuất - kinh
doanh thì yêu cầu về kiến thức quản lý kinh tế và quản trị kinh doanh trở nên
cấp bách hơn bao giờ hết. Trường đại học Kinh tế quốc dân đã đi đầu trong
việc đổi mới chương trình, giáo trình giảng dạy, cập nhật kiến thức kinh tế
hiện đại nhằm đáp ứng nhu cầu của người học. Tuy khoảng thời gian không
dài, hàng chục chuyên ngành đào tạo mới ra đời là điều kiện cho việc hình
thành các khoa, bộ môn mới như: khoa Marketing, khoa Kế toán, khoa Du lịch
& khách sạn, khoa Khoa học quản lý, bộ môn Kinh tế Vi mô, bộ môn Kinh tế vĩ
mô… Do nhu cầu của xã hội, nhiều Viện, Trung tâm đã thành lập như: Viện
Nghiên cứu Kinh tế và phát triển, Viện Quản trị kinh doanh, Trung tâm Ngoại
ngữ kinh tế, Trung tâm tin học…
Cơ cấu tổ chức của trường giai đoạn này có thể được phản ánh qua sơ
đồ 7 sau đây:
Sơ đồ 7: Cơ cấu tổ chức trường Đại học Kinh tế quốc dân (thời kỳ 1990-2002)
BAN GIÁM HIỆU
Hiện nay, đội ngũ cán bộ, giáo viên, công nhân viên của trường là 1079
người ( 747 người trong biên chế), trong đó hơn 500 cán bộ giảng dạy với 20
giáo sư, 58 phó giáo sư, 187 tiến sỹ và tiến sỹ khoa học, 181 thạc sỹ, 239 giảng
viên chính. Ngoài ra, trường còn có hơn 70 giảng viên kiêm nhiệm là các giáo
sư, tiến sỹ đang công tác ở các bộ, ngành trung ương và ở địa phương. Đứng

chuyên ngành có truyền thống trên cơ sở có những thay đổi căn bản, đồng thời
tích cực mở một số chuyên ngành mới cho phù hợp với yêu cầu của nền kinh tế
thị trường. Từ 9 khoa với 9 chuyên ngành đào tạo vào những năm đầu thập kỷ