Đề án ngân hàng trung ơng
Lời nói đầu
Ngy nay, tt c cỏc nc trờn th gii u b lụi cun bi dũng chy
mónh lit ca ton cu hoỏ nn kinh t. Vit Nam cng khụng nm ngoi
xu hng ú. Chỳng ta ang ngy cng m rng quan h quan h vi cỏc
nc trờn th gii v tt c cỏc mt : kinh t, chớnh tr, vn hoỏ, xó hido
ú tt yu lm phỏt sinh nhu cu v ngoi t. ỏp ng nhu cu v ngoi
t cho s dng v trao i, v n nh ng tin quc gia ũi hi Chớnh
ph v ngõn hng nh nc (NHNN) phi cú nhng bin phỏp v chớnh
sỏch phự hp qun lớ ngun ngoi hi trong nc.
Trong nhng nm va qua, vic thc hin chớnh sỏch qun lớ ngoi
hi ca NHNN cng ó t c nhng kt qu nht nh. Qun lớ ngoi
hi v iu hnh t giỏ ó thc s gúp phn n nh giỏ tr ng tin quc
gia, ci thin cỏn cõn thanh toỏn quc t v gia tng d tr v ngoi hi
Vic ban hnh cỏc c ch chớnh sỏch ca nh nc cng ó v ang c
tin hnh theo hng ngy cng t do hoỏ v nhiu mt nh: t giỏ c
hỡnh thnh trờn c s cung cu ngoi t trờn th trng, t l kt hi ngy
cng cú xu hng gim, ni lng cỏc iu kin cho phộp cỏc nh u t
nc ngoi u t vo Vit Nam to iu kiờn thu hỳt lng ln ngoi t
vo trong ncc ch qun lớ hin nay nng ng v phự hp hn vi
nn kinh t th trng. Mc dự vy, vic qun lớ ngoi hi nc ta vn
gp phi rt nhiu khú khn. Trong bi cnh hi nhp kinh t nh hin nay
vic m ca v t do hoỏ thong mi ó lm cho cỏc ro cn ngn cỏch
gia cỏc quc gia b phỏ b, vic hi nhp nh th no phỏt trin l rt
khú khn. Do ú, Chớnh Ph v NHNN phi cú nhng chớnh sỏch qun lớ
ngoi hi sao cho phự hp vi tng thi kỡ nht nh m bo c dt
ngoi hi, thỳc y xut khu, thu hỳt vn nc ngoi v to c tớnh
chuyn i cho ng tin Vit Nam.
Website:
Email :
tế, cổ phiếu quốc tế).
- Để tiến hành mọi hoạt động về ngoại thương, xuất nhập khẩu hàng
hóa…đòi hỏi mỗi quốc gia phải có một lượng DTNH nhất định trong tay có
nghĩa là nhà nước đã nắm được một công cụ quan trọng để thưc hiện các
mục tiêu kinh tế vĩ mô .Vậy DTNH là gì ?
+ Về cơ bản, DTNH là toàn bộ tài sản ngoại tệ hay tài sản có tính
thanh khoản cao của một quốc gia ( thường được giao cho NHNN trực tiếp
điều hành và quản lí) nhằm ngăn ngừa những biến động trong thu xuất
khẩu, thanh toán nhập khẩu cũng như chu chuyển quá lớn của luồng vốn
quốc tế đối với một quốc gia. Nói một cách khác, DTNH đóng vai trò như
phương tiện thanh toán cuối cùng cho các giao dịch của một quốc gia với
phần còn lại của thế giới. DTNH của quốc gia càng lớn nói lên sức mạnh
thanh thế của quốc đó trong sức mạnh kinh tế ở thời kỳ toàn cầu hóa.
Website:
Email :
Tel : 0918.775.368
§Ò ¸n ng©n hµng trung ¬ng
+ Về bản chất, nó phản ánh nền kinh tế quốc doanh xuất khẩu lớn
hơn nhập khẩu và lợi nhuận thu được từ đầu tư ra nước ngoài lớn hơn đầu
tư của nước ngoài vào quốc gia đó.
Vì thế, mục đích của DTNH là để đảm bảo cho một quốc gia luôn
luôn trong trạng thái có thể thanh toán các khoản nợ đúng hạn và có thể
giải quyết những giao động về tỷ giá ngân hàng trong ngắn hạn. Ngoài ra,
DTNH là một cơ sở cho việc phát hành tiền đảm bảo cho mối tương quan
giữa hàng và tiền trong nước. NHNN với tư cách là cơ quan duy nhất có
nhiệm vụ phát hành tiền, xây dựng và thực thi chính sách tiền tệ, lập và
theo dõi cán cân thanh toán quốc tế, NHNN đã được giao nhiệm vụ quản lí
nhà nước và kiểm soát ngoại hối trên thị trường. DTNH là tài sản nợ đối
rủi ro về tỷ giá ngoại tệ trên thị trường quốc tế. Vì thế, NHNN cần phải
mua, bán, chuyển đổi để phát triển chống thất thoát, xói mòn quỹ DTNH
của nhà nước, bảo vệ độc lập chủ quyền về tiền tệ.
2.3 Cải thiện cán thanh toán quốc tế
Cán cân thanh toán (CCTT) quốc tế thể hiện quan hệ thu chi quốc tế
của một nước với nước ngoài trong các giao dich quốc tế. Nó phản ánh đầy
đủ xu hướng cung và cầu về ngoại tệ và sự tác động đến tỷ giá hối đoái của
đồng tiền .
- Khi CCTT quốc tế bội thu, lượng ngoại tệ chảy vào trong nước dẫn
đến khả năng cung về ngoại tệ cao hơn nhu cầu lúc này tỷ giá vận động
theo xu hướng giảm.
- Khi CCTT quốc tế bội chi, tăng lượng ngoại tệ chạy ra nước ngoài
dẫn đến nhu cầu về ngoại tệ cao hơn khả năng cung ứng, lúc này tỷ giá vận
động theo xu hướng tăng .
Trong cả hai trường hợp này, nếu không có sự can thiệp của NHTW
thì tỷ giá sẽ tăng, giảm theo cung cầu ngoại hối ở trên thị trường, NHTW sẽ
can thiệp bằng cách mua, bán ngoại tệ để ổn định tỷ giá.
3. Cơ chế quản lý ngoại hối .
3.1 Cơ chế tự do ngoại hối
Website:
Email :
Tel : 0918.775.368
§Ò ¸n ng©n hµng trung ¬ng
Theo cơ chế này ngoại hối được tự do lưu thông trên thị trường, cân
bằng ngoại hối hoàn toàn do thị trường quyết định mà không có sự can
tthiệp của nhà nước.
Tỷ giá, giá cả ngoại hối sẽ phù hợp với sức mua của đồng tiền trên
thị trường. Nó thay đổi theo S_D ngoại hối trên thị trường. Theo cơ chế này
Hoạt động của NHNN về ngoại hối bao gồm việc mua bán ngoại hối
trên thị trường trong nước và thị trường quốc tế và hoạt động quản lí ngoại
hối.
4.1 Hoạt động mua bán
4.1,1 Thị trường trong nước
NHNN đóng vai trò là người mua, bán cuối cùng. Nó không bán trực
tiếp với các công ty kinh doanh XNK mà chỉ thực hiện mua bán với các
NHTM tại hội sở TƯ của các NHTM. Tỷ giá hối đoái do NHTW công bố.
Trên thị trường này, NHTW sử dụng một phần dự trữ để bán cho các
NHTM và mua ngoại tệ của NHTM đưa vào dự trữ. Thông qua việc mua
bán ngoại tệ, NHTW thực hiện cung ứng tiền hoặc rút bớt tiền ra khỏi lưu
thông, trên cơ sở đó ổn định tỷ giá hối đoái của đồng bản tệ. NHTW mua
bán ngoại tệ cũng nhằm để thực hiện mục tiêu của chính sách tiền tệ.
4.1,2 Thị trường quốc tế
Với mục đích : bảo tồn và phát triển quỹ dự trữ ngoại hối, NHTW sẽ
là người phải tính toán xem gửi ngoại tệ ở nước nào có lợi mà vẫn đảm bảo
an toàn qua mua bán ngoại hối có chênh lệch giá đã mang lại lợi nhuận cho
ngân hàng. Khi NHTW thực hiện mua bán ngoại hối sẽ tác động trực tiếp
vào tiền TƯ .
+ Khi NHTW mua ngoại hối trên thị trường MB
+ Khi NHTW bán ngoại hối trên thị trường MS
Thông qua mua bán ảnh hưởng DTNH ảnh hưởng tỷ giá hối
đoái, do đó thông qua việc mua bán ngoại hối để đạt được tỷ giá mong
muốn .
4.2 Hoạt động quản lí ngoại hối của NHTW .
NHTW quản lí điều hành thị trường ngoại hối, thị trường ngoại tệ
liên ngân hàng bằng cách đưa ra qui chế thành viên gia nhập, qui chế hoạt
Website:
Email :
Website:
Email :
Tel : 0918.775.368
§Ò ¸n ng©n hµng trung ¬ng
ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định kinh tế _ tiền tệ, gây khủng hoảng lòng
tin, giảm đầu tư nước ngoài….
Một số nước trong khu vực đã thoát khỏi sức ép về tài chính do việc
giảm giá của JPY để sớm phục hồi tăng trưởng kinh tế thông qua việc áp
dụng một chế độ tỷ giá hối đoái thích hợp liền với các cuộc cải cách cơ cấu
tài chính tiền tệ triệt để.
- Malaixia là nước duy nhất trong số các nước bị khủng hoảng đã đi
ngược lại quan điểm tài chính chung trên thế giới để vừa nới lỏng chính
sách tiền tệ vừa mạnh dạn áp dụng một chế độ quản lí ngoại hối mới từ
2/3/1998. Theo chế độ này, NHTW Malaixia đã ấn định tỷ giá đồng Rĩggit
ở mức 3,8MYR/USD và đưa ra một loại quy định kiểm soát ngoại hối, ví
dụ như các khoản ngoại tệ đổ vào TTTC Malaixia chỉ được rút ra sau thời
hạn 12 tháng, bãi bỏ các giao dịch bằng MYR ở nước ngoài, các du khách
tới Mãlai chỉ được mang ra khỏi nước này một số tiền tương với lượng tiền
họ đem vào…nhằm khôi phục tính độc lập cua MYR. Chế độ “neo tỷ giá”
đi kèm với những biện pháp kiểm soát ngoại hối thực sự đã giúp Malai
tránh được sự tăng lãi suất trong nước và vẫn suy trì gia tăng mạnh xuất
khẩu. Năm 1998, trong khi lãi suất của các nước bị khủng hoảng khác phát
triển đến 40% ở Inđo, 31Philip, 15% ở Thái lan thì lãi suất ở Malai vẫn có
thể chấp nhận ở mức vừa phải 6,5%. Nhờ đó, các công ty Malai có thể
giảm đáng kể chi phí vay vốn và vẫn có thể sản xuất có hiệu quả. Kim
ngạch xuất khẩu của Mãlai trong thời gian qua tăng liên tục từ 71,9 tỷ
USD(98)lên 84,1 tỷ(99) ,97,6 tỷ (2000).
- Trung quốc là nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng mạnh và ổn định
Công tác quản lí DTNH ngày càng trở thành một hoạt động quan
trọng của NHTW HQ, được thể hiện qua việc hình thành và phát triển của
bộ phận dự trữ ngoại hối tại NHTW này .
DTNH HQ (2001) gần 100 tỷ USD (quy đổi) đứng thứ 5 thế giới sau
NB, TQ,HK, ĐL. Số lượng cán bộ làmviệc quản lí ngoại hối tăng cả về số
lượng lẫn chất lượng.
Năm 76 85 90 93 95 99 00 01
Mức DTNH1 1,4 2,7 14,7 20,0 37,0 73,6 95,6 93,6
số cánbộ 2 14(4) 32(7) 26(7) 27(7) 24(6) 18(5) 36(14)
40(14)
Website:
Email :
Tel : 0918.775.368
§Ò ¸n ng©n hµng trung ¬ng
Ghi chú :
1) đơnvị của mức DTNH ,là tỷ USD
2) chỉ số ghi trong (.) là số giao dịch viên
Nguyên tắc quản lí DTNH theo trật tự ưu tiên:
a.Thanh khoản.
b. An toàn.
c.Tạo lợi nhuận
Các nhóm quản lí DTNH sẽ nghiên cứu hoạch định chính sách quản
lí rủi ro,hệ thống dịch vụ thanh toángoại hối, các mạng dịch vụ, hệ thống
thông tin quốc tế được sử dụng trong hoạt động quản lí DTNH, quản lí
DTNH theo quy trình :
- xây dựng tiêu chuẩn, hạn mức đầu tư và cơ cấu đầu tư DTNH
- xây dựng kế hoạch đầu tư dự trữ ( ngày, tuần, quí, năm)
đầu tư
trên thế giới ngày càng tăng. Biến động trên thế giới có lợi cho giá vàng:
TTCK suy giảm, giá dầu thô tăng, EURO lên giá /USD, mất giá của USD,
việc cắt giảm lãi suất USD của FED bằng 1,25%/năm các nhà I chuyển
từ nắm giữ USDvào ngân hàng. Kinh tế ở một số nước sa sút nợ nước
ngoài,thâm hụt tăng trưởng giảmnhà I chuyển hướng.
- Nhật Bản: nhu cầu mua vàng cao do nền kinh tế luôn trong tình
trạng trì trệ làm cho JPY thiếu ổn định và mất giá so với USD chuyển từ
mua chứng khoán vàng tăng.
- Nền kinh tế Châu Á : bài học khủng hoảng đã thức tỉnh các nhà I,
khi NKT thế giới có dấu hiệu tăng trưởng chậm lại phải đầu tư mua
vàng ngay .
- TQ: do kiểm soát được giá bán lẻ sản phẩm kim hoàn và nhờ kinh
tế phát triển,du lịch mở rộng nên nhu cầu nên sản phẩm kim hoàn tăng.
Website:
Email :
Tel : 0918.775.368
§Ò ¸n ng©n hµng trung ¬ng
CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG QUẢN LÍ NGOẠI HỐI
CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM
1. Văn bản pháp qui về quản lí ngân hàng
Do cơ chế quản lí kinh tế của Việt Nam có sự thay đổi lớn chuyển từ
cơ chế kế hoạch hóa tập trung sang cơ chế thị trường có sự quản lí của nhà
nước nên việc quản lí ngoại hối cũng đã có nhiều chuyển biến. Trong thời
kì kế hoạch hóa tập trung, nhà nước hầu như độc quyền về ngoại thương và
ngoại hối. Mọi quyền thu chi ngoại tệ đều tập trung vào nhà nước. Nhà
nước đã ban hành ra các qui định về quản lí ngoại hối nhằm thu hút ngoại
hối vào và hạn chế ngoại hối ra. Nhà nước qui định chỉ có các doanh
nghiệp quốc doanh mới được tham gia vào XNK hàng hóa thao tỷ giá ấn
giới .. Để hướng dẫn thi hành các văn bản của chính phủ, NHNN đã ban
hành các thông tư hướng dẫn như thông tư số 01/1999/TT_NHNN 7
hướng dẫn việc thực hiện nghị định 63, thông tư 03 hướng dẫn thực hiện
nghị định 90,… Đầu năm 2001, NHNN mới ban hành thông tư số
01/2001/TT_NHNN7 ngày 19/1/2001về hướng dẫn quản lí ngoại hối đối
với đầu tư trực tiếp ra nước ngoài của doanh nghiệp Việt Nam.
1.2 Qui định về các giao dịch vãng lai
Trong NĐ 05/2001/NĐchính phủ qui định về : nghĩa bán ngoại tệ
của người cư trú theo đó các tổ chức Việt Nam, doanh nghiệp có vốn đầu
tư nước ngoài, các bên tham gia hợp đồng hợp tác kinh doanh, tổ chức
Website:
Email :
Tel : 0918.775.368
§Ò ¸n ng©n hµng trung ¬ng
chính trị xã hội, nghề nghiệp của Việt Nam … phải bán số ngoại tệ thu
được từ các nguồn thu vãng lai cho các ngân hàng được phép theo qui định
của chính phủ .
Về quyền mua ngoại tệ của người cư trú là các tổ chức nêu trên
thìđược mua ngoại tệ tại các ngân hàng được phép theo qui định của chính
phủ.
Gần đây với việc triển khai nghị định 61/2001/NĐ_CP ngày
25/4/2001 của chính phủ là điều chỉnh tỷ lệ kết hối các khoản thu ngoại tệ
vãng lai của các tổ chức kinh tế xã hội từ mức 50% xuống 40% (trước đây
là 100%) đã làm cho nguồn huy động ngoại tệ của hệ thống ngân hàng
giảm sút. Nó làm ảnh hưởng đến mức cung ngoại tệ trong thời gian qua và
tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tăng mức giữ lại ngoại tệ từ các nguồn
thu ngoại tệ vãng lai.
Trước những diễn biến phức tạp của cuộc khủng hoảng tìa chính khu
ngay từ 0,58% xuống 0,2%. Như vậy, cạnh tranh theo phương thức này
ddax giảm xuống đáng kể.
Đây là một sự thay đổi về cơ chế quản lí, điều hành tỷ giá cho phù
hợp hơn với qui luật thị trường, NHNN công bố tỷ giá hàng ngày căn cứ
vào tỷ giá của thị trường ngoại tệ liên ngân hàng. Các TCTD được phép
tăng giảm tỷ giá trong phạm vi cho phép. Đến 30/6/02 biên đọ cho phép dối
với tỷ giá giao ngay là 0,1%, biên độ này đã tạo điều kiện cho các TCTD
được quyền chủ động linh hoạt hơn trong kinh doanh ngoại tệ. Tuy nhiên,
biên độ 0,10% còn mang tính chất quản lí hành chính trong khi ở hầu hết
các nước trên thế giới, thị trường giao dịch ngoại hối đã được tự do hóa,
cho nên để từng bước phù hựp với thông lệ quốc tế trên lộ trình hội nhập,
ngày 1/7/02 NHNN đãquyết định nới rộng biên độ giao dịch mua bán ngoại
tệ của các TCTD từ 0,10% lên +0,25%. Về tỷ giá kì hạn và hoán đôỉ tiền tệ,
mặc dù NHNN cho phép NHTM mua bán kì hạn và hoán đổi ngoại tệ. Tuy
nhiên, thị trường kì hạn hoạt động khủng hoảng mờ nhạt. Nguyên nhân của
vấn đề là do NHNN khống chế thời hạn và tỷ giá mua bán trong các hợp
đồng kì hạn. Cụ thể trong quyết định 1198/2001/ QĐ_NHNN, NHNN qui
Website:
Email :
Tel : 0918.775.368
§Ò ¸n ng©n hµng trung ¬ng
định tỷ giá kì hạn không được vượt qua một tỷ lệ nhất định so với tỷ giá
giao ngay.
Với cơ chế điều hành mới, tỷ giá của VNĐ được hình thành trên cơ
sở giao dịch thị trường và phản ánh tương đối khách quan sức mua của
đồng VN so với ngoại tệ khác, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp chủ
động hơn trong kinh doanh đồng thời vẫn đảm bảo được vai trò kiểm soát
của nhà nước .
ở nước ngoài chuyển tiền về nước ” và tiếp theo NHNN ban hành thông tư
số 02/2000/thị trường_NHNN7 ngày 24/2/2000 hướng dẫn thi hành quyết
định 170 nhằm khuyến khích tạo điều kiện thuận lợi cho người Việt Nam ở
nước ngoài và người nước ngoài chuyển ngoại tệ về trong nước. Trước đây
khoản kiều hối chỉ được bằng VNĐ, nhưng đến nay thì ngoại tệ gửi về đã
được gửi vào tài khoản ngoại tệ tại ngân hàng.
Trước đây, việc quản lí nợ nước ngoài được thống nhất theo nghị
định 58/CP ngày 30/8/1993 của chính phủ về việc ban hành qui chế quản lí
vay và trả nợ nước ngoài. Theo qui chế này các nguồn vay nợ nước ngoài
của chính phủ và các doanh nghiệp được cơ quan có thẩm quyền như bộ tài
chính, NHNN, bộ kế hoạch và đầu tư phối hợp quản lí. Cho đến năm 1996,
việc điều hành vay nợ nước ngoài của doanh nghiệp thực hiện theo hạn
mức vay nước ngoài, của khu vực công mà chính phủ thỏa với IMF theo
chương trình ESAF. Tuy nhiên, tình hình quản lí vay nợ nước ngoài nhất là
vay ngắn hạn dưới hình thức L/C trả chậm là vấn đề đáng quan tâm. Để
quản lí chặt chẽ việc mở L/C của các NHTM trong năm 97, NHNN đã ban
hành qui chế chặt chẽ cho việc mở L/C trả chậm kèm theo quyết định số
207/QĐ_NHNN7 ngày 1/7/1997, trong đó qui định cụ thể các điều kiện đối
với ngân hàng và doanh nghiệp để được mở L/C trả chậm.
Tiếp theo đó NHNN đã ban hành công văn số 931_1997 / CV.
NHNN_7 ngày 17/11/1997 qui định cụ thể hạn mức vay ngắn hạn nước
ngoài và bảo lãnh vay ngắn hạn ngân hàng không được vượt quá 3 lần
VTC. Để tiếp tục thu hút vốn nước ngoài cũng như tăng cường sử dụng
nguồn vốn này phục vụ cho sự nghiệp xây dựng và phát triển kinh tế, ngày
Website:
Email :
Tel : 0918.775.368
§Ò ¸n ng©n hµng trung ¬ng
Email :
Tel : 0918.775.368
Copyright: Tài liệu đại học ©